Tại một sự kiện ở Nhà Trắng hôm thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump nói thẳng ông đang cân nhắc áp thuế mới lên những quốc gia “chống lại” tham vọng sáp nhập Greenland.

Ông diễn đạt theo kiểu rất Trump: có thể sẽ đánh thuế nếu họ “không đi theo Greenland”, vì Mỹ “cần Greenland” cho an ninh quốc gia. Ông nói điều này trong lúc kể lại việc từng dùng thuế quan như một cây gậy để buộc các nước hợp tác trong kế hoạch hạ giá thuốc tại Mỹ.

Thông điệp phát ra rõ ràng: Greenland không chỉ là một mục tiêu địa chính trị — nó còn đang bị kéo vào “bàn cân” thương mại.

Châu Âu phản ứng: quân đến đảo, lo rạn nứt liên minh xuyên Đại Tây Dương
Tham vọng kiểm soát Greenland đã làm dậy sóng các nước châu Âu. Nỗi sợ lớn nhất của họ không chỉ là chuyện một vùng lãnh thổ Bắc Cực đổi chủ, mà là nguy cơ nứt vỡ những sợi dây xuyên Đại Tây Dương vốn được xem như xương sống của trật tự phương Tây.

Trước áp lực ấy, một số quốc gia NATO ở châu Âu đã bắt đầu triển khai những lực lượng mang tính biểu tượng đến hòn đảo bán tự trị này — hiện vẫn là lãnh thổ thuộc Đan Mạch.

Phía Nhà Trắng thì lạnh lùng: Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói hoạt động điều quân của châu Âu “không ảnh hưởng” gì đến mục tiêu hay quyết tâm của ông Trump trong việc “thâu nhận” Greenland.

Cuộc gặp “không ngã ngũ”, nhưng lập nhóm đàm phán kỹ thuật mỗi 2–3 tuần
Đại diện Greenland và Đan Mạch đã tới Nhà Trắng trong tuần này, nhưng các cuộc gặp được mô tả là chưa đi đến kết luận rõ ràng về kế hoạch của ông Trump.

Điểm đáng chú ý là sau cuộc gặp hôm thứ Tư giữa Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và người đồng cấp Greenland Vivian Motzfeldt, Nhà Trắng nói hai bên đồng ý lập một “working group” để tiếp tục các cuộc thảo luận mang tính kỹ thuật về việc Mỹ “mua/tiếp nhận” Greenland.

Theo Nhà Trắng, những cuộc nói chuyện kiểu “kỹ thuật” này sẽ diễn ra đều đặn mỗi 2 đến 3 tuần — một nhịp độ đủ để giữ căng dây, và cũng đủ để kéo câu chuyện đi xa hơn khỏi những khẩu hiệu.

Quốc hội Mỹ cũng chia rẽ, dân Mỹ thì… phản đối áp đảo
Không chỉ châu Âu, ngay tại Washington, nhiều nghị sĩ lưỡng đảng cũng công khai chỉ trích ý tưởng “lấy Greenland”.

Một cuộc thăm dò mới do SSRS thực hiện cho thấy 75% người Mỹ phản đối việc Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland; chỉ 25% ủng hộ. Ngay cả trong phe Cộng hòa và nhóm độc lập nghiêng Cộng hòa, tỉ lệ ủng hộ – phản đối cũng chia đôi 50/50. Phía Dân chủ phản đối gần như tuyệt đối.

Giữa bối cảnh ấy, Thượng nghị sĩ Chris Coons dẫn đầu một phái đoàn lưỡng đảng tới Copenhagen nhằm nhấn mạnh hơn 200 năm hữu nghị Mỹ–Đan Mạch, đồng thời bàn cách củng cố đối tác theo các nguyên tắc chủ quyền và quyền tự quyết. Cùng đi dự kiến có các Thượng nghị sĩ Thom Tillis, Jeanne Shaheen, Dick Durbin và một số dân biểu như Sarah McBride, Gregory Meeks, Madeleine Dean, Sara Jacobs. Họ sẽ gặp lãnh đạo chính phủ và giới kinh doanh Đan Mạch – Greenland, và dự kiến có họp báo chung vào khoảng 9 giờ sáng (ET).

Tiếng nói từ Nuuk: “Chúng tôi không ngủ, trẻ con sợ hãi”
Trong khi các thủ đô bàn bạc bằng ngôn ngữ quyền lực, đời sống ở Nuuk và nhiều nơi khác trên đảo bị phủ bởi một thứ bất an rất đời thường.

Một bộ trưởng Greenland nói cuộc khủng hoảng đang “trùm lên mọi thứ”: người lớn mất ngủ, trẻ con sợ hãi, và dân đảo không hiểu nổi vì sao cuộc sống của họ bỗng trở thành mục tiêu tranh chấp.

Có người bức xúc vì ông Trump từng xem nhẹ năng lực phòng thủ của Đan Mạch ở Greenland bằng câu mỉa “hai chiếc xe chó kéo”. Một phụ nữ Greenland nhắc lại ký ức Thế chiến II: thợ săn Greenland trên xe chó kéo từng phối hợp với quân đội Mỹ để phát hiện lực lượng Đức Quốc xã. Với họ, xe chó kéo không phải trò đùa — đó là cách sinh tồn và là năng lực địa hình.

Nhiều người khác bác bỏ lập luận “tàu Nga – tàu Trung Quốc đầy biển Greenland” mà ông Trump thường nhắc. Họ nói họ không thấy những đội tàu ấy trong đời sống thường ngày; có người kể chỉ từng thấy một tàu cá Nga… từ mười năm trước.

Một nữ nhân viên cửa hàng trẻ tuổi nhìn thẳng vào điều cô tin là bản chất: đây không hẳn là “an ninh quốc gia”, mà là dầu và khoáng sản chưa khai thác — một cuộc mua bán khoác áo chiến lược. Một sinh viên lại lo theo cách rất cụ thể: nếu vào Mỹ, hệ thống luật lệ và y tế của Greenland sẽ ra sao, khi ở quê nhà họ đi bác sĩ không phải trả tiền?

Trong nghị viện Greenland, một nghị sĩ thuộc đảng đối lập chủ trương độc lập cũng nhấn mạnh điều cốt lõi: nếu đối thoại, thì người Greenland phải là trung tâm. “Đây là đất nước của chúng tôi. Greenland thuộc về người Greenland.”

Greenland bị kéo vào thế kẹt: chủ quyền, an ninh và chiếc bóng thuế quan
Khi ông Trump đưa “thuế quan” lên bàn để ép các nước “đi cùng Greenland”, cuộc chơi không còn là câu chuyện riêng giữa Washington và Copenhagen. Nó trở thành phép thử của liên minh, của thương mại, và của trật tự quốc tế.

Một bên là mục tiêu mà Nhà Trắng gọi là ưu tiên an ninh quốc gia. Một bên là nguyên tắc chủ quyền và quyền tự quyết mà Đan Mạch, Greenland và nhiều nghị sĩ Mỹ liên tục nhắc đến. Ở giữa là người dân trên đảo — những người đang sống trong cảm giác “bị đem ra mặc cả” giữa các cường lực. Và khi “tổ công tác” bắt đầu họp đều mỗi 2–3 tuần, câu hỏi lớn nhất có lẽ là: thế giới sẽ phản ứng ra sao nếu thuế quan trở thành cây gậy buộc người khác phải gật đầu trước một tham vọng lãnh thổ.

Một quan chức Mỹ xác nhận: Giám đốc CIA John Ratcliffe đã trực tiếp gặp nữ tổng thống lâm quyền Venezuela Delcy Rodríguez tại Caracas hôm thứ Năm. Nội dung nghe qua tưởng rất “mềm”: bàn về những cơ hội hợp tác kinh tế.

Nhưng câu nói quan trọng nhất lại mang mùi “chốt cửa”: Venezuela không thể tiếp tục là nơi trú ẩn an toàn cho các đối thủ của Mỹ — đặc biệt là giới buôn ma túy và các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia. Nghĩa là, song song với lời mời gọi hợp tác, Washington cũng dựng một hàng rào đỏ: ai nắm Caracas thì phải kiểm soát luôn “đường dây”.

Mỹ “đỡ đầu” Delcy Rodríguez: không phải đảo chính, mà là giữ nguyên bộ máy
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh ông Trump tuyên bố Mỹ đang nắm quyền chi phối Venezuela, nhất là phần “huyết mạch” dầu mỏ — sau khi Nicolás Maduro bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ hồi đầu tháng.

Điểm gây choáng cho phe chống Maduro là: thay vì dựng ngay một chính phủ đối lập, Nhà Trắng lại công khai đặt cược vào Delcy Rodríguez — người từng là phó tướng thân tín của Maduro — và vẫn giữ cho bộ máy nhà nước Venezuela “gần như nguyên vẹn”.

Trong các buổi briefing sau khi Maduro bị bắt, giới chức chính quyền Trump còn nhấn mạnh với các nhà lập pháp rằng đây không phải một chiến dịch “thay đổi chế độ”, vì chính quyền Venezuela vẫn tồn tại và nay do Rodríguez dẫn dắt.

“Bản phân tích tuyệt mật” của CIA và lý do Washington chọn phương án ít rủi ro
Theo các nguồn tin, quyết định đứng sau Rodríguez — thay vì ủng hộ lãnh đạo đối lập María Corina Machado — được định hình bởi một đánh giá tình báo tuyệt mật của CIA về tác động và hệ lụy trước mắt nếu Maduro không còn cầm quyền.

Nói cách khác: Washington không chỉ chọn người “được lòng” mình, mà chọn người mà họ tin có thể giữ được sự vận hành của guồng máy an ninh, quân đội, hành chính… để tránh một khoảng trống quyền lực.

CIA cũng được cho là sẽ tiếp tục cung cấp những khuyến nghị tương tự về “bài toán lãnh đạo” Venezuela trong thời gian tới.

CIA đã cắm người từ tháng 8: săn dấu chân Maduro bằng HUMINT
Một chi tiết cho thấy mức độ “đầu tư” của CIA: từ tháng 8, cơ quan này đã bí mật đưa một nhóm nhỏ vào trong Venezuela để theo dõi quy luật, vị trí, di chuyển của Maduro — góp phần củng cố chiến dịch bắt giữ đầu tháng này.

Đáng chú ý hơn, còn có nguồn tin nói CIA sở hữu một “tài sản” hoạt động ngay trong nội bộ chính quyền Venezuela, giúp Mỹ bám sát vị trí và hành tung của Maduro trước giờ G.

Cuộc gặp giữa Ratcliffe và Rodríguez lần này vì thế được mô tả là nhằm “xây dựng niềm tin”, đồng thời phản ánh ưu tiên mới của Ratcliffe: tăng cường tình báo người (human intelligence), làm CIA bớt “ngại rủi ro” hơn.

Ván bài Nobel: Trump khen Machado, nhưng vẫn giữ khoảng cách quyền lực
Trong khi CIA bắt tay với Rodríguez ở Caracas, tại Washington, ông Trump lại tiếp Maria Corina Machado — và câu chuyện bùng lên vì một món quà quá… nhạy: Machado đã “tặng” ông tấm huy chương Nobel Hòa bình của mình.

Ông Trump sau đó nói thẳng với báo chí rằng ông có một cuộc gặp rất tốt, khen Machado là người ông tôn trọng. Ông kể lại lời Machado rằng ông “đã chấm dứt tám cuộc chiến” và “không ai trong lịch sử xứng đáng hơn” — nên bà mới đề nghị trao huy chương như một cử chỉ tri ân.

Nhưng Ủy ban Nobel cũng lập tức nhắc rõ: huy chương có thể đổi chủ, còn danh hiệu Nobel thì không thể chuyển nhượng. Và theo một quan chức Nhà Trắng, huy chương hiện đang được ông Trump giữ.

“Tôi nhớ Iraq…”: vì sao Trump không trao ghế cho Machado
Sang ngày thứ Sáu, ông Trump bất ngờ giải thích thêm lý do ông không chọn Machado làm người cầm lái Venezuela thời hậu Maduro. Ông nhắc đến bài học Iraq: thời điểm “sa thải sạch” cảnh sát, tướng lĩnh, bộ máy… đã mở đường cho hỗn loạn và sự trỗi dậy của ISIS.

Ẩn ý rất rõ: Trump không muốn Venezuela rơi vào kịch bản “đập đi xây lại” rồi vỡ trận. Ông muốn một sự chuyển giao mà bộ máy vẫn chạy, trật tự vẫn giữ, dầu vẫn chảy, và các đối thủ của Mỹ không còn đất ẩn nấp.

Caracas trước ngã rẽ: ổn định kiểu cũ hay đổi mới kiểu mới?
Thực tế, Venezuela đang đứng trước một cuộc giằng co mà chính Washington cũng góp phần tạo ra:
Một bên là Delcy Rodríguez — biểu tượng của “ổn định thực dụng”, dễ làm việc, dễ mặc cả, dễ giữ guồng máy.
Bên kia là Machado — lá cờ “tái thiết dân chủ”, nhưng bị đánh giá là khó kiểm soát hệ thống an ninh và thiếu chỗ đứng đủ vững trong cấu trúc quyền lực cũ.

Và ở giữa hai người phụ nữ ấy là ông Trump — người có thể khen, có thể nhận quà, có thể hứa “sẽ còn nói chuyện tiếp”, nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở thứ ông ưu tiên nhất: trật tự, lợi ích, và khả năng kiểm soát cuộc chơi.

Berlin-Lichtenberg có một tòa nhà thấp tầng, trông xiêu vẹo, nép giữa những khối chung cư bê tông xám xịt. Trên bản đồ, nơi ấy được ghi là “quán bar”. Ngoài đời, nó giống một căn phòng họp bí mật hơn là chỗ ai đó ghé vào uống một ly. Bên trong là ghế bàn cũ kỹ, ánh sáng lờ mờ, không khí lặng như có người đã dặn: đừng hỏi nhiều.
Khi phóng viên bấm chuông, người mở cửa khoảng 30 tuổi nói thẳng: “Đây không phải nơi công cộng; đây là cửa hàng của người Việt.” Họ có bán gì không? “Không. Chúng tôi gặp nhau ở đây.” Câu trả lời ngắn gọn, nhưng đủ khiến người ta lạnh sống lưng.

Cuộc đột kích lúc nửa đêm: cửa vẫn còn dấu phá
B.Z. được biết rằng hơn một năm trước đã có một cuộc đột kích tại đây. Một đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Đức xuất hiện vào đêm khuya, phá cửa, bắt một nghi phạm. Tiếng động dữ dội và tiếng súng đã đánh thức cả khu phố.
Lần bấm chuông sau, một người đàn ông khác mở cửa. Anh tự giới thiệu tên Thaan, khoảng 40 tuổi, mới từ Việt Nam sang, tiếng Anh chỉ bập bõm. Anh nói mình mới ở đây một tháng và đang ngủ tại chỗ. Anh bảo không biết gì về chiến dịch của cảnh sát, nhưng chỉ tay vào cánh cửa: phần hư hỏng vẫn còn, được vá víu qua loa như một vết sẹo chưa kịp lành.

Dao rựa trước trung tâm bán buôn: “đánh theo lệnh”
Cuộc đột kích đã dẫn đến việc bắt giữ một nghi phạm: Đào L. (39 tuổi), bị cáo buộc liên quan vụ tấn công bằng dao rựa xảy ra vào tháng 3/2024 tại trung tâm bán buôn của người Việt ở Lichtenberg. Đến phiên tòa tháng 11/2025, những gì hé lộ khiến nhiều người giật mình: đó là một lát cắt hiếm hoi về cấu trúc kín đáo của các nhóm tội phạm người Việt.
Bị cáo, dáng vạm vỡ, hai bên tóc cạo sát, tay có hình xăm, khai qua phiên dịch rằng mình chỉ làm việc lặt vặt, thu nhập 500–700 euro/tháng, ngủ nhờ nhà người quen, và sang Đức hơn ba năm để “đi làm giúp đỡ gia đình ở quê”.
Theo cáo buộc, Đào L. cùng đồng phạm đã chém hai đồng hương D. (37 tuổi) và K. (38 tuổi) bằng dao rựa, dường như “theo lệnh”. Động cơ bị nghi có liên quan tranh chấp cờ bạc. Tại tòa, hai nạn nhân lại khai rằng không nhớ gì, tránh ánh mắt bị cáo, và chỉ nói “nhóm” đã gọi họ đến trung tâm thương mại — nhưng “nhóm” là ai thì họ không thể hoặc không dám nói.
Cuối cùng, thẩm phán dựa vào đoạn phim camera giám sát ghi lại các nhát chém. Đào L. bị kết án 3 năm 2 tháng tù giam vì tội hành hung nghiêm trọng.

Những học viên “biến mất” và nghi vấn trả nợ 20.000 euro
Ở một diễn biến khác, đài RBB đưa tin hàng trăm học viên trường dạy nghề từ Việt Nam sang Berlin đào tạo đã biến mất không để lại dấu vết. Nghi ngờ đặt ra: họ có thể đang phải đi làm để trả khoản phí thực tập lên đến 20.000 euro, trôi dạt vào các nhà hàng, tiệm làm móng, thậm chí những nơi đen tối hơn. B.Z. cũng nhắc lại việc từng đưa tin về các vụ trẻ em Việt Nam mất tích trong nhiều năm trước, khiến nỗi lo không còn là chuyện “đồn đại trong cộng đồng” nữa, mà thành một câu hỏi nhức nhối.

Mại dâm trong căn hộ: “cổng internet” và tỷ lệ chia 60/40
Từ quá trình tìm hiểu tại trung tâm thương mại và hồ sơ tòa án, B.Z. nhận định cộng đồng người Việt ở Berlin rất kín đáo. Một luật sư tại Berlin nói rằng điểm khác với nhiều băng nhóm khác là hoạt động “làm ăn” được tiến hành bí mật và “tự xử nội bộ”.
Luật sư cũng mô tả một mảng tối đặc biệt nghiêm trọng: những phụ nữ trẻ bị đưa lậu sang Đức có thể bị buộc làm việc trong các “nhà thổ kiểu căn hộ” ở phía Đông thành phố để trả chi phí buôn người. Việc sắp xếp khách được thực hiện qua các cổng thông tin trên internet. Có trường hợp tiếp đến mười khách mỗi ngày, quan hệ không dùng bao cao su, và tiền được chia theo tỷ lệ 60/40 — 60% cho người bán dâm, 40% cho kẻ tổ chức.
Ông còn nêu thủ đoạn dùng căn hộ đứng tên người nhận trợ cấp xã hội: họ đăng ký nhà rồi chuyển đi sống cùng bạn gái, nhiều khi không biết căn hộ của mình sau đó bị biến thành “điểm” ra vào.

Nỗi lo bị vạ lây và câu hỏi dành cho Berlin
Những mẩu chuyện rời rạc — một cánh cửa bị phá, một phiên tòa dao rựa, những học viên biến mất, các căn hộ bị lợi dụng — ghép lại thành bức tranh u ám về một thế giới ngầm biết cách ẩn mình giữa đời thường. Điều đáng sợ không chỉ là bạo lực, mà còn là “luật im lặng” khiến nạn nhân né tránh, nhân chứng quên sạch, và cả cộng đồng dễ bị mang tiếng vì tội ác của một nhóm nhỏ.
Berlin rồi sẽ phải trả lời: làm sao bảo vệ người yếu thế khỏi bị buôn người, cưỡng bức, và bóc lột; làm sao cắt đứt đường dây lợi dụng visa, hợp đồng “đào tạo”, nợ phí; và làm sao để những ai đang sống lương thiện không phải cúi đầu vì nỗi sợ bị vạ lây trong bóng tối mà họ không tạo ra.

Saipan – hòn đảo lớn nhất của Quần đảo Bắc Mariana (CNMI), lãnh thổ thuộc Hoa Kỳ giữa Thái Bình Dương – vừa chứng kiến một vụ việc gây xôn xao: ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ) đã bắt giữ bà Cui Lijie 崔麗杰 (Thôi Lệ Kiệt) khoảng 68 tuổi, được mô tả là nữ doanh nhân/“tỷ phú” gốc Trung Quốc, thường trú Hồng Kông và từng là cổ đông lớn của doanh nghiệp casino nổi tiếng một thời trên đảo.

Theo các nguồn tin địa phương, bà bị bắt hôm 13/1/2026 tại sân bay Saipan vì nghi vi phạm luật di trú. Phía ICE chưa công bố cụ thể cáo buộc, cũng như lịch ra tòa một cách chi tiết ở thời điểm các tin được đăng tải.

Bị giam tại Susupe, chờ phiên điều trần
Thông tin cho biết bà Cui hiện đang bị giam giữ tại cơ sở thuộc Bộ Cải chính ở Susupe (Saipan) và chờ một phiên điều trần trong những ngày kế tiếp. Việc một nhân vật gắn với “đế chế casino” từng làm mưa làm gió ở Saipan bị tạm giữ khiến dư luận đảo nhỏ này lập tức nóng lên: không chỉ là câu chuyện một cá nhân, mà còn là ký ức về cả một dự án từng được quảng bá rầm rộ rồi chìm trong bê bối.

Imperial Pacific: Từ giấc mơ 2 tỷ đô đến tòa nhà hoang
Bà Cui Lijie (Thôi Lệ Kiệt) được nhắc đến như cổ đông chính của Imperial Pacific International (IPI) – doanh nghiệp từng sở hữu/điều hành giấy phép casino nổi bật nhất tại Saipan, gắn với dự án khu nghỉ dưỡng – casino hoành tráng (từng được nói tới với tham vọng hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD).

IPI mở casino tạm thời từ khoảng 2016, khi khu resort chính còn đang xây. Có giai đoạn, nơi này được mô tả là “cỗ máy hút tiền” của giới high-roller, tạo nên một thứ hào quang ngắn ngủi: xa hoa, phô trương, và ảo giác rằng Saipan có thể thành “Macau phiên bản Thái Bình Dương”.

Nhưng ánh đèn không sáng mãi. Dự án dần trượt dài trong tranh chấp pháp lý, bị vây bởi nhiều cáo buộc và điều tra xoay quanh lao động, tài chính, an toàn công trường, nợ phí/nhà thầu, cùng vô số lùm xùm kéo dài. Tới năm 2020, casino đóng cửa và gần như không thể trở lại đúng nghĩa, để lại một khối bê tông – vàng son dang dở như vết cắt giữa đảo.

Vì sao bị bắt? Nghi vấn xoay quanh visa đầu tư E-2C
Trong các nhận định lan truyền sau vụ bắt giữ, có một hướng được nhắc đến nhiều: tình trạng cư trú/visa đầu tư.

Vì CNMI là lãnh thổ Mỹ, nhà đầu tư nước ngoài thường phải duy trì loại giấy tờ phù hợp. Một số thông tin cho rằng bà Cui có thể không còn giữ trạng thái hợp lệ của diện visa đầu tư dài hạn (E-2C) – và đây có thể là nguyên nhân khiến bà bị tạm giữ. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh: đây mới là nghi vấn/đồn đoán, do ICE chưa đưa ra công bố chính thức về căn cứ bắt giữ.

Một cái tên kéo theo cả “hồ sơ cũ” của Saipan
Trong câu chuyện này, người ta không chỉ nhìn vào chiếc còng tay hay tấm ảnh tạm giam. Điều làm dư luận ám ảnh là “hậu cảnh” của nó: một casino từng được coi như biểu tượng phồn hoa, rồi trở thành biểu tượng của sự sụp đổ.

Bà Cui cũng được nhắc là mẹ của nhà đầu tư Ji Xiaobo (Kỷ Hiểu Ba) (từng gắn với thế giới casino) và câu chuyện đời tư của giới thượng lưu châu Á đôi khi bị truyền thông đào xới. Nhưng rốt cuộc, điều công chúng CNMI quan tâm nhất vẫn là: đã có quá nhiều vết nứt quanh Imperial Pacific, và vụ bắt giữ lần này như một cú gõ cửa nhắc rằng “hồ sơ Saipan” chưa hề khép lại.

Điều chắc chắn lúc này: còn phải chờ câu trả lời từ ICE
Cho đến hiện tại, bức tranh vẫn có những khoảng trống: ICE chưa nói rõ bà Cui Lijie (Thôi Lệ Kiệt) bị cáo buộc điều gì, tình trạng visa ra sao, và diễn biến pháp lý sắp tới cụ thể thế nào. Nhưng chỉ riêng việc một nhân vật từng đứng sau dự án casino tai tiếng bị bắt giữ cũng đủ khiến Saipan rúng động.

Với nhiều người, đây không chỉ là một vụ di trú. Đây là chương mới của một câu chuyện cũ: giấc mơ vàng son, những lùm xùm kéo dài, và cuối cùng là câu hỏi lạnh người – ai sẽ phải trả giá cho một “đế chế” đã đổ sập ngay trên bờ biển thiên đường?

Trong bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp diễn chung quanh các nỗ lực nhằm thực thi chính sách nhập cư của Tổng thống Donald Trump, qua việc tiến hành truy quét và trục xuất hàng loạt di dân, người ta đang đem ra các dữ kiện để so sánh thành tích của đảng Cộng hòa với thành tích của cựu Tổng thống đảng Dân chủ Barack Obama.

Được mệnh danh là "Người trục xuất hàng đầu", ông Obama đã cho trục xuất hàng triệu người nhập cư trong hai nhiệm kỳ của mình, nhưng điều đó cũng không ngăn cản ông Trump khi ra vận động tranh cử luôn luôn nhấn mạnh đến vấn đề an ninh biên giới vào năm 2016.

Hôm tuần này, Phó Tổng thống JD Vance đã tham gia vào cuộc tranh luận xung quanh các con số thống kê và sự phản đối mạnh mẽ đối với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải chuan (ICE) trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, ông cho rằng các con số đó không chính xác, trong khi những người khác trên mạng xã hội lập luận rằng, không hề có xảy ra cảnh bạo lực nào để phản đối những nỗ lực trục xuất di dân của ông Obama.

"Trong chính phủ ông Obama, việc bị từ chối nhập cảnh ở biên giới được tính là một vụ trục xuất. Một người đi đến biên giới, bị từ chối nhập cảnh và được tính là một vụ trục xuất", Vance cho đăng tải trên X hôm thứ Tư. "Chúng ta phải thực hiện các cuộc trục xuất từ ​​bên trong đất nước vì Biden và Harris đã cho phép họ vào". Trump khi trở lại nắm quyền với lời hứa sẽ cho thực hiện hàng triệu vụ trục xuất di dân. Đó là lời hứa đã thúc đẩy những người ra sức ủng hộ ông sau nhiều năm chứng kiến ​​​​làn sóng người nhập cư ồ ạt ở biên giới Mỹ-Mexico, nhưng điều đó cũng khiến cho ông phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ khi các cơ quan như ICE bị thiếu nguồn kinh phí trầm trọng và nhân sự cần thiết để hoạt động hiểu quả.

Dữ kiện thống kê cho thấy ra điều gì?
Trong hai nhiệm kỳ của ông Obama, tổng cộng có đến 5,3 triệu người nhập cư đã bị trục xuất hoặc cho hồi hương ra khỏi nước Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, chính quyền đã giám sát việc trục xuất 2,001.280 người.
Con số này sau đó tăng lên đáng kể trong nhiệm kỳ của Biden, đạt 4,677.460 người tính đến tháng 7 năm 2024.

Trong những năm đầu nhiệm kỳ, ông Obama chứng kiến ​​​​có 873,937 vụ trục xuất người nhập cư, Trump 387,340 vụ và ông Biden 1,3 triệu vụ. "Chính phủ Obama có số lượng trục xuất trong nội địa cao trong những năm đầu nhiệm kỳ đầu tiên. Điều này phần lớn là do chương trình Cộng đồng An toàn, được thiết lập vào cuối nhiệm kỳ của George W. Bush", ông Jeremy Beck, đồng chủ tịch của tổ chức nghiên cứu về nhập cư NumbersUSA, có trao đổi với Newsweek.

"Theo chương trình chia sẻ thông tin của Cộng đồng An toàn, những người nước ngoài cư trú bất hợp pháp trong các nhà tù địa phương luôn được đánh dấu, tạo cơ hội cho các cơ quan nhập cư liên bang sắp xếp việc cho trục xuất, cho thấy sự an toàn, mức hiệu quả tốt đẹp. Quá hiệu quả đối với một số người".
Ông Obama đã cho thu hẹp chương trình Cộng đồng An ninh (Secure Communities), thay thế bằng Chương trình Thực thi Ưu tiên (PEP) vào năm 2014, nhằm giới hạn các nỗ lực thực thi pháp luật đối với các mối đe dọa an ninh quốc gia và các trường hợp trục xuất ưu tiên.

Vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và trong phần lớn nhiệm kỳ của Biden, số lượng người vượt biên trái phép ở biên giới phía Tây Nam tăng lên đột biến, dẫn đến số lượng lớn người bị lực lượng tuần tra biên giới từ chối không cho nhập cảnh, và những trường hợp này có thể được ghi nhận là "đã trục xuất". Đây là điểm khiến cho việc xác định dữ kiện và các thông báo trở nên khó khăn. Trong những ngày đầu của chính quyền Trump lần thứ hai, ICE và Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã chia sẻ số liệu thường xuyên đuộc đăng tải trên mạng xã hội về các trường hợp trục xuất do ICE thực hiện, tuyên bố rằng các con số này không bao gồm những người từ biên giới, và cáo buộc chính quyền Biden đã "làm giả số liệu", khiến cho con số thống kê của họ không đáng tin cậy.

(Minh họa)
Tuy nhiên, DHS đã ngừng không cho công bố ra số liệu chi tiết hàng tháng cho đến một năm trước, ngày 16 tháng 1 năm 2025, khiến cho việc đem ra so sánh trực tiếp các con số hoặc hiểu rõ các xu hướng đang diễn ra dưới thời Trump trở nên khó khăn. Viện Chính sách Di cư (MPI) phi đảng phái đã công bố một bản báo cáo hôm thứ Ba, cho biết mặc dù số vụ bắt giữ người nhập cư và giam giữ của ICE đã tăng vọt trong 12 tháng qua, nhưng dường như chính quyền Trump không đạt được mục tiêu trục xuất 1 triệu người mỗi năm. "Sự tập trung duy nhất của chính quyền vào việc bắt giữ và trục xuất đã gây ra sốc và kinh ngạc, nhưng kết quả thực thi pháp luật vẫn không đồng đều", MPI có viết. Vào tháng 12, ICE cho biết họ đã trục xuất 622,000 người không phải công dân Mỹ, so với 778,000 người dưới thời Biden trong năm tài chính 2024. Con số đó bao gồm những người bị trục xuất từ ​​biên giới hoặc tại các sân bay, theo con số mà MPI cho biết. Chính quyền Trump cũng cho biết có hơn 2 triệu người nhập cư đã rời khỏi Mỹ trong năm qua. Vẫn chưa rõ liệu đó là những trường hợp rời bỏ đi bình thường khi thị thực đã hết hạn, tự nguyện trục xuất thông qua ứng dụng CBP Home hay các phương pháp khác, một lần nữa là do số liệu chi tiết không được cho công bố ra.

"Vì chính quyền Trump đã chặn con số trục xuất quan trọng từ Văn phòng Thống kê An ninh Nội địa (OHSS) và không cung cấp bằng chứng về những tuyên bố trục xuất được cho 'thổi phồng' của mình, công chúng không có cách nào để biết chính xác có bao nhiêu người đã bị chính quyền Trump trục xuất", ông Austin Kocher, giáo sư về nhập cư tại Đại học Syracuse, có nói với Newsweek. Ông này cho biết, các bản báo cáo của ICE cho thấy cơ quan này đã trục xuất khoảng 320,000 người trong năm tài chính 2025, tăng so với 250,000 người trong năm tài chính 2024. Sau đó, chính quyền Trump đưa ra con số 600,000 người bị trục xuất mà không có bằng chứng hoặc giải thích chi tiết nào. "Do sự thiếu sự minh bạch của chính quyền này, chúng ta không thể so sánh một cách có ý nghĩa về số lượng người đã bị trục xuất dưới thời chính quyền này với các chính phủ trước đây", ông Kocher cho biết

Khi được yêu cầu cung cấp chi tiết số liệu về việc trục xuất, Bộ An ninh Nội địa (DHS) chỉ cung cấp một sự liên kết đến thông cáo báo chí ngày 10 tháng 12 năm 2025, trong đó nêu con số tổng cộng là 622,000 người.

Liệu đã có các cuộc biểu tình chống ICE xảy ra dưới thời ông Obama?

Biểu tình chống trục xuất di dân lậu thời ông Obama (Ảnh: Newsweek)

Ngoài những câu hỏi về con số, khía cạnh khác của cuộc tranh luận hiện nay là phản ứng của công chúng đối với cách thức mà chính quyền Trump thực thi luật nhập cư. Những người phản đối, bao gồm nhiều đảng viên Dân chủ, đã lên án chiến thuật của ICE, vốn đôi khi có vẻ hung hăng và thậm chí chứa đầy bạo lực. Có lẽ ví dụ điển hình nhất về các cuộc đụng độ là cái chết của bà Renee Good ở Minneapolis cách đây hơn một tuần. Là một công dân Mỹ, cái chết của Good dưới tay một nhân viên đặc vụ liên bang đã gây ra các cuộc biểu tình rộng khắp, làm tăng thêm số lượng các cuộc biểu tình nhằm phản đối hành động hung bạo, mất nhân tính của ICE nói chung kể từ tháng 1 năm 2025. Mặc dù có vẻ như chỉ có các cuộc biểu tình chống ICE trong năm qua, và giữa năm 2017 và 2021, thực tế là từ lâu đã có các cuộc biểu tình và tuần hành phản đối hành động của các cơ quan thực thi luật nhập cư.

Các bản báo cáo từ thời ông Obama cho thấy các cuộc biểu tình về những gì được xem là các vụ trục xuất không công bằng và nhanh chóng. Cũng có những cuộc tuần hành kêu gọi cải cách luật nhập cư lâu dài. Cụ thể, Lực lượng Tuần tra Biên giới đã bị Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) chỉ trích vì các hành vi tàn bạo được cho là của họ, trong khi các đảng viên Dân chủ trong Quốc hội bày tỏ sự phẫn nộ vào đầu năm 2016 rằng các nhân viên đặc vụ ICE đã liên tiếp khủng bố cộng đồng người nhập cư.

Phân tích trong giai đoạn cầm quyền của Obama từ năm 2009 đến năm 2017 cho thấy phản ứng trái chiều đối với các chính sách và phương pháp trấn áp nhập cư bất hợp pháp của đảng Dân chủ.

Trong khi các chính sách nổi bật như DACA, cấp quy chế cho con cái của những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, được nhiều người nhớ đến, Bộ An ninh Nội địa (DHS) dưới thời ông Obama vẫn tiến hành các cuộc đột kích vào nơi làm việc và truy tố các công ty tuyển dụng nhân viên không được phép làm việc hợp pháp.

DHS giai đoạn 2009-2017 cũng tìm cách đẩy nhanh quá trình ra quyết định về các trường hợp nhập cư và trục xuất những người gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia, thường chỉ sử dụng một nhân viên duy nhất để đưa ra quyết định, gây ra phản ứng dữ dội từ các nhóm vận động bảo vệ quyền lợi người nhập cư, điều này có thể nghe khá quen thuộc trong bối cảnh hiện nay.

Ông Beck nói với Newsweek rằng mục tiêu của chính quyền ông Obama vào thời điểm đó là cho cử tri thấy rằng chính phủ có thể giải quyết vấn đề nhập cư bất hợp pháp mà không gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp nhưng không hề phạm pháp.

Điều không thấy phổ biến là việc sử dụng vũ lực đối với người nhập cư bởi các nhân viên đặc vụ liên bang. Các trường hợp tuy có xảy ra, đã được ghi nhận, dẫn đến các vụ kiện, nhưng các chiến dịch không có quy mô lớn như dưới thời chính quyền Trump hiện tại.

Ngay cả trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, các chiến dịch quy mô lớn như ở Los Angeles, Chicago và Minnesota cũng không phải là việc cho bố ráp thường xuyên. Thay vào đó, trọng tâm là ở biên giới, cho xây dựng bức tường và giam giữ những người nhập cư bất hợp pháp.

Một lần nữa, các cuộc biểu tình đã xảy ra khpa81 nước Mỹ, nhưng phản ứng trong năm 2025 đến đầu năm 2026 chủ yếu là do sự thay đổi về chiến thuật, điều động nhiều nhân viên đặc vụ vũ trang hơn ra hiện trường để bắt giữ những người nhập cư bất hợp pháp, những người không phải lúc nào cũng là "những kẻ tồi tệ nhất trong số những kẻ tồi tệ nhất" như DHS tuyên bố.

"Trước những cuộc tranh luận hiện nay về việc thực thi pháp luật trong nội địa, cần phải nhớ rằng trong vài năm, Hoa Kỳ đã có một chính sách thực thi pháp luật rất hiệu quả và an toàn với chương trình Cộng đồng An toàn (Secure Communities), theo đó Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) có thể hợp tác với các nhà tù địa phương", ông Beck nói. "Ngược lại, các chính sách bảo vệ người nhập cư bất hợp pháp lại đẩy hấu hết các hoạt động của ICE ra đường phố. Sự hợp tác rộng rãi hơn giữa các tiểu bang và chính phủ liên bang, việc tiếp cận các nhà tù và một chương trình E-Verify bắt buộc sẽ là một bước tiến đáng hoan nghênh".

*** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.newsweek.com/donald-trum...obama-11368075