Phân tích lý do cựu thủ tướng Thái bỏ trốn dễ dàng

[june04]

Cựu thủ tướng Thái Lan đang "ăn no ngủ kỹ" tại Dubai. Có thể cựu Thủ tướng Yingluck đang tìm đường sang Anh. Vì sao cựu Thủ tướng Thái lan Yingluck dễ dàng bỏ trốn? Các tướng lĩnh Thái Lan có thể đã ngầm chấp thuận để cựu Thủ tướng Yingluck rời đất nước, trước khi tòa án ra phán quyết, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của chính quyền quân sự trước nhà Shinawatra.

Cựu Thủ tướng Thái Lan để lại khoảng trống chính trị lớn sau khi rời đất nước.

Theo New York Times, tháng trước, bà Yingluck vẫn tuyên bố hùng hồn trước những người ủng hộ: “Mọi người hãy chờ đợi. Tôi sẽ có mặt tại tòa để chiến đấu đến ngày cuối cùng. Tôi sẽ có mặt ở đó”.

Nhưng vào ngày 25.8, khi đến thời hạn trình diện tại Tòa án Tối cao, bà Yingluck đã không xuất hiện. Bà gửi thông điệp đến tòa nói mình bị ốm. Nhưng không có giấy chứng nhận của bệnh viện, tòa án đã ra lệnh bắt cựu thủ tướng.

Với việc không đến tòa và có thể đã rời khỏi đất nước, bà Yingluck đã từ bỏ số tiền bảo lãnh 900.000 USD cùng với sự thống trị quyền lực của nhà Shinawatra trong 16 năm qua.

“Chúng tôi không biết phải làm gì bây giờ”, Chaturon Chaisang, người từng là Bộ trưởng Giáo dục dưới thời bà Yingluck nói. “Chúng tôi muốn bà ấy lên tiếng, để làm rõ vai trò của bà trong tương lai”.

Đối với Thái Lan, ngày bà Yingluck rời đất nước đánh dấu sự chấm dứt của nhà Shinawatra trong bộ máy chính trị Thái Lan. Gia tộc nhà Shinawatra nổi tiếng ủng hộ người nghèo khó, từng hai lần bị quân đội Thái lan lật đổ.

Kể từ khi ông Thaksin lên nắm quyền vào năm 2001, Thái Lan đã bị chia rẽ bởi tầng lớp người nghèo và giới tinh hoa giàu có. Chính quyền quân sự Thái Lan năm ngoái đã buộc quốc hội thông qua hiến pháp mới, gia tăng quyền lực cho quân đội, giảm thiểu khả năng những người theo chủ nghĩa dân túy có thể nắm quyền.

“Thái Lan đã rơi vào tình trạng tranh chấp chính trị trong 2 thập kỷ qua”, Thitinan Pongsudhirak, giáo sư chính trị tại Đại học Chulalongkorn ở Bangkok nói.

Ông Thitinan nhận định, sự biến mất của bà Yingluck có lợi cho chính quyền quân sự. “Quân đội Thái Lan đã có cách để dàn xếp căng thẳng chính trị mà không cần đưa bà vào tù”.

Giới phân tích đánh giá, sự thống trị của gia tộc Shinawatra đã chấm dứt sau khi bà Yingluck bỏ trốn khỏi Thái Lan.

“Bởi ngày bà Yingluck rời đi cũng là chiến thắng đối với các tướng lĩnh Thái Lan, khẳng định lý do quân đội phải đảo chính, kiểm soát chính quyền hồi năm 2014”.

Một chuyên gia khác tên Thanawut Wichaidit đồng tình: “Bà Yingluck bị quân đội giám sát chặt chẽ, không có chuyện bà ấy rời đi mà không có sự cho phép của họ”.

Dưới thời cựu thủ tướng Yingluck, Thái lan đã nâng mức lương tối thiểu thêm 40%. Bà phê chuẩn kế hoạch trợ giá gạo, giúp đỡ người nghèo bán được giá cao hơn giá thị trường.

Trong phiên tòa đang diễn ra, bà Yingluck bị cáo buộc lạm dụng quyền lực, tham nhũng, gây thất thoát hàng tỷ USD và bị buộc phải nộp 1 tỷ USD tiền bồi thường.

Sau khi đã loại bỏ được bà Yingluck, giáo sư Thitinan nhận định chính quyền quân sự Thái Lan sẽ cần phải trấn an những người ủng hộ bà, bằng cách nâng cao chất lượng sống của họ. “Chính quyền quân sự đang đứng trước cơ hội lớn để chấm dứt làn sóng phản đối, ngăn một cuộc bầu cử công khai lâu nay chưa thể diễn ra”.

Với việc bà âm thầm Yingluck rời đất nước, nhiều người ủng hộ bà bị sốc và mất niềm tin. Một người tên Kamol Suksawat tỏ rõ sự thất vọng khi bà Yingluck biến mất: “Thưa bà, bà lẽ ra nên chiến đấu đến cuối cùng. Bà rời đi để lại lệnh bắt giữ và khoản tiền bảo lãnh 900.000 USD. Điều này khiến trái tim tôi đau nhói”.