Trong lần về nước ngắn ngủi này, gia đình mình đã lên kế hoạch từ nhiều tháng trước cho chuyến du lịch gia đình tới Đà Nẵng. Vì ba mẹ đã lớn tuổi, em vợ mình cẩn thận mua vé hạng Thương gia của Vietnam Airlines từ hơn 1 tháng, thanh toán đầy đủ, có mã đặt chỗ, số ghế rõ ràng. Nói nôm na: tiền đã trả, chỗ đã chọn, tinh thần đã “thương gia” sẵn sàng… chỉ chờ ra sân bay là bay.

Nhưng tới quầy làm thủ tục ở Tân Sơn Nhất cho chuyến bay đi Đà Nẵng, câu mở màn lại là: “Không tìm thấy vé.” Nghe nhẹ nhàng như gió thoảng, mà rơi đúng vào tim người đã trả tiền thật. Nhân viên đưa ra hàng loạt lý do vòng vo: nào đổi tàu bay, nào lỗi hệ thống, nào phải chờ xác minh… cứ như vé của mình đang đi du lịch vòng quanh máy chủ, chưa kịp về tới quầy check-in.

Tình huống kéo dài cho tới khi chỉ còn khoảng một tiếng trước giờ cất cánh. Và cuối cùng, gia đình bị đặt vào “bài toán phút 89”: 1) dời sang chuyến 17h (nhưng vẫn… chưa chắc có đủ ghế Business như đã mua), hoặc 2) giữ chuyến đúng giờ nhưng hạ hạng xuống “cao nhất có thể”. Đi với ba mẹ lớn tuổi, không ai muốn căng thẳng thêm hay kéo dài chờ đợi, em mình đành chọn phương án 2. Kết quả: cả nhà bị đẩy xuống ghế phổ thông, lại còn gần cuối khoang.

Điều khó chấp nhận nằm ở chỗ: sau đó hệ thống vẫn xác nhận gia đình đã thanh toán vé Thương gia, nhưng ghế Business thì “không còn”, và việc chuyển từ Business xuống Economy diễn ra mà không hề có thông báo hay thỏa thuận trước ngày bay. Nó không còn là “sự cố kỹ thuật” kiểu trễ giờ vài phút; mà là đổi hạng ghế đã bán – đã thu tiền – nhưng hành khách chỉ được biết ở phút chót, trong thế gần như không còn lựa chọn.

Phiếu thu ghi Business, thẻ lên máy bay lại ghi Economy: cười không nổi
Cái cảm giác bức xúc nó không chỉ nằm ở trải nghiệm, mà còn nằm ở… giấy tờ. Một bên là phiếu xác nhận/phiếu thu thể hiện hạng Thương gia (hạng D – Business Classic), bên kia thẻ lên máy bay lại nổi bật dòng “Economy Class”. Người ngoài nhìn vào sẽ tưởng gia đình mình đang chơi trò “đố bạn tìm điểm sai”: sai ở đâu? Sai ở hạng ghế. Sai luôn ở tâm trạng.

Mà khổ nhất là đi với người lớn tuổi: không ai muốn đứng tranh luận tới cùng khi thời gian cất cánh đếm ngược, bụng đói, chân mỏi, tâm lý căng. Nên nhiều người đọc xong mới thở dài: “Chắc vì đi với ba mẹ nên mới phải chấp nhận, chứ đi một mình là làm căng tới cùng.”

Cộng đồng mạng đoán già đoán non: Overbook? VIP phút chót? Hay “lỗi hệ thống” kiểu khó nói?
Bên dưới câu chuyện, phần bình luận đúng nghĩa là “họp khẩn cấp”. Nhiều ý kiến nghi vấn đây là tình trạng oversold/overbook: “Một hạng ghế bán cho nhiều người, tiền thu đủ, còn quyền lợi khách hàng thì kệ…” Người khác thì nói thẳng: “Nếu hạ hạng ghế thì phải thanh toán chênh lệch chứ?” Có người mạnh miệng hơn đề nghị “khởi kiện”, “yêu cầu xin lỗi”, “bắt đền full refund”, hoặc ít nhất phải có lời giải thích đàng hoàng.

Một luồng khác lại cho rằng khả năng có khách “ưu tiên phút chót” nên ghế Business bị thu xếp lại: “96,69% là có tai to mặt bự nào sát giờ bay tới, hãng phải nhường.” Có người còn đùa mà như thật: “Lên máy bay nhìn khu business coi có gương mặt quan chức nào không.” Dĩ nhiên đó chỉ là suy đoán của cư dân mạng, nhưng nó cho thấy một sự thật: khi hãng không minh bạch, khoảng trống thông tin sẽ được lấp bằng… nghi ngờ.

Cũng có ý kiến bênh vực theo hướng thận trọng: đừng vội gọi hãng “lừa đảo” khi chưa đủ dữ kiện, vì hãng lớn thường có quy trình xử lý, kênh khiếu nại và chính sách bồi thường; muốn chê thì chê đúng sự việc, đúng quy trình. Nhưng ngay cả nhóm này cũng thừa nhận: cách xử lý tại quầy, cách “vòng vo” và đẩy hành khách vào thế đã rồi là điều rất khó chấp nhận.

Đáng chú ý, nhiều người kể trải nghiệm tương tự: bị đổi ghế đã mua, bị delay liên tiếp mà thông báo thiếu nhất quán, bị cân hành lý xách tay rồi “hù dọa”, thậm chí có người nói hãng hủy chuyến và hứa hoàn tiền nhiều lần rồi… im luôn. Những chuyện đúng sai từng vụ còn cần kiểm tra, nhưng khi quá nhiều người cùng có cảm giác “bị coi thường”, đó là dấu hiệu dịch vụ đang có vấn đề.

Vé đã trả tiền thì không thể “mất ghế”: tối thiểu phải minh bạch và bồi hoàn sòng phẳng
Đi máy bay, ai cũng hiểu có những tình huống bất khả kháng: đổi tàu bay, thay cấu hình ghế, trục trặc vận hành… Nhưng “bất khả kháng” không đồng nghĩa với “được quyền im lặng tới phút chót”. Cái khách cần không phải lời xin lỗi kiểu cho có, mà là ba thứ rất cơ bản: thông báo sớm, lựa chọn rõ ràng, và bồi hoàn/đền bù minh bạch.

Nếu đã mua Thương gia mà bị hạ xuống Economy không tự nguyện, thì chuyện hoàn tiền chênh lệch (hoặc phương án bồi thường phù hợp) phải là điều hiển nhiên. Và quan trọng hơn: phải nói rõ vì sao, ai quyết định, quyết định lúc nào, vì sao không thông báo trước. Khách hàng không ngại sự cố; khách hàng ngại nhất là cảm giác mình bị đẩy vào thế “chấp nhận hay bỏ chuyến”, đặc biệt khi đi cùng người già và lịch trình gia đình đã sắp sẵn.

Câu chuyện này vì vậy không chỉ là chuyện một chuyến bay, mà là chuyện niềm tin. Hãng hàng không quốc gia mà để hành khách rơi vào cảnh “cầm Business lên quầy, bước ra cầm Economy” thì dù có giải thích thế nào, người ta vẫn thấy… mệt.

Kết lại bằng một câu hơi buồn cười mà nhiều người đồng cảm: đi Thương gia không phải để khoe, mà để ba mẹ đỡ cực. Vé Thương gia biến thành ghế phổ thông gần cuối máy bay, cái “đổi hạng” này không chỉ đổi chỗ ngồi—nó đổi luôn cảm xúc của cả chuyến về quê.
FROM VIETNAM

Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không còn là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gõ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ còn ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào.

1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực chìm vào bóng tối vì mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân còn nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu mình vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều gì đang đến tiếp theo”.

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đã bị bắt
Gần như song song với những gì xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đã tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đã bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.

Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.

Một số hãng tin quốc tế lưu ý rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về tình trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. Vì thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.

Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các hình ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu não quốc phòng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.

Không chỉ thủ đô, các báo cáo còn nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngõ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống phòng không đang bốc cháy.

Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, thì La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều gì, và nhằm gửi thông điệp gì – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.

“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.

Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe còi cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.

Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó còn có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.

Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố tình trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đã ký tình trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch phòng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.

Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xã hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.

Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lãnh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống còn” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.

Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.

Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.

Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas còn bốc khói, một động thái rất cụ thể đã xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hãng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela vì rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.

Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy tình hình đã vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.

Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.

Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực hòa bình”.

Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó còn là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.

Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đòn đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đòn đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; còn việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.

Một số bản tin còn cho biết Trump đã phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu còn chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rõ: đây không phải cơn bão tự nhiên; nó giống một cánh cửa đã bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.

Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lãnh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lý, về ngoại giao, và về tâm lý quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rõ ràng, thì thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.

Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.

Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quý nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.

11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những gì đã xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không còn là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.

Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đình lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nhìn Venezuela như nhìn một ngọn đèn bão: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.

Theo tin từ Hà Nội, cuộc họp số 15 đã kết thúc. Ông Tô Lâm được cho là huy động một cuộc khống chế lớn để loại bỏ 2 đối thủ đáng gườm là chủ tịch nước Lương Cường và thủ tướng Minh Chính. Hai người được cho là phe trung lập. Được biết trước đó bộ trưởng quốc phòng Giang đã đưa đặc công bảo vệ 9 vị VIP thuộc nhóm chống Hưng Yên. Sau cuộc bố ráp, ông Tô Lâm tuyên bố với Hưng Yên rằng mình sẽ nắm chức vụ Tổng Bí Thư và Chủ Tịch nước, còn ghế thủ tướng sẽ thuộc về một người Hưng Yên khác. Cùng lúc đó Cô Gái Đồ Long (bí danh của nhà báo Hương Trà) đăng 1+1=1, ý nói là ông Tô Lâm chiếm 2 ghế A1+A2, tức là cả TBT và chủ tịch nước. Trong khi đó Người Buôn Gió (bí danh của nhà báo Thanh Hiếu) cũng đăng một nội dung tương tự về cách đoạt quyền của ông Tô Lâm.

Hội nghị “chốt bài” mở màn, lời ca tụng phủ kín
Trung Ương Đảng CSVN vừa họp kỳ 15 (diễn ra từ Thứ Hai 22/12 đến 23/12/2025) – hội nghị được xem là then chốt để “chốt” nhân sự đưa ra Đại hội Đảng khóa XIV, dự kiến tổ chức vào giữa Tháng Giêng 2026. Truyền thông trong nước đồng loạt dùng những cụm từ quen thuộc như “Bộ Chính Trị thống nhất rất cao giới thiệu lãnh đạo chủ chốt…”, nghe bóng bẩy như có tranh luận, có dân chủ, có đồng thuận. Nhưng ai theo dõi chính trường Việt Nam đều hiểu: những chữ “thống nhất cao” thường chỉ là lớp sơn phủ lên một danh sách đã được dàn xếp từ trước.

Cái “hội nghị” trên sân khấu là để hợp thức hóa; cái “mặc cả” sau cánh gà mới là nơi quyết định. Và khi hội nghị kết thúc nhanh đến mức bất thường, người ta càng có lý do để nghi ngờ rằng… ván bài đã được xáo xong, chỉ chờ lật quân.

Cơ chế tuyển chọn: dân đứng ngoài, đảng viên cũng chỉ là “cát sạn”
Trên hình thức, khoảng 1.600 đại biểu đảng viên từ trung ương tới địa phương sẽ dự Đại hội XIV, trong tổng số hơn 5 triệu đảng viên. Rồi từ đó “lọc” ra khoảng 200 người vào Ban Chấp hành Trung ương khóa mới; Trung ương lại “lọc” tiếp 17–19 ghế Bộ Chính Trị; cuối cùng mới “ra” Tổng Bí thư và chia ghế Chính phủ – Quốc hội.

Nhưng khi quy trình được thiết kế theo kiểu “lọc – lọc – lọc”, thì câu hỏi thật sự không phải là “ai được dân chọn”, mà là “ai được phe thắng thế cho vào danh sách”. Những đại hội, những kỳ họp, những cuộc “nhất trí thông qua” – xét cho cùng – thường chỉ là màn trình diễn cho tròn vai trong một kịch bản đã viết sẵn.

Tin đồn “khống chế Hà Nội” và câu chuyện 20.000 CSCĐ
Điều khiến mạng xã hội bùng lên trong những ngày qua không phải là những dòng tường thuật khuôn mẫu, mà là các lời đồn đoán từ nhiều nguồn không chính thức: rằng ông Tô Lâm đã huy động lực lượng công an/cảnh sát cơ động quy mô lớn ở Hà Nội để “khống chế”, nhằm vô hiệu hóa các đối thủ hoặc các cực quyền lực khác, đặc biệt là Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Cuộc đua quyền lực trước Đại hội, những trận “xáo bài” nhân sự, và truyền thống “im lặng là vàng” của hệ thống – nơi càng quan trọng càng kín tiếng, càng kín tiếng càng sinh ra… lời truyền miệng.

Trước đó lại rộ thêm một tuyến tin khác: Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đưa lực lượng đặc công/đơn vị bảo vệ “VIP” để giữ an toàn cho nhóm chống “Hưng Yên”. Thật giả thế nào chưa ai kiểm chứng, nhưng riêng việc nhiều câu chuyện chạy song song đã đủ tạo cảm giác rằng nội bộ đang căng như dây đàn – và ai nắm lực lượng thì nắm nhịp thở của bàn cờ.

“1+1=1”: mật mã chính trị hay tiếng cười lạnh?
Giữa lúc lời đồn lan nhanh, một chi tiết làm dân mạng khoái khẩu là câu “1+1=1”. Một số tài khoản/bình luận viên chính trị ẩn danh gợi ý: “A1 + A2” sẽ nhập làm một, tức Tổng Bí thư kiêm luôn Chủ tịch nước – quyền lực chụm lại trong một người.

Thông điệp kiểu mật mã này hấp dẫn vì nó ngắn, sắc, dễ lan truyền. Nó giống như câu vè dân gian thời kỹ thuật số: không cần chứng cứ vẫn gây cảm giác “biết chuyện”, không cần tài liệu vẫn khiến người ta đoán già đoán non. Và khi một xã hội quen sống trong màn sương thông tin, thì một phép tính tưởng như trẻ con lại trở thành… mồi lửa.

Danh sách truyền tay: ai lên, ai “nghỉ”
Trong các tin nhắn truyền miệng, người ta rỉ tai nhau về một bản “dự kiến quy hoạch Bộ Chính trị khóa 14”:
Tô Lâm được đồn đoán sẽ nắm cả Tổng Bí thư lẫn Chủ tịch nước; ghế Thủ tướng được gọi tên Lê Minh Hưng; Bộ Quốc phòng vẫn là Phan Văn Giang; Trần Thanh Mẫn tiếp tục ở lại Bộ Chính trị với vai trò đại diện miền Nam… Cùng lúc đó, một loạt nhân vật bị đồn đoán “quá tuổi” sẽ rút: Lương Cường, Phạm Minh Chính, Nguyễn Hòa Bình, Nguyễn Văn Nên, Phan Đình Trạc, Nguyễn Xuân Thắng…

Tất nhiên, danh sách kiểu này chỉ là đồn đoán, nhưng nó phản ánh một sự thật khác: hệ thống “đóng dấu mật” ở Việt Nam đôi khi kín với dân, nhưng lại không kín với… các đường rò rỉ. Càng cấm nói, người ta càng rỉ tai; càng giấu, tin đồn càng chạy nhanh.

Nhất thể hóa: “tiện” cho ngoại giao, “nguy” cho xã hội
Mô hình Tổng Bí thư kiêm nguyên thủ quốc gia không phải chuyện lạ trong các chế độ xã hội chủ nghĩa và nhiều hệ thống tập quyền: Trung Quốc, Lào, Cuba, Triều Tiên… đều có biến thể “một người đóng hai vai”. Ưu điểm nhìn thấy ngay: ra quốc tế dễ “một tiếng nói”, ký kết – tiếp nguyên thủ – ra thông điệp đều gọn. Nhưng nhược điểm cũng nằm sờ sờ: quyền lực tập trung quá mức dễ sinh độc đoán, bảo thủ, và sai lầm lớn khó sửa.

Ở Việt Nam, thời ông Nguyễn Phú Trọng từng có giai đoạn kiêm nhiệm, nhưng luôn được mô tả là “tạm thời”. Thậm chí từng có lập luận: quyền to quá thì ai quản nổi? Vậy mà nếu kịch bản “1+1=1” thành hiện thực lần này, nó sẽ cho thấy một bước trượt đáng kể: từ “tứ trụ” sang một dạng “siêu trụ” – nơi cái ghế Chủ tịch nước không còn là “hữu danh vô thực”, mà trở thành con dấu hợp thức hóa quyền lực tối cao.

Kinh tế: mục tiêu 10% và thực tế bị kéo chân
Trong khi nội bộ lo “chốt ghế”, nền kinh tế lại bị bủa vây bởi rủi ro bên ngoài. Mỹ đã áp mức thuế quan 20% đối với hàng Việt Nam (và có cơ chế mức cao hơn với hàng bị coi là “trung chuyển”), tạo áp lực nặng lên xuất khẩu – vốn là động cơ sống còn của tăng trưởng.

Trớ trêu ở chỗ, Hà Nội vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân ít nhất 10% giai đoạn 2026–2030 – một con số đẹp như khẩu hiệu. Nhưng các định chế quốc tế thường dự báo thấp hơn đáng kể. Và còn một điểm yếu mang tính cấu trúc: hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến từ khu vực FDI. Nói trắng ra, tăng trưởng dựa nhiều vào “hãng xưởng nước ngoài”, trong khi doanh nghiệp nội địa vẫn loay hoay ở phần giá trị thấp.

Khi chiếc máy kinh tế lệ thuộc vào xuất khẩu và FDI, bất cứ cú bẻ lái nào từ thương chiến hay thuế quan cũng đủ làm guồng quay khựng lại. Mà khi guồng quay khựng lại, áp lực xã hội sẽ dội về trong nước – đúng lúc chiếc ghế quyền lực đang được tranh nhau đến nghẹt thở.

“Hết phim!” hay chỉ là mở đầu một mùa mới?
Hội nghị Trung ương 15 kết thúc, nhưng câu chuyện quyền lực thì chưa kết thúc. Nó chỉ chuyển từ “họp kín” sang “đợi công bố”, từ “xáo bài” sang “lật quân”. Tin đồn có thể sai, danh sách truyền tay có thể đổi, phép tính “1+1=1” có thể chỉ là trò châm biếm… nhưng nó phản ánh một điều khó phủ nhận: xã hội đang nhìn vào thượng tầng như nhìn một sân khấu, nơi kịch bản có thể thay đổi bất ngờ, còn người dân – như thường lệ – chỉ là khán giả không được mua quyền bấm nút. “Hết phim!” – câu kết nghe nhẹ hều. Nhưng với chính trị Việt Nam, nhiều khi “hết phim” chỉ là hết một tập. Tập sau mới là nơi người ta biết: 1+1 có thật sự bằng 1, hay cuối cùng vẫn bằng 2 như mọi quy luật đời thường.

Có những khoảnh khắc, bạn không cần bằng kiến trúc sư vẫn thấy “quen quen”. Chỉ cần đặt cạnh nhau hình sân bay Yangzhou Taizhou (Trung Quốc) giai đoạn 2 (T2) và phối cảnh sân bay Long Thành (Việt Nam), tự nhiên trong đầu bật ra câu thần chú: “Same same but different!” Rồi người thì phán một câu gọn lỏn: “Con nhà tông không giống lông cũng giống mông!” — nghe xong, cười mà cũng… hơi nhói.

Long Thành

Theo hướng thông tin đang được chia sẻ, sân bay bên Giang Tô (Yangzhou Taizhou International Airport) được cho là có thiết kế/định hình trước, rồi sau đó mới đến câu chuyện Long Thành với phối cảnh khiến nhiều người “đứng hình” vì thấy na ná. Vì vậy mới nảy ra cái cảm giác: “Ủa sao giống dữ vậy?”—và từ đó dân mạng bắt đầu đặt câu hỏi kiểu… rất đời: “Vậy rốt cuộc ai giống ai?”

Cái “giống” gây bão: mái cong – thân uốn – dáng trải dài
Nói cho công bằng: sân bay hiện đại hay chuộng kiểu mái cong mềm, thân dài, nhiều nhánh, vừa “tương lai” vừa dễ tạo điểm nhấn nhận diện. Nhưng nhìn hai phối cảnh, nhiều người vẫn không nén được câu đùa: “Nó anh hai (2 mái), mình em ba (ba mái)!” Có người khác thêm mắm: “Phiên bản của tàu thì tương tự thôi.” Nghe vậy mới thấy, ở thời đại mạng xã hội, kiến trúc không chỉ là nghệ thuật—mà còn là… meme.

Câu chuyện tiền thiết kế: từ 6,5 triệu xuống 3,4 triệu USD
Chi tiết khiến nhiều người “khoái” (vì có số cụ thể để bàn) là chi phí thiết kế cơ sở: Heerim từng đề xuất tổng chi phí tư vấn 6,5 triệu USD (khoảng 143 tỷ đồng sau thuế), được nói là cao hơn dự toán đã thẩm tra. Sau đó đơn vị này tự đề xuất lại lần 4 còn 3,61 triệu USD, và sau khi ACV yêu cầu các đơn vị tư vấn đề xuất lại để “công bằng, minh bạch”, con số chốt được nhắc đến là 3,4 triệu USD (gần 75 tỷ đồng). Thế là có người chốt hạ bằng câu cà khịa: “Sân bay mà giá bằng 1 căn biệt thự thôi á hả?” (Biệt thự nào thì không nói, chứ biệt thự thường chắc… khó lắm!)

Lo xa kiểu Sri Lanka: “đến kỳ không trả nổi thì… đổi chủ?”
Từ chuyện “nhìn giống”, câu chuyện được kéo sang một nỗi lo quen thuộc: ví dụ hải cảng Sri Lanka do Trung Quốc xây, đến kỳ hạn không trả được nợ thì rơi vào cảnh bị phía Trung Quốc nắm quyền kiểm soát (dân gian hay gọi gọn là “bẫy nợ”). Và thế là câu hỏi bật ra: Sân bay Long Thành rồi có đi theo kịch bản đó không?
Nói thật, đây là đoạn khiến người ta vừa cười vừa muốn… bớt cười: vì sân bay là hạ tầng chiến lược, mà hạ tầng chiến lược thì điều dân cần nhất vẫn là minh bạch hợp đồng, minh bạch vốn, minh bạch điều kiện ràng buộc. Không ai muốn đến khi “chuyện đã rồi” mới ngồi kể nhau nghe kiểu… “ủa sao tự nhiên thấy bảng hiệu lạ lạ?”

Thực ra, “giống” đôi khi chỉ là cùng một ngôn ngữ thiết kế thời hiện đại: mái cong, kính lớn, đường nét mềm. Nhưng cũng đúng là trong một xã hội mà người ta quá quen với chuyện “bê nguyên chương trình về xài”, thì thấy gì na ná cũng dễ giật mình. Dân mạng nói vui: “Anh em môi hở răng lạnh mà!”.

Garlic is a fundamental ingredient in global cuisine, yet its delicate chemical makeup makes it easy to ruin through improper storage or cooking techniques. According to culinary experts at Tasting Table, several widespread habits can inadvertently turn this fragrant bulb into a bitter or flavorless addition to your meals.

Storage and Preparation Mistakes
One of the most frequent errors is storing whole garlic bulbs in the refrigerator. The cold, humid environment of a fridge actually encourages the garlic to sprout prematurely, while the lack of airflow can make the cloves spongy and dull. For maximum shelf life and flavor, garlic should be kept at room temperature in a well-ventilated container, such as a mesh bag or a bamboo basket, away from direct sunlight.

When it comes to preparation, many home cooks instinctively mince garlic for every recipe, but the way you cut garlic dictates its potency. Breaking the cells of the clove releases sulfur compounds; therefore, the more finely you chop it, the more aggressive the flavor becomes. For a milder, more sophisticated taste in vegetable dishes, consider slicing the garlic thinly instead of crushing it. Additionally, while the green sprout in the center is not poisonous, it can introduce a harsh bitterness to delicate sauces and is best removed.

Common Cooking Pitfalls
The timing and temperature at which garlic is cooked are critical to its final taste profile. Because garlic has a high sugar content and very little moisture, it burns almost instantly when exposed to high heat.

The Sautéing Sequence: A common mistake is adding garlic to a pan at the same time as onions or meat. Because garlic cooks much faster, it often turns black and bitter before the other ingredients are ready. It is more effective to add garlic during the last 30 to 60 seconds of cooking.

The Heat Level: Frying garlic over high heat to save time usually results in scorched edges and a loss of aroma. Using medium or low heat allows the sugars to caramelize slowly, creating a sweet, golden-brown finish.

Grilling and Marinating: Using minced garlic in marinades for grilled meats often leads to "burnt bits" sticking to the surface. To avoid this, chefs recommend using garlic juice or garlic powder for marinades, or using lightly crushed whole cloves that can be easily removed before the meat hits the high heat of the grill.

The "Green Garlic" Myth
Finally, there is a common misconception that garlic is spoiled or toxic if it turns green when pickled or mixed with acidic ingredients. This change is actually a harmless chemical reaction between the sulfur in the garlic and the minerals or acids in the sauce. In fact, jade-green "Laba garlic" is a prized traditional delicacy in northern China, proving that the color change does not affect the safety or quality of the spice.

Southern California is currently navigating one of the most perilous Christmas weather events in its history. This week, a powerful atmospheric river known as a "Pineapple Express" has funneled an immense plume of tropical moisture from Hawaii directly onto the West Coast. The resulting deluge has triggered widespread flash flood warnings and led Governor Gavin Newsom to declare a state of emergency for several counties, including Los Angeles, Orange, and San Bernardino.

The storm’s impact has been especially lethal due to its timing and the region's recent environmental history. The National Weather Service has warned that "lives and property are in great danger" as the system delivers what amounts to months' worth of precipitation in just a few days. The first wave of heavy rain on Tuesday night caused immediate disruptions, including fallen trees and street debris, but the situation intensified significantly through Christmas Day.

Fatalities and Life-Threatening Risks
Tragically, at least four deaths have been attributed to the storm’s fury. In San Diego, a 64-year-old man was killed when a 75-foot tree collapsed onto him while he was attempting to move his vehicle. Other fatalities include a woman swept away by a massive wave in Mendocino County, a motorist trapped in floodwaters in Redding, and a Sacramento County sheriff's deputy who died in a weather-related vehicle crash.

Beyond these immediate casualties, the risk of mudslides remains a primary concern for residents near "burn scars"—areas stripped of vegetation by the devastating wildfires of January 2025. In the mountain town of Wrightwood, massive debris flows have already buried vehicles and homes up to their windows, forcing emergency crews to conduct high-stakes rescues.

Infrastructure and Holiday Travel Paralyzed
The storm effectively brought holiday travel to a standstill across the state.

Power Grid Failures: High winds, with gusts reaching up to 80 mph in mountain passes, have toppled utility poles and left over 100,000 homes and businesses without electricity.

Road Closures: Flooding and mud flows have forced the closure of major thoroughfares, including parts of the I-5 freeway and the Angeles Crest Highway.

Evacuation Orders: The Red Cross has established emergency shelters as mandatory evacuation orders were issued for vulnerable communities in the Pacific Palisades, Malibu, and the San Bernardino mountains.

A Difficult Recovery Ahead
While some residents attempted to maintain their holiday plans, officials have urged everyone to reconsider travel, as saturated ground means that any additional rain will result in immediate runoff and further flooding. In the Sierra Nevada, the storm has transitioned into a massive snow event, with up to five feet of accumulation forecast by the time the system finally exits the region. As California continues to reel from a year marked by both record wildfires and now record-breaking floods, the focus remains on search-and-rescue efforts and restoring basic services to those cut off by the storm.

VietBF vừa gắn thêm chức năng dịch bài viết đa ngôn ngữ
Nhằm phục vụ cộng đồng người Việt trẻ sinh ra/lớn lên ở nước ngoài, những bạn đọc gốc Việt ít dùng tiếng Việt, hoặc quý vị muốn đọc nhanh nội dung bằng ngoại ngữ, VietBF vừa bổ sung tính năng “Dịch trang” ngay trong mỗi bài viết.

Chỉ cần bấm nút, bài viết tiếng Việt sẽ được mở và hiển thị bằng ngôn ngữ bạn chọn như: English, Deutsch, Français… và nhiều ngôn ngữ khác.





Nút dịch nằm ở đâu?
Phần Dịch trang được đặt:

Ở đầu bài viết (phía bên phải) để tiện bấm ngay khi vừa mở bài.

Và thêm một vị trí ở cuối bài để bạn đọc xong rồi mới chuyển sang ngôn ngữ khác cũng được.

Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

Cách dùng cực đơn giản
Bạn mở một bài viết bất kỳ trên VietBF → nhìn dòng “Dịch trang:” → chọn ngôn ngữ muốn đọc (Anh/Đức/Pháp/Tây Ban Nha/Ý/Nhật/Hàn/Trung…).

Trang dịch sẽ mở ra trong tab mới để bạn không bị mất trang gốc.






Nếu gặp lỗi “Can’t translate this page”
Thỉnh thoảng Google Translate có thể báo “Can’t translate this page” (không dịch được). Trường hợp này thường do lỗi tạm thời.

Cách xử lý nhanh:
Bạn hãy đóng tab dịch đó lại → quay về trang bài viết gốc → bấm nút Dịch trang thêm lần nữa để mở lại bản dịch. Nhiều trường hợp mở lại là hoạt động bình thường.




Hỗ trợ thiết bị: Desktop & iPad trước
Hiện tại, tính năng Dịch trang đang được VietBF triển khai ổn định trên Desktop và iPad.
Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Một tấm ảnh, hai lá cờ, và một cái “nóng” tập thể
Mấy hôm nay, dân mạng chuyền tay một bức hình được nói là đăng trên Weibo ngày 21/12/2025: một du khách Trung Cộng đứng ở Hà Nội, phía xa là khu Ba Đình – Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người thì cầm cờ 5 sao, còn chú chó đi cạnh lại mặc áo đỏ… với một ngôi sao vàng.
Và thế là… chưa kịp hỏi “Hà Nội mùa này có lạnh không?”, diễn đàn đã kịp “tăng nhiệt” lên mức… sôi lăn tăn.

Cái khiến nhiều người khó chịu không chỉ là chuyện cờ quạt. Mà là cảm giác bị “đùa cợt biểu tượng”: một bên cờ Tàu phấp phới, một bên áo chó lại gợi liên tưởng tới cờ Việt Cộng. Dù người đăng cố tình hay vô tình, hình ảnh này chạm đúng “dây thần kinh nhạy cảm” của rất nhiều người Việt Cộng.

Dân mạng chia phe: “Ảnh ghép!” vs “Thật hay giả cũng thấy nhột!”

Có người khẳng định luôn: ảnh ghép, ghép còn “lộ”, kiểu “không ai chụp hết” và bảo đăng vậy chỉ làm trò cười. Nhóm này nói thẳng: muốn phẫn nộ thì phẫn nộ cho đúng, chứ phẫn nộ nhầm thì tự mình dâng điểm cho đối phương.

Nhưng cũng có phe khác lại bảo: thật hay ghép không quan trọng bằng việc nó phản ánh một thái độ khinh nhờn, và thái độ đó mới là thứ đáng lo. Có người còn mỉa mai: “Ở nước ngoài, người Việt Cộng vẫy cờ thì hăng lắm; người Trung Cộng vẫy cờ trên đất mình lại im thin thít?”
Thế là câu chuyện từ “một tấm hình” leo thang thành “một bài kiểm tra lòng tự trọng tập thể”—mà đề thi lại do diễn đàn ra đề.

Xen giữa hai phe là nhóm “triết gia bất đắc dĩ”: thôi bỏ qua quá khứ, đừng chia rẽ, “anh em Cộng Sản một nhà”… Nói nghe cũng êm, chỉ tội là cứ hễ nhắc tới Việt–Trung thì lịch sử lại đứng dậy ho khan một tiếng: “Anh em nào? Anh em kiểu gì?”

Vì sao Việt–Trung cứ đụng là nhói? Nhắc nhẹ… biên giới 1979
Muốn hiểu vì sao một tấm hình cờ quạt lại làm người ta bốc hỏa, phải nhìn cái “hành lý lịch sử” mà hai dân tộc mang theo.

Quan hệ Việt–Trung không phải kiểu hàng xóm “sáng chào tối chửi” cho vui. Đây là hàng xóm ở sát vách cả ngàn năm, lúc giao thương, lúc đụng độ, lúc vừa bắt tay vừa… thủ sẵn đồ nghề. Nhiều giai đoạn lịch sử ghi nhận các cuộc chiến tranh, xung đột và tranh chấp kéo dài, để lại tâm lý cảnh giác rất sâu trong xã hội Việt Nam.

Đặc biệt, vết cắt lớn nhất thời hiện đại là chiến tranh biên giới 1979. Nhiều gia đình Việt Nam vẫn còn ký ức về những ngày biên cương rực lửa, những thị xã bị tàn phá, những người lính và dân thường ngã xuống, và các cuộc đụng độ kéo dài nhiều năm sau đó. Khi ký ức ấy còn sống, thì những biểu tượng như quốc kỳ—dù xuất hiện trong ảnh “du lịch”—vẫn có thể trở thành mồi lửa.

Chưa kể những câu chuyện khác như Hoàng Sa 1974, Gạc Ma 1988… càng khiến người Việt nhạy cảm với bất cứ tín hiệu nào giống “thử phản ứng” hoặc “đạp biểu tượng”.

Điều buồn cười nhất là: có thể bức ảnh đúng là ghép. Cũng có thể là thật. Nhưng hiệu ứng của nó thì rất thật: nó kéo cảm xúc lên cao, kéo đám đông chia phe, và kéo cả câu chuyện đi xa khỏi sự thật ban đầu.

May mắn cho dân Mỹ

Embedded Tweet

I like this song

Embedded Tweet

Nếu năm rồi đảng Du Côn gian lận phiếu bầu cử tt thành công thì vài năm sau thằng băng vệ sinh sẽ nói: “Merci… thánh Allah vĩ đại”

Embedded Tweet

Một Việt kiều vừa chia sẻ câu chuyện khiến nhiều người đọc mà bực thay: đáp chuyến bay về Việt Nam, lấy hành lý xong vội về nhà vì mệt, không để ý nhiều. Nhưng khi mở vali ra thì… tung khóa, dấu hiệu bị cạy rõ ràng.

Đáng nói hơn, đồ không “mất sạch một phát” mà bị lấy kiểu rất khó chịu: mỗi thứ mất một ít. Bánh kẹo, chocolate, quà Tết, nước hoa… bị rút dần như thể ai đó “đi chợ trong vali” rồi đóng lại cho nạn nhân tự phát hiện sau.

Nhìn hình chụp, những hộp bánh kẹo bị vơi, đồ đạc bị xáo trộn, khiến cảm giác không chỉ là mất tiền mà còn là mất luôn niềm vui đem quà về cho gia đình, bạn bè.

Thủ đoạn “mỗi thứ lấy một ít”: vừa tham, vừa hiểm
Cái đau của vụ này nằm ở chỗ: kẻ gian không lấy hết để nạn nhân khó chứng minh “mất bao nhiêu”, dễ bị rơi vào cảnh về tới nhà mới biết, lúc đó mọi thứ đã muộn.

Nhiều người bình luận đúng một ý: “Của không nặng bằng công.” Quà Tết là công sức, là háo hức, là cả chặng đường mang về. Vậy mà chỉ cần một cú cạy khóa, cái Tết bỗng hụt hẫng.

Vì sao càng về gần Tết càng dễ gặp?
Dịp Tết, hành lý thường nặng hơn, nhiều thùng hộp hơn, quà bánh lỉnh kỉnh hơn. Vali cũng “đẹp mùi” hơn: chocolate, kẹo, nước hoa, mỹ phẩm… là những món dễ bị nhòm ngó.

Quan trọng nhất: nhiều người mệt sau chuyến bay, chỉ mong về nhà nhanh, nên khâu kiểm tra tại băng chuyền thường bị lướt qua.

Cách tự bảo vệ trước khi bay: đừng để “tin người” một lần là đủ nhớ cả đời
Nhiều Việt kiều chia sẻ kinh nghiệm khá thực tế:

Quấn vali thật kỹ (màng nilon/giấy bóng bọc thực phẩm) và dán băng keo chắc tay. Không phải để “bất khả xâm phạm”, nhưng để tăng độ khó, khiến kẻ gian ngại ra tay.

Nếu có điều kiện, dùng dịch vụ bọc/đóng gói hành lý tại sân bay.

Đồ giá trị, dễ bán, dễ mất như nước hoa, mỹ phẩm đắt tiền, trang sức… nên ưu tiên xách tay (đúng quy định hãng bay).

Chụp ảnh vali và cách sắp đồ trước khi đóng: chỉ cần vài tấm “trước–sau” đôi khi giúp bạn trình báo rõ ràng hơn.

Nếu mở vali ra mới phát hiện bị cạy: làm ngay, đừng ngại
Dù đã về tới nhà, vẫn nên làm ngay vài việc sau để “còn nước còn tát”:

Giữ lại thẻ hành lý, vé máy bay, ảnh vali, ảnh đồ đạc bị xáo trộn.

Liệt kê càng cụ thể càng tốt: mất món gì, số lượng ước tính, giá trị ước tính.

Gọi ngay bộ phận Lost & Found / hành lý thất lạc của sân bay đến và/hoặc hãng bay, cung cấp giờ bay – chuyến bay – băng chuyền nhận hành lý.

Nếu có người nhà ở Việt Nam hỗ trợ, nhờ họ hướng dẫn quy trình khiếu nại tại sân bay cho đúng đầu mối.

Việc lấy lại đồ có thể khó, nhưng tố cáo để họ ghi nhận và siết lại khâu an ninh là điều nhiều người khuyên nên làm, để hạn chế nạn nhân tiếp theo.

Một câu chuyện nhỏ, nhưng chạm đúng nỗi lo lớn của người về quê ăn Tết
Người xa xứ về quê thường chỉ mong bình yên: gặp lại cha mẹ, thắp nén nhang, ăn bữa cơm nhà, tặng ít quà cho người thân. Cú “móc vali” không chỉ lấy đồ, mà còn lấy luôn cảm giác được chào đón tử tế.

Và cũng vì thế, lời nhắc cuối cùng có lẽ đơn giản thôi: về Việt Nam dịp Tết, hãy khóa kỹ – bọc kỹ – kiểm tra kỹ ngay tại sân bay. Đừng để niềm vui đoàn tụ bị phá hỏng chỉ vì một phút chủ quan.

Một thủ tướng "thân thiện" trong ngoại giao, trong các con mắt của nhiều doanh nghiệp. Ông từng tiếp CEO Nvidia ngay tại quán ăn vỉa hè, lội nước thăm bà con vùng lũ, vào Sài Gòn thời Covid-19. Dù nhiều người nói ông chỉ làm màu, nhưng đa số đều có thiện cảm với ông thủ tướng từng học và làm việc tại Romania, phong cách ông lãnh đạo cũng rất "quý phái" kiểu châu Âu. Tuy nhiên vì không có binh lực trong tay (công an, quân đội) nên ngày từ đầu người ta đã đoán ông sẽ bị mất chức thủ tướng. Vụ án duy nhất mà ông dính "phốt" là vụ bà Nhàn AIC.


Mấy ngày nay dư luận lại có món “đặc sản” quen thuộc: tin đồn nhân sự. Và nhân vật bị gọi tên nhiều nhất là ông Phạm Minh Chính—một thủ tướng từng được không ít người… có thiện cảm, dù khen hay chê thì ai cũng công nhận ông có “gương mặt truyền thông” rất mạnh.

Thủ tướng “thân thiện”: sống bằng hình ảnh, nổi bằng… khoảnh khắc
Người ta nhớ ông bởi những hình ảnh rất đời: tiếp CEO Nvidia ngay quán ăn vỉa hè; lội nước thăm bà con vùng lũ; có mặt ở Sài Gòn thời Covid-19; nói chuyện ngoại giao kiểu “mềm mà sáng”. Có người bảo làm màu. Nhưng cũng nhiều doanh nghiệp nhìn ông như một người dễ tiếp xúc, dễ đối thoại, phong cách “quý phái” kiểu châu Âu—phần vì từng học và làm việc ở Romania, phần vì cách ông xuất hiện khá “đúng bài” trước ống kính.

Trớ trêu là: ở chính trường, đôi khi điểm mạnh của truyền thông lại là điểm yếu của quyền lực. Người ta có thể cầm ly cụng chúc mừng rất đẹp… nhưng không cầm được bộ máy thì ly đó cũng chỉ là ly.

Tin đồn “mất ghế”: khi quyền lực không nằm ở nụ cười
Theo luồng bàn tán đang lan rộng, thế lực Hưng Yên bị cho là đã “tước” dần thực quyền của ông, và viễn cảnh ông không còn tiếp tục là Thủ tướng sau Đại hội XIV được nhắc đến như một kịch bản rất nghiêm túc—ít nhất là trong các câu chuyện hành lang.

Lý do được giải thích theo kiểu dân gian nhưng nghe lại rất “đúng logic chính trị”: ông Chính không có binh lực trong tay. Công an, quân đội—những nơi quyết định an toàn và đòn bẩy—không phải là sân nhà. Mà khi không có “đội hình”, mọi chiến thuật chỉ còn là… phát biểu.

“Liệu còn nước còn tát”: chạy sang Bộ Quốc phòng tìm thế dựa?
Ngay sau khi cuộc họp số 15 kết thúc được một ngày, ông Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc với Bộ Quốc phòng và nhiều bộ ngành để bàn nhiệm vụ quân sự–quốc phòng năm 2026, nhấn vào trọng tâm phát triển công nghiệp quốc phòng. Dư luận nhìn cảnh ấy rồi tự diễn giải: “Ủa, phải chăng ông đang tìm ‘viện quân’?”

Thực hư thế nào chỉ người trong cuộc biết. Nhưng về mặt hình ảnh, nó giống một nước cờ “bấu víu vào sức nặng cuối cùng”—khi bạn không nắm được công an, ít nhất bạn muốn đứng cạnh quân đội để… khỏi thấy mình quá trơ trọi.

Lê Minh Hưng và chiếc ghế Thủ tướng: đồn đoán hay dọn đường?
Cùng lúc, tin đồn ông Lê Minh Hưng có khả năng cao ngồi ghế Thủ tướng xuất hiện dày đặc. Ông Hưng được mô tả như một “kỹ trị gia” kín tiếng, từng là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, rồi làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương—một vị trí cực mạnh về nhân sự.

Trong các câu chuyện “thạo tin”, ông Hưng còn được xem là quân cờ trung thành trong bàn tay sắt, và nếu kịch bản này xảy ra thì đó không chỉ là thay người—mà là thay mô hình: từ kiểm soát chéo sang “đồng tâm, trùng trục”, tức một trục quyền lực chạy thẳng, ít khoảng trống, ít đối trọng.

Bộ Công an và “lãnh địa riêng”: Thủ tướng là cấp trên… trên giấy
Một chi tiết được đem ra mổ xẻ nhiều là vai trò của Bộ Công an. Dù theo hình thức Bộ trưởng là cấp dưới Thủ tướng, nhưng trong thực quyền, đó lại là một “lãnh địa” có công cụ điều tra và hồ sơ. Và vì vậy, người ta nói: Thủ tướng có thể chỉ đạo, nhưng không thể “ra đòn” theo cách công an có thể ra đòn.

Câu chuyện càng chua hơn khi có người nhắc lại bài phát biểu ca ngợi lực lượng công an theo kiểu rất mềm, nghe như “vuốt đuôi”: “thức cho dân ngủ, gác cho dân vui chơi…” Nghe thì đẹp. Nhưng trong bối cảnh đấu đá, nó lại bị dân mạng chế thành: lúc nguy cấp, lời hay cũng giống… áo mưa: che được mưa nhỏ, gặp bão thì thôi.

A1-A5: sơ đồ quyền lực kiểu “một lớp học, năm chức danh”
Dư luận còn truyền nhau “bảng phân vai” như sau:
A1+A2/ Tô Lâm: Tổng bí thư + Chủ tịch nước
A3/ Lê Minh Hưng: Thủ tướng
A4/ Trần Thanh Mẫn: Chủ tịch Quốc hội
A5/ Trần Cẩm Tú: Thường trực Ban Bí thư

Nghe như ký hiệu bài thi, nhưng lại phản ánh tâm trạng xã hội: người ta đang nhìn chính trị như một ván cờ, mà mỗi quân được gọi bằng mã số—vì tên thật đôi khi không quan trọng bằng vị trí đứng.

Bloomberg và câu chuyện “ngoại lệ thành tiền lệ”
Thông tin Bloomberg dẫn nguồn ẩn danh về khả năng ông Tô Lâm tiếp tục làm Tổng bí thư và kiêm Chủ tịch nước càng làm đồn đoán nóng thêm. Đi kèm đó là câu hỏi: vì sao “quá tuổi” vẫn có thể tiếp tục?

Lập luận phổ biến trong các bài bình luận là: tiền lệ “trường hợp đặc biệt” trước đây đã mở cửa cho việc bẻ quy định. Khi ngoại lệ trở thành tiền lệ, thì điều lệ giống như… hàng rào thấp: ai muốn bước qua cũng bước qua được, miễn là đủ lực.

Từ “thủ tướng vỉa hè” đến cuộc chơi không dành cho người không có lực
Nếu đúng như tin đồn, ông Phạm Minh Chính là một ví dụ cay đắng cho bài học cũ: chính trường không chỉ là bài phát biểu hay, ngoại giao mềm, hay hình ảnh lội nước cứu dân. Những thứ đó giúp bạn được yêu mến. Nhưng để sống sót trong “cung đình”, bạn cần một thứ khác: lực và liên minh.

Và nếu chiếc ghế Thủ tướng thực sự đổi chủ, thì câu chuyện không dừng ở một cá nhân. Nó là dấu hiệu của một giai đoạn quyền lực đang được sắp lại—thậm chí theo hướng “đồng tâm, trùng trục”, nơi mọi đường dây đều chạy về một trục chính.

Còn ông Chính? Có lẽ ông vẫn sẽ xuất hiện đâu đó, vẫn nói năng lịch thiệp, vẫn “quý phái châu Âu”. Chỉ có điều, trong ván cờ này, lịch thiệp không thay được… quân.

Về hưu, nhiều người Việt Kiều mang theo một giấc mơ rất đẹp: trở lại quê nhà, sống chậm, sáng cà phê, chiều dạo chợ, tối nghe tiếng gió lùa qua hàng cây… Không còn cảnh chạy deadline, không còn áp lực hóa đơn, không còn cảm giác “sống mà như đang đuổi theo cuộc đời”.

Và đúng là những tháng đầu thường đẹp thật. Người thân, bạn bè hỏi han. Bà con kéo đến, chuyện cũ chuyện mới rộn ràng. Một bữa cơm quê cũng đủ làm mắt cay. Người ta tưởng: “Vậy là mình đã về đúng chỗ.”

Nhưng rồi, cái “vui” ấy đôi khi ngắn hơn mình nghĩ.

Tháng đầu như mật, tháng sau bắt đầu nhạt

Trong câu chuyện được chia sẻ, người về hưu kể rằng vài tháng đầu sống ở Việt Nam thấy nhẹ nhõm, ấm áp. Nhưng cảm giác đó không kéo dài. Ai cũng có việc riêng, guồng sống riêng. Khi những cuộc gặp gỡ không còn gắn với những bữa “bao ăn nhậu”, những lần quà cáp, thì sự nồng nhiệt xung quanh cũng… bớt dần.

Đọc đến đây, nhiều người lập tức phản ứng: “Ở đâu cũng vậy thôi!” Có người nhắc thẳng: ăn nhậu, cà phê thì nên chia đều hoặc có qua có lại cho bền. Có người lại nói: mình phải biết tự tạo niềm vui, đừng đặt hạnh phúc của mình vào thái độ của người khác.

Nhưng nếu nhìn kỹ, câu chuyện không chỉ là chuyện “tiền” hay “bao bữa nhậu”. Nó là cú rơi tâm lý của một người bước ra khỏi môi trường quen thuộc, quay về nơi tưởng là thân thuộc—nhưng hóa ra… đã khác.

“Ai cũng có việc riêng” – câu nói nghe đơn giản mà đau

Một bình luận rất đáng suy nghĩ: người viết đã hiểu “ai cũng có việc riêng”, vậy vì sao vẫn kỳ vọng tình cảm phải thể hiện ngay, phải đáp lễ ngay, phải đến lui thường xuyên?

Đó là khác biệt nhịp sống và khác biệt kỳ vọng.

Ở Mỹ, tình bạn thường rõ ràng, rạch ròi lịch hẹn, sòng phẳng chia phần, ít ai “nợ miệng” lâu. Còn trong nếp sống Việt Nam, nhiều thứ đến theo mùa, theo dịp. Có qua có lại, nhưng đôi khi là một năm, hai năm sau; hoặc khi nhà có việc, khi gặp đúng dịp, người ta mới “trả nghĩa”. Không phải ai cũng vô tình—chỉ là cách thể hiện khác nhau.

Vấn đề là: khi mình trở về với một tâm thế “mình sẽ được bù đắp”, mà đời sống thực tế không vận hành như vậy, mình hụt hẫng. Hụt hẫng lâu ngày thành tủi. Tủi lâu ngày thành muốn rời đi.

Gần con cháu: thứ “tiện nghi” lớn nhất của tuổi già

Rất nhiều người chốt một câu nghe hiền mà thấm: ở đâu cũng không bằng ở cạnh con cháu. Và đó là sự thật của rất nhiều gia đình.

Tuổi già sợ nhất không phải thiếu món ngon, mà là thiếu tiếng người thân lúc ốm đau, thiếu một bàn tay chở đi bác sĩ, thiếu bữa cơm có tiếng cười trẻ nhỏ. Nhiều cha mẹ từng nói “khi con ổn định, ba má sẽ về Việt Nam”, nhưng đến lúc con cái đã yên bề, họ lại không về nổi—vì cái níu chân không phải là nhà cửa, mà là các con, các cháu.

Cho nên có người chọn cách “2 nơi”: khỏe thì về Việt Nam ở một thời gian, mệt thì quay lại Mỹ gần con cháu. Không ồn ào, không kỳ vọng ai phải phục vụ cảm xúc của mình—mà xem đó như một nhịp thở linh hoạt.

Hồi hương không sai, sai là mang theo ảo tưởng

Có bình luận chua chát: “Đời là một chữ Tiền.” Nghe phũ, nhưng nó nhắc một điều: khi mình dùng tiền để mua sự hiện diện (mời mọc, quà cáp), thì lúc mình dừng trả “chi phí”, sự hiện diện cũng có thể tan.

Nhưng cũng có bình luận công bằng hơn: không phải ai cũng lợi dụng; quan trọng là “ở chọn nơi, chơi chọn bạn”. Người về hưu nếu chỉ sống bằng những cuộc nhậu và những lần tụ tập, thì rồi cũng đến lúc trống trải. Ngược lại, nếu có thú vui riêng, có lịch sinh hoạt riêng, có cộng đồng phù hợp (đọc sách, thể thao, làm vườn, thiện nguyện, du lịch nội địa…), thì Việt Nam vẫn có thể là một nơi sống được—và sống vui.

Nói gọn lại, nhiều Việt Kiều quay về Mỹ không hẳn vì “Việt Nam không đáng sống”, mà vì:

Họ cô đơn giữa chốn quen mà lạ.
Họ thiếu con cháu bên cạnh.
Họ kỳ vọng tình thân vận hành như một “bữa tiệc kéo dài”.
Và họ chưa kịp xây một đời sống mới—ngoài ký ức.

Việt Kiều về Việt Nam sống, sao lại trở lại Mỹ: câu chuyện “hồi hương” kinh hoàng như ác mộng

Quê hương vẫn là quê hương. Nhưng quê hương trong trí nhớ đôi khi là một tấm ảnh cũ: đẹp, ấm, và đứng yên. Còn quê hương ngoài đời là một dòng sông chảy mãi—người thay đổi, nhịp sống thay đổi, tình cảm cũng đổi cách biểu hiện.

Về rồi quay lại Mỹ, đôi khi không phải thất bại. Nó chỉ là một lựa chọn thực tế: nơi nào mình sống bình an hơn, ít tủi hơn, và có người thân ở gần hơn—thì nơi đó hợp với mình lúc này.

Nếu phải gói trong một câu, chắc là: về hưu không cần “về đâu cho đúng”, chỉ cần “ở đâu cho nhẹ lòng”.

Có những chữ nghe qua tưởng vô hại, nhưng rơi vào tai lại làm người ta “ớn”. Nhất là với nhiều người miền Nam vốn quen lời ăn tiếng nói hiền, gọn, lịch sự, ít thích kiểu “quăng” chữ thô vào câu chuyện thường ngày.

Vậy mà vài năm gần đây, chữ “vãi” bỗng tràn lan như mưa trái mùa. Vui cũng “vãi”. Buồn cũng “vãi”. Nóng “vãi”, lạnh “vãi”, mệt “vãi”, sướng “vãi”. Không vui không buồn, gặp nhau cũng “vãi”. Rồi nâng cấp lên một rổ: vãi l…, vãi đái, vãi cứt, vãi linh hồn, vãi chưởng, vãi lúa… nghe đến đâu là thấy… muốn đứng dậy đi chỗ khác.

Có người còn đem chữ đó vào chuyện ăn uống, rao bán kiểu “rẻ vãi…” khiến người nghe bủn rủn. Rẻ kiểu gì mà kéo theo cả một hình ảnh dơ dáy, phản cảm? Tự nhiên món ngon cũng hóa kém duyên.

“Vãi” là gì: không phải “ông vãi bà vãi” đâu nghe
Nhiều người lớn tuổi bực nhất ở chỗ: chữ “vãi” không phải nghĩa “ông vãi, bà vãi” trong nếp cũ miền Nam. “Vãi” ở đây vốn là động từ chỉ hành động vung vãi, quăng rải, kiểu rải muối gạo, quăng tung tóe. Vì vậy khi ghép với những từ tục tĩu, nó tạo cảm giác như “quăng thẳng vô mặt người ta” — vừa thô, vừa gắt, vừa mang tính xúc phạm trực diện.

Bởi vậy, có người mới nói thẳng: chửi tục thì đã là tục, nhưng tục kiểu này nghe “ghê”, nghe “dơ”, nghe như cố tình lấy thứ bẩn để ném ra cho sướng miệng.

Rồi câu chuyện trượt sang một điều ngộ nghĩnh mà cũng buồn: chửi cũng bị kéo vào cuộc phân Nam – Bắc.

Chửi tục “có vần có điệu”: Bắc thành nghệ thuật, Nam lại quen gọn và đậm
Nhiều người nhận xét: người miền Bắc chửi tục có thể… chửi như hát, như làm thơ, lên xuống nhấn nhá, chửi dài hơi, chửi ba ngày ba đêm, chửi thành “nghệ thuật chửi”, “chửi gia truyền”. Những câu kiểu “tiên sư bố”, “tiên sư cha”, rồi đủ biến thể, nghe vừa sắc vừa dai, mà đôi khi còn có nhịp.

Miền Nam thì khác. Nam chửi thường gọn, phang một nhát, kiểu “mổ tổ”, “tổ cha”, “đ… m…” — không cầu kỳ, không vần điệu. Cái gọn đó có khi lại thành “hiền” trong tai người quen.

Cho nên khi nghe kiểu chửi miền Bắc như “đ… bố mày”, nhiều người miền Nam thấy sốc vì vừa nặng vừa hạ nhục, lại kéo theo nghĩa dơ dáy. Người Bắc nghe câu ấy thì “tức điên” là đúng bài, vì nó đánh thẳng vào cái danh dự theo kiểu nhục mạ tận gốc.

Và rồi, cái đáng nói là: giới trẻ miền Nam bây giờ lậm kiểu chửi đó, lậm luôn cả chữ “vãi”.

Từ mạng xã hội bước ra phim ảnh: chửi như nuốt đĩa, ngắt nhéo, “miếng độc” lạm dụng
Không chỉ ngoài đời. Xem webdrama, phim điện ảnh, nhiều nhân vật được gắn mác “miền Nam” mà lại chửi như đọc rap kiểu miền ngoài: ngắt nhéo, nuốt chữ, nhấn nhá, xắn ống quần lên rồi xổ một tràng “thơ vần”. Có người bảo đó là “miếng độc” diễn xuất nên cứ lôi ra hoài.

Nhưng với nhiều khán giả miền Tây, miền Nam “lục tỉnh”, cảm giác là… giả trân. Vì trong nếp nói quê nhà, ít có chuyện chửi như hát, chửi vần điệu làm mình làm mẩy. Miền Nam có thể nóng, có thể bộc trực, nhưng thường không “lên tông” theo kiểu ấy.

Thành ra, sự khó chịu không chỉ vì chữ “vãi”, mà vì cái cảm giác văn hóa vùng miền bị pha trộn đến mức mất giọng.

Nhưng cũng có ý kiến khác: ngôn ngữ sống là vì giới trẻ “bẻ nghĩa”
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đồng tình với việc “cấm khẩu” chữ lóng. Có người phản biện rất thực tế: ngôn ngữ sinh động là do giới trẻ tạo ra, họ dùng theo phong trào, theo trend, nên nghĩa đã khác nghĩa gốc. “Vãi” trong miệng nhiều người bây giờ chỉ mang nghĩa “quá đi”, “cực đỉnh”, “nhiều quá”, kiểu “xinh vãi”, “mệt vãi” — nói nhanh cho tiện, chứ không ai nghĩ tới chuyện “quăng cái gì vào mặt ai”.

Và tiếng Việt vốn luôn giao thoa, vùng miền vẫn có đặc trưng riêng nhưng cũng không tránh khỏi hòa trộn. Chấp nhất quá đôi khi chỉ làm mệt thêm.

Nói thẳng như một bình luận: “kệ bọn trẻ” — thế hệ trước viết theo quan điểm thế hệ trước, nhưng không nhất thiết là tiêu chuẩn duy nhất bắt thế hệ sau phải noi theo.

Vấn đề không nằm ở một chữ, mà ở giới hạn của sự lịch sự
Tuy vậy, cái “ngứa tai” của nhiều người miền Nam không phải vô cớ. Vì chữ lóng nào rồi cũng qua, nhưng thói quen văng tục để giao tiếp mà thành bình thường thì đáng lo. Nhất là khi nó đi kèm một mớ từ khác đang lan theo: “chiếc em bé”, “chiếc bà ngoại”, “con xe”, “con iPhone”, “trộm vía”, “xin vía”, rồi “cành”, “củ”, “chục tỏi”… Nghe riết thành nhức đầu.

Ngôn ngữ có quyền thay đổi, nhưng văn hóa cũng có quyền giữ ranh giới. Chữ nào nói ra khiến người đối diện ngượng miệng, nghịch nhĩ, phát sinh ác cảm, thì dù trend có mạnh cỡ nào, nó vẫn khó trở thành “đẹp”.


Người miền Nam có cái duyên riêng: hiền, dễ thương, nói chuyện tự nhiên, ít làm quá. Giữ được cái nết ấy không phải là “bài ngoại” hay “chống vùng miền”, mà là giữ cho mình một phong vị.

Không ai cấm ai nói. Nhưng nếu đã biết chữ đó làm người khác khó chịu, nếu đã biết nó kéo theo hình ảnh thô tục và dơ dáy, thì bớt một chữ cũng đâu có mất gì.

Giữa một thời ngôn ngữ chạy như nước lũ, đôi khi lịch sự lại là một dạng can đảm: biết dừng đúng lúc, biết chọn chữ cho sạch miệng, và giữ cho câu nói của mình còn đáng nghe.

Vừa đáp xuống sân bay, còn chưa kịp ăn tô phở cho tỉnh người, nhiều cô chú anh chị đã được nhắc một điều cực kỳ “rùng rợn”: ngủ nhờ một đêm mà quên khai báo lưu trú/tạm trú là có thể bị phạt. Không phải ai cũng bị hỏi liền tại sân bay, nhưng nếu bị kiểm tra cư trú hoặc có phát sinh giấy tờ, là ví có thể “nhẹ đi” khá nhanh.

Tóm gọn cho dễ hiểu: qua đêm là “lưu trú”, qua tháng là “tạm trú”
Về Việt Nam, hễ ở qua đêm không đúng nơi thường trú (ở nhà người thân, thuê căn hộ, homestay…) thì liên quan tới thông báo lưu trú.
Còn nếu ở từ 30 ngày trở lên (ở nhờ dài ngày, thuê trọ dài hạn…) thì phải đăng ký tạm trú.
Nghe thì đơn giản, nhưng cái “rùng rợn” nằm ở chỗ: nhiều người cứ tưởng “về nhà mình/nhà họ hàng thì thôi”, tới lúc có chuyện mới biết… luật không đùa.

Mức phạt: không đau như gãy tay, nhưng đủ đau như… mất Tết
Từ 15/12/2025, quy định xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP được nhắc nhiều vì phần cư trú/lưu trú “siết” rõ ràng hơn. Với cá nhân, nhóm lỗi kiểu “không làm đúng quy định về đăng ký tạm trú” hoặc “không thông báo lưu trú/khai báo tạm vắng” có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 500.000 – 1.000.000 đồng.
Nói vui: một cái bấm thiếu trên app có thể đổi lấy… một bữa lẩu trả bằng tiền phạt.

Ở khách sạn thì sao? Thường là bạn không phải người chạy giấy
Nếu bạn ở khách sạn/nhà nghỉ/homestay làm check-in đàng hoàng, đưa giấy tờ đầy đủ, thì đa phần cơ sở lưu trú sẽ khai báo. Vì nếu họ không khai báo, họ cũng “toang ví” chứ chẳng riêng gì khách.
Theo quy định, cơ sở lưu trú mà không thực hiện thông báo lưu trú thì mức phạt tăng theo số người không khai báo:
Không khai báo cho 1–3 người: có thể bị phạt 2–4 triệu.
Không khai báo cho 4–8 người: có thể bị phạt 4–8 triệu.
Không khai báo cho từ 9 người trở lên: có thể bị phạt 8–12 triệu.
Vậy nên đừng ngạc nhiên vì sao khách sạn hỏi giấy tờ kỹ: họ không tò mò, họ… sợ phạt.

Vì sao Việt kiều hay “dính”? Vì hay ở nhà người thân—mà ai cũng tưởng “người nhà thì khỏi”
Tình huống dễ “hốt ví” nhất thường không phải khách sạn, mà là: về thăm quê, ở nhà cậu mợ dì chú, rồi nghĩ “nhà mình mà”. Thêm một kiểu nữa là thuê căn hộ, chủ nhà ngại thủ tục, hoặc hai bên nghĩ “thôi kệ, có ai kiểm tra đâu”.
Đến lúc có kiểm tra cư trú, hoặc cần giấy tờ hành chính, hoặc khu phố làm rà soát… là bắt đầu câu chuyện: “Ủa sao chưa khai báo?”

Du lịch nay Sài Gòn mai Nha Trang mốt Hà Nội: khai kiểu gì?
Thực tế, nếu bạn đi kiểu du lịch liên tục và ngủ ở khách sạn, thường khách sạn lo khai báo theo từng điểm lưu trú. Bạn chỉ cần làm đúng một việc: check-in đúng quy trình, đưa giấy tờ, đừng “ngại phiền” rồi bỏ qua.
Còn nếu bạn “du lịch bụi phiên bản gia đình”: ngủ nhà người quen mỗi nơi một đêm, thì nên nhắc nhẹ chủ nhà chuyện thông báo lưu trú để khỏi rắc rối.

3 mẹo nhỏ để khỏi bị “hốt ví” oan
Một: ở khách sạn/homestay thì check-in chuẩn, hỏi khéo “anh/chị đã khai báo lưu trú giúp em chưa?” cho chắc.
Hai: ở nhà người thân vài hôm trở lên, nhắc gia đình hỗ trợ thông báo lưu trú; còn ở từ 30 ngày thì tính luôn đăng ký tạm trú cho đúng bài.
Ba: đã có kênh làm trực tuyến (tùy điều kiện tài khoản/địa phương) thì làm sớm cho khỏe, khỏi “để mai tính” rồi mai… quên luôn.

Về thăm quê cho vui, đừng để ví bị “thăm” trước
Về Việt Nam là để thăm nhà, thăm họ hàng, ăn uống cho đã, chứ không ai muốn mở màn chuyến đi bằng màn “đóng học phí hành chính”. Không cần hoảng loạn kiểu “vừa xuống máy bay là bị bế đi”, nhưng cũng đừng chủ quan kiểu “không ai kiểm tra đâu”.
Thời buổi này, thứ đáng sợ nhất không phải ma—mà là quên khai báo rồi bị hốt ví trong im lặng.

https://photos.app.goo.gl/8PMC3gqeHuzxD4Hu8

Mỹ An, 26 tuổi, ra sân bay Tân Sơn Nhất với tâm thế “xách vali lên và đi”, trong đầu chắc đã tưởng tượng mùi pad thai, trời Bangkok và lịch trình check-in sống ảo. Nhưng đời không như là mơ: vừa làm thủ tục xuất cảnh, An bị chặn lại vì hệ thống báo… nợ thuế 5,6 triệu đồng. Vâng, chưa kịp qua Thái đã qua luôn một bài kiểm tra “độ bền tinh thần”.

Nước mắt chưa rơi, tiền đã rơi: hủy chuyến cái rụp
Vì không được xuất cảnh, An và bạn đi cùng buộc phải hủy chuyến. Thiệt hại ước tính khoảng 15 triệu đồng gồm vé máy bay và khách sạn đã đặt trước. Từ “đi chơi cho nhẹ đầu” chuyển sang “đau đầu nhưng nặng ví” trong vòng vài phút ở quầy thủ tục.

Plot twist: đóng thuế đầy đủ, mà vẫn bị gọi tên
An nói mình vẫn đóng thuế bình thường qua ứng dụng eTax, nên nghi ngờ thông tin cá nhân có thể đã bị đánh cắp. Cái cảm giác “mình sống đàng hoàng mà sao bị phạt?” nó cay hơn ớt Thái.

Đến khi đi xác minh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM, An mới thật sự “tá hỏa”: tên và thông tin của cô bị dùng để đăng ký thành lập một công ty từ năm 2011, và đến nay vẫn chưa giải thể. Nghĩa là… trong khi người ta còn đang lo học hành, thi cử, thì trên giấy tờ, An đã… “khởi nghiệp” từ thuở nào.

Công ty “ma”, giấy ủy quyền “lạ”, và một người tên Lam “từ trên trời rơi xuống”
Chưa hết: trong hồ sơ năm 2019 còn có giấy ủy quyền cho một người tên Lam đứng ra làm thủ tục thay. Nhưng An khẳng định không biết công ty này, cũng chẳng biết “Lam” là ai. Thời điểm đó cô vẫn còn là sinh viên đại học—tức là đang lo bài vở chứ không phải lo… “ủy quyền” cho ai mở doanh nghiệp.

Nguyên nhân được cho là do kẻ gian dùng CMND 9 số cũ của An để đăng ký doanh nghiệp. Vì vậy, khi An kiểm tra trên eTax bằng căn cước công dân mới, cô không thấy khoản nợ thuế nào. Một kiểu “ẩn thân” rất khéo: nợ thì có thật trên hệ thống nào đó, nhưng tra cứu theo giấy tờ mới lại không thấy—đến lúc ra sân bay thì thấy… rõ mồn một.

Biết mình bị oan nhưng vẫn phải nộp: vì lịch bay không chờ công lý
Dù biết mình bị oan, An vẫn phải đóng khoản nợ thuế để kịp chuyến du lịch dự kiến vào ngày 26/12. Nói cho công bằng: ai cũng muốn “đi cho kịp”, vì chuyến bay thì có giờ, còn thủ tục minh oan thì… thường không có giờ kết thúc.

Dân mạng chia phe: người sợ “ai cũng có thể dính”, người bảo “coi chừng 7.5”
Câu chuyện lan ra, dân mạng phản ứng đủ vị:
Có người giật mình vì chuyện này “có thể xảy ra cho tất cả mọi người trong và ngoài nước”, rồi nhắc nhau phải giữ kỹ thông tin cá nhân. Có người kể chuyện bị lộ thẻ, bị trộm dữ liệu, nghe mà rùng mình.

Nhưng cũng có ý kiến phản biện rất gắt: “Nợ 5 triệu mà cấm xuất cảnh là luật gì?”, viện dẫn nguyên tắc rằng chỉ khi nợ lớn (như mốc 50 triệu) và quá hạn lâu (như 120 ngày) mới bị tạm hoãn xuất cảnh. Thế là từ một câu chuyện “muốn khóc”, mạng xã hội chuyển sang mode “muốn tranh luận”.

Sự thật tréo ngoe nằm ở chỗ: dù quy định có ngưỡng, nhưng các tình huống liên quan doanh nghiệp, người đại diện, hồ sơ thuế, cưỡng chế… đôi khi lại biến một khoản “không hiểu từ đâu” thành rào chắn ngay cửa xuất cảnh. Và người chịu thiệt đầu tiên thường là… người bị mạo danh.

Cái đáng sợ không phải 5,6 triệu—mà là bạn bị “mượn danh” lúc nào không hay
Trường hợp của Mỹ An gióng lên một thực trạng đáng báo động: thông tin cá nhân bị lợi dụng để lập doanh nghiệp “ma”, phát sinh nghĩa vụ thuế, rồi người vô can lãnh đủ—mất tiền, mất chuyến đi, mất thời gian, mất cả niềm tin.

CMND 9 số cũ tưởng đã “về hưu”, ai ngờ vẫn có thể trở thành chiếc chìa khóa cho kẻ xấu mở cửa hệ thống. Và đến khi bạn kéo vali ra sân bay, bạn mới phát hiện mình… có “công ty” từ 2011. Cười không nổi.

Mẹo tự vệ kiểu “cười mà không vui” trước khi ra sân bay
Để khỏi biến chuyến du lịch thành chuyến “đi đóng tiền cho kịp giờ”, nhiều người rút ra mấy điều đơn giản:
– Giữ chặt bản chụp giấy tờ, hạn chế đưa CCCD/CMND cho nơi không rõ mục đích; việc gì cần thì che bớt thông tin không liên quan.
– Thỉnh thoảng thử tra cứu nghĩa vụ thuế/định danh thuế, và nếu từng có CMND 9 số cũ thì nhớ rà soát cả các dữ liệu gắn với giấy tờ cũ (khi cần, liên hệ cơ quan thuế để đồng bộ).
– Nếu phát hiện bị mạo danh mở doanh nghiệp hay mã số thuế “từ trên trời rơi xuống”, nên làm thủ tục xác minh/đính chính càng sớm càng tốt—đừng đợi tới ngày bay mới biết.

Chốt lại: du lịch là để xả stress. Nhưng đôi khi, “stress” lại đứng sẵn ở quầy xuất cảnh, đeo bảng tên “hệ thống báo nợ”. Và lúc đó chỉ ước: giá mà có một “quầy giải oan nhanh” ngay cạnh quầy check-in.

Từ một giọng ca dân ca - trữ tình quen thuộc của thập niên 1990, ca sĩ Hà Phương bước sang một chương hoàn toàn khác khi trở thành phu nhân của tỷ phú gốc Việt hàng đầu nước Mỹ, được công chúng gọi tên như “nữ ca sĩ giàu nhất Việt Nam”.


Hà Phương sinh năm 1972, lớn lên trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật rõ. Cô là chị em ruột với Cẩm Ly và Minh Tuyết - hai cái tên đều có vị thế vững chắc trong làng nhạc. Nếu Cẩm Ly gắn liền với danh xưng “chị Tư quốc dân”, “nữ hoàng dân ca”, Minh Tuyết thành công rực rỡ ở thị trường hải ngoại với hình ảnh quyến rũ, hiện đại, thì Hà Phương lại chọn cho mình con đường chậm rãi hơn, gắn bó với dân ca Nam Bộ và những ca khúc trữ tình mang màu sắc quê hương.

Bước ngoặt đầu tiên của Hà Phương đến vào năm 1991 khi cô lọt Top 10 cuộc thi Tiếng hát Truyền hình. Thời điểm đó, giọng ca trong trẻo, mộc mạc nhưng giàu cảm xúc giúp cô nhanh chóng được khán giả nhớ mặt gọi tên. Tên tuổi Hà Phương gắn chặt với giai đoạn hoàng kim của series âm nhạc Mưa Bụi, nơi cô trở thành một trong những giọng ca nữ được yêu thích nhất. Sự kết hợp ăn ý với Trần Sang trong các ca khúc như Sông Quê, Hoa Cau Vườn Trầu từng tạo nên hiện tượng, giúp Hà Phương trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả cả nước suốt nhiều năm liền.

Khi sự nghiệp đang ổn định, năm 2000, Hà Phương sang Mỹ định cư. Quyết định này đánh dấu giai đoạn thứ hai trong hành trình nghệ thuật của cô. Tại hải ngoại, Hà Phương tiếp tục hoạt động ca hát, cộng tác thường xuyên với các trung tâm nghệ thuật lớn. Dù không xuất hiện dày đặc, cô vẫn giữ được vị trí riêng nhờ dòng nhạc trữ tình - dân ca mang đậm dấu ấn cá nhân. Trong suốt sự nghiệp, Hà Phương đã phát hành khoảng 12 album solo, duy trì việc đi hát đều đặn.



Không dừng lại ở âm nhạc, Hà Phương còn lấn sân sang điện ảnh. Năm 2017, cô tham gia dự án phim Finding Julia, đồng thời đảm nhận vai trò sản xuất. Bộ phim có sự góp mặt của các diễn viên Hollywood như Richard Chamberlain và Andrew McCarthy, cho thấy tham vọng nghiêm túc của Hà Phương trong việc thử sức ở lĩnh vực mới, thay vì chỉ dừng ở mức “đóng cho biết”.

Điều khiến Hà Phương trở thành tâm điểm truyền thông nhiều năm qua đến từ cuộc hôn nhân với tỷ phú Chính Chu. Năm 2000, Hà Phương kết hôn với vị doanh nhân gốc Việt được xếp vào nhóm tỷ phú hàng đầu tại Mỹ. Từ đó, Hà Phương gắn liền với hình ảnh một nữ ca sĩ sở hữu khối tài sản khiến nhiều người choáng ngợp. Theo các ước tính, tổng giá trị tài sản của vợ chồng Hà Phương hiện rơi vào khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương khoảng 40.000 tỷ đồng.

Cuộc sống của Hà Phương tại Mỹ được ví như “bà hoàng” đúng nghĩa. Gia đình cô sở hữu căn penthouse nằm ở tầng 89 và nửa tầng 90 của Trump World Tower, với diện tích gần 1.400 m², gồm 34 phòng và giá trị được công bố khoảng 34,3 triệu USD.

Ngoài bất động sản tại New York, vợ chồng Hà Phương còn có nhiều biệt thự lớn tại Mỹ, cùng các phương tiện xa xỉ như phi cơ riêng, trực thăng và bộ sưu tập siêu xe. Nữ ca sĩ cũng nhiều lần xuất hiện với trang sức kim cương đắt đỏ, trong đó có chiếc nhẫn được cho là trị giá khoảng 1 triệu USD.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Hà Phương không lựa chọn lối sống phô trương. Nhiều năm qua, nữ ca sĩ dành nhiều tâm huyết cho hoạt động cộng đồng thông qua quỹ thiện nguyện do cô sáng lập nhằm hỗ trợ trẻ em nghèo và nghệ sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Hà Phương từng chia sẻ toàn bộ lợi nhuận từ các hoạt động nghệ thuật của mình đều được dùng cho mục đích thiện nguyện, coi đó như một cách trả ơn cuộc đời sau những gì cô đã nhận được.

Những năm gần đây, Hà Phương thường xuyên trở về Việt Nam, tham gia một số chương trình truyền hình, thực hiện dự án âm nhạc mới và xuất hiện cùng Cẩm Ly - Minh Tuyết trong các dịp đặc biệt. Không còn hoạt động dày đặc như thời đỉnh cao, nhưng mỗi lần tái xuất, Hà Phương vẫn nhận được sự quan tâm lớn. Gia đình Hà Phương, Cẩm Ly, Minh Tuyết trở thành gia đình hiếm hoi có 3 cô con gái cực phẩm, đều là giọng ca thực lực và có cuộc sống sang chảnh nhiều người ngưỡng mộ.

✨Diễn viên chính: Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch
🎬Miêu tả:Tẩy Trắng kết hợp nhiều yếu tố như tội phạm, điều tra hình sự, tâm lý học để xây dựng cốt truyện, kể về câu chuyện của đội trưởng đội cảnh sát hình sự Bành Triệu Lâm, người luôn kiên định giữ vững lý tưởng về công lý. Trong cuộc đấu tranh giữa ánh sáng và bóng tối, anh không ngừng truy đuổi tội phạm, trải qua mười năm và vượt qua ngàn dặm, cuối cùng đưa những kẻ tội phạm cực đoan, cố chấp và độc ác ra trước pháp luật. Bộ phim có sự tham gia của các diễn viên thực lực như Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch, do đạo diễn Tào Khải chỉ đạo, biên kịch Trần Bình chắp bút, thể hiện niềm tin và sự kiên trì chảy trong huyết quản của lực lượng cảnh sát nhân dân, chính nghĩa luôn chiến thắng tà ác.