Sai lầm nhiều người mắc khi mỡ máu cao: Chỉ chăm chăm ăn yến mạch, trong khi 3 Ăn đúng cách, kết hợp khoa học các nhóm thực phẩm, có thể giúp giảm lipid máu và duy trì sức khỏe lâu dài.

Với người có cholesterol cao, bữa sáng không đơn thuần là “ăn cho đủ no” mà đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch. Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy, những bệnh nhân duy trì thói quen ăn sáng đầy đủ và đúng cách có mức cholesterol LDL-C (cholesterol “xấu”) thấp hơn trung bình khoảng 10–12% so với nhóm thường xuyên bỏ bữa sáng hoặc ăn sáng nghèo dinh dưỡng.


Trung bình một bữa ăn sáng cần đảm bảo ¼ đến 1/3 lượng protein cần thiết cho cả ngày

Theo TS.BS Nguyễn Thị Minh Hạnh - chuyên gia dinh dưỡng tim mạch, “bữa sáng là thời điểm cơ thể nhạy cảm nhất với chuyển hóa lipid. Nếu lựa chọn thực phẩm phù hợp, gan sẽ giảm tổng hợp cholesterol nội sinh, ngược lại, một bữa sáng nhiều tinh bột tinh chế và chất béo xấu có thể khiến lipid máu tăng vọt ngay từ đầu ngày”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn các “thực đơn bữa sáng cho người cholesterol cao” lan truyền trên mạng lại quá đơn điệu: Xoay quanh yến mạch, sữa ít béo, hoặc đơn giản nhấn mạnh tiêu chí “ít chất béo”. Những gợi ý này thường bỏ qua cảm giác no và sự đa dạng, khiến nhiều người nhanh đói, ăn bù quá mức vào bữa trưa, từ đó làm giảm hiệu quả kiểm soát cholesterol.

Cốt lõi không phải “ít béo” mà là “kiểm soát chất béo chính xác”
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bữa sáng dành cho người cholesterol cao không nên theo đuổi cực đoan việc cắt bỏ hoàn toàn chất béo. Thay vào đó, mục tiêu là kiểm soát chất béo một cách thông minh, thông qua sự kết hợp thực phẩm nhằm kích hoạt các cơ chế sinh học có lợi: giảm hấp thụ cholesterol, điều hòa chuyển hóa lipid và duy trì cảm giác no ổn định.

Bánh ngọt và cà phê sữa cũng không phải là bữa sáng tốt cho sức khỏe

Một bữa sáng kiểm soát lipid hiệu quả cần đáp ứng đồng thời ba nguyên tắc:

Thứ nhất, giàu chất xơ hòa tan. Loại chất xơ này khi vào ruột sẽ tạo thành dạng gel, hoạt động như “miếng bọt biển” hút cholesterol và chất béo, giúp đào thải ra ngoài thay vì hấp thu vào máu.

Thứ hai, có protein chất lượng cao. Protein không chỉ tạo cảm giác no lâu mà còn giúp điều chỉnh hoạt động tổng hợp lipid tại gan, giảm nguy cơ tăng triglyceride.

Thứ ba, tránh chất béo ẩn và carbohydrate tinh chế, thường có trong đồ chiên rán, bánh ngọt, cháo trắng ăn kèm đồ muối. Những thực phẩm này dễ gây tăng nhanh đường huyết, kích thích gan sản xuất thêm chất béo.

Dựa trên các nguyên tắc này, các chuyên gia dinh dưỡng gợi ý ba mô hình bữa sáng kiểm soát cholesterol, phù hợp với nhiều lối sống khác nhau.

Phương án 1: Bữa sáng “hấp thụ chất béo” - tập trung đào thải cholesterol
Sự kết hợp giữa ngũ cốc nguyên hạt và rau củ giàu chất xơ hòa tan giúp hình thành “lưới chặn chất béo” trong đường ruột. Beta-glucan trong yến mạch hoặc gạo lứt có khả năng bao bọc cholesterol, trong khi axit alginic từ tảo bẹ vừa hút chất béo vừa làm chậm hấp thu đường.

Một bữa sáng điển hình gồm cháo yến mạch nguyên chất nấu từ ngũ cốc ngâm qua đêm, salad rong biển trộn giấm nhạt không dầu, kèm khoai mỡ hấp. Tổng năng lượng khoảng 350 kcal, cân đối giữa carbohydrate, protein và chất béo, phù hợp với người cholesterol cao và hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Bữa sáng với ngũ cốc nguyên cám, sữa chua Hy Lạp và hoa quả tươi giúp duy trì năng lượng bền vững mà không làm tăng đường huyết.

Phương án 2: Bữa sáng “điều chỉnh chuyển hóa” - kích hoạt khả năng đốt mỡ
Với những người bận rộn, mô hình kết hợp protein chất lượng cao và axit béo không bão hòa giúp thúc đẩy chuyển hóa lipid trong máu. Sữa chua Hy Lạp không đường giàu protein và lợi khuẩn hỗ trợ giảm hấp thu cholesterol. Hạnh nhân cung cấp chất béo tốt, còn việt quất giàu anthocyanin giúp bảo vệ thành mạch.

Kết hợp sữa chua Hy Lạp, một lát bánh mì nguyên cám nướng nhẹ, vài quả việt quất và 6–8 hạt hạnh nhân mang lại khoảng 320 kcal nhưng vẫn đủ năng lượng và cảm giác no kéo dài đến trưa.

Phương án 3: Bữa sáng “ổn định đường huyết” - ngăn dao động lipid máu
Đây là lựa chọn phù hợp với người có triglyceride cao. Đậu, rau xanh và trứng tạo nên bữa sáng nóng, no lâu, chỉ số đường huyết thấp. Carbohydrate phức từ đậu giúp đường huyết tăng chậm, hạn chế gan sản xuất mỡ. Rau bina và cà rốt bổ sung chất xơ, chất chống oxy hóa, còn trứng cung cấp protein hoàn chỉnh.

Tổng năng lượng khoảng 380 kcal, chỉ số đường huyết thấp, hỗ trợ ổn định cả đường huyết lẫn lipid máu.

Nên duy trì thời gian ăn sáng ổn định trong vòng 1-2 giờ sau khi thức dậy giúp ổn định đồng hồ sinh học và cải thiện đáng kể phản ứng insulin

Ba sai lầm cần tránh khi ăn sáng cho người cholesterol cao
Một là tin vào thực phẩm “giả ít béo”. Nhiều sản phẩm ít béo lại chứa nhiều đường và chất béo chuyển hóa – yếu tố làm tăng cholesterol xấu.

Hai là chỉ ăn tinh bột. Cháo trắng, bánh bao đơn thuần dễ làm đường huyết tăng nhanh, gián tiếp thúc đẩy tích mỡ.

Ba là ăn thất thường. Bỏ bữa hoặc ăn sáng không đều làm rối loạn nhịp sinh học, giảm hiệu quả kiểm soát lipid.

Ăn đúng không phải là kiêng khem
Kiểm soát cholesterol không đồng nghĩa với ăn uống khổ sở. Bằng cách kết hợp thực phẩm khoa học, bữa sáng có thể trở thành “trợ thủ” bảo vệ mạch máu. Chỉ cần ghi nhớ ba yếu tố cốt lõi: chất xơ hòa tan – protein chất lượng – chỉ số đường huyết thấp, duy trì trong 1–2 tháng, nhiều người sẽ nhận thấy lipid máu ổn định hơn, cơ thể nhẹ nhõm và tràn đầy năng lượng hơn mỗi ngày.

VietBF@ sưu tập

Phụ nữ thuộc các cung hoàng đạo dưới đây chính là kiểu người càng khó chạm tới, càng khiến đàn ông khắc khoải nhớ thương.

Cung hoàng đạo Bọ Cạp: Vẻ đẹp của hoa hồng có gai
Cung hoàng đạo nữ Bọ Cạp giống như một đóa hoa hồng kiêu sa, cánh hoa mềm mại, sắc màu quyến rũ, hương thơm nồng nàn nhưng lại mang trên mình những chiếc gai sắc nhọn.

Đó là kiểu phụ nữ khiến đàn ông chỉ dám đứng từ xa ngắm nhìn, chứ không dễ gì tiến lại gần.

Sự quyến rũ của Bọ Cạp không nằm ở lời nói hay hành động, mà đến từ khí chất bí ẩn, lạnh lùng và đầy chiều sâu.

Họ không dễ mở lòng, càng không chấp nhận những mối quan hệ hời hợt.

Nếu ai đó thật lòng, Bọ Cạp sẵn sàng đáp lại bằng tất cả sự chân thành. Nhưng nếu chỉ là đùa giỡn, họ sẽ không ngần ngại dựng lên "hàng rào gai nhọn" để tự bảo vệ mình.

Chính vì thế, trong mắt đàn ông, Bọ Cạp là kiểu phụ nữ khiến người ta say mê nhưng cũng e dè. Yêu thì rất muốn, nhưng chinh phục lại chẳng dám.

Cung hoàng đạo Bạch Dương: Sự hồn nhiên khiến đàn ông chùn bước
Cung hoàng đạo nữ Bạch Dương mang dáng dấp của một đứa trẻ chưa kịp trưởng thành, luôn đem lại cảm giác vui vẻ, thoải mái cho những người ở bên cạnh.

Ấn tượng đầu tiên về Bạch Dương thường là sự đáng yêu, hồn nhiên, khiến người ta vừa muốn trêu chọc vừa muốn che chở.

Có những khoảnh khắc, Bạch Dương vô tình để lộ sự ngại ngùng, nũng nịu rất tự nhiên, đủ để khiến đàn ông rung động mà chẳng cần bất cứ chiêu trò nào.

Thế nhưng, chính sự trong trẻo ấy lại khiến nhiều chàng trai do dự.

Họ sợ rằng tình cảm của mình sẽ làm xáo trộn thế giới nội tâm vui vẻ, vô tư của Bạch Dương, sợ mình không đủ tinh tế để mang lại hạnh phúc cho cô gái ấy.

Vì vậy, Bạch Dương thường trở thành "bông hoa xinh đẹp" được thầm thương trộm nhớ, nhưng hiếm ai đủ dũng khí bước tới và nói lời yêu.

Cung hoàng đạo Cự Giải: Dịu dàng đến mức khiến người khác không dám yêu
Cung hoàng đạo nữ Cự Giải sở hữu vẻ đẹp của sự dịu dàng và trong sáng, đủ để khiến nhiều đàn ông ngay từ lần đầu gặp đã nảy sinh cảm giác muốn chở che, bảo vệ.

Ở Cự Giải, người ta thấy được sự ấm áp, tinh tế và một tâm hồn rất dễ tổn thương.

Tuy nhiên, Cự Giải lại thường đánh giá thấp bản thân. Dù rất thấu hiểu cảm xúc của người khác, họ lại không tin rằng mình xứng đáng trở thành "nhân vật nữ chính" trong câu chuyện tình yêu nào đó.

Sự khiêm tốn pha chút tự ti khiến Cự Giải luôn nghĩ rằng những cử chỉ quan tâm chỉ đơn thuần là tình bạn.

Chính điều đó vô tình làm đàn ông mất đi dũng khí bày tỏ.

Họ sợ rằng lời tỏ tình của mình sẽ bị hiểu nhầm là vượt quá giới hạn, hoặc tệ hơn, bị xem như một sự làm phiền. Và thế là, rất nhiều mối tình với Cự Giải chỉ dừng lại ở mức "thầm thương".

Cung hoàng đạo Xử Nữ: Thanh cao đến mức khó chạm tới
Nếu Cự Giải thiếu tự tin, thì Xử Nữ lại hoàn toàn ngược lại. Cung hoàng đạo này ý thức rất rõ về giá trị bản thân và luôn giữ khoảng cách an toàn trong các mối quan hệ tình cảm.

Phẩm chất của Xử Nữ thường được ví như hoa sen, thanh cao, thuần khiết, không dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh.

Xử Nữ cho phép người khác tiếp cận mình ở mức độ vừa đủ: làm bạn, bàn chuyện công việc, học tập hay cuộc sống thường ngày.

Nhưng nếu ai đó muốn bước sâu hơn vào thế giới nội tâm của họ, câu trả lời thường rất rõ ràng: "Xin lỗi, chúng ta chưa đủ thân".

Với Xử Nữ, thế giới nội tâm cần có một ranh giới nhất định để họ cảm thấy an toàn. Việc mở lòng quá nhanh khiến họ bất an, mất kiểm soát.

Vì vậy, để tự bảo vệ mình, Xử Nữ chọn cách khép chặt cánh cửa trái tim, để lại phía sau những người đàn ông chỉ biết yêu trong im lặng.

Cung hoàng đạo Song Tử: Thông minh, quyến rũ nhưng quá thẳng thắn
Song Tử là kiểu phụ nữ vừa thông minh, xinh đẹp, vừa sở hữu khí chất rất riêng. Cung hoàng đạo này nhanh nhạy, sắc sảo, có tư duy lớn và luôn toát ra vẻ cuốn hút tự nhiên.

Lẽ ra, Song Tử phải là cung hoàng đạo được theo đuổi nhiều nhất.

Thế nhưng, sự thẳng thắn lại trở thành "rào cản". Song Tử không ngại từ chối trực tiếp những lời tỏ tình nếu cảm thấy không phù hợp.

Chính sự rõ ràng ấy khiến đàn ông vừa nể phục vừa e dè. Không ít người chọn cách giấu kín tình cảm, lặng lẽ quan tâm và tương tư Song Tử từ xa, thay vì mạo hiểm nói ra rồi nhận lấy lời từ chối dứt khoát.

5 cung hoàng đạo nữ đặc biệt cuốn hút
Không phải cứ xinh đẹp hay chủ động mới khiến đàn ông say mê. Với những cung hoàng đạo nữ kể trên, sức hút lớn nhất lại đến từ sự khó nắm bắt, khí chất riêng biệt và ranh giới cảm xúc rõ ràng.

Chính nét dịu dàng nhưng xa cách, hồn nhiên nhưng khó chạm, hay thanh cao và kín kẽ ấy đã khiến đàn ông chỉ dám yêu trong im lặng, nhớ thương trong âm thầm.

Có những mối tình không bắt đầu bằng lời tỏ tình, mà tồn tại rất lâu dưới dạng một ánh nhìn, một sự quan tâm lặng lẽ, đủ để khắc sâu trong lòng người khác suốt nhiều năm.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Một phụ nữ Ấn Độ kiện chồng cùng gia đình anh ta vì lừa dối cô về học vấn, tài chính và đặc biệt vì chuyện hói đầu nhưng lại nói dối là tóc dày đẹp để lừa cưới.

Mới đây, cô Lavika Gupta (sống tại khu dân cư Gaur City Avenue-1, thành phố Noida, Ấn Độ) đệ đơn tố cáo chồng và 4 thành viên gia đình chồng lên cơ quan chức năng địa phương. Cô phát hiện gia đình chồng nói dối nhiều điều về đức lang quân trước khi cưới, đặc biệt là vẻ ngoài không được như ý của anh.

Theo hồ sơ được lập tại đồn cảnh sát địa phương, Lavika Gupta và Sanyam Jain kết hôn ngày 16/1/2024.

Trong đơn thưa kiện, Gupta khẳng định mình là nạn nhân của một kế hoạch lừa đảo bài bản, khi Jain và gia đình anh cố tình che giấu hàng loạt sự thật về ngoại hình, trình độ học vấn cũng như tình trạng tài chính của Jain.

Cô được hứa hẹn về một người chồng có mái tóc dày, bóng, chắc, khỏe, nhưng thực tế lại kết hôn với người đàn ông hói đầu.

Trước đó, cô hỏi rất nhiều về ngoại hình nhưng phía nhà trai cam đoan Jain có mái tóc rất đẹp. Sau đám cưới, cô mới phát hiện chồng mình thường xuyên sử dụng tóc giả để đánh lừa mọi người xung quanh.

“Sau khi kết hôn, tôi bàng hoàng phát hiện chồng mình thực chất mới chỉ tốt nghiệp lớp 12, trong khi bản lý lịch trước đó lại ghi khống là có bằng cử nhân chuyên ngành thương mại. Anh ta còn nói dối về mức thu nhập hàng năm lên tới 21.000 USD (khoảng 550 triệu đồng). Rõ ràng, đây là một vụ lừa đảo hôn nhân nghiêm trọng”, Gupta bức xúc cho biết.

Căn cứ đơn khiếu nại của nạn nhân, cơ quan cảnh sát khởi tố người chồng và 4 thành viên gia đình anh ta. Các tội danh bao gồm: Vi phạm luật cấm về hôn nhân; Ngược đãi, đe dọa, xúc phạm phụ nữ; Lạm dụng tín nhiệm và Cố ý gây rối mất trật tự công cộng.

Nói với giới truyền thông, đại diện đồn cảnh sát địa phương cho biết: “Ngoài các cáo buộc về lừa đảo, người phụ nữ này còn tố cáo chồng đã hành hung mình trong một chuyến du lịch nước ngoài. Đồng thời, cô bị gây áp lực buộc phải vận chuyển hàng hóa trái phép từ Thái Lan về Ấn Độ”.

Trước đó, vào tháng 6/2025, Nisha, 30 tuổi, sống tại thị trấn Noida, quận Gautam Buddha Nagar, thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ khởi kiện chồng vì lý do bắt làm việc nhà quá nhiều, ảnh hưởng đến thời gian sản xuất Reels trên Instagram, dẫn đến việc bị giảm người theo dõi.

Sau khi lắng nghe cả hai vợ chồng, cảnh sát tổ chức buổi hòa giải và tư vấn hôn nhân. Nisha cùng chồng ngồi lại với nhau, hiểu hơn về tầm quan trọng của sự hòa hợp trong cuộc sống gia đình và đã tái hòa hợp sau đó.

VietBF@ sưu tập

Mạng xã hội Threads xôn xao trước việc tài khoản có dấu tick xanh mang tên lequyensinger liên tục để lại các bình luận công kích, thóa mạ một người dùng được cho là fan của nữ ca sĩ.

Sự việc bắt nguồn từ một đoạn video Lệ Quyên đăng tải, trong đó cô tạo dáng với trang phục của một dân tộc thiểu số. Dưới bài đăng, một tài khoản bình luận bằng tiếng Anh với nội dung mang tính nhận xét, không có yếu tố xúc phạm.

Tuy nhiên, thay vì bỏ qua hoặc phản hồi ôn hòa, Lệ Quyên đã dùng những lời lẽ nặng nề để miệt thị, hạ thấp xuất thân, gia đình của người bình luận. Khi tài khoản này chia sẻ lại sự việc kèm dòng trạng thái bày tỏ sự tổn thương, nữ ca sĩ tiếp tục để lại thêm hai bình luận mang tính xúc phạm.

Theo tìm hiểu, tài khoản nói trên từng nhiều lần đăng bài thể hiện sự yêu mến và ủng hộ cách ứng xử của Lệ Quyên trên mạng xã hội. Trước đó, người này còn ca ngợi nữ ca sĩ là hình mẫu trong việc đáp trả các ý kiến tiêu cực. Chính điều này khiến phản ứng gay gắt của Lệ Quyên càng gây bất ngờ và vấp phải làn sóng chỉ trích từ cộng đồng mạng.

Khoảng hai năm trở lại đây, việc Lệ Quyên thường xuyên đối đáp với các bình luận trái chiều trên Facebook, Instagram và TikTok đã nhiều lần gây tranh cãi. Tuy nhiên, kể từ khi gia nhập Threads, tần suất và mức độ gay gắt trong các phát ngôn của cô được cho là gia tăng rõ rệt, với ngôn từ ngày càng thô tục và tiêu cực.



Sai với tư cách người dùng mạng và nghệ sĩ?

Trao đổi với VietNamNet, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định các bình luận từ tài khoản lequyensinger có dấu hiệu sử dụng ngôn ngữ công kích, xúc phạm cá nhân, cần được xem xét dưới cả hai góc độ: người dùng mạng xã hội và nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật.

Theo luật sư, với tư cách là công dân, người sử dụng mạng xã hội phải tuân thủ Luật An ninh mạng 2018, trong đó nghiêm cấm hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân khác. Ngoài ra, hành vi này còn có dấu hiệu vi phạm điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), với mức xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.

Luật sư Hoàng Hà cũng dẫn chiếu Theo ông, các phát ngôn trên có thể vi phạm Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL năm 2021).

Tại Mục II, Quy tắc 7 - Ứng xử đối với công chúng, khán giả: Yêu cầu nghệ sĩ phải "Tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp xác đáng của công chúng, khán giả để hoàn thiện bản thân và nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật; Ứng xử chân thành, đúng mực, thân thiện và xây dựng hình ảnh đẹp của người hoạt động nghệ thuật với công chúng, khán giả; Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức”.

Tại Mục II, Quy tắc 8 - Ứng xử trên báo chí, truyền thông và không gian mạng: Yêu cầu cụ thể nghệ sĩ sử dụng tài khoản mạng xã hội cá nhân để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin chính xác, tin cậy, có ích cho xã hội và đất nước; bình luận, phát ngôn đúng mực, có văn hóa, trách nhiệm.

"Việc dùng từ ngữ thô tục đi ngược lại hoàn toàn với quy tắc ứng xử có văn hóa này", luật sư Hà nói.

Theo ông, nếu xác định các bình luận này xuất phát từ ca sĩ Lệ Quyên thì cô đang đối mặt với rủi ro pháp lý về việc bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP vì hành vi xúc phạm người khác trên mạng xã hội.

Đồng thời, về mặt nghề nghiệp, hành vi này vi phạm nghiêm trọng Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động nghệ thuật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh cá nhân và có thể chịu sự nhắc nhở hoặc xử lý từ cơ quan quản lý văn hóa, cụ thể là Cục NTBD (thuộc Bộ VHTT&DL) hoặc Sở VH-TT&DL.

Ai điều chỉnh được Lệ Quyên?

Theo ông, nếu xác định các bình luận này thực sự do ca sĩ Lệ Quyên đăng tải, nữ ca sĩ có thể đối mặt với nguy cơ bị xử phạt hành chính, đồng thời chịu sự nhắc nhở hoặc xem xét xử lý từ các cơ quan quản lý văn hóa như Cục Nghệ thuật Biểu diễn hoặc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Bàn về khả năng điều chỉnh hành vi của nghệ sĩ thông qua chế tài pháp luật, luật sư Hoàng Hà cho rằng hiệu quả chỉ mang tính ngắn hạn. Với những ngôi sao hạng A, yếu tố tác động mạnh mẽ hơn chính là phản ứng của dư luận, truyền thông chính thống và động thái từ cơ quan quản lý.

Luật sư Hà phân tích, không ít nghệ sĩ sẵn sàng chấp nhận nộp phạt để bảo vệ cái tôi cá nhân. Điều họ e ngại nhất vẫn là nguy cơ đánh mất hình ảnh trên truyền thông chính thống, phản ứng của đại chúng cũng như động thái từ cơ quan quản lý

Theo đó, pháp luật đóng vai trò là khung hành lang để cơ quan quản lý và xã hội dựa vào, tạo áp lực buộc nghệ sĩ phải điều chỉnh hành vi và thái độ ứng xử của mình.

Chỉ vì tò mò tiếp cận con hà mã đang ngủ, sư tử cái dính vào cuộc đối đầu sinh tử. Cú phản công dữ dội của loài động vật có vú nguy hiểm nhất trên đất liền khiến kẻ săn mồi phải nhận kết cục bi thảm.


Ảnh cắt từ clip.

Vụ việc xảy ra tại khu bảo tồn động vật hoang dã Maasai Mara, Kenya. Khi đang thong thả băng qua thảo nguyên, một con sư tử cái bất ngờ phát hiện một con hà mã nằm bất động và ngủ say giữa đồng cỏ.

Theo hình ảnh ghi lại, do tò mò trước thân hình đồ sộ của đối phương, sư tử cái đã tiến sát, ghé mũi vào phần mông hà mã để đánh hơi. Hành động này vô tình trở thành sự khiêu khích nguy hiểm.

Bị quấy rầy, con hà mã lập tức bật dậy, lao về phía sư tử với tốc độ đáng kinh ngạc. Chỉ trong tích tắc, nó ngoạm chặt đầu đối thủ và quật mạnh xuống đất, thể hiện sức mạnh vượt trội của loài được mệnh danh là động vật có vú nguy hiểm nhất trên đất liền.

Theo thông tin sau đó, sư tử cái đã kịp thời trốn thoát khỏi cú tấn công trực diện. Tuy nhiên, con vật không thể sống sót, được phát hiện tử vong trong tình trạng máu trào ra từ miệng và bị tổn thương nội tạng nghiêm trọng.

VietBF@ sưu tập

Những thói quen uống nước tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại có thể âm thầm gây hại thận nếu duy trì trong thời gian dài.
Thận là cơ quan giải độc và trao đổi chất, giúp thúc đẩy quá trình thải độc tố và chất thải trong cơ thể. Uống nước giúp duy trì lưu lượng máu chảy qua thận, tạo điều kiện thuận lợi để thận dễ dàng lọc và loại bỏ chất thải dư thừa. Việc cung cấp nước thường xuyên giúp duy trì thể tích máu và lưu lượng nước tiểu, hỗ trợ đào thải chất thải và ngăn ngừa sỏi thận.


Nhiều người lựa chọn cà phê, trà, nước ngọt thay thế nước lọc uống hàng ngày. Ảnh: Harvard Health.
Tuy nhiên, một số cách uống nước dưới đây có thể gây ra tác dụng ngược, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe thận.

Không uống nước khi thức dậy
Sau khi ngủ một giấc dài, cơ thể sẽ bị mất nước nhẹ khi thức dậy. Thận đã lọc chất thải trong nhiều giờ mà không được cung cấp đủ nước. Một cốc nước ngay khi thức dậy vào buổi sáng giúp đào thải độc tố và hỗ trợ quá trình lọc hiệu quả.

Báo cáo trên Obesity Facts giải thích nước giúp ngăn ngừa sự hình thành sỏi thận bằng cách pha loãng các khoáng chất có thể kết tinh. Nước cũng làm giảm áp lực lên thận bằng cách giảm nồng độ vasopressin, loại hormone liên quan đến căng thẳng thận.

Uống quá ít nước cả ngày
Theo The Health Site, việc không cung cấp đủ nước cho cơ thể có thể gây căng thẳng cho thận, làm suy giảm khả năng đào thải độc tố của cơ quan này. Mất nước mạn tính dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn như sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu về lâu dài.

Uống đủ nước cũng là một trong những cách tốt nhất để loại bỏ natri và độc tố ra khỏi cơ thể, tránh sỏi thận. Những người có vấn đề về thận hoặc suy thận có thể cần hạn chế uống nước, nhưng đối với người bình thường, uống 1,5-2 lít nước mỗi ngày là mục tiêu lành mạnh.

Uống nhiều nước cùng một lúc
Theo WebMD, nhiều người có thói quen uống một cốc nước đầy vội vàng, trong một hơi nhiều nhất có thể. Nhưng thói quen này thực sự có hại. Khi cơ thể hấp thụ quá nhiều nước cùng lúc, thận không thể loại bỏ lượng chất lỏng dư thừa. Nước bắt đầu tích tụ trong cơ thể, dẫn đến buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy. Điều này cũng khiến các tạp chất trong thận và bàng quang tích tụ bên dưới, tăng nguy cơ gây sỏi thận.

Cách uống nước đúng là uống chậm. Uống thành từng ngụm nhỏ giúp cơ thể xử lý tốt các chất dinh dưỡng và khoáng chất. Nó cũng giúp thận xử lý tất cả chất lỏng dễ dàng hơn.

Chỉ khát mới uống nước
Một trong những sai lầm phổ biến là chỉ khi khát mới uống. Thực tế, khi bạn khát nước là thời điểm nồng độ tạp chất trong nước tiểu tăng lên ở mức đe dọa sức khỏe thận, dễ gây ra sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu và nhiều bệnh nguy hiểm khác.

Chính vì vậy, mỗi người nên chủ động uống đủ nước trước khi cơ thể đòi hỏi, đừng để cơ thể rơi vào tình trạng khát khô mới uống. Tốt nhất là uống đều đặn trong suốt cả ngày, khoảng một tiếng uống một lần.

Uống cà phê, trà, rượu bia thay nước lọc
Nhiều người cảm thấy nước lọc khó uống, không có vị nên thích uống các loại nước ngọt, cà phê hay nước ép thay thế. Tuy nhiên, đây không phải là loại nước mà thận cần.

Các loại đồ uống này cũng không tốt cho thận vì chúng chứa lượng đường, chất bảo quản lớn. Điều này sẽ thúc đẩy việc bài tiết canxi ra ngoài, từ đó tăng nguy cơ hình thành sỏi trong thận. Ngoài ra, các loại đồ uống có đường có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu, tăng nguy cơ huyết áp cao và tiểu đường, bệnh gout - những căn bệnh tác động xấu tới sức khỏe thận.

Bên cạnh đó, rượu bia cũng là đồ uống làm suy giảm chức năng của thận. Tiêu thụ quá nhiều rượu có thể làm cơ thể mất nước, gây thêm áp lực cho thận và làm hỏng hệ thống thận của cơ thể.

Không bù nước sau khi tập thể dục
Tập luyện buổi sáng rất tốt cho sức khỏe, nhưng nhiều người quên bổ sung lượng nước bị mất qua mồ hôi. Điều này có thể dẫn đến mất nước, gây áp lực cho thận. Bù nước không chỉ là uống nước; mà còn là phục hồi lượng natri và chất điện giải bị mất trong quá trình tập luyện. Việc không bù nước đúng cách có thể khiến nước tiểu cô đặc hơn và buộc thận phải làm việc nhiều hơn để lọc chất thải.

Uống nước ngay trước khi đi ngủ
Theo Tổ chức Giấc ngủ Mỹ, một số người có thói quen uống nước trước khi ngủ để tránh khát nước. Tuy nhiên, điều này có thể ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ vì khiến bạn phải thức dậy để đi vệ sinh nhiều lần. Ngoài ra, việc bạn uống nước trước khi ngủ còn tăng gánh nặng cho thận, khiến cơ quan này phải làm việc vào thời điểm cần được hồi phục.

VietBF@ sưu tập

Nghiên cứu cho thấy khoảng 1/3 nam giới trên toàn cầu bị nhiễm ít nhất một loại virus HPV sinh dục. Trong khi đó, cứ 5 nam giới có một người bị nhiễm ít nhất một loại HPV nguy cơ cao.


Virus gây u nhú ở người (HPV) là dạng nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Ảnh: Shutterstock.
Human Papilloma Virus (HPV) hay virus u nhú ở người là một trong những bệnh truyền nhiễm virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất trên toàn thế giới. Nhắc đến virus HPV, nhiều người thường nghĩ đến ung thư cổ tử cung và sức khỏe của phụ nữ. Tuy nhiên, theo đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp trên tạp chí The Lancet Global Health, nam giới cũng đóng vai trò quan trọng trong dịch tễ học HPV.

Nghiên cứu phát hiện gì?
Nghiên cứu này, phân tích 65 nghiên cứu được công bố từ năm 1995 đến năm 2022 (bao gồm 35 quốc gia và hơn 40.000 nam giới), cho thấy một thực tế: khoảng 1/3 nam giới trên toàn cầu bị nhiễm ít nhất một loại HPV sinh dục. Để chọn ra dữ liệu mang tính đại diện nhất, các nhà nghiên cứu đã thực hiện nghiêm ngặt các quy trình sàng lọc, loại trừ các nhóm có nguy cơ cao và chỉ tập trung vào dân số nam giới nói chung.

Các số liệu thống kê minh họa rõ nét mức độ phổ biến của bệnh:

- Tỷ lệ nhiễm HPV toàn cầu ở bộ phận sinh dục nam là 31%, trong đó tỷ lệ nhiễm HPV nguy cơ cao (HR-HPV) lên tới 21% (cứ 5 người thì có một người bị nhiễm);

- Trong số nhiều loại virus, HPV-16 là phổ biến nhất (tỷ lệ nhiễm 5%), tiếp theo là HPV-6 (4%), gây ra mụn cóc sinh dục.

Không giống phụ nữ, tỷ lệ nhiễm virus HPV giảm dần theo tuổi tác, nam giới lại có tỷ lệ nhiễm bệnh cao kéo dài. Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ nhiễm HPV tăng nhanh sau khi bắt đầu hoạt động tình dục, đạt đỉnh điểm ở độ tuổi từ 25 đến 29. Trong suốt thời kỳ trưởng thành, tỷ lệ nhiễm bệnh ở nam giới vẫn ở mức cao, không có sự suy giảm đáng kể như ở phụ nữ.

Tỷ lệ nhiễm bệnh cao kéo dài ở mọi lứa tuổi này rất đáng chú ý, cả trên toàn cầu và ở hầu hết khu vực, cho thấy nam giới phải đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh rất cao trong suốt độ tuổi hoạt động tình dục của mình.

Về mặt phân bố địa lý, HPV không phân bố đồng đều. Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất được tìm thấy ở vùng cận Sahara châu Phi (37%), châu Âu và Bắc Mỹ (36%). Ngược lại, Đông Á và Đông Nam Á có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn, chỉ khoảng 15%, bằng khoảng một nửa so với các khu vực khác. Mặc dù có sự khác biệt về địa lý, nghiên cứu nhấn mạnh các loại virus HPV nguy cơ cao phổ biến ở hầu hết khu vực, đặt ra thách thức đáng kể đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu.

Vì sao nhiễm virus HPV ở nam giới gây lo ngại?
Nhiễm virus HPV không chỉ liên quan đến sức khỏe nam giới - có thể dẫn đến các bệnh như mụn cóc sinh dục, ung thư dương vật, ung thư hậu môn và ung thư vòm họng - mà còn tăng nguy cơ lây truyền từ nam sang nữ giới, có khả năng gây ung thư cổ tử cung.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phần lớn trường hợp nhiễm virus HPV ở nam và nữ đều không có triệu chứng, nhưng có thể dẫn đến các di chứng lâu dài và tử vong. Mỗi năm, hơn 340.000 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung.

Ở nam giới, nhiễm HPV thường biểu hiện lâm sàng dưới dạng mụn cóc sinh dục hậu môn, gây ra bệnh tật đáng kể và làm tăng tỷ lệ lây truyền HPV. Nhiễm HPV cũng liên quan đến ung thư dương vật, hậu môn và hầu họng, thường liên quan đến HPV-16. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế ước tính có khoảng 69.400 trường hợp ung thư ở nam giới do HPV gây ra vào năm 2018.

"Nghiên cứu toàn cầu này về tỷ lệ nhiễm HPV sinh dục ở nam giới khẳng định mức độ phổ biến của HPV. Nhiễm HPV với các chủng HPV nguy cơ cao có thể gây ra mụn cóc sinh dục và ung thư miệng, dương vật và hậu môn ở nam giới. Chúng ta phải tiếp tục tìm kiếm các cơ hội để ngăn ngừa nhiễm HPV và giảm tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến HPV ở cả nam và nữ", tiến sĩ Meg Doherty, Giám đốc Chương trình HIV, Viêm gan và Các bệnh lây truyền qua đường tình dục toàn cầu của WHO, cho biết.

VietBF@ sưu tập

Một số hành động khi vừa tỉnh giấc có thể là nguyên nhân khiến huyết áp thay đổi đột ngột, máu lưu thông không đủ lên não, gây chóng mặt, tăng nguy cơ đột quỵ.


Nhấn nút báo thức lại có thể khiến giờ giấc thức dậy thất thường, gây rối loạn hệ tim mạch. Ảnh: Shutterstock.
Đột quỵ là tình trạng nguy hiểm tới tính mạng, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Các cơn đột quỵ thường xảy ra bất ngờ khi lượng cấp máu lên não bị gián đoạn do động mạch tắc nghẽn, các cục máu đông hoặc mạch máu vỡ ra.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đột quỵ thường dễ xảy ra vào sáng sớm một phần là do huyết áp tăng vào thời điểm này. Khi thức dậy vào buổi sáng, cơ thể sẽ chuyển từ tư thế tĩnh sang động, làm thay đổi nồng độ các hormone.

Các hormone này làm tăng nhịp tim và tăng huyết áp, đồng thời làm tăng trương lực của động mạch. Thông thường, huyết áp của cơ thể xuống mức thấp nhất vào lúc khoảng 3h sáng, sau đó tăng dần lên và tăng nhanh lúc thức dậy vào buổi sáng.

Lúc này, cơ thể tiết ra adrenaline và các hormone gây căng thẳng khác, làm tăng áp lực máu và nhu cầu cung cấp oxy. Đặc biệt, sau một đêm, cơ thể mất đi một lượng nước tương đối lớn, khiến máu cô đặc hơn, tim phải làm việc vất vả để bơm và đẩy máu đi, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đột quỵ.

Dưới đây là những thói quen buổi sáng tưởng chừng vô hại lại có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ mà nhiều người vẫn vô tư làm hàng ngày.

Nhấn nút báo thức lại
Theo Medical News Today, mỗi khi tắt báo thức và nhấn nút báo lại, bạn đang hy sinh chất lượng giấc ngủ, cảm giác khi thức dậy càng mệt mỏi hơn thay vì sảng khoái. Điều này cũng khiến thói quen buổi sáng như ăn sáng, tập thể dục chậm trễ hơn.

Cơ thể cần sự đều đặn như một cỗ máy được bôi trơn tốt, đặc biệt là khi nói đến giờ giấc ngủ và điều hòa huyết áp. Nhấn nút báo thức lại có thể khiến giờ giấc thức dậy thất thường, gây rối loạn hệ tim mạch và phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên có lợi cho sức khỏe.

Thực tế, những người dậy sớm có trái tim khỏe hơn và ít bị đột quỵ hơn người thức khuya. Vì vậy, bạn nên tạo thói quen đi ngủ sớm hơn một chút vào đêm hôm trước để cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ - bạn sẽ thức dậy dễ dàng và không cần phải nhấn nút báo lại.

Nếu có thói quen vận động buổi sáng, mọi người nên tập luyện ngay tại nhà khi trời rét. Chỉ cần đi bộ 10-15 phút quanh nhà cũng có lợi cho sức khỏe.

Uống trà, cà phê ngay khi vừa ngủ dậy
Nếu là người hay uống cà phê, bạn sẽ không thích nghe điều này, nhưng uống cà phê trước 9h30 không phải là ý kiến ​​hay. Theo Bustle, các nhà khoa học đã phát hiện cơ thể chúng ta sản sinh ra lượng hormone căng thẳng cortisol điều chỉnh năng lượng cao hơn tự nhiên, trong khoảng thời gian 8-9:00 sáng.

Uống cà phê hay trà trước hoặc trong thời gian đó, đặc biệt khi chưa ăn sáng, sẽ chỉ khiến bạn bồn chồn và căng thẳng cao độ, đồng thời làm rối loạn hệ thống theo dõi cortisol tự nhiên của cơ thể. Căng thẳng quá mức có thể gây áp lực lên tim và mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ.

Tập thể dục quá sớm khi trời lạnh
Việc tỉnh dậy lúc 4-5h sáng để ra ngoài đi bộ, tập thể dục là thói quen phổ biến với nhiều người, bất kể thời tiết, không gian. Tuy nhiên, thói quen này vào ngày lạnh có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt với người từ trên 50 tuổi. Nhiều người ra ngoài khi cơ thể chưa thức dậy hoàn toàn, dễ khiến máu cô đặc, huyết áp tăng, lại chưa uống nước hay ăn sáng. Khi tiếp xúc phải luồng khí lạnh đột ngột, mạch máu co lại, dễ hình thành huyết khối gây đột quỵ.

Điều này là do sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, đặc biệt vào buổi sáng và ban đêm, có thể làm vỡ mạch máu não gây xuất huyết, hoặc bong mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông dẫn đến nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim. Những người mắc cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu là nhóm nguy cơ cao nhất.

Tắm quá sớm
Theo India Times, tắm buổi sáng là thói quen hàng ngày của nhiều người, nhưng việc tắm quá sớm có thể âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đối với người cao tuổi trên 60. Từ 5 đến 8h sáng, cơ thể tiết ra cortisol, làm tăng huyết áp tự nhiên. Tắm vào thời gian này, đặc biệt là bằng nước nóng, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tình trạng mất nước qua đêm và bụng rỗng càng làm trầm trọng thêm tình trạng này.

Thậm chí, phòng tắm đầy hơi nước làm giảm nồng độ oxy, khiến việc thở khó khăn hơn, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh phổi hoặc tim. Môi trường này có thể gây chóng mặt, làm tăng nguy cơ đột quỵ.

VietBF@ sưu tập

Nhiều người từng giật mình khi vừa vào giấc ngủ, hiện tượng này thường vô hại nhưng đôi khi là dấu hiệu cần lưu ý.


Cảm giác như điện giật khi ngủ là phản ứng sinh lý bình thường, tương tự như giật mí mắt hay nấc cụt. Ảnh: Freepik.
Nhiều người từng trải qua cảm giác đang chìm dần vào giấc ngủ thì cơ thể bỗng giật mạnh một cái, kèm theo cảm giác hụt chân hoặc rơi tự do, khiến họ choàng tỉnh giữa đêm. Hiện tượng này thường khiến không ít người lo lắng, thậm chí truyền tai nhau rằng đó là dấu hiệu thiếu canxi, cơ thể đang “lớn lên” hoặc não bộ “kiểm tra xem còn sống hay không”.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), những cách lý giải này đều không chính xác. Trên thực tế, hiện tượng cơ thể giật mạnh khi vừa chợp mắt là một phản ứng sinh lý khá phổ biến, có tên gọi y khoa là chứng giật cơ khi vào giấc ngủ (hypnic jerk).

Giật cơ khi vào giấc ngủ là dạng co cơ không chủ ý, thường xảy ra ở thời điểm chuyển từ trạng thái thức sang ngủ. Các số liệu cho thấy khoảng 70% người trưởng thành từng gặp hiện tượng này ít nhất một lần trong đời. Với đa số trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường, tương tự như giật mí mắt hay nấc cụt, và không cần điều trị.

Các chuyên gia cho biết hiện tượng này liên quan đến sự thay đổi hoạt động của não bộ khi chuẩn bị bước vào giấc ngủ. Trong giai đoạn này, phần lớn tế bào thần kinh ở vỏ não bắt đầu bị ức chế để cơ thể nghỉ ngơi, nhưng vẫn có một số nhóm thần kinh còn hoạt động. Những tín hiệu “lệch pha” phát ra từ các nhóm thần kinh này có thể khiến cơ bắp co giật đột ngột.

Ngoài ra, tình trạng mệt mỏi kéo dài, căng thẳng thần kinh, làm việc quá sức hoặc thiếu ngủ cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ xuất hiện giật cơ khi ngủ. Khi cơ thể ở trạng thái căng như dây đàn, khoảnh khắc thả lỏng để đi vào giấc ngủ có thể gây ra phản xạ “bật ngược”, dẫn đến cơn giật bất ngờ.

Thiếu canxi cũng được xem là một yếu tố liên quan. Khi nồng độ canxi trong máu thấp, hệ thần kinh và cơ bắp dễ trở nên hưng phấn quá mức, làm tăng nguy cơ co thắt và giật cơ. Tình trạng này thường gặp hơn ở trẻ em trong giai đoạn phát triển. Việc bổ sung thực phẩm giàu canxi, tăng cường vận động ngoài trời để hấp thu vitamin D có thể giúp cải thiện.

Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo không nên chủ quan nếu hiện tượng giật cơ xảy ra thường xuyên, kèm theo các triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc rối loạn thần kinh khi tỉnh táo.

Trong những trường hợp này, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh như tổn thương não, di chứng tai biến mạch máu não, thoái hóa não hoặc chấn thương sọ não. Người bệnh cần đi khám và thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như CT hoặc MRI để xác định nguyên nhân.

Đối với những trường hợp giật cơ nhẹ và thỉnh thoảng mới xảy ra, các chuyên gia khuyến cáo không nên quá lo lắng. Việc duy trì thói quen sinh hoạt điều độ, ngủ đúng giờ, hạn chế căng thẳng và tránh sử dụng quá nhiều caffeine vào buổi tối có thể giúp giảm tần suất xuất hiện.

Bên cạnh đó, các động tác giãn cơ nhẹ, yoga thư giãn trước khi ngủ, nghe nhạc nhẹ hoặc điều chỉnh tư thế ngủ phù hợp cũng góp phần giúp cơ thể thả lỏng tốt hơn. Các chuyên gia khuyến cáo nên tránh nằm sấp hoặc co người quá mức khi ngủ, vì những tư thế này có thể gây chèn ép lồng ngực, ảnh hưởng đến hô hấp và kích thích phản xạ giật cơ.

Theo các chuyên gia y tế, dù chỉ là một hiện tượng sinh lý phổ biến, giật cơ khi vào giấc ngủ vẫn là lời nhắc nhở để mỗi người quan tâm hơn đến sức khỏe thần kinh và chất lượng giấc ngủ. Duy trì lối sống lành mạnh và lắng nghe những tín hiệu bất thường của cơ thể sẽ giúp giấc ngủ trở nên trọn vẹn và an toàn hơn.

VietBF@ sưu tập

Pháo phản lực phóng loạt BM-30 Smerch, ‘cơn lốc’ huyền thoại của Nga, đang lột xác với rocket 300mm mới, tầm bắn lên tới 200km và dẫn đường vệ tinh siêu chính xác.


Hệ thống rocket phóng loạt BM-30 Smerch. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga/defensefeeds.com.
Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine, hệ thống này được nâng cấp mạnh mẽ để vượt trội HIMARS, tiếp tục khẳng định sức mạnh pháo binh Nga trước các vũ khí phương Tây hiện đại nhất.

Hệ thống rocket phóng loạt BM-30 Smerch, được biết đến với mã định danh 9K58, đang trải qua những nâng cấp đáng kể để duy trì sức mạnh trên chiến trường, đặc biệt khi Nga đẩy mạnh hiện đại hóa vũ khí pháo binh nhằm đối phó với các hệ thống phương Tây như HIMARS.

Với khả năng phóng loạt rocket 300mm gây sát thương diện rộng, BM-30 Smerch không chỉ là biểu tượng của sức mạnh quân sự Nga mà còn là yếu tố then chốt trong các cuộc xung đột gần đây, từ Ukraine đến Libya, nơi nó tiếp tục chứng minh giá trị chiến lược giữa bối cảnh công nghệ quân sự ngày càng tinh vi.

Hệ thống BM-30 Smerch được Liên Xô phát triển từ những năm 1980 và chính thức đưa vào biên chế năm 1989, nhằm cung cấp hỏa lực hỗ trợ mạnh mẽ cho các đơn vị lục quân.

Xe phóng chính là MAZ-543M, một phương tiện bánh lốp 8x8 có khả năng cơ động cao, với trọng lượng toàn tải khoảng 43,7 tấn và tốc độ di chuyển tối đa 60 km/h trên đường nhựa.


Ảnh: wikipedia
Hệ thống bao gồm 12 ống phóng rocket caliber 300mm, có thể bắn loạt trong vòng 38 giây, tạo nên một "cơn bão" hỏa lực bao phủ diện tích lên đến hàng trăm hecta.

Tầm bắn cơ bản của rocket 9M55 đạt từ 20 đến 70km, nhưng với các biến thể như 9M55K, tầm bắn có thể mở rộng lên 90km, tùy thuộc vào loại đầu đạn.

Đầu đạn đa dạng bao gồm loại chùm chứa 72 bom con chống tăng, đầu đạn nhiệt áp gây cháy nổ mạnh, hoặc đầu đạn thông minh với hệ thống dẫn đường sơ bộ, giúp tăng độ chính xác lên mức sai số khoảng 150 mét.

Hệ thống còn tích hợp xe nạp đạn 9T234-2 và xe chỉ huy 1K123, cho phép triển khai nhanh chóng trong vòng 3 phút và rút lui chỉ trong 2 phút, giảm thiểu rủi ro bị phản pháo.

Về tình trạng sử dụng hiện nay, Nga vẫn duy trì khoảng 104 hệ thống BM-30 Smerch hoạt động, dù đã chịu một số tổn thất trong xung đột Nga-Ukraine.


Pháo phản lực BM 30 Smerch 1.jpg
Ảnh: wikipedia
Ít nhất 3 hệ thống đã bị phá hủy tính đến tháng 12/2024, bao gồm một trường hợp ở khu vực Kherson vào tháng 10/2025, nơi lực lượng Ukraine sử dụng hỏa lực chính xác để tiêu diệt BM-30 Smerch đang bắn phá thành phố Mykolaiv.

Dù vậy, BM-30 Smerch vẫn được Nga sử dụng rộng rãi như một phần của chiến lược pháo binh, đặc biệt để tấn công các mục tiêu hậu phương và khu vực tập trung lực lượng đối phương.

Ngoài Nga, hệ thống này còn được xuất khẩu và sử dụng ở các quốc gia khác, chẳng hạn như Libya, nơi Nga tiếp tục hỗ trợ bằng cách cung cấp thêm BM-30 Smerch vào tháng 5/2025 và chúng đã được trưng bày trong các cuộc diễu binh tại Benghazi, khẳng định vai trò trong các xung đột nội địa.

Các nâng cấp gần đây đang biến BM-30 Smerch thành một vũ khí hiện đại hơn, nhằm khắc phục hạn chế về tầm bắn và độ chính xác so với các hệ thống mới như Iskander-M.

Vào tháng 12/2024, Nga công bố chương trình hiện đại hóa rocket 300mm cho cả BM-30 Smerch và phiên bản kế thừa Tornado-S, tập trung vào việc tăng tầm bắn lên 180-200km thông qua động cơ đẩy tiên tiến và hệ thống dẫn đường vệ tinh.


Hệ thống rocket phóng loạt BM-30 Smerch được đưa vào biên chế lần đầu vào cuối những năm 1980 (Nguồn ảnh: Truyền thông Nga/armyrecognition.com)
Những cải tiến này không chỉ giúp vượt trội so với HIMARS của Ukraine, vốn có tầm bắn khoảng 80 km với rocket tiêu chuẩn, mà còn nâng cao khả năng tấn công chính xác, giảm thiểu thiệt hại phụ.

Đến tháng 10/2025, các phân tích từ chuyên gia quân sự cho thấy Nga đang tích hợp công nghệ mới để làm cho BM-30 Smerch cạnh tranh hơn trong môi trường tác chiến điện tử, với rocket có khả năng chống nhiễu và điều chỉnh quỹ đạo giữa chừng.

Trong các xung đột gần đây, BM-30 Smerch đóng vai trò quan trọng như một công cụ răn đe và tấn công chiến lược.

Tại Ukraine, hệ thống này đã được sử dụng để bắn phá các vị trí phòng thủ và tuyến hậu cần, gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng đối phương, dù cũng phải đối mặt với các biện pháp phản công hiệu quả từ vũ khí phương Tây.

Việc nâng cấp liên tục cho thấy Nga đang đầu tư để duy trì lợi thế pháo binh, đặc biệt khi BM-30 Smerch dần chuyển giao vai trò cho Tornado-S, phiên bản nâng cấp với hệ thống tự động hóa cao hơn.

BM-30 Smerch không chỉ là một di sản từ thời Chiến tranh Lạnh mà còn là minh chứng cho sự thích ứng của công nghệ quân sự Nga trong bối cảnh căng thẳng.

VietBF@ sưu tập

Samsung sẽ sớm trình làng thế hệ Galaxy S26. Câu hỏi lớn là liệu bộ ba Galaxy S26, S26 Plus và S26 Ultra có khả năng bùng nổ hay không?
Một loạt nguồn tin rò rỉ uy tín dường như đã cùng nhau vẽ nên một bức tranh khá rõ ràng: lịch ra mắt của Galaxy S26 gần như đã được ấn định.


Một concept Galaxy S26 Ultra. Ảnh: Phone Tech
Dĩ nhiên, trong thế giới công nghệ, không gì là chắc chắn cho đến khi Samsung chính thức công bố. Ngay cả những bản thiết kế bị lộ từ nhiều tháng trước cũng chưa thể được xem là bảo đảm tuyệt đối. Tuy nhiên, khi nhiều nguồn tin nội bộ vốn có độ chính xác rất cao đồng loạt “lên tiếng”, mức độ tin cậy của lịch trình mới này trở nên đáng kể hơn bao giờ hết.

Trình làng ngày 25/2, bán ra ngày 11/3

Theo các nguồn tin mới nhất, Samsung sẽ tổ chức sự kiện Unpacked dành cho dòng Galaxy S26 vào ngày 25/2. Thông tin này trước đó đã được Evan Blass, một trong những leaker nổi tiếng và đáng tin cậy nhất trong ngành công nghệ, mô tả là “chính xác 100%”.

Giờ đây, trang Dealabs tại Pháp tiếp tục củng cố điều đó khi công bố ngày bán ra thương mại của Galaxy S26 là 11/3, dựa trên những nguồn nội bộ được cho là rất vững chắc.

Nếu bạn chưa có kế hoạch gì cho ngày 11/3, thì có lẽ bây giờ bạn đã có rồi. Đó là ngày Galaxy S26, Galaxy S26 Plus và Galaxy S26 Ultra chính thức lên kệ toàn cầu. Tất nhiên, điều này không có nghĩa bạn phải xếp hàng trước cửa hàng Samsung hay truy cập website đúng vào ngày hôm đó mới mua được máy.

Theo truyền thống, Samsung thường mở đặt hàng trước (pre-order) chỉ ít ngày sau khi công bố sản phẩm.
Mặc dù báo cáo lần này không đề cập trực tiếp đến thời điểm mở đặt trước, nhưng dựa trên lịch sử những năm gần đây, rất có thể người dùng toàn cầu sẽ có thể đặt mua Galaxy S26 ngay sau sự kiện Unpacked ngày 25/2.

Nguồn tin cũng cho biết sự kiện Unpacked của Samsung sẽ bắt đầu vào khoảng 7h tối theo giờ Pháp ngày 25/2. Điều đó tương đương 6 giờ tối tại Anh, 1h chiều ở New York, 10h sáng tại Los Angeles, 2h sáng ngày 26/2 tại Trung Quốc, 1h sáng ngày 26/2 tại Việt Nam và 11h30 tối tại Ấn Độ.


Galaxy S26 Ultra được kỳ vọng giúp Samsung bùng nổ doanh số. Ảnh: AndroidHeadline
Như thường lệ, Samsung rõ ràng muốn tối ưu hóa khung giờ để thu hút sự chú ý của khán giả trên toàn cầu. Với vị thế là nhà sản xuất smartphone lớn nhất thế giới, mỗi lần ra mắt dòng Galaxy S cao cấp đều là một sự kiện toàn cầu, thu hút hàng triệu lượt theo dõi trực tuyến.

Đáng chú ý, cả ngày 25/2 và 11/3 đều rơi vào thứ Tư. Trong những năm gần đây, Samsung thường chọn thứ Sáu để mở bán Galaxy S. Tuy nhiên, nếu áp dụng lịch đó cho năm nay, ngày thứ Sáu thứ hai sau khi công bố Galaxy S26 sẽ rơi vào 13/3 – tức “thứ Sáu ngày 13”, một ngày bị xem là không may mắn trong văn hóa phương Tây. Tránh mốc thời gian này bằng cách chọn thứ Tư 11/3 có lẽ là một quyết định marketing khá khôn ngoan.

Không có Galaxy S26 Edge vào tháng 3

Một chi tiết quan trọng khác trong báo cáo mới là việc xác nhận chỉ có ba mẫu Galaxy S26, S26 Plus và S26 Ultra được công bố vào ngày 25/2 và bán ra ngày 11/3. Galaxy S26 Edge, nếu tồn tại, sẽ không góp mặt trong đợt ra mắt này.

Trong vài tháng qua, tin đồn về S26 Edge khá rối rắm, thậm chí từng có suy đoán rằng Samsung đã hủy bỏ hoàn toàn phiên bản này. Tuy nhiên, các thông tin gần đây cho thấy mẫu Edge có thể vẫn đang được phát triển và sẽ ra mắt muộn hơn.

Nếu S26 Edge thực sự xuất hiện, nhiều khả năng nó sẽ không có thiết kế “gây tranh cãi” như từng được đồn đoán trước đây. Thay vào đó, Samsung có thể sẽ tinh chỉnh và hoàn thiện phong cách thiết kế hấp dẫn của S25 Edge, thay vì thay đổi hoàn toàn.

Tuy nhiên, với việc Galaxy S25 Edge không đạt được thành công thương mại như kỳ vọng, Samsung có lẽ sẽ đặt cược chủ yếu vào ba trụ cột chính của dòng S26 để đối đầu với iPhone 17, iPhone 18 sắp ra mắt và cả chiếc iPhone Fold thế hệ đầu tiên.


Câu hỏi lớn tiếp theo là liệu bộ ba Galaxy S26, S26 Plus và S26 Ultra có thể “bán chạy như tôm tươi” hay không. Khả năng cao là có, nhưng mức độ thành công có thể sẽ chỉ tương đương dòng Galaxy S25, thay vì phá vỡ những kỷ lục doanh số lịch sử của Samsung hay của thế giới Android.

Yếu tố quan trọng nhất quyết định thành bại vẫn là giá bán. Nếu Samsung giữ giá ổn định so với thế hệ trước, Galaxy S26 nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì sức hút mạnh mẽ. Ngược lại, nếu giá bị đẩy lên, dù chỉ ở một số thị trường, doanh số có thể bị ảnh hưởng đáng kể trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng thận trọng với chi tiêu.

Dù vậy, với lịch ra mắt ngày càng rõ ràng và sự kỳ vọng lớn từ người dùng, Galaxy S26 đang đứng trước cơ hội lớn để tiếp tục khẳng định vị thế của Samsung trong cuộc đua smartphone cao cấp toàn cầu.

Nếu không có gì thay đổi vào phút chót, ngày 25/2 và 11/3 sẽ là hai cột mốc quan trọng định hình tương lai của dòng Galaxy S trong năm nay.

VietBF@ sưu tập

Bản cập nhật iOS mới có tính năng chuyển dữ liệu và thông báo sang các thiết bị không phải của Apple, hướng đi rất cởi mở so với cách tiếp cận đóng trước đây.


Apple đã công bố bản beta cho iOS 26.3. Ảnh: Cnet.
Apple đã phát hành bản beta đầu tiên của iOS 26.3 vào tháng 12/2025, chỉ vài ngày sau khi tung ra iOS 26.2. Bản cập nhật mới có thể giúp việc chuyển dữ liệu từ iPhone sang thiết bị Android trở nên dễ dàng hơn. Hiện tại, các nhà phát triển và người dùng public beta đã có thể truy cập tính năng này.

Apple và Google vốn không nổi tiếng hay hợp tác. Nhưng trong vài năm gần đây, Apple đã mang chuẩn nhắn tin RCS lên ứng dụng Messages, cho thấy hai bên đã qua lại nhiều hơn. Giờ đây, bản iOS 26.3 beta còn cung cấp một tùy chọn giúp đơn giản hóa quá trình chuyển từ iPhone sang Android.

Hiện tại, iOS 26.3 chưa phải phiên bản hoàn thiện, nên có thể tồn tại lỗi và khiến pin hao nhanh hơn. Người dùng nên thử nghiệm trên thiết bị phụ để tránh các rắc rối.

Ngoài ra, cần lưu ý khi phiên bản 26.3 được phát hành chính thức, iPhone có thể thêm nhiều tính năng khác và tự động cài đặt chúng. Hiện Apple vẫn chưa công bố thời điểm bản cập nhật này đến tay người dùng phổ thông, nhưng nhiều khả năng sẽ rơi vào đầu năm 2026.

Nhiều người dùng từng cân nhắc việc chuyển từ iPhone sang Android vì quy trình chuyển dữ liệu khá rườm rà. Android hiện cung cấp một quy trình gồm 5 bước để hỗ trợ việc chuyển đổi, gồm yêu cầu phải tắt FaceTime và Messages, cũng như kết nối hai máy với nhau bằng cáp.

iOS 26.3 beta mở ra một tùy chọn mới cho phép kết nối trực tiếp iPhone với thiết bị Android. Đầu tiên, người dùng vào Settings, chọn General và nhấn Transfer or Reset iPhone.

Ở gần cuối trang sẽ có mục Transfer to Android. Chạm vào đây và làm theo các hướng dẫn hiển thị trên màn hình để chuyển ảnh, tin nhắn, ứng dụng và nhiều dữ liệu khác sang thiết bị Android.

Bản iOS 26.3 beta đầu tiên cũng giới thiệu khả năng chuyển tiếp thông báo sang các thiết bị khác, chẳng hạn như smartwatch không phải của Apple. Các loại đồng hồ của hãng thứ ba như Garmin, Samsung có thể quản lý thông báo ở mức tương đương Apple Watch.

Để truy cập tính năng này, hãy vào Notifications trong phần Cài đặt và chọn Notification Forwarding. Trong phần mô tả của mục, Apple cho biết thông báo chỉ có thể được chuyển tiếp đến một phụ kiện tại một thời điểm và sẽ không hiển thị trên Apple Watch khi Notification Forwarding được bật.

Apple vẫn còn nhiều thời gian để tinh chỉnh các tính năng hiện có và bổ sung thêm những tính năng mới. Nhiều khả năng sẽ còn thêm các bản beta khác trước khi hệ điều hành này được phát hành chính thức.

Nhìn rộng hơn, iOS 26.3 không phải là một bản cập nhật đứng riêng lẻ. Trước đó, iOS 26.1 và 26.2 đã cho thấy Apple đang âm thầm điều chỉnh cách tiếp cận hệ điều hành, từ việc bổ sung các tính năng mới cho thiết kế Liquid Glass, đến việc cải thiện khả năng tùy biến và trải nghiệm người dùng thay vì chỉ tập trung vào phần cứng.

VietBF@ sưu tập

Vị tỷ phú đặt cược tương lai của Tesla vào robot hình người, bất chấp chúng vẫn cần con người điều khiển như hiện nay.

Tham vọng làm robot của Elon Musk đang lớn hơn bao giờ hết. Vị tỷ phú kỳ vọng đội quân robot hình người, mang tên Optimus có thể mang đến "doanh thu vô hạn" cho Tesla, trở thành sản phẩm thành công nhất mọi thời đại.

Tầm nhìn của Musk xoay quanh thế giới nơi Optimus trở thành công nhân nhà máy, giúp việc nhà, phẫu thuật và du hành đến Hỏa tinh. Dù các robot hiện vẫn được sản xuất thủ công, Musk muốn tạo ra hàng triệu robot hình người mỗi năm.

Theo WSJ, tham vọng của Musk còn nhiều cản trở. Về mặt kỹ thuật, Tesla đang gặp khó trong việc tạo ra bàn tay robot khéo léo như con người. Bản thân nhân viên Tesla cũng đặt câu hỏi về tính hữu dụng của robot hình người trong các hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Vấn đề của robot hình người
Musk muốn chứng minh tầm nhìn của mình. Các cổ đông kỳ vọng giá trị Tesla đạt 8.500 tỷ USD trong 10 năm tới, bán ít nhất một triệu robot cho khách hàng cùng các mục tiêu sản phẩm và tài chính khác.

Nếu đạt cột mốc này, Musk có thể nhận số cổ phiếu tương đương 1.000 tỷ USD, mở rộng vị thế của Tesla khỏi thị trường xe điện đơn thuần.

Trên thực tế, doanh số xe của Tesla trong quý IV/2025 giảm 16%, cả năm giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Sau giai đoạn sụt giảm, cổ phiếu Tesla phục hồi nhờ sự lạc quan về chiến lược chuyển hướng sang taxi tự lái và robot hình người.

Dù vẫn trong giai đoạn phát triển, nhân viên và công chúng không còn xa lạ với robot hình người. Bên trong văn phòng của Tesla tại California (Mỹ), các robot đi khắp nơi để thu thập dữ liệu, giúp học hỏi và di chuyển như con người.

Những cỗ máy cao 1,8 m còn tập luyện các nhiệm vụ như phân loại mảnh ghép Lego theo màu sắc, gấp quần áo và vặn ốc vít bằng máy khoan, theo lời kể các cựu nhân viên. Tháng 10/2025, robot tham gia buổi công chiếu phim Tron: Ares tại Hollywood, diễn lại cảnh chiến đấu cùng diễn viên chính Jared Leto.


Robot Optimus của Tesla xuất hiện tại lễ công chiếu phim Tron: Ares tháng 10/2025. Ảnh: Disney.
Tesla là một trong những công ty tiên phong với lĩnh vực robot hình người, kỳ vọng chiếm lĩnh thị trường mới nổi. Nhiều startup tại Thung lũng Silicon như 1X và Figure, bên cạnh Boston Dynamics của Hyundai và các công ty Trung Quốc đều tham vọng chiếm lĩnh thị trường.

Khả năng hoạt động của robot hiện vẫn khá hạn chế. Các nhà máy trang bị cánh tay robot phục vụ việc nặng hoặc nguy hiểm. Những robot này phần lớn đứng yên, được lập trình sẵn cho từng công việc. Điều đó đồng nghĩa các thao tác đòi hỏi sự linh hoạt, chính xác vẫn cần con người như gắn cáp, lắp ghế ngồi vào ôtô trên dây chuyền.

Tuy bắt mắt và thu hút sự chú ý, các nhà nghiên cứu vẫn gặp khó trong việc thiết kế robot có đủ sự khéo léo, nhạy bén và thích ứng để di chuyển trong các môi trường.

"Tôi từng nghe Elon Musk nói rằng đôi tay là phần khó nhất. Điều đó đúng nhưng không chỉ xoay quanh đôi tay, mà còn về khả năng điều khiển, nhìn nhận môi trường, cảm nhận và bù đắp thiếu sót... Vấn đề làm sao để những robot này thật sự hữu ích", Ken Goldberg, nhà nghiên cứu robot tại Đại học California, Berkeley, nhận định.

Tham vọng lớn
Một số nhà phân tích còn gặp khó khi định giá cơ hội của Tesla bởi thị trường robot hình người còn khá mới. Kể cả công ty lạc quan như ARK Invest cũng loại Optimus khỏi mô hình dự báo đến năm 2029, cho rằng sản phẩm khó thành công về thương mại.

"Chúng tôi tin rằng các phiên bản robot đầu tiên chỉ thực hiện một số nhiệm vụ hạn chế. Với lợi thế cạnh tranh của Tesla trong lĩnh vực AI và quy mô sản xuất, chúng tôi kỳ vọng công ty sẽ trở thành đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực", Tasha Keeney, giám đốc tại ARK Invest, nhận định.

Nhà phân tích Adam Jonas từ Morgan Stanley dự đoán đến năm 2050, thị trường robot hình người đạt doanh thu 7.500 tỷ USD/năm trên toàn cầu. Chỉ cần chiếm phần nhỏ cũng đủ giúp doanh thu Tesla tăng trưởng mạnh, vốn chỉ đạt 98 tỷ USD năm 2024.

Ý tưởng robot hình người lần đầu được Tesla trình diễn vào năm 2021. Đến 2022, công ty mang đến nguyên mẫu khác với tên Bumblebee.

Quy mô và nhân lực phát triển robot mở rộng theo thời gian. Do khó khăn trong tìm kiếm linh kiện, Tesla phải tự phát triển một số bộ phận như bộ truyền động, giúp biến năng lượng thành chuyển động cơ học.

Tesla tự tin tận dụng kinh nghiệm phát triển công nghệ, phần mềm và camera xe tự lái để áp dụng cho robot. Theo lời kể, Musk thậm chí nói với nhân viên rằng xe hơi của Tesla là "những robot có bánh xe".

So với xe hơi, robot hình người cần học hỏi những chuyển động phức tạp hơn, tránh các rủi ro như vấp ngã hoặc đè lên con người, thú cưng. Để giải quyết vấn đề này, Tesla bố trí nhân viên thu thập dữ liệu theo ca, hoạt động 24/7.

Giải pháp khác là dùng chính robot để thu thập dữ liệu. Những robot Optimus được lập trình di chuyển quanh phòng, học cách điều hướng trong nhà. Nếu robot bị ngã, một kỹ sư dùng cần cẩu nhấc robot lên.

Tại phim trường của Warner Bros ở California tháng 10/2024, Musk trình diễn tầm nhìn của ông về những thành phố tràn ngập robot và xe tự lái.

Trên sân khấu, 5 robot Optimus nhảy theo bài hát What is Love của Haddaway. Xung quanh khán phòng, hàng loạt robot gắn nơ và đội mũ cao bồi phục vụ đồ uống.

Những người tham gia sự kiện cho biết kỹ sư Tesla phải làm thêm giờ để khắc phục lỗi. Trong khi robot trên sân khấu được lập trình sẵn để nhảy múa, các robot khác đều do con người điều khiển từ xa.

Mỗi robot cần được các kỹ sư giám sát liên tục. Ngoài người điều khiển còn có kỹ sư dùng laptop, đứng gần đó để theo dõi khả năng thao tác vật lý của robot.

"Ai cũng muốn có robot"
Trên thực tế, Optimus có thể học hỏi khá tốt các nhiệm vụ đơn giản. Tháng 5/2025, đoạn video của Tesla cho thấy robot có thể thực hiện theo lệnh từ kỹ sư, chẳng hạn như bỏ rác vào thùng, dọn dẹp vụn bánh, hút bụi và lấy một bộ phận xe Model X khỏi hộp. Theo công ty, các hoạt động này được robot "học theo hướng dẫn bằng video của con người".

Bất chấp những tiến bộ, một số kỹ sư tại Tesla vẫn đặt dấu hỏi về tính ứng dụng thực tế của Optimus. Những người này nêu quan điểm rằng thay vì robot hình người, hầu hết công việc tại nhà máy sẽ hoàn thành tốt hơn nếu dùng robot hình dạng chuyên biệt cho từng nhiệm vụ.

Một số đối thủ của Tesla cho rằng vấn đề của robot hình người đến từ đôi chân. Evan Beard, CEO Standard Bots, công ty sản xuất robot với bánh xe, cho biết việc trang bị bánh xe giúp robot hoạt động ổn định và an toàn hơn, dễ tắt nguồn khi gặp sự cố.

"Với robot hình người, đôi chân không ổn định khiến chúng có thể ngã khi bạn tắt nguồn. Trong môi trường nhà máy, kho hoặc nông nghiệp, chân thường kém hiệu quả hơn bánh xe", Beard nhận định.

Trên thực tế, Tesla đã hoãn kế hoạch thương mại hóa Optimus cho nhà máy vào cuối năm nay. Thay vào đó, công ty tập trung nghiên cứu thế hệ robot thứ 3. Tất nhiên, tham vọng của Elon Musk vẫn còn đó.

"Ai lại không muốn một con C-3PO/R2-D2 cho riêng mình chứ?", Musk phát biểu vào tháng 11/2025, nhắc đến những nhân vật robot trong loạt phim Star Wars.

"Đó là lý do tôi cho rằng robot hình người sẽ là sản phẩm lớn nhất từ trước đến nay, bởi mọi người sẽ muốn có một hoặc nhiều hơn chúng", vị tỷ phú nhấn mạnh.

VietBF@ sưu tập

Tuổi Thìn, tuổi Ngọ và tuổi Thân được xem là ba con giáp nổi bật nhất, liên tiếp đón tin vui về tiền bạc, cơ hội kiếm tiền rộng mở, cuộc sống ngày càng sung túc.

Tuổi Thìn: Quý nhân vượng, tài khí dâng cao
Người tuổi Thìn bước vào giữa tháng 1 với vận thế hanh thông hiếm có. Tử vi cho thấy đây là giai đoạn quý nhân xuất hiện mạnh, hỗ trợ cả trong công việc lẫn tài chính. Nhờ sự nâng đỡ đúng lúc, người tuổi Thìn dễ gặp cơ hội hợp tác, ký kết, mở rộng kinh doanh hoặc được cấp trên ghi nhận năng lực.

Không chỉ sự nghiệp tiến triển, tài vận của tuổi Thìn cũng theo đó mà tăng trưởng. Nguồn thu chính ổn định, nguồn thu phụ có dấu hiệu khởi sắc, đặc biệt với những ai làm trong lĩnh vực kinh doanh, buôn bán, đầu tư. Tuy nhiên, chuyên gia phong thủy khuyên người tuổi Thìn nên tránh đầu tư cảm tính, cần cân nhắc kỹ lưỡng để giữ được đà tăng trưởng bền vững.


Tuổi Ngọ: Cơ hội nối tiếp, tiền về nhanh chóng

Giữa tháng 1 mang đến cho người tuổi Ngọ nhiều tín hiệu tích cực về tài chính. Nhờ tinh thần chủ động, dám nghĩ dám làm, tuổi Ngọ dễ nắm bắt được cơ hội kiếm tiền trong thời gian ngắn. Những dự án từng trì trệ trước đó có khả năng được khơi thông, mang lại nguồn thu đáng kể.

Đặc biệt, người tuổi Ngọ làm nghề tự do, kinh doanh hoặc đầu tư có thể đón tin vui bất ngờ, lợi nhuận vượt ngoài kỳ vọng. Tuy nhiên, vận trình tốt cũng đi kèm áp lực lớn. Tuổi Ngọ cần chú ý cân bằng giữa công việc và sức khỏe, tránh làm việc quá sức dẫn đến hao tổn thể lực, ảnh hưởng lâu dài đến tài vận.

Tuổi Thân: Nhanh nhạy nắm thời cơ, tài lộc khởi sắc
Vốn nổi tiếng thông minh và linh hoạt, người tuổi Thân bước vào giai đoạn giữa tháng 1 với lợi thế rõ rệt về tư duy và khả năng xoay chuyển tình thế. Tử vi cho thấy đây là thời điểm dễ phát sinh cơ hội kiếm tiền mới, đặc biệt từ các lĩnh vực phụ, công việc tay trái hoặc ý tưởng sáng tạo.

Người tuổi Thân có khả năng nhìn ra xu hướng sớm hơn người khác, từ đó đưa ra quyết định nhanh và chính xác. Tuy nhiên, dù vận tài lộc khởi sắc, tuổi Thân vẫn cần giữ sự tỉnh táo, tránh đầu tư dàn trải hoặc quá mạo hiểm. Làm giàu trong âm thầm, quản lý tài chính chặt chẽ sẽ giúp họ duy trì sự ổn định lâu dài.

Giữa tháng 1/2026 được xem là thời điểm vàng về tài vận đối với tuổi Thìn, tuổi Ngọ và tuổi Thân. Dù được Thần Tài ưu ái, nhưng để giữ vững may mắn, mỗi con giáp vẫn cần sự nỗ lực, tỉnh táo và kế hoạch rõ ràng. Tài lộc chỉ thực sự bền vững khi đi cùng với sự chăm chỉ và lựa chọn đúng đắn.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo và chiêm nghiệm!

Người xưa luôn nhắc nhìn xa trông rộng để tránh sai lầm, nhưng cũng dặn đừng cưỡng cầu số phận. Hiểu đúng hai điều này, đời người mới bền và nhẹ.

Người xưa không mâu thuẫn. Họ chỉ nói một điều theo hai tầng nghĩa mà càng sống lâu, con người càng hiểu rõ.

1. Nhìn xa trông rộng là để không tự hại mình

Người xưa coi “nhìn xa trông rộng” là nền tảng của sự sống còn. Không chỉ trong làm ăn, mà cả trong cách nói năng, lựa chọn bạn bè, hướng đi cuộc đời. Một quyết định thiếu suy xét có thể không gây hậu quả ngay, nhưng sẽ âm thầm tích tụ rủi ro về sau.

Nhìn xa không phải để tính toán hơn thua từng chút, mà để lường trước hệ quả. Một lời nói hôm nay có thể là mối quan hệ đổ vỡ ngày mai. Một lựa chọn dễ dãi hiện tại có thể là gánh nặng nhiều năm sau. Người xưa nhìn đời theo chuỗi dài, không cắt khúc theo cảm xúc nhất thời.

Vì vậy, “trông rộng” còn là nhìn cả mặt trái của điều mình mong muốn. Thứ gì quá nhanh, quá dễ, quá thuận, thường đi kèm cái giá bị che giấu. Nhìn ra được điều đó, con người sẽ bớt vội và ít trả giá.

2. Nhưng tính hết đường vẫn không tính nổi số

Dù cẩn trọng đến đâu, người xưa vẫn thừa nhận một sự thật: đời người không nằm trọn trong tay con người. Có những biến cố đến không báo trước, không thể đoán, không thể ngăn, dù đã chuẩn bị đủ đường.

Chính vì vậy, trong tư duy truyền thống, “mưu sự tại nhân” luôn đi cùng “thành sự tại thiên”. Tính toán là việc phải làm, nhưng kết quả không phải lúc nào cũng theo đúng ý muốn. Hiểu điều này giúp con người không ảo tưởng vào khả năng kiểm soát tuyệt đối.


Người nhìn xa nhưng không chấp nhận yếu tố tự nhiên sẽ dễ rơi vào căng thẳng, oán trách và tự dằn vặt. Họ nghĩ mình đã làm đúng mọi thứ nên không chấp nhận thất bại. Trong khi người xưa coi thất bại đôi khi chỉ là một nhánh rẽ tất yếu của đời sống.

3. Thuận tự nhiên không phải là buông xuôi

Nhiều người hiểu sai “thuận tự nhiên” là phó mặc, là không cố gắng. Thực tế, người xưa đặt thuận tự nhiên ở tầng cao hơn của tư duy: làm hết sức mình, rồi chấp nhận kết quả.

Thuận ở đây là thuận quy luật. Mùa nào thức ấy, việc nào đến thời điểm đó mới nên làm. Cưỡng ép khi chưa đủ duyên thường chỉ mang lại mệt mỏi. Người xưa không chống lại dòng chảy, họ học cách đi cùng dòng chảy để tiết kiệm lực.

Chính vì không cưỡng cầu, họ giữ được tâm thế ổn định. Khi được thì không kiêu, khi mất thì không loạn. Đây là trạng thái tinh thần giúp con người bền bỉ hơn, chứ không phải yếu đuối như nhiều người lầm tưởng.

4. Sự khôn ngoan nằm ở điểm cân bằng

Người xưa không chọn một trong hai: hoặc tính toán, hoặc buông xuôi. Họ chọn điểm cân bằng giữa nhìn xa và thuận tự nhiên. Đây là tầng trí tuệ mà phải trải qua va vấp mới chạm tới.

Nếu chỉ nhìn xa mà không biết dừng, con người dễ thành đa nghi, sợ sai, sợ mất. Nếu chỉ thuận tự nhiên mà không chuẩn bị, đời sống dễ trôi nổi, thiếu nền tảng. Hai cực đoan này đều khiến cuộc đời chông chênh theo cách khác nhau.

Điểm cân bằng là làm điều nên làm trong khả năng, giữ tâm thế mở với kết quả. Khi hiểu được điều đó, con người không còn cố ép đời sống đi theo kịch bản mình vẽ sẵn.

5. Càng về sau, con người càng chọn nhẹ thay vì đúng

Tuổi trẻ thường muốn đúng. Muốn kiểm soát. Muốn chứng minh mình nhìn xa hơn người khác. Nhưng càng trải nghiệm, con người càng nhận ra: đúng mà nặng lòng thì cái giá quá đắt.

Người xưa coi trọng sự “thuận” vì nó giúp lòng người nhẹ. Nhẹ để đi đường dài. Nhẹ để chịu được biến động. Nhẹ để không gãy khi đời rẽ hướng bất ngờ.

Cuối cùng, bài học lớn nhất không phải là nhìn xa đến đâu, mà là biết lúc nào nên tiến, lúc nào nên dừng, và lúc nào nên buông để giữ mình nguyên vẹn.

Kết

Người xưa không mâu thuẫn khi vừa dạy nhìn xa trông rộng, vừa dặn thuận tự nhiên. Đó là hai nửa của một trí tuệ trọn vẹn. Hiểu được cả hai, đời người sẽ bớt gấp, bớt nặng, và đi xa hơn theo cách bền vững nhất.

Cách nấu canh chua dứa ngon ngọt ăn không tanh, ăn hoài không chán.
Cách nấu canh dưa cải chua sườn non ngon ngọt, chua chua vô cùng hấp dẫn

Canh chua cá là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, đặc biệt được ưa chuộng vào những ngày thời tiết nóng nực nhờ hương vị chua thanh, ngọt dịu và rất dễ ăn. Với cách nấu đơn giản, nguyên liệu dễ tìm, bạn hoàn toàn có thể tự tay chế biến một nồi canh chua cá thơm ngon, tròn vị ngay tại nhà.



Nguyên liệu nấu canh chua cá
500g cá tươi sống (có thể chọn cá quả, cá diêu hồng, cá basa, cá lăng…), 1 quả dứa xanh, 3 quả cà chua, 100g giá đỗ, 5 quả đậu bắp, 3 quả me chua cùng các loại gia vị quen thuộc như ớt, hành củ, tỏi, gừng, hành lá, thì là. Ngoài ra cần chuẩn bị dầu ăn, nước mắm, muối, đường, bột ngọt, hạt nêm và tiêu bột để món ăn thêm đậm đà.

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu

Bước đầu tiên là sơ chế nguyên liệu. Cá mua về làm sạch ruột, đánh vảy, cắt khúc vừa ăn. Để khử mùi tanh, bạn chà xát cá với muối hạt, chanh hoặc rượu trắng rồi rửa lại nhiều lần với nước sạch. Sau đó ướp cá với một chút nước mắm, hạt nêm và tỏi băm trong khoảng 10 phút. Gừng cạo vỏ, băm nhỏ; ớt bỏ hạt, thái lát; hành lá và thì là rửa sạch, cắt nhỏ. Dứa gọt vỏ, bỏ mắt, thái miếng vừa ăn. Me ngâm nước nóng, dằm nát và lọc lấy phần nước cốt. Cà chua bổ múi cau, đậu bắp rửa sạch, cắt chéo.

Bước 2: Nấu canh cá

Tiếp theo là công đoạn nấu canh. Đặt chảo lên bếp, cho một ít dầu ăn, phi tỏi thơm rồi vớt ra để riêng. Cho cá vào chiên sơ hai mặt để cá săn lại, giúp canh không bị tanh. Sau đó, phi hành khô thơm, cho một nửa cà chua vào xào tạo màu, tiếp đến là dứa, nêm chút muối và đảo đều trong vài phút. Đổ khoảng 1–1,2 lít nước lọc cùng nước cốt me vào nồi, đun sôi rồi thả cá vào. Nêm nếm nước mắm, đường, muối vừa ăn, hạ nhỏ lửa và hớt bọt cho nước canh trong.

Khi cá chín tới, cho phần cà chua còn lại, đậu bắp vào nấu thêm vài phút, sau đó thêm giá đỗ. Trước khi tắt bếp, rắc hành lá, thì là, nêm lại gia vị cho vừa miệng.

Bước 3: Thành phẩm

Hoàn thành và thưởng thức, múc canh ra tô, thêm vài lát ớt để tăng vị cay nhẹ. Món canh chua cá đạt chuẩn có vị chua dịu, ngọt thanh, thịt cá trắng mềm, không bở và không tanh. Đây là món ăn bổ dưỡng, dễ ăn, rất thích hợp dùng cùng cơm trắng hoặc bún trong bữa cơm gia đình hằng ngày.

Người xưa coi trọng “đúng chỗ” hơn sự “rộng lớn” nên nhà ở chỉ cần chuẩn vài điểm then chốt, khí tốt tự tụ, phúc lộc tự sinh, ở lâu càng thấy rõ.


Nhà rộng chưa chắc đã yên. Nhà lớn chưa chắc đã giữ được lộc. Người xưa nhìn nhà không bằng mét vuông, mà bằng chỗ đặt. Và chỉ cần đúng vài chỗ cốt lõi, một căn nhà vừa phải vẫn đủ che chở cả một đời.

1. Cửa chính phải đúng vị, không cần hoành tráng

Cửa chính là nơi khí vào nhà. Người xưa coi đây là “miệng” của căn nhà, đón hay chặn vận đều từ đây mà ra. Cửa chỉ cần ngay ngắn, dễ mở, không bị che chắn, không bị ép góc, là đã đủ điều kiện sinh khí.

Một cánh cửa quá lớn nhưng đặt lệch, mở ra gặp vật cản, hành lang dài đâm thẳng hoặc đối diện góc nhọn, đều bị coi là “khí xung”. Khí vào nhanh mà tán cũng nhanh, ở lâu dễ thấy tiền đến rồi lại đi.

Nhà nhỏ nhưng cửa đúng trục, sáng sủa, bước vào có khoảng đệm, không nhìn thấy hết ruột gan bên trong, thường giữ được khí lâu. Người xưa dặn: cửa không cần phô trương, chỉ cần đón được khí là đủ.


2. Trung tâm ngôi nhà phải thông thoáng

Trung tâm nhà được coi là “trái tim”. Dù nhà rộng hay hẹp, khu vực này không nên bị đè nặng bởi cầu thang, nhà vệ sinh hay đồ đạc cồng kềnh. Người xưa rất kiêng việc đặt thứ ô uế vào giữa nhà.

Một trung tâm thông thoáng giúp khí lưu chuyển đều, các phòng xung quanh đều được hưởng lợi. Ngược lại, nếu trung tâm bí bách, khí bị kẹt, người ở dễ thấy mệt mỏi, việc nhỏ cũng thành rắc rối.

Nhà lớn mà trung tâm bị chiếm dụng vẫn kém hơn nhà vừa nhưng giữa nhà sáng, gọn. Đây là chỗ “đúng” mà người xưa luôn ưu tiên, hơn cả việc mở rộng diện tích.

3. Phòng ngủ đặt đúng hướng, không cần nhiều phòng

Phòng ngủ là nơi nuôi dưỡng khí cá nhân. Người xưa không khuyên làm nhiều phòng, mà khuyên đặt phòng ngủ ở vị trí yên tĩnh, tránh luồng đi lại, tránh thẳng cửa chính, tránh sát bếp hay nhà vệ sinh.

Một phòng ngủ đúng chỗ giúp người ở ngủ sâu, tinh thần ổn định, sức bền tốt. Ngủ tốt thì sinh lực đủ, sinh lực đủ thì làm việc mới bền, lộc mới giữ.

Nhà rộng nhưng phòng ngủ đặt sai, nằm ở chỗ ồn, nóng, xung đột khí, người ở thường thấy mệt mỏi dù không làm gì nhiều. Nhà nhỏ nhưng phòng ngủ đúng vị, kín gió, đủ sáng, lại dễ sinh an ổn lâu dài.

4. Bếp không cần lớn, chỉ cần kín và tụ

Bếp là nơi giữ tài khí. Người xưa coi bếp quan trọng không kém cửa. Bếp không cần rộng, chỉ cần không lộ, không bị gió lùa, không đặt đối diện cửa ra vào hay cửa sau.

Một gian bếp vừa phải, gọn gàng, nấu nướng thuận tay, giúp khí tài tụ lại. Bếp lộ quá, đặt sai chỗ, dù bếp lớn cũng dễ hao tài, tiền vào rồi lại phải chi ra liên tục.

Người xưa dặn rằng bếp nên “tàng phong”, nghĩa là giữ được hơi ấm, giữ được nhịp sinh hoạt. Đúng chỗ này, nhà nhỏ vẫn ấm, gia đạo dễ yên.

5. Ánh sáng tự nhiên phải vào đúng điểm

Nhà không cần mở nhiều cửa sổ, chỉ cần ánh sáng vào đúng chỗ sinh hoạt chính. Phòng khách, khu sinh hoạt chung cần sáng, trong khi phòng nghỉ cần dịu.

Người xưa rất sợ nhà sáng chỗ không cần, tối chỗ cần. Ánh sáng vào sai điểm khiến khí phân tán, sinh hoạt đảo lộn, tinh thần khó ổn định.

Một căn nhà vừa, ánh sáng rơi đúng vào phòng khách, bàn ăn, lối đi chính, thường tạo cảm giác ấm áp và dễ ở hơn nhà lớn nhưng ánh sáng dàn trải, không tập trung.

6. Lối đi trong nhà phải thuận, không cần cầu kỳ

Lối đi tượng trưng cho dòng khí di chuyển. Người xưa thích lối đi ngắn, rõ, không quanh co vô lý. Nhà nhiều ngóc ngách nhưng đi lại rối rắm thường bị coi là khó tụ khí.

Nhà nhỏ nhưng lối đi thông suốt, từ cửa vào tới các phòng không bị cắt khúc, giúp sinh hoạt nhẹ nhàng, đầu óc cũng bớt căng thẳng.

Ngược lại, nhà lớn mà đi đâu cũng phải vòng, phải tránh, lâu dần sinh mệt, sinh bực. Người xưa chọn “thuận” hơn “đẹp”, bởi thuận thì khí mới ở lại.

Người xưa chưa từng khuyên ở nhà nhỏ, cũng không cổ vũ nhà lớn. Điều họ nhấn mạnh là “đúng chỗ”. Cửa đúng, trung tâm thoáng, phòng ngủ yên, bếp tụ, ánh sáng hợp, lối đi thuận. Chỉ cần vậy, nhà không cần lớn, phúc lộc vẫn đủ để ở lâu mà không mòn.

*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí