Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hủy kế hoạch tiến hành làn sóng tấn công quân sự thứ hai nhằm vào Venezuela, với lý do chính quyền lâm thời nước này gia tăng hợp tác và đã có những bước đi cụ thể trong việc trả tự do cho các tù nhân chính trị, theo Helsinki Times.

Trong một thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay 9/1, ông Trump cho biết “Venezuela đang thả số lượng lớn tù nhân chính trị như một dấu hiệu của việc ‘tìm kiếm hòa bình’”. Ông nói thêm rằng hai nước hiện đang “phối hợp rất tốt”, đặc biệt trong lĩnh vực tái thiết cơ sở hạ tầng dầu khí của Venezuela.

Trước đó, ông Trump nói với tờ New York Times trong tuần này rằng Mỹ hiện “đang hợp tác rất tốt” với chính phủ lâm thời của bà Delcy Rodríguez và đang nhận được “mọi thứ mà chúng tôi cho là cần thiết”.

Thông báo này được đưa ra sau chiến dịch do Mỹ dẫn đầu hôm 3/1, dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng vợ. Ông Trump xác nhận lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến hành cuộc đột kích tại Caracas. Hiện ông Maduro đang phải đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy tại New York.

Tổng thống Mỹ cho biết các tập đoàn dầu khí lớn đã cam kết đầu tư tới 100 tỷ USD vào lĩnh vực năng lượng của Venezuela. Ông cũng xác nhận lực lượng hải quân Mỹ sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực “vì mục đích an toàn và an ninh”, dù các đợt tấn công tiếp theo đã bị hủy bỏ trong ngắn hạn.

Giới chức Tây Ban Nha xác nhận 5 công dân nước này nằm trong số những người được phóng thích khỏi nơi giam giữ ở Venezuela trong tuần này. Một trong số đó là bà Rocío San Miguel, nhà hoạt động nhân quyền mang hai quốc tịch Venezuela - Tây Ban Nha, người từng bị bắt năm 2024 với cáo buộc phản quốc và khủng bố. Gia đình bà xác nhận bà đã được trả tự do và chuyển tới Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Caracas.

Hai nhân vật đối lập khác của Venezuela là Enrique Márquez và Biagio Pilieri, trước đó bị giam giữ vì các hoạt động chính trị, cũng nằm trong số những người được thả. Ông Márquez từng ủng hộ ứng cử viên đối lập Edmundo González trong cuộc bầu cử năm 2024.

Ông Jorge Rodríguez, Chủ tịch Quốc hội Venezuela và là anh trai của quyền Tổng thống Delcy Rodríguez, cho biết trên truyền hình nhà nước rằng một “số lượng đáng kể” tù nhân chính trị sẽ được trả tự do ngay lập tức, song không đưa ra con số cụ thể. Các tổ chức nhân quyền tại Venezuela ước tính hiện vẫn còn hơn 800 tù nhân chính trị đang bị giam giữ.

Kênh Fox News tối thứ Năm đã phát sóng một cuộc phỏng vấn, trong đó ông Trump cho biết lãnh đạo đối lập Venezuela María Corina Machado sẽ tới Washington vào tuần tới để gặp ông. Tổng thống Mỹ xác nhận cuộc gặp sắp diễn ra và nói rằng ông rất mong đợi.

Chiến dịch của Mỹ nhằm vào ông Maduro diễn ra sau nhiều tháng các hoạt động quân sự và tình báo, bao gồm các cuộc tấn công hải quân nhằm vào các tàu buôn ma túy tại vùng biển Caribbean và Thái Bình Dương. Theo ông Trump, hơn 100 người đã thiệt mạng trong các chiến dịch trên biển này kể từ tháng 9/2025.

Ukraine đã mất trọn vẹn một thế hệ trong 4 năm chiến tranh với Nga, và nếu xung đột kéo dài thêm 2 năm nữa, nước này có nguy cơ mất thêm một thế hệ khác, theo Intellinews.

Những số liệu nhân khẩu học mới nhất cùng các ước tính quốc tế cho thấy một “lỗ hổng” khổng lồ xuất hiện trong tháp dân số Ukraine ở nhóm tuổi khoảng 25. Số người thiệt mạng trong chiến tranh vẫn là bí mật quốc gia được bảo vệ chặt chẽ, nhưng mức độ tổn thất khủng khiếp mà Ukraine phải gánh chịu đã hiện rõ qua các dữ liệu dân số. Đất nước này đang rơi vào một thảm họa dân số dài hạn, chưa từng có ở châu Âu.

Tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn “vết lõm” từng xuất hiện trong tháp dân số Nga vào thập niên 1990, giai đoạn hỗn loạn sau khi Liên Xô tan rã, khi tuổi thọ trung bình của nam giới Nga tụt xuống chỉ còn khoảng 56 tuổi. Tuy nhiên, những tổn thất do chiến tranh gây ra đối với Ukraine còn nghiêm trọng hơn nhiều. Trong điều kiện bình thường, một tháp dân số khỏe mạnh phải có dạng hình tam giác cân.

Nga được cho là cũng đang trải qua suy giảm nhân khẩu học và chịu tổn thất nặng ở các nhóm tuổi trẻ, nhưng những “vết lõm” trong tháp dân số của Nga không sâu như những gì Ukraine đang phải hứng chịu.

Do quy mô dân số của hai nước rất khác nhau, Ukraine lại chịu tác động nặng nề hơn Nga, dù số thương vong tuyệt đối thấp hơn.

Số lượng nam giới Ukraine thiệt mạng trong cuộc chiến tranh bốn năm với Nga là một bí mật quốc gia. Nhưng những tổn thất này được thể hiện rõ nét trong số liệu thống kê dân số. Ukraine đã mất đi cả một thế hệ nam thanh niên và nếu chiến tranh kéo dài thêm hai năm nữa, nước này sẽ mất đi thế hệ thứ hai.

Nga hiện có khoảng 1,4 triệu quân thường trực, tương đương chỉ 1% dân số. Ukraine có khoảng 850.000 quân nhân, nhưng con số này chiếm tới 3,3% dân số cả nước. Trong khi đó, Ukraine đã gần chạm trần nguồn nam giới trong độ tuổi quân sự, dù đã áp dụng nghĩa vụ quân sự bắt buộc toàn diện. Ngược lại, Nga vẫn còn một “bể” nhân lực sâu hơn nhiều, và cho đến nay vẫn có thể dựa hoàn toàn vào lực lượng tình nguyện được trả lương cao để bù đắp tổn thất chiến trường, với ước tính khoảng 30.000 tân binh mỗi tháng.

Quy mô cuộc khủng hoảng được thể hiện rõ nét qua tháp dân số Ukraine năm 2023, với những khoảng trống sâu ở nhóm trẻ em, người trong độ tuổi lao động và nam giới từ 20 đến 40 tuổi. Đây là kết quả tổng hợp của thương vong chiến tranh, làn sóng di tản quy mô lớn, tỷ lệ sinh sụt giảm mạnh và tỷ lệ tử vong duy trì ở mức cao.

Khoảng 80% trong số 8–11 triệu người tị nạn cũng đã rời Ukraine kể từ khi chiến tranh nổ ra được cho là phụ nữ và trẻ em. Cuộc chiến càng kéo dài, khả năng nhóm này quay trở về càng thấp. Trong tháp dân số, phụ nữ áp đảo nam giới rõ rệt ở các nhóm tuổi cao, trong khi các thế hệ trẻ mỏng đi thấy rõ so với những thế hệ trước.

Như IntelliNews từng đưa tin, quỹ đạo nhân khẩu học của Ukraine hiện phụ thuộc rất lớn vào việc có bao nhiêu trong số hàng triệu người đã rời đất nước sẽ quay trở lại sau chiến tranh. Các khảo sát cho thấy ít nhất 1/3 người Ukraine có thể sẽ không hồi hương, với các lý do như lo ngại an ninh, nhà cửa bị phá hủy và cơ hội kinh tế tốt hơn ở nước ngoài.

Triển vọng dài hạn còn u ám hơn. Theo các dự báo của Liên Hợp Quốc được IntelliNews dẫn lại, dân số Ukraine có thể giảm xuống chỉ còn khoảng 15 triệu người vào năm 2100, so với hơn 40 triệu trước khi Nga tiến hành cuộc chiến toàn diện năm 2022.

Ngay cả trước chiến tranh, Ukraine đã nằm trong nhóm những quốc gia suy giảm dân số nhanh nhất thế giới, là một phần của cuộc khủng hoảng nhân khẩu học rộng lớn hơn tại Đông Âu mới nổi, có thể kéo mức dân số khu vực này quay về đầu thế kỷ 20. Hiện không có quốc gia nào ở châu Âu đạt tỷ suất sinh trên 2,1 - mức cần thiết để duy trì quy mô dân số ổn định.

Tỷ lệ sinh tại Ukraine đã rơi xuống mức thấp kỷ lục. Theo bne IntelliNews đưa tin ngày 22/10, tỷ suất sinh của Ukraine đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 300 năm, do bất ổn thời chiến, khó khăn kinh tế và tình trạng gia đình ly tán khiến người dân ngần ngại sinh con. Trong khi đó, tỷ lệ tử vong vẫn ở mức đặc biệt cao – gấp ba lần tỷ lệ sinh. Dữ liệu cho thấy Ukraine hiện có tỷ lệ tử vong cao nhất và tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới.

Cuộc chiến đã làm trầm trọng thêm những vấn đề nhân khẩu học vốn tồn tại hàng chục năm qua, bao gồm sức khỏe cộng đồng kém, làn sóng di cư kéo dài và tuổi thọ thấp của nam giới. Việc mất đi lực lượng lao động trong độ tuổi sản xuất được dự báo sẽ tạo gánh nặng lớn cho quá trình phục hồi hậu chiến của Ukraine, kìm hãm tăng trưởng kinh tế, làm căng thẳng tài chính công và ảnh hưởng đến khả năng duy trì hệ thống hưu trí cũng như y tế.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết trong tuần này rằng ông hy vọng xung đột sẽ chấm dứt vào mùa hè. Tuy nhiên, nếu các cuộc đàm phán thất bại, Liên minh châu Âu đã đề xuất khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine vào ngày 19/12, có thể kéo dài chiến tranh thêm hai năm nữa. Trong bối cảnh Ukraine đã thiếu hụt nghiêm trọng về nhân lực, tài chính và trang bị, con đường duy nhất để chính quyền Zelensky bổ sung lực lượng chiến đấu đang cạn kiệt là hạ độ tuổi nhập ngũ từ 26 xuống 18 – đồng nghĩa với việc hy sinh thêm một thế hệ nữa trên những “cánh đồng chết chóc” của Donbass.

Ngay cả khi giao tranh sớm chấm dứt, các nhà nhân khẩu học cảnh báo rằng Ukraine chỉ có một “cửa sổ” rất hẹp để ổn định dân số hậu chiến, thông qua việc người tị nạn quay trở về, tái thiết đất nước và hỗ trợ các gia đình. Nếu không, đường cong nhân khẩu học của Ukraine cho thấy một tương lai với tốc độ già hóa nhanh, thiếu hụt lao động, chi phí hưu trí và trợ cấp tăng vọt, nguồn thu thuế suy giảm và một xã hội bị thu hẹp nghiêm trọng.

Lực lượng Ukraine đang đẩy lùi các cuộc tấn công liên tục của Nga ở bắc Pokrovsk và Myrnohrad, với hàng chục cuộc giao tranh diễn ra mỗi ngày, Tổng Tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine, Đại tướng Oleksandr Syrskyi nhấn mạnh.

Đại tướng Syrskyi nhấn mạnh, quân đội Ukraine đang giữ vững phòng tuyến tại một trong những khu vực biến động và khốc liệt nhất trên toàn mặt trận, trong đó phần phía bắc thành phố Pokrovsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine. Giao tranh quanh Pokrovsk và Myrnohrad (tỉnh Donetsk) tiếp tục diễn ra ác liệt, khi quân Nga tìm cách đột phá hằng ngày.

Trong nỗ lực chiếm toàn bộ tỉnh Donetsk, Nga đã coi Pokrovsk và Myrnohrad là những mục tiêu ưu tiên hàng đầu. Sau nhiều tháng giao tranh dữ dội, các lực lượng Ukraine vẫn giữ được phía bắc Pokrovsk và phần lớn Myrnohrad.
Nga gia tăng sức ép quanh Pokrovsk và Myrnohrad

Đại tướng Syrskyi cho biết, tình hình tại hướng Pokrovsk hiện là khó khăn nhất trên toàn tuyến đầu. Trong thông báo ngày 8/1, ông nói rằng mỗi ngày có khoảng 50 cuộc giao tranh diễn ra tại khu vực này. Theo ông, lực lượng Nga đang tìm cách gia tăng sức ép lên các tuyến phòng thủ của Ukraine bằng việc điều thêm lực lượng dự bị, tiến hành các đợt tấn công liên tục và các nỗ lực thâm nhập.

Dù vậy, quân đội Ukraine vẫn đang giữ vững trận tuyến. “Pokrovsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của chúng ta. Chúng ta đang chặn đứng đối phương tại Myrnohrad. Chúng ta đang tiến hành phòng ngự chủ động", Tư lệnh Syrskyi nhấn mạnh.

Ông cho biết thêm, các lực lượng Ukraine đang nỗ lực tối đa để ngăn chặn bước tiến của Nga, đồng thời tiêu diệt sinh lực và khí tài của đối phương.
Bộ chỉ huy Ukraine điều chỉnh chiến thuật trên thực địa

Đại tướng Syrskyi đã trực tiếp thăm các đơn vị đang tác chiến trong khu vực đô thị Pokrovsk–Myrnohrad và nghe báo cáo trực tiếp từ các chỉ huy tại chỗ. Dựa trên những thông tin này, ông đã làm rõ nhiệm vụ cho các chỉ huy quân đoàn và lữ đoàn, đồng thời đề ra một loạt biện pháp cụ thể nhằm tăng cường khả năng phòng thủ.

Các biện pháp bao gồm việc bảo đảm hoạt động thông suốt của những tuyến hậu cần then chốt, có ảnh hưởng trực tiếp tới việc cung cấp đạn dược và tăng viện cho lực lượng ở tuyến đầu. Tư lệnh Ukraine nhấn mạnh rằng việc duy trì năng lực chiến đấu và bảo vệ tính mạng của các binh sĩ Ukraine vẫn là ưu tiên cao nhất.

Trong thông điệp của mình, Đại tướng Syrskyi gửi lời cảm ơn tới các binh sĩ, cho biết những nỗ lực của họ đang gây ra tổn thất nặng nề cho quân đội Nga. Ông kết luận: “Chính nhờ các anh mà Pokrovsk và Myrnohrad của Ukraine vẫn đứng vững".

Lực lượng Ukraine đã tiến hành các đòn đánh nhằm vào những mắt xích hậu cần quân sự then chốt của Nga tại Crimea và tỉnh Donetsk bị chiếm đóng trong đêm 8/1, sử dụng UAV tấn công tầm trung FP-2. Thông tin do Bộ Tổng tham mưu Ukraine và Lực lượng Đặc nhiệm (SSO) công bố. Hai mục tiêu bị tập kích gồm một đoàn tàu chở nhiên liệu tại căn cứ dầu ở Hvardiiske và một kho đạn dược – vật tư gần làng Hirne.

Ukraine đang tiếp tục chiến dịch tấn công tầm trung, nhắm vào các cơ sở quân sự của Nga tại những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Các đòn đánh này là một phần trong chiến lược của Kyiv nhằm làm suy giảm năng lực hậu cần của Nga ở sâu phía sau tiền tuyến.
UAV Ukraine đánh trúng tàu chở nhiên liệu Nga ở Crimea bị chiếm đóng

Lực lượng Phòng vệ Ukraine cho biết đã đánh trúng một đoàn tàu chở nhiên liệu của Nga đang đỗ tại bệ bốc dỡ của kho dầu ở Hvardiiske, thuộc Crimea do Nga kiểm soát. Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, mục tiêu của cuộc tấn công là làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu cho các đơn vị thuộc cái gọi là “cụm quân Dnipro” của Nga. Mức độ thiệt hại hiện vẫn đang được đánh giá.

Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine xác nhận, họ đã thực hiện đòn đánh bằng UAV FP-2, đồng thời công bố đoạn video cho thấy khoảnh khắc đoàn tàu nhiên liệu ở Crimea bị tấn công, cùng hình ảnh một nhà kho tại tỉnh Donetsk trúng đòn.
Phá hủy kho đạn và vật tư lớn của Nga

Cũng trong đêm đó, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công một mục tiêu khác tại tỉnh Donetsk bị Nga kiểm soát. UAV FP-2 của Ukraine đã đánh trúng một kho lưu trữ đạn dược và vật tư hậu cần của một đơn vị thuộc Quân đoàn 51 của Nga, đặt gần làng Hirne. Cuộc tấn công nhằm làm suy yếu các lực lượng Nga đang hoạt động theo hướng Orikhiv.

Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine mô tả những hành động này là một phần của chiến tranh bất đối xứng đang được duy trì, nhằm từng bước bào mòn năng lực tấn công của Nga.

Trước đó, ngày 6/1, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công kho dầu Gerkon Plus gần khu định cư Streletskiye Khutory, thuộc tỉnh Lipetsk của Nga.

Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, đã kêu gọi “đoàn kết” trước cái mà ông gọi là các “hành động khủng bố”, trong bối cảnh các cuộc biểu tình quy mô lớn tiếp tục làm rung chuyển đất nước.

Trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Sáu 9/1, ông Khamenei cảnh báo về các cuộc biểu tình, mà giới chức Iran mô tả là một âm mưu của các thế lực thù địch bên ngoài, chủ yếu là Mỹ, đồng thời nhắc lại rằng chính quyền sẽ mạnh tay trấn áp tình trạng bất ổn.

Ông Khamenei cáo buộc những người biểu tình hành động thay mặt Tổng thống Mỹ Donald Trump, cho rằng những kẻ gây rối đang tấn công tài sản công cộng và cảnh báo Tehran sẽ không dung thứ cho những người hành xử như “lính đánh thuê cho nước ngoài”. Ông cũng buộc tội ông Trump có “đôi tay vấy máu” của người Iran.

Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông Khamenei nói rằng những người biểu tình đang “phá hoại chính đường phố của mình để làm hài lòng tổng thống của một quốc gia khác”, ám chỉ ông Trump.

Nhà lãnh đạo Iran cũng kêu gọi Tổng thống Trump "tập trung vào các vấn đề của chính đất nước mình".

“Cộng hòa Hồi giáo lên nắm quyền nhờ máu của hàng trăm nghìn con người cao quý” - ông Khameni nhấn mạnh. “Cộng hòa Hồi giáo sẽ không lùi bước trước những kẻ đang tìm cách tiêu diệt chúng ta”.

Tehran đang nỗ lực kiểm soát tình hình, khi kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28/12, đã có hàng chục người biểu tình và ít nhất 4 thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng.

Hãng thông tấn Fars News Agency thuộc nhà nước Iran cho biết 950 sĩ quan cảnh sát và 60 binh sĩ thuộc lực lượng bán quân sự Basij đã bị thương.

Trong khi Tổng thống Masoud Pezeshkian kêu gọi kiềm chế và kêu gọi nhà nước lắng nghe những bất bình “chính đáng”, thì các tiếng nói khác lại cảnh báo rằng chính quyền sẽ không nhân nhượng, nhấn mạnh rằng các cuộc biểu tình đang nhận được sự ủng hộ từ “các kẻ thù bên ngoài”.

Các cuộc biểu tình phản đối khó khăn kinh tế bùng phát sau khi các tiểu thương ở Tehran phẫn nộ trước sự lao dốc mạnh của đồng rial.

Giới chức đã cắt quyền truy cập internet vào hôm thứ Năm 8/1, động thái được cho là nhằm dập tắt phong trào biểu tình. Tình trạng mất kết nối này tiếp tục sang thứ Sáu, trong khi hệ thống điện thoại cũng bị gián đoạn và các hãng hàng không hủy các chuyến bay đi và đến Iran.

Tuy nhiên, các video do các nhà hoạt động chia sẻ được cho là cho thấy người biểu tình hô khẩu hiệu chống chính phủ quanh những đống lửa, giữa cảnh đường phố ở thủ đô Tehran và nhiều khu vực khác ngổn ngang đổ nát.

Phá vỡ sự im lặng về các cuộc biểu tình vào hôm thứ Sáu, truyền thông nhà nước Iran cáo buộc các “đặc vụ khủng bố” của Mỹ và Israel đã phóng hỏa và kích động bạo lực. Truyền thông này cũng cho biết có “thương vong”, nhưng không nêu chi tiết.

Hôm thứ Năm, ông Trump nhắc lại lời đe dọa rằng Mỹ sẽ không cho phép Tehran giết hại người biểu tình. “Iran đã được cảnh báo rất mạnh mẽ rằng … nếu họ làm vậy, họ sẽ phải trả giá đắt” - ông Trump phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đã loại trừ khả năng gặp “Thái tử” tự xưng của Iran là Reza Pahlavi, cho thấy Washington chưa sẵn sàng ủng hộ một người kế nhiệm chính quyền ở Tehran nếu chính quyền này sụp đổ.

Ông Pahlavi, con trai của vị shah cuối cùng của Iran - người bị lật đổ trong Cách mạng Hồi giáo năm 1979 - đã kêu gọi tổ chức thêm các cuộc biểu tình.

Theo bà Holly Dagres, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Washington về Chính sách Cận Đông, lời kêu gọi của ông Pahlavi đã “làm thay đổi cục diện” các cuộc biểu tình.

15 tháng sau khi mất một trong số rất ít máy bay không người lái (UAV) tàng hình Okhotnik tại Ukraine, Nga đã nối lại các chuyến bay thử nghiệm đối với dòng UAV này. Tuy nhiên, Moscow hiện tỏ ra hết sức thận trọng: chiếc Okhotnik được giữ cách xa hoàn toàn bầu trời Ukraine đầy rủi ro nhưng sự xuất hiện trở lại của Okhotnik vẫn đủ khiến Kiev "mất ăn mất ngủ".

Okhotnik có thể là UAV cỡ lớn tinh vi nhất của Nga. Nhưng chương trình phát triển loại vũ khí này đã hứng chịu cú sốc nghiêm trọng khi một trong hai nguyên mẫu bay được bị lạc hướng trên bầu trời tỉnh Donetsk. Kể từ đó, Okhotnik dường như chỉ còn hoạt động trong không phận Nga.

Okhotnik là UAV tác chiến tàng hình hạng nặng với sải cánh 19 m, trọng lượng trên 20 tấn, giá khoảng 15 triệu USD/chiếc. Nó có tốc độ tối đa lên tới 1.000 km/giờ, tầm bay lên tới 6.000 km theo tuyên bố từ Nga. Tải trọng của Okhotnik lớn, chưa được 2,8 tấn vũ khí trong khoang. Nga có khoảng 4 nguyên mẫu đã được chế tạo nhưng hiện được cho là chỉ còn 1 chiếc có khả năng bay sau sự cố vào tháng 10/2024.

Hơn một năm sau sự cố chiếc UAV tàng hình hiếm hoi của Nga bay chệch hướng sang Ukraine, Moscow vẫn đang cố gắng hoàn thiện mẫu này - song rõ ràng không muốn mạo hiểm nguyên mẫu thứ hai, và hiện cũng là chiếc duy nhất, trong vùng trời chiến sự nguy hiểm, theo Euromaidanpress.

Vụ mất máy bay đã phơi bày sự phụ thuộc của Nga vào vi mạch phương Tây - được tìm thấy khắp các mảnh vỡ - cũng như những điểm yếu trong thiết kế “tàng hình” của Okhotnik. 15 tháng sau, Nga quay lại bàn thử nghiệm, nhưng giữ nguyên mẫu còn lại an toàn trong lãnh thổ Nga.

Phân tích ảnh vệ tinh thương mại, nhóm AviVector phát hiện chiếc UAV chạy bằng động cơ phản lực, sải cánh 65 feet (gần 20 mét), xuất hiện tại Trung tâm Thử nghiệm Bay Nhà nước số 929, phía đông nam Moscow, không dưới ba lần trong năm 2025: ngày 22/4, 27/8 và 14/10.

Điều đó cho thấy chương trình thử nghiệm vẫn đang tiếp diễn, khi Nga cố gắng bắt kịp các dòng UAV tiên tiến mới nhất của Mỹ và Trung Quốc. Trong khi cả Ukraine và Nga triển khai số lượng lớn UAV trong chiến đấu - từ các drone FPV nhỏ cho đến drone tấn công cảm tử cỡ lớn - thì Okhotnik và những UAV cùng loại thuộc về một đẳng cấp hoàn toàn khác.

Chúng có kích thước tương đương máy bay có người lái và, ở nhiều khía cạnh, năng lực cũng tương tự: mang tải trọng lớn và tầm bay đủ để tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương. Trái ngược với phần lớn UAV của Ukraine và Nga, chúng cực kỳ đắt đỏ - lên tới hàng chục triệu USD mỗi chiếc - và được thiết kế để tái sử dụng.

Mỹ và Trung Quốc đang tăng tốc đưa các UAV tiêm kích cỡ lớn, hiệu suất cao này vào biên chế. Nga cũng từng làm như vậy - cho đến khi hứng chịu một thất bại lớn vào ngày 5/10/2024.

Đó là thời điểm một trong hai nguyên mẫu Okhotnik có khả năng bay - do hãng Sukhoi chế tạo - gặp sự cố trong quá trình thử nghiệm tác chiến gần Chasiv Yar, miền đông tỉnh Donetsk của Ukraine. Chính xác điều gì đã xảy ra vẫn là bí mật được Moscow giữ kín.

Có thể UAV gặp trục trặc kỹ thuật. Cũng có thể tác chiến điện tử của Ukraine đã gây nhiễu hệ thống dẫn đường hoặc liên kết vô tuyến giữa Okhotnik và kíp điều khiển mặt đất. Dù nguyên nhân là gì, chiếc UAV Nga khi đó đang bay với tốc độ hàng trăm km/giờ, hướng thẳng vào khu vực do Ukraine kiểm soát.

Trên thực tế, một máy bay chiến đấu tàng hình có người lái Su-57 - cũng là loại hiếm của Nga - đã đuổi theo và cố bắn hạ Okhotnik. Rõ ràng Moscow muốn ngăn chiếc UAV rơi vào tay Ukraine và các đồng minh. Nhưng họ đã không thành công.

Okhotnik rơi xuống ngay bên trong tuyến kiểm soát của Ukraine, gần Kostiantynivka. “Họ sẽ tháo nó ra đến con ốc cuối cùng và tất nhiên sẽ nghiên cứu toàn bộ những thứ bên trong”, kênh Telegram Fighterbomber - được coi là kênh không chính thức của không quân Nga - than thở.

Nga được cho là đã phóng tên lửa đạn đạo Iskander nhằm phá hủy hiện trường, nhưng lực lượng Ukraine đã thu hồi các mảnh vỡ trước đó.
Ukraine học được gì từ xác máy bay

Các mảnh vỡ mang lại giá trị tình báo lớn. Tình báo Ukraine phát hiện hàng chục linh kiện vi điện tử do phương Tây sản xuất, đến từ các công ty Mỹ như Analog Devices, Texas Instruments, Xilinx–AMD, cũng như Infineon Technologies (Đức) và STMicroelectronics (Thụy Sĩ). Điều này cho thấy các lệnh trừng phạt vẫn chưa thể ngăn Nga tiếp cận các linh kiện then chốt.

Các nhà phân tích Ukraine cũng nhận định khả năng tàng hình của Okhotnik kém hơn quảng cáo: vòi phụt động cơ dạng tròn và các đinh tán nhôm lộ rõ có thể dễ dàng bị radar phát hiện.

Nếu Nga muốn chuyển từ giai đoạn nguyên mẫu sang sản xuất hàng loạt, họ sẽ tiếp tục cần nguồn cung các vi mạch phương Tây - điều mà Moscow đến nay vẫn xoay xở được cho cả tên lửa Oreshnik và tiêm kích Sukhoi.

Vụ tại nạn năm 2024 không khiến Nga từ bỏ Okhotnik. Sự xuất hiện của nguyên mẫu thứ hai tại trung tâm thử nghiệm gần Moscow là bằng chứng rõ ràng.

Tuy nhiên, Nga không đưa chiếc Okhotnik còn lại bay thử trên bầu trời Ukraine. Rõ ràng, họ đã kết luận rằng không phận tiền tuyến quá nguy hiểm đối với những nguyên mẫu đắt giá. Nếu Okhotnik quay lại chiến trường Ukraine, điều đó có thể chỉ xảy ra sau khi quá trình phát triển hoàn tất - và khi có nhiều hơn một chiếc.

Tuy nhiên, theo Euromaidanpress, điều đó cũng không có nghĩa nguyên mẫu thứ hai hoàn toàn an toàn trên lãnh thổ Nga. Ngày 8/6/2024, các UAV tầm xa do tình báo quân sự Ukraine vận hành đã tấn công Trung tâm Thử nghiệm Bay Nhà nước số 929 - nơi đặt Okhotnik và phần lớn đội Su-57 - gây hư hại cho ít nhất hai chiếc Su-57.

Nếu tình báo Ukraine xác định Okhotnik là mối đe dọa nghiêm trọng, căn cứ của Nga này hoàn toàn có thể hứng chịu một đợt tấn công UAV khác.

Đồi Capitol hiện đang đối mặt với một “bí ẩn” mang tên trừng phạt Nga. Một ngày sau khi Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa – bang South Carolina) tuyên bố rằng, Tổng thống Donald Trump về thực chất đã “bật đèn xanh” cho một gói trừng phạt quy mô lớn nhằm vào Moscow, các trợ lý của cả hai đảng cho biết họ vẫn đang cố gắng hiểu xem chính xác ông Graham đang nói đến điều gì, theo Kyiv Post.

Sự mơ hồ này vẫn kéo dài ngay cả sau khi Nhà Trắng xác nhận vào thứ Năm rằng ông Trump quả thực đã chấp thuận đề xuất trừng phạt Nga của Thượng nghị sĩ Graham. Tuy nhiên, các quan chức báo chí không đưa ra thêm bất kỳ chi tiết nào và chuyển mọi câu hỏi trở lại cho văn phòng của ông Graham.

Tính đến thứ Năm, giới lãnh đạo Quốc hội vẫn chưa có sự thống nhất chung rằng một dự luật cuối cùng thực sự tồn tại ở cả hai đảng – chứ chưa nói đến việc văn bản đó đã sẵn sàng để được đưa ra xem xét.

“Người ta đang hành xử như thể đã có một sản phẩm hoàn chỉnh duy nhất. Nhưng thực tế thì không hề có”, một trợ lý cao cấp của Thượng viện thuộc Đảng Dân chủ nói với Kyiv Post trong điều kiện giấu tên.

Như Kyiv Post đã đưa tin trước đó, văn phòng Lãnh đạo đa số Thượng viện đang tiếp cận vấn đề với sự dè dặt và việc liệu có bất kỳ dự luật trừng phạt Nga nào được đưa ra thảo luận tại nghị trường trong tuần tới hay không vẫn là một dấu hỏi lớn.

Ở thời điểm hiện tại, ngay cả các đồng minh cũng thừa nhận rằng màn “ra mắt” dự luật này mang màu sắc trình diễn chính trị nhiều hơn là tạo ra động lực lập pháp thực sự.
Quá nhiều dự luật, quá ít rõ ràng

Cốt lõi của sự rối rắm nằm ở một vấn đề rất cơ bản: không chỉ có một dự luật trừng phạt Nga – mà có nhiều dự luật khác nhau.

“Một số phiên bản đang được lưu hành ở cả hai viện”, một trợ lý Thượng viện thuộc Đảng Cộng hòa, am hiểu các cuộc thảo luận, cho biết. “Tùy hỏi ai, bạn sẽ nhận được câu trả lời khác nhau về việc ‘dự luật’ thực sự là cái nào", ông nói thêm.

Ông Graham càng làm tăng sự mập mờ này vào hôm thứ Tư, khi công khai tuyên bố rằng ông Trump ủng hộ dự luật của mình, khiến dư luận có cảm giác rằng bản dự luật ban đầu đã sẵn sàng thông qua, thậm chí đủ sức vượt qua quyền phủ quyết, như một cỗ máy lưỡng đảng hùng mạnh.

Việc Nhà Trắng xác nhận tuyên bố này một ngày sau đó dường như củng cố lập luận của ông Graham – nhưng vẫn không làm rõ Tổng thống đã phê duyệt phiên bản nào của dự luật.

Sau cánh cửa đóng kín, các trợ lý cho biết gói trừng phạt này từ lâu đã bị coi là một “quả khoai tây nóng” về mặt chính trị.

Theo Kyiv Post, lãnh đạo Thượng viện đã cố tình đạp phanh nỗ lực này từ mùa thu năm ngoái, do lo ngại làm gián đoạn các nỗ lực ngoại giao mong manh nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine – đồng thời thổi bùng lo ngại của Đảng Dân chủ về việc trao cho Tổng thống Trump quyền áp thuế rộng rãi và mang tính đơn phương.

“Vấn đề không chỉ là Nga. Mà là quyền lực của tổng thống”, một trợ lý cao cấp của Đảng Dân chủ nói.
Dự luật chưa ai nhìn thấy

Theo Kyiv, hiện dường như chưa có ai thực sự nhìn thấy bản dự thảo cuối cùng của Thượng viện. Tính đến tối thứ Năm – ngay cả sau khi Nhà Trắng xác nhận – ít nhất bốn trợ lý của các thượng nghị sĩ cấp cao nói với Kyiv Post rằng họ thậm chí còn chưa được phổ biến nội dung của bản chỉnh sửa mới nhất.

“Chúng tôi liên tục được nói rằng nó sắp ra mắt. Nhưng ‘sắp’ thì chẳng có nghĩa lý gì nếu văn bản đó chưa tồn tại trên giấy”, một trợ lý Đảng Cộng hòa nói.

Sự mơ hồ này không phải là mới. Hồi tháng 11, người phát ngôn của Thượng nghị sĩ Michael Bennet từng nói với Kyiv Post rằng văn phòng của ông Bennet vẫn đang xem xét một bản dự thảo “đang được phát triển”, trong bối cảnh các Thượng nghị sĩ Graham và Richard Blumenthal tiếp tục chỉnh sửa dự luật.

Nhiều tháng sau, các trợ lý của những thượng nghị sĩ khác cho biết quá trình này vẫn đang tiếp diễn – bất chấp các tuyên bố công khai rằng dự luật đã sẵn sàng.

Hai trong số các trợ lý đó nói rằng họ đã thấy thứ mà họ gọi là “phiên bản cuối cùng đã được hoàn thiện”, nhưng nhấn mạnh rằng các thượng nghị sĩ của họ – những người công khai gắn tên với dự luật – vẫn do dự trong việc thể hiện sự ủng hộ.

Sự do dự này phản ánh mối lo ngại về việc trao thêm quyền lực cho ông Trump trong lĩnh vực trừng phạt, đặc biệt trong bối cảnh ông gần đây tìm cách né Quốc hội trong các hoạt động đối ngoại, chẳng hạn như tại Venezuela.

“Vấn đề không phải là dự luật có tồn tại hay không,” một trợ lý nói. “Mà là liệu chúng tôi có tin tưởng trao thêm quyền lực cho tổng thống hay không.”
Nói lớn, đồng hồ chạy chậm

Ở thời điểm hiện tại, ban lãnh đạo Thượng viện dường như hài lòng với việc để vấn đề này tiến triển chậm rãi, cân bằng giữa sức ép phải hành động và nỗi lo làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao ở nước ngoài, đồng thời trao quá nhiều quyền lực cho Nhà Trắng ở trong nước.

“Có sự khác biệt rất lớn giữa việc nói rằng bạn cứng rắn với Nga và việc thực sự biến điều đó thành luật. Ngay lúc này, chúng ta vẫn đang ở giai đoạn nói nhiều hơn làm”, một trợ lý Thượng viện kỳ cựu nói.

Và bất chấp giọng điệu cứng rắn – cùng với việc Nhà Trắng xác nhận rằng ông Trump đã bật đèn xanh cho đề xuất của ông Graham – rất ít người trên Đồi Capitol tin rằng trừng phạt Nga sẽ đột ngột vọt lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của Thượng viện.

Như một trợ lý cao cấp kết luận: “Ở Washington ngày nay, nếu ai cũng nói một dự luật đã sẵn sàng – thì thường điều đó có nghĩa là nó chưa sẵn sàng".

Các chính trị gia châu Âu, lợi dụng khẩu hiệu gìn giữ hòa bình làm vỏ bọc, đang tìm cách triển khai lực lượng quân sự ở Ukraine để kéo dài cuộc xung đột, nhà phân tích quân sự người Anh Alexander Mercouris nhận định.

Phát biểu trên kênh YouTube của mình, ông Mercouris cho biết: "Lý do để cử quân đội châu Âu đến Ukraine liên tục thay đổi. Ban đầu, đó là một nhiệm vụ gìn giữ hòa bình. Nếu xung đột leo thang, họ sẽ tham chiến với Nga... Sau đó, nhiệm vụ này phát triển thành một loại lực lượng răn đe... Người ta nói rằng họ sẽ không tham chiến với Nga... Mặc dù Nga đã nhiều lần tuyên bố rằng quân đội châu Âu ở Ukraine sẽ trở thành mục tiêu quân sự... Giờ đây, các lực lượng này sẽ chịu trách nhiệm giám sát lệnh ngừng bắn... Mặc dù Nga đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn" - ông lưu ý.

Theo Mercouris, tuyên bố của các nhà lãnh đạo châu Âu về mong muốn thiết lập hòa bình ở Ukraine chỉ là vỏ bọc cho những mục tiêu khác, thậm chí là trái ngược hoàn toàn, mà châu Âu dự định đạt được bằng cách đưa lực lượng gìn hòa bình vào nước cộng hòa hậu Xô Viết này.

"Các đề xuất đưa quân đội châu Âu vào Ukraine nhằm mục đích chứng minh rằng Anh và Pháp , và có lẽ cả Đức nữa, có ảnh hưởng lớn hơn trong tiến trình này so với thực tế, vì họ chỉ là những người ngoài cuộc trong cuộc đối thoại giữa Nga và Mỹ... Một mục tiêu khác là để cải thiện danh tiếng đã bị hoen ố của (Thủ tướng Anh Cyrus Starmer) , (Tổng thống Pháp Emmanuel Macron) và (Thủ tướng Đức Friedrich Merz). Một mục tiêu khác là để kéo dài cuộc xung đột... Đó cũng là một nỗ lực nhằm lôi kéo Mỹ trở lại 'dự án Ukraine' để buộc họ phải cung cấp ít nhất một số hỗ trợ cho châu Âu" - nhà phân tích giải thích.

Hình thành "trục chiến tranh"

Hôm thứ Ba, một cuộc họp cấp cao của "liên minh các nước sẵn sàng" đã diễn ra tại Paris, nơi họ thảo luận, trong số những vấn đề khác, về cái gọi là đảm bảo an ninh cho Ukraine, bao gồm việc thành lập một lực lượng đa quốc gia. Sau hội nghị thượng đỉnh, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố rằng các bên tham gia đã thông qua một tuyên bố về việc triển khai quân đội tại Ukraine một khi hòa bình được thiết lập.

Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố rằng Nga sẽ coi bất kỳ binh lính nước ngoài nào trên lãnh thổ Ukraine là mục tiêu quân sự hợp pháp. Ông cũng nói thêm rằng ngay cả sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình, sự hiện diện của binh lính nước ngoài ở đó vẫn là không phù hợp.

Moscow đã nhiều lần cảnh báo rằng họ sẽ không chấp nhận bất kỳ thành viên NATO nào gửi quân đội như vậy đến Ukraine. “Tất cả các đơn vị và cơ sở như vậy sẽ được coi là mục tiêu quân sự hợp pháp của lực lượng vũ trang Nga” - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zakharova, cho biết hôm thứ Năm 8/1, nhắc lại tuyên bố của ông Putin đã đưa ra trước đó. Mô tả kế hoạch này là “nguy hiểm” và “phá hoại”, bà cáo buộc các đồng minh của Kyiv đang hình thành một “trục chiến tranh”.

Các chương trình huấn luyện của phương Tây không chuẩn bị cho phi công F-16 của Ukraine trước kiểu chiến tranh mà họ đang đối mặt trên bầu trời quê hương. Sự huấn luyện "trật nhịp" của NATO buộc các phi công Ukraine phải tự tìm cách "nhảy tango" với Nga và phần lớn phải liều lĩnh đặt cược cả mạng sống của mình, theo Euromaidanpress.
Một phi công lái máy bay F-16 người Ukraine. Ảnh do Bộ Quốc phòng Ukraine cung cấp.

Để sống sót khi không chiến với Nga, các phi công F-16 buộc phải tự nghĩ ra chiến thuật tác chiến của riêng mình – từ bay thấp né radar, cho đến chủ động “nhử” hỏa lực tên lửa đối phương – theo chia sẻ của một phi công Ukraine trong video phỏng vấn do Không quân nước này công bố.

Phi công này, một trong những người Ukraine đầu tiên được huấn luyện lái F-16, cho biết, việc đưa ra các chiến thuật mới là điều bắt buộc, bởi các nhiệm vụ mà họ thường xuyên đối mặt bao gồm: tiêu diệt tên lửa hành trình, bắn hạ UAV, và giao chiến với máy bay đối phương ngay gần tiền tuyến, nơi lưới phòng không Nga đặc biệt nguy hiểm.

“Khi trở về nước sau huấn luyện, chúng tôi phải đối diện với thực tế: những chiến thuật được dạy ở nước ngoài không hoàn toàn phù hợp với cuộc chiến mà chúng tôi đang tiến hành”, phi công Ukraine nói. Danh tính và khuôn mặt của anh được giữ kín trong video phỏng vấn.
Khi huấn luyện và chiến trường “lệch pha”

Những chia sẻ này phù hợp với trải nghiệm của nhiều quân nhân Ukraine khác từng trải qua các khóa huấn luyện với giảng viên nước ngoài – dù họ chiến đấu trên không hay trên bộ, đi bộ hay điều khiển phương tiện cơ giới.

Ngay từ năm 2023, lính bộ binh Ukraine đã phàn nàn rằng huấn luyện theo chuẩn NATO chuẩn bị cho họ kiểu tác chiến NATO: các chiến dịch hiệp đồng binh chủng, hỏa lực yểm trợ dồi dào, và có đủ che chắn.

Thực tế họ đối mặt lại hoàn toàn khác: chiến trường chằng chịt chiến hào như một thế kỷ trước, phía trên là đàn UAV không người lái luôn rình rập tìm mục tiêu. Một chiến trường nơi họ thường xuyên thiếu thốn gần như mọi thứ – ngoại trừ kẻ địch.

Kíp lái các xe tăng phương Tây cũng gặp tình cảnh tương tự. Ví dụ rõ nhất là việc gần như toàn bộ 31 xe tăng Abrams do Mỹ cung cấp đã bị phá hủy trong chưa đầy hai năm. Vai trò của Abrams sau đó buộc phải thay đổi: từ vũ khí đột phá thành phương tiện yểm trợ bộ binh, chỉ được sử dụng hạn chế và bao bọc bởi các lớp gây nhiễu điện tử.

Dựa trên mô tả của phi công F-16 về quá trình huấn luyện ở nước ngoài, các phi công có lẽ rất đồng cảm với đồng đội dưới mặt đất.

“Những chiến thuật đó được xây dựng dựa trên các cuộc chiến mà đối tác của chúng tôi từng tham gia. Nhưng cuộc chiến này thì về bản chất là hoàn toàn khác”, anh nói.

Theo phi công này, trình độ tiếng Anh là một trong những thử thách lớn nhất của quá trình chuẩn bị. Video cho thấy các phi công thường tranh thủ luyện tiếng Anh giữa các phi vụ, với những tấm thẻ từ vựng và thì ngữ pháp tiếng Anh được dán khắp căn cứ.

“Điều đó rất khó, bởi sau một phi vụ chiến đấu, thông thường phi công cần được nghỉ ngơi, vì không ai biết liệu ngay lúc nào đó mình có phải cất cánh tiếp hay không”, anh chia sẻ.
Ukraine mất 4 chiếc F-16 trong chiến đấu

Dù tiêm kích do Mỹ sản xuất này đã tham chiến trong hàng chục cuộc chiến và có thể được xem là “lão tướng”, F-16 vẫn là bước nâng cấp đáng kể cho Không quân Ukraine – vốn chỉ sở hữu một đội hình nhỏ các máy bay MiG đã cũ.

Ukraine hiện chính thức nhận được 44 trong tổng số 87 chiếc F-16 mà các quốc gia châu Âu cam kết viện trợ. Phi công và kíp kỹ thuật được huấn luyện tại Romania, dưới sự phối hợp của một liên minh các nước NATO, bao gồm cả Mỹ.

Những chiếc F-16 đầu tiên của Ukraine tham chiến từ tháng 8/2024, chủ yếu để bắn hạ UAV tấn công và tên lửa hành trình. Cho đến nay, bốn chiếc F-16 đã bị bắn rơi, nhưng số còn lại đạt được nhiều kết quả tích cực trong nhiệm vụ phòng không.

Trong một đợt tấn công tên lửa của Nga hồi tháng 12 năm ngoái, lực lượng Ukraine đã bắn hạ 34 trong tổng số 35 tên lửa hành trình, “chủ yếu” nhờ F-16. Tháng 1/2025, theo Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine, một phi công đơn lẻ đã bắn rơi sáu tên lửa hành trình trong cùng một nhiệm vụ.

Khi không làm nhiệm vụ đánh chặn tên lửa và UAV, F-16 còn tham gia gây nhiễu radar Nga, ném bom dẫn đường bằng vệ tinh vào các vị trí đối phương, và giao chiến trực tiếp với máy bay Nga.
“Vũ điệu” Tango chết chóc với không quân Nga

Tiền tuyến Ukraine được bao phủ dày đặc bởi các hệ thống phòng không mặt đất và máy bay chiến đấu Nga như Su-35, Su-57 và MiG-31. Gần như mọi nhiệm vụ ra tiền tuyến đều phải đối phó với tên lửa không đối không phóng từ máy bay địch.

“Chúng tôi buộc phải bay thấp để tránh mối đe dọa từ các hệ thống phòng không mặt đất", phi công F-16 của Ukraine nhấn mạnh.

Việc bay thấp khiến radar đối phương và hệ thống dẫn đường tên lửa khó phát hiện và khóa mục tiêu hơn.

Tuy nhiên, điều này nhiều khi vẫn chưa đủ. Phi công cho biết trong một số nhiệm vụ, máy bay hộ tống phải cố tình lộ diện trước hỏa lực máy bay địch, nhằm buộc đối phương phóng tên lửa.

Chiến thuật này làm tiêu hao kho tên lửa của Nga, giảm khả năng các quả đạn đó đánh trúng những chiếc F-16 mang bom chính xác đang tấn công mục tiêu mặt đất.

“Chúng tôi hoạt động theo biên đội ba máy bay và buộc đối phương phóng hai quả tên lửa từ hai hướng khác nhau. Nhờ đó, chúng tôi tạo cơ hội cho máy bay tấn công phá hủy mục tiêu và giúp cả biên đội quay về căn cứ an toàn", phi công Ukraine kể.

Một YouTuber đã tự mình thử nghiệm và chia sẻ những kết quả khiến không ít người bất ngờ.

Nhân vật chính của thí nghiệm là Scott Luu, một YouTuber đã quyết định uống đều đặn 3 lít nước mỗi ngày trong vòng một tháng, nhằm kiểm chứng việc tăng lượng nước có ảnh hưởng thế nào đến não bộ, mức năng lượng và hiệu suất làm việc của bản thân.

Thay đổi đầu tiên đến rất nhanh và cũng rất “phiền”: đi vệ sinh liên tục. Trước khi thử nghiệm, Scott cho biết anh chỉ đi tiểu khoảng 6 lần mỗi ngày. Nhưng khi bắt đầu uống 3 lít nước, con số này tăng vọt lên 12 đến 13 lần/ngày, gần như mỗi giờ lại phải vào nhà vệ sinh một lần. Đây là điều anh cảm nhận rõ nhất và cũng là cái giá phải trả dễ thấy nhất.

Bù lại, lợi ích lớn nhất mà Scott nhận được lại nằm ở não bộ. Anh cho biết tình trạng “sương mù não” vào buổi sáng, cảm giác đầu óc nặng nề, chậm chạp sau khi thức dậy, gần như biến mất hoàn toàn. Việc uống nửa lít nước ngay sau khi ngủ dậy khiến anh cảm thấy đầu óc tỉnh táo nhanh hơn, suy nghĩ rõ ràng hơn, giống như não được “dọn dẹp” chỉ trong thời gian ngắn.

Mức năng lượng trong ngày cũng cải thiện rõ. Scott nhận thấy mình ít buồn ngủ ban ngày hơn, thậm chí gần như bỏ hẳn thói quen ngủ trưa. Trước đó, anh thường phải chợp mắt khoảng 20 phút mỗi ngày để lấy lại tỉnh táo, nhưng trong suốt 30 ngày thử nghiệm, anh chỉ ngủ trưa đúng 6 ngày.

Tuy nhiên, hiệu ứng “tỉnh táo bùng nổ” này không kéo dài mãi. Sau một thời gian, cơ thể bắt đầu thích nghi, cảm giác sảng khoái mạnh mẽ ban đầu giảm dần. Từ trải nghiệm cá nhân, Scott kết luận rằng nước không phải là thuốc tiên. Uống nhiều nước không thể tự động biến một người thiếu kỷ luật thành năng suất hơn. Thậm chí, nếu không có mục tiêu rõ ràng, việc có thêm năng lượng đôi khi chỉ khiến bạn… đủ sức làm những việc vô bổ lâu hơn.

Dù vậy, anh vẫn khẳng định rằng uống đủ nước mang lại lợi ích thực sự nếu được đặt trong bối cảnh lối sống hợp lý. Khi có định hướng rõ ràng, nước giúp não minh mẫn hơn, duy trì sự tập trung lâu hơn và cảm giác tỉnh táo, linh hoạt trong ngày. Đổi lại, bạn phải chấp nhận một điều khá thực tế: sẽ phải đi vệ sinh nhiều hơn bình thường.

Thử nghiệm 30 ngày này không nhằm khuyến khích ai cũng phải uống 3 lít nước mỗi ngày, mà gợi mở một điều quan trọng hơn: cơ thể phản ứng rất nhạy với thói quen nhỏ như uống nước, và chỉ khi kết hợp với kỷ luật sống, lợi ích mới thực sự phát huy.

Nguồn và ảnh: UNILAD

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những tình huống phải nói lời xin lỗi hoặc đứng trước lời xin lỗi của người khác. Khoảnh khắc ấy tưởng chừng ngắn ngủi, nhưng cách phản hồi lại có thể quyết định việc một mối quan hệ được hàn gắn hay rạn nứt sâu thêm.

Nhiều người chọn câu trả lời quen thuộc “không sao đâu” để nhanh chóng khép lại câu chuyện. Tuy nhiên, trên thực tế, đây đôi khi lại là cách né tránh cảm xúc thật. Người có EQ cao thường không trả lời một cách qua loa, mà biết lựa chọn phản hồi phù hợp với mức độ sai lầm cũng như mối quan hệ giữa hai bên.

Với những lỗi nhỏ: Nhẹ nhàng và hài hước để xóa bớt ngượng ngùng

Với những sai sót nhỏ mang tính vô ý, phản ứng nhẹ nhàng và linh hoạt thường mang lại hiệu quả tích cực hơn cả. Một câu nói đơn giản, thậm chí pha chút hài hước, có thể giúp xóa tan sự ngượng ngùng và khiến đối phương cảm thấy được cảm thông. Bạn có thể đáp lại lời xin lỗi bằng những câu như: “Không sao đâu, ai cũng có lúc sơ ý”, “Chuyện nhỏ mà, lần sau chú ý hơn là được”…

Trong những tình huống này, điều quan trọng không phải là soi xét lỗi lầm, mà là tạo ra một bầu không khí an toàn, nơi cả hai đều có thể thoải mái tiếp tục giao tiếp.

Với những lỗi nghiêm trọng hơn: Thừa nhận cảm xúc, nhưng giữ lý trí

Tuy nhiên, không phải lời xin lỗi nào cũng có thể được tiếp nhận theo cách nhẹ nhàng như vậy. Khi đối phương gây ra tổn thương rõ ràng hơn, chẳng hạn thất hứa, hiểu lầm sâu sắc hoặc hành động khiến bạn buồn lòng, việc lập tức nói “không sao đâu” có thể vô tình phủ nhận chính cảm xúc của mình.

Những người có EQ cao thường chọn cách bày tỏ sự thật về nỗi buồn hoặc sự thất vọng trước, thừa nhận rằng bản thân đã bị ảnh hưởng, chẳng hạn như: “Chuyện này thực sự khiến tôi buồn, nhưng tôi ghi nhận việc bạn đã nói lời xin lỗi”, hoặc “Tôi vẫn còn khó chịu, nhưng tôi hiểu bạn có lý do riêng”…

Cách trả lời này vừa thể hiện sự tôn trọng bản thân, vừa cho thấy sự thấu hiểu và chín chắn. Thay vì đổ lỗi hay mỉa mai, việc giữ thái độ bình tĩnh giúp ngăn xung đột leo thang và mở ra cơ hội đối thoại thực chất. Chỉ khi cảm xúc được đặt lên bàn một cách thẳng thắn, lời xin lỗi mới thực sự có ý nghĩa và trở thành bước khởi đầu cho sự thấu hiểu.

Với những sai lầm liên quan đến nguyên tắc: Đặt ranh giới rõ ràng

Ở những tình huống nghiêm trọng hơn, khi sai lầm chạm đến ranh giới nguyên tắc như lòng tin hay sự tôn trọng, việc phản hồi cần sự tỉnh táo và rõ ràng. Tha thứ lúc này không đồng nghĩa với việc bỏ qua tất cả, mà là một quyết định có điều kiện.

Bạn có thể nói: “Tôi vui vì bạn nhận ra lỗi lầm, nhưng tôi mong bạn hiểu mức độ nghiêm trọng của vấn đề”, hoặc “Tôi cần thấy sự thay đổi thực sự để có thể tiếp tục mối quan hệ này”…

Cách phản hồi này không mang tính công kích, nhưng khẳng định rõ giới hạn cá nhân. Việc nói ra mong muốn đối phương hiểu mức độ nghiêm trọng của vấn đề, đồng thời chờ đợi sự thay đổi thực sự, chính là cách bảo vệ bản thân mà không biến cuộc trò chuyện thành đối đầu.

Điểm chung trong các phản hồi mang EQ cao không nằm ở lời lẽ hoa mỹ, mà ở thái độ. Sự đồng cảm, khả năng lắng nghe và việc ghi nhận nỗ lực xin lỗi của đối phương giúp giảm bớt không khí căng thẳng giữa hai bên. Ngược lại, áp đặt hay liên tục nhắc lại lỗi cũ chỉ khiến vết thương kéo dài và mối quan hệ khó có cơ hội hồi phục.

Một phản hồi sâu sắc không chỉ cho đối phương biết rằng bạn đã lắng nghe lời xin lỗi, mà còn giúp họ hiểu vì sao bạn bị tổn thương và bạn mong điều gì ở tương lai. Khi lời xin lỗi đi kèm với sự thay đổi, mối quan hệ mới có thể bước sang một giai đoạn lành mạnh hơn.

Theo Toutiao

Tại sao điều hòa lại “thải nước”?

Nước thải ra từ điều hòa xuất phát từ nguyên lý về hiện tượng nhiệt lạnh. Trong quá trình vận hành, điều hòa tạo ra nhiều biến đổi vật lý diễn ra một cách tự nhiên. Khi thiết bị hoạt động, không khí trong phòng được làm lạnh, hơi ẩm trong không khí sẽ ngưng tụ thành các giọt nước trên bề mặt dàn lạnh.

Đây là hiện tượng tất yếu khi điều hòa vừa làm mát vừa tách ẩm, giúp không gian trở nên khô ráo, dễ chịu hơn. Khi nhiệt độ phòng đạt đến mức cài đặt, lượng hơi nước ngưng tụ tiếp tục tích lại thành giọt và chảy theo đường ống thoát nước, được dẫn ra bên ngoài.

Vì vậy, việc có nước chảy ra khi điều hòa đang hoạt động là hoàn toàn bình thường và không phải là dấu hiệu hỏng hóc. Nếu máy điều hòa không có nước chảy ra sau khi bật trong một thời gian dài, đó mới là dấu hiệu đáng lưu ý, có thể liên quan đến ống thoát nước bị tắc hoặc lỗi trong hệ thống thoát nước bên trong.

Tuy nhiên, nếu nước chảy quá nhiều, bất thường hoặc xuất hiện ở vị trí không đúng với đường thoát thiết kế, người dùng nên kiểm tra kỹ hơn. Trong một số trường hợp, đường ống bị bẩn hoặc tắc nghẽn, khay hứng bị lệch hoặc nứt, hoặc lỗi bơm thoát nước cũng có thể khiến nước tràn ra ngoài không đúng cách.

Nước chảy ra từ ống thoát nước điều hòa có sạch không?

Xung quanh vấn đề nước thải từ điều hòa có sạch hay không vẫn tồn tại nhiều ý kiến trái chiều. Về mặt lý thuyết, nước chảy ra từ điều hòa hình thành do quá trình ngưng tụ hơi nước trong không khí, tương tự như nước đọng trên bề mặt lon nước lạnh hoặc nước mưa. Nếu hệ thống lọc gió, dàn lạnh và đường ống dẫn được vệ sinh thường xuyên, nguồn nước này về bản chất khá tinh khiết, thậm chí có thể đun sôi để sử dụng.

Tuy nhiên, trong điều kiện sử dụng thực tế, các bộ phận như dàn lạnh, ống dẫn nước, ống đồng khó tránh khỏi việc bám bụi, tích tụ rong rêu và là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Khi nước ngưng tụ chảy qua những khu vực này, nó dễ bị lẫn tạp chất, bụi bẩn và vi sinh vật, khiến chất lượng nước không còn đảm bảo an toàn.

Vì vậy, nước thải từ điều hòa không được khuyến cáo sử dụng cho mục đích ăn uống hay nấu nướng. Ngay cả khi đun sôi, nguy cơ tồn dư bụi bẩn và vi khuẩn vẫn khó loại bỏ hoàn toàn, tiềm ẩn ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của người sử dụng và gia đình.

(Tổng hợp)

Năm 2026, Tết Nguyên đán sẽ rơi vào ngày 17/2, đánh dấu sự kết thúc của năm Rắn (Mộc) và sự bắt đầu của năm Ngựa (Hoả) - 60 năm mới có 1 lần, hứa hẹn cả may mắn lẫn thách thức.

Nhà tiên tri nổi tiếng Trung Quốc Tong Pik-ha đưa ra những dự đoán toàn diện cho năm nay, đi sâu vào những ảnh hưởng của các vì sao sẽ định hình vận mệnh của các con giáp.
Tuổi Ngọ (1930, 1942, 1954, 1966, 1978, 1990, 2002, 2014)

Số may mắn: 1; màu may mắn: đen; nguyên tố may mắn: xanh ngọc lam

Năm nay, tuổi Ngọc vừa xung khắc vừa xung đột với thần Thái Tuế, báo hiệu một năm đầy biến động. May mắn thay, cũng có nhiều sao may mắn giúp giảm bớt tác động tiêu cực. Một sao mang đến tài lộc, trong khi một sao khác đặc biệt thuận lợi cho khả năng lãnh đạo và tầm ảnh hưởng, có thể mang lại lợi ích cho những người làm trong các lĩnh vực và ngành nghề như xây dựng và kỹ thuật.
Tuổi Mùi (1931, 1943, 1955, 1967, 1979, 1991, 2003, 2015)

Con số may mắn: 4; màu sắc may mắn: trắng; chất liệu may mắn: bạc nguyên chất

Đây là một năm tốt lành cho người tuổi Mùi, vận may tổng thể của họ tốt hơn đáng kể so với năm 2025. Nhiều sao tốt lành tỏa sáng rực rỡ trong bản đồ tử vi của họ, đem tới tài lộc, thuận lợi, đặc biệt là trong công việc. Trong năm 2026, người tuổi Mùi sẽ có những nam quý nhân hỗ trợ thực hiện các kế hoạch dài hạn.

Những người làm việc trong các ngành nghề truyền thống do nam giới thống trị như đồng hồ, ô tô và tài chính... cũng đặc biệt có vận may lớn, suôn sẻ trong mọi việc.
Tuổi Thân (1932, 1944, 1956, 1968, 1980, 1992, 2004, 2016)

Số may mắn: 5; màu may mắn: vàng; nguyên tố may mắn: thạch anh vàng

Hai ngôi sao may mắn soi đường cho người tuổi Thân trong năm Ngọ báo hiệu sự thành công đáng kể hơn trong sự nghiệp và tài chính so với năm Tỵ. Một trong những sao may mắn tượng trưng cho những chuyến đi, vì vậy những người sinh dưới cung này cần chủ động tạo ra cơ hội di chuyển. Điều này cũng có nghĩa là tạo ra thu nhập quanh năm bằng cách "kiếm tiền".

Nếu bạn đang có ý định di cư hoặc mua bất động sản ở nước ngoài, thì đây chắc chắn là một năm tốt để thực hiện những kế hoạch đó.
Tuổi Dậu (1933, 1945, 1957, 1969, 1981, 1993, 2005, 2017)

Số may mắn: 5, 10; màu may mắn: nâu đậm; nguyên tố may mắn: đá mắt hổ

Năm nay, người tuổi Dậu sẽ được bao quanh bởi những người hảo tâm. Thêm vào đó, hai sao may mắn sẽ mang đến tài lộc và sự nghiệp tốt lành.

Một ngôi sao tốt lành tượng trưng cho mùa màng bội thu, trong khi ngôi sao kia biểu thị sự chuyển động và các mối quan hệ. Điều này có nghĩa là những sự kiện vui vẻ như hôn nhân và sinh con có thể sẽ đến trong năm nay. Những người tuổi Dậu đã kết hôn có thể muốn nắm bắt cơ hội để trở thành cha mẹ.
Tuổi Tuất (1934, 1946, 1958, 1970, 1982, 1994, 2006, 2018)

Số may mắn: 6; màu may mắn: xám; nguyên tố may mắn: sapphire

Những người sinh năm Tuất sẽ có một năm bình yên, ổn định. Với sự phù hộ của nhiều sao tốt lành, người tuổi Tuất sẽ gặt hái được nhiều thành công và năng suất trong tài chính và sự nghiệp.

Một sao may mắn tượng trưng cho sự thăng tiến thông qua suy nghĩ và mục tiêu rõ ràng, điều này có lợi cho sự phát triển sự nghiệp. Một sao tốt lành khác sẽ giúp người tuổi Tuất tránh được tai họa và giải quyết vấn đề.
Tuổi Hợi (1935, 1947, 1959, 1971, 1983, 1995, 2007, 2019)

Số may mắn: 2, 7; màu may mắn: đỏ; nguyên tố may mắn: hồng ngọc

Những người sinh năm Hợi có hai sao tốt liên quan đến sự nghiệp và tài lộc trong năm Ngọ, báo hiệu sự thăng tiến trong sự nghiệp.

Một sao tốt lành sẽ giúp giảm thiểu thiên tai và mang lại bình an, giúp cải thiện các mối quan hệ và xây dựng mạng lưới. Điều này đặc biệt có lợi cho những người tự kinh doanh hoặc đang làm ăn. Đây là năm thích hợp để mở rộng kinh doanh và đạt được kết quả tốt.

Sao may mắn còn lại có thể xoay chuyển tình thế khó khăn. Khi gặp gian khổ, các ân nhân sẽ dang tay giúp đỡ và giải quyết mọi thử thách.
Tuổi Tý (1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996, 2008, 2020)

Số may mắn: 4, 9; màu may mắn: vàng, bạc; nguyên tố may mắn: vàng

Những người tuổi Tý sẽ trải qua một năm đầy biến động vì đây là năm mà cung hoàng đạo của họ đối nghịch với cung Thái Tuế . Tốt nhất là nên đón năm mới bằng những sự kiện vui vẻ như kết hôn, mua nhà, sinh con hoặc khởi nghiệp để cân bằng lại những điều không may.

Mặc dù trong tử vi năm Ngọ không có sao tốt nào cho người tuổi Tý, nhưng đây vẫn là một năm thuận lợi cho sự nghiệp, với triển vọng thăng tiến.
Tuổi Sửu (1937, 1949, 1961, 1973, 1985, 1997, 2009, 2021)

Con số may mắn: 2; màu sắc may mắn: tím; nguyên tố may mắn: thạch anh tím

Năm nay, người tuổi Sửu xung khắc với sao Thái Tuế , điều này có nghĩa là năm nay sẽ là một năm yếu kém về các mối quan hệ và giao tiếp. Tuy nhiên, những sao may mắn sẽ tạo nên sự khác biệt cho người tuổi Sửu về sự nghiệp và tài lộc.

Đây là năm gặt hái những gì bạn đã gieo trồng, và thành quả sẽ tỷ lệ thuận với công sức bạn bỏ ra. Những người hảo tâm cũng sẽ xuất hiện để giúp đỡ bạn trên con đường sự nghiệp. Đây cũng là năm để thể hiện kỹ năng, giành được sự công nhận và nắm bắt cơ hội.
Tuổi Dần (1938, 1950, 1962, 1974, 1986, 1998, 2010)

Số may mắn: 1; màu may mắn: đen; nguyên tố may mắn: đá obsidian

Đây là một năm tuyệt vời cho những người tuổi Dần với ba ngôi sao may mắn tỏa sáng.

Năm nay, vận may tốt lành cả về cá nhân lẫn sự nghiệp, được hỗ trợ bởi những người hảo tâm, đang chờ đón bạn. Đây là thời điểm để nắm bắt cơ hội và tỏa sáng thông qua sự chăm chỉ và tự hoàn thiện bản thân.

Tuy nhiên, có một điềm xấu cho thấy sự hiện diện của một người có năng lượng nữ tính áp đặt và thiếu lý trí. Do đó, tốt nhất là người tuổi Dần nên kiên nhẫn và kiềm chế cảm xúc để tránh xung đột với người đó.
Tuổi Mão (1939, 1951, 1963, 1975, 1987, 1999, 2011)

Con số may mắn: 8; màu may mắn: xanh lá cây; nguyên tố may mắn: ngọc lam, ngọc bích

Năm nay, người tuổi Mão sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi thái tuế , điều này có nghĩa là các mối quan hệ và tình cảm sẽ không ổn định. May mắn thay, năm nay là năm giàu có, tiền bạc và sự chăm chỉ sẽ được đền đáp.

Ánh sáng từ các vì sao mạnh mẽ và tốt lành sẽ giúp người tuổi Mão đạt được những tiến bộ đáng kể trong sự nghiệp và cải thiện tình hình tài chính.

Những sự kiện vui vẻ như đám cưới và sinh con đang đến gần. Một ngôi sao may mắn khác sẽ mang đến những người hảo tâm giúp đỡ người tuổi Mão mỗi khi họ gặp khó khăn.
Tuổi Thìn (1940, 1952, 1964, 1976, 1988, 2000, 2012)

Con số may mắn: 10; màu sắc may mắn: nâu; nguyên tố may mắn: kim cương

Những người tuổi Thìn sẽ được đền đáp xứng đáng cho sự chăm chỉ của mình trong năm Ngọ. Ngoài ra, còn có những sao tốt lành hỗ trợ sự nghiệp của họ.

Với dân công sở, đây là năm để thăng tiến và nhận được sự thăng chức và tăng lương mà họ hằng mong đợi. Những người tự kinh doanh hoặc tham gia vào hoạt động kinh doanh sẽ gặt hái được thành quả sau nhiều năm làm việc chăm chỉ.

Những ngôi sao may mắn giúp tuổi Thìn chuyển hóa rủi ro thành vận may. Điều này có nghĩa là những tai họa – như kiện tụng và bệnh tật – có thể được ngăn chặn hoặc giải quyết.
Tuổi Tỵ (1941, 1953, 1965, 1977, 1989, 2001, 2013)

Số may mắn: 6; màu may mắn: xanh dương; nguyên tố may mắn: ngọc trai

Năm nay có nhiều cơ hội đối với người tuổi Tỵ. Họ có thể hưởng lợi từ việc học tập và tự hoàn thiện bản thân hơn nữa. Những cải thiện đáng kể về tài chính, sự nghiệp và các mối quan hệ đang đến gần. Những người tự kinh doanh hoặc tham gia kinh doanh sẽ nhận được sự tín nhiệm từ khách hàng khi họ nổi bật hơn so với các đối thủ cạnh tranh.

Nơi công sở, người tuổi Tỵ nên chủ động thể hiện khả năng của mình khi có cơ hội thăng tiến và tăng lương, hoặc nắm bắt cơ hội chuyển việc để có điều kiện tốt hơn nếu có dịp.

*Thông tin có tính chất tham khảo, chiêm nghiệm

Theo SCMP

Tháng 12 vừa qua, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết họ theo đuổi mục tiêu đạt được “ổn định chiến lược với Nga”. Tuy nhiên, mục tiêu này nhanh chóng va chạm trực diện với ưu tiên còn cao hơn của ông Trump: Phô diễn sức mạnh của nước Mỹ.

Ngày 7/1, Mỹ thực hiện một trong những động thái khiêu khích nhất nhằm vào Mátxcơva kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, khi tiến hành chiến dịch quân sự để tịch thu con tàu chở dầu treo cờ Nga trên Bắc Đại Tây Dương. Chiến dịch này có sự tham gia của máy bay săn ngầm P-8 của Hải quân Mỹ và các máy bay cường kích sát thủ AC-130.

Các quan chức Mỹ cho biết chiến dịch nhằm thực thi lệnh phong tỏa xuất khẩu dầu của Venezuela, đồng thời mô tả chiếc tàu là “không quốc tịch”.

Tuy nhiên, đối với Nga, hành động này bị coi là sự xúc phạm mới nhất từ nhà lãnh đạo vốn không ngần ngại gây tổn hại đến lợi ích của Nga khi thấy phù hợp.

“Đây là hành vi cướp biển của thế kỷ 21”, ông Leonid Slutsky, một nghị sĩ cấp cao của Nga, nói với hãng thông tấn Tass .

Sự việc cho thấy Tổng thống Trump vừa dịu giọng Tổng thống Nga Vladimir V. Putin vừa quyết khẳng định vị thế thống trị toàn cầu của Mỹ. Theo các chuyên gia, cách này chứa đựng nhiều mâu thuẫn và tiềm ẩn rủi ro cho cả hai phía.

Một mặt, việc ông Trump có vẻ ưa sử dụng vũ lực để thúc đẩy cái mà ông coi là lợi ích quốc gia - phù hợp với quan niệm của ông Putin về trật tự thế giới bị chi phối và phân chia bởi các cường quốc. Mặt khác, việc tập trung tăng cường và phô diễn sức mạnh cũng làm gia tăng căng thẳng với Nga ở những khu vực như Mỹ Latin, nơi nhà lãnh đạo Nga tìm cách mở rộng ảnh hưởng nhưng vẫn quá bận rộn với cuộc xung đột ở Ukraine.

“Ông Trump giải quyết được bao nhiêu vấn đề cho ông Putin? Theo tôi, là rất ít. Có vẻ như ông ấy gây ra nhiều vấn đề hơn là giải quyết”, ông Michael Kimmage, Giám đốc Viện Kennan tại Washington, một trung tâm nghiên cứu về Liên Xô cũ, nhận xét.

Bất chấp hàng loạt trao đổi với ông Putin, cho đến nay ông Trump vẫn chưa thể buộc Ukraine phải khuất phục để cuộc xung đột chấm dứt, đồng thời tiếp tục chia sẻ những thông tin tình báo có giá trị của Mỹ với Kiev.

Tại châu Âu, theo ông Kimmage, sự bất hòa của ông Trump với các lãnh đạo phương Tây là điều có lợi với Mátxcơva, nhưng việc ép châu Âu tăng đầu tư cho quốc phòng lại không dễ chịu với Điện Kremlin.

Tại Venezuela - đồng minh lâu năm của Nga, cuộc tấn công của Mỹ hôm 3/1 vừa củng cố thế giới quan về “vùng ảnh hưởng” phù hợp với quan điểm của Nga, vừa cho thấy Nga đang phải chấp nhận bỏ qua những điều khác để tập trung vào Ukraine. Nga cũng rơi vào thế khó tương tự với cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran trong mùa hè năm ngoái và sự sụp đổ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad vào tháng 12/2024.

Cố gắng kiềm chế

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết, mối quan hệ cá nhân của Tổng thống Trump với Tổng thống Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “sẽ tiếp tục”, bất chấp những căng thẳng xung quanh Venezuela.

Tuy nhiên, trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 7/1 để chỉ trích Na Uy vì không trao giải Nobel Hòa bình cho mình, Tổng thống Trump cho thấy rõ ông nhìn nhận các mối quan hệ đó qua lăng kính sức mạnh quân sự.

“Quốc gia duy nhất mà Trung Quốc và Nga vừa sợ vừa tôn trọng là nước Mỹ được DJT (Donald Trump) tái thiết”, ông Trump viết.

Từ khi bắt đầu nhiệm kỳ 2, ông Trump tìm cách xích lại gần ông Putin, dù nỗ lực dàn xếp cuộc xung đột ở Ukraine vẫn chưa thành công. Tháng 12 vừa qua, Nhà Trắng chính thức hóa cách tiếp cận này trong bản cập nhật tài liệu chính sách đối ngoại quan trọng nhất của họ - Chiến lược An ninh Quốc gia, trong đó khẳng định việc chấm dứt chiến sự ở Ukraine và đạt được “ổn định chiến lược với Nga” là ưu tiên hàng đầu.

Ở Tây bán cầu, cách tiếp cận của Mỹ với Nga mang tính đối đầu hơn. Các quan chức Mỹ mô tả Nga là một trong những đối thủ đã tận dụng quan hệ đối tác với Venezuela để mở rộng ảnh hưởng khắp Mỹ Latin.

Theo báo New York Times , Mỹ đang gây sức ép buộc chính phủ lâm thời Venezuela trục xuất những người Trung Quốc, Nga, Cuba và Iran trong các lĩnh vực quan trọng. Với việc thực thi phong tỏa trên biển để kiểm soát xuất khẩu năng lượng của Venezuela, Mỹ đang nhắm vào “hạm đội tàu bóng tối” mà Nga và các quốc gia sử dụng để vận chuyển dầu.

Ngày 7/1, quân đội Mỹ áp dụng các biện pháp đặc biệt để tịch thu tàu chở dầu từng thoát khỏi sự truy đuổi của Mỹ sau khi bị chặn lại ở vùng biển gần Venezuela để nhận dầu. Trong nỗ lực cuối cùng nhằm tránh bị bắt, con tàu - trước đây mang tên Bella 1 - đã treo cờ Nga. Nga điều ít nhất 1 tàu hải quân tới hộ tống con tàu, đồng thời gửi yêu cầu chính thức đề nghị Mỹ chấm dứt việc truy đuổi.

Tuy nhiên, những động thái đó không thể ngăn cản Mỹ. Washington đã điều máy bay chiến đấu từ các căn cứ ở Anh tham gia chiến dịch truy đuổi và giành quyền kiểm soát con tàu. Bà Leavitt cho biết các thuyền viên có thể sẽ bị đưa về Mỹ để truy tố.

Nga cho rằng vụ tịch thu vi phạm luật pháp quốc tế và yêu cầu trả tự do sớm nhất có thể cho các công dân Nga trên tàu. Tuy vậy, Chính phủ Nga chưa đe dọa sẽ có biện pháp đáp trả. Tổng thống Putin và quân đội Nga chưa đưa ra tuyên bố về vụ việc.

Điều này cho thấy Mátxcơva đang cố gắng kiềm chế, tương tự như khi Mỹ có những hành động ảnh hưởng đến lợi ích toàn cầu của Nga, giống như các cuộc không kích vào Iran. Bằng cách đó, Nga có thể để ngỏ cánh cửa cho một thỏa thuận có lợi cho họ ở Ukraine.

Vấn đề chi phí sinh hoạt ở Mỹ là có thật. Thị trường lao động suy yếu khiến mức tăng lương ngày càng khiêm tốn. Trong khi đó, giá cả liên tục tăng, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng.

Trong vài năm trở lại đây, tiền lương thực tế đã tăng nhanh hơn lạm phát. Nhiều người Mỹ hiện kiếm được nhiều tiền hơn so với trước đại dịch. Tuy nhiên, tâm lý bi quan về kinh tế vẫn bao trùm. Nguyên nhân có thể không nằm ở những thứ người Mỹ có thể mua, mà ở những thứ họ không thể có, dù sẵn sàng trả bất kỳ mức giá nào.

Hai ví dụ rõ nhất là nhà ở và dịch vụ chăm sóc trẻ em. Thị trường nhà ở gần như đóng băng trong nhiều năm đã chặn đứng cơ hội của cả một thế hệ người mua nhà lần đầu. Nhiều gia đình đông người nhưng buộc phải sống trong những căn nhà chật chội. Tại nhiều khu vực ở Mỹ, số lượng nhân viên chăm sóc trẻ em không đủ để đáp ứng nhu cầu của các gia đình có cha mẹ đi làm.

Thực tế này đẩy nhiều người Mỹ vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nhiều người đã bước vào khung chịu thuế cao hơn nhưng không thể tận hưởng những đặc quyền của cuộc sống thu nhập cao. Trong khi đó, những người khác lại có cảm giác ngày càng tụt lại phía sau.

Nhà ở

Chi phí mua nhà đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Nguyên nhân chính là thị trường nhà ở trì trệ một cách bất thường, trong khi lãi suất thế chấp vượt mốc 6%. Mức này cao gấp 3 lần so với giai đoạn ngay sau đại dịch.

Theo Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ, doanh số nhà ở có sẵn đã ở trạng thái trì trệ trong nhiều năm, chỉ quanh mức 4 triệu căn mỗi năm từ 2022. Ngoại trừ giai đoạn ngắn vào mùa xuân năm 2020, lượng nhà có sẵn và doanh số hiện đều gần mức thấp nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính và nhà ở kết thúc năm 2010.

Tình trạng thiếu nguồn cung càng trầm trọng hơn do hoạt động xây dựng nhà ở gần như chững lại trong cuộc khủng hoảng 2007-2009 và chưa bao giờ phục hồi hoàn toàn. Theo Goldman Sachs Research, Mỹ hiện thiếu khoảng 4 triệu căn nhà để có thể giải quyết tình trạng khan hiếm và đưa giá nhà trở lại mức có thể chi trả.

Dịch vụ chăm sóc trẻ em

Chi phí chăm sóc trẻ em cũng đang trở thành gánh nặng của nhiều gia đình Mỹ. Tại hầu hết các bang của Mỹ, chi phí chăm sóc hai trẻ em cao hơn cả tiền thuê nhà hoặc trả nợ thế chấp. Theo tổ chức Child Care Aware, chi phí chăm sóc trẻ trung bình mỗi năm là 13.128 USD vào năm 2024, tăng 13% so với năm trước.

Tuy nhiên, chi phí cao chỉ là biểu hiện của những khó khăn tài chính nghiêm trọng trong ngành này. Nghiên cứu của Đại học California tại Berkeley cho thấy các cơ sở chăm sóc trẻ đang chịu áp lực lớn về tài chính.

Theo giáo sư William T. Gormley của Đại học Georgetown, vấn đề của ngành chăm sóc trẻ không chỉ là chi phí, mà còn là khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ.

Lương của người lao động trong lĩnh vực chăm sóc trẻ và giáo dục mầm non thấp hơn 97% các ngành nghề khác tại Mỹ. Nguyên nhân đến từ mức hỗ trợ công hạn chế của chính phủ. Chi phí ngày càng tăng đang buộc nhiều gia đình phải cắt giảm. Trong nhiều trường hợp, cha hoặc mẹ, thường là phụ nữ, phải nghỉ việc để ở nhà chăm sóc con cái.

Theo dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ, chi phí trông trẻ ban ngày và mẫu giáo đang tăng gần gấp đôi tốc độ lạm phát chung. Một báo cáo của Cục Điều tra Dân số Mỹ công bố vào tháng 4 cho thấy chi phí chăm sóc trẻ tăng cao có tác động tiêu cực trực tiếp đến tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của các bà mẹ.

Năm 2025, tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ đã sụt giảm, đảo chiều so với những thành quả đạt được sau đại dịch. Nhóm phụ nữ có con dưới 5 tuổi là lực lượng rời bỏ thị trường lao động nhiều nhất.

Theo CNN

Theo dữ liệu tổng hợp từ GIE, các kho chứa khí đốt ngầm của châu Âu đang ở mức đầy bất thường so với mùa sưởi ấm mọi năm, với lượng dự trữ đạt 85,1% vào ngày 7/1.

Mặc dù đợt rét kéo dài ở phần lớn Tây và Trung Âu, lượng khí dự trữ vẫn được đảm bảo bởi lượng nhập khẩu LNG mạnh từ Mỹ và nhu cầu công nghiệp giảm sút do quá trình phi công nghiệp hóa ở châu Âu.

Trong tháng 12/2025 và đầu tháng 1/2026, thời tiết lạnh hơn đáng kể so với mức bình thường trên khắp châu Âu. Một khối không khí lạnh từ Bắc Cực đã bao phủ khu vực Bắc và Trung Âu từ giữa tháng 12, khiến nhiệt độ giảm xuống dưới mức trung bình ở Đức, Ba Lan và các nước Bắc Âu.

Điều bất thường là Berlin hiện đang bị bao phủ bởi tuyết và nhiệt độ thấp hàng ngày, cùng với Warsaw, thường xuyên giảm xuống dưới -10°C, trong khi tuyết rơi cũng làm gián đoạn giao thông trên khắp nước Pháp và khu vực Benelux. Theo Copernicus, 2 tuần cuối tháng 12 là một trong những đợt đầu mùa đông lạnh nhất ở Tây Âu kể từ năm 2010. Đợt lạnh kéo dài đến đầu tháng 1, làm tăng nhu cầu sưởi ấm của các hộ gia đình. Điều này cũng dẫn đến lượng khí đốt tiêu thụ hàng ngày gia tăng.

Nhu cầu tăng do đợt rét đột ngột hầu như không ảnh hưởng đến mức dự trữ khí đốt nói chung, vốn được bù đắp bởi nguồn cung LNG ổn định, đặc biệt là dòng chảy vào Tây Ban Nha, Pháp và Hà Lan.

Theo phân tích của IntelliNews Lambda, mức dự trữ khí đốt hiện tại đang ở mức cao hơn khoảng 1,7 độ lệch chuẩn so với mức trung bình lịch sử vào đầu tháng 1. Đây là độ lệch thấp nhất so với đường cong cơ sở trong 15 năm qua.

Mùa sưởi ấm 2025–2026 bắt đầu với lượng khí đốt dự trữ của EU đạt 98,5% vào cuối tháng 10, nhờ vào nguồn cung bơm trong mùa hè và thời tiết ôn hòa vào đầu mùa đông. Mặc dù nhiệt độ giảm mạnh vào tháng 12 và đầu tháng 1, các lô hàng LNG, đặc biệt từ Mỹ, đã tăng mạnh, bù đắp cho lượng khí đốt được rút ra từ kho dự trữ của châu Âu.

Các dự báo dựa trên đường cong cơ sở cho thấy lượng dự trữ khí đốt sẽ chạm đáy ở mức 56,3% vào khoảng ngày 21-25/3. Con số này cao hơn một chút so với dự báo hồi tháng 12 của IntelliNews Lambda, phản ánh nguồn cung tiếp tục được bổ sung và nhu cầu giảm ở các lĩnh vực tiêu thụ nhiều năng lượng.

“Với độ lệch chuẩn vẫn dưới 2 so với mức trung bình lịch sử, quỹ đạo của đường cong dự trữ mùa đông năm nay không chỉ ổn định mà còn ổn định đến mức nhàm chán”, các nhà phân tích của IntelliNews Lambda nhận định. “Đó chính xác là những gì châu Âu cần ngay lúc này.”

Các nhà hoạch định chính sách châu Âu cho rằng cải cách cơ cấu, đẩy nhanh tiến độ mở rộng các kho chứa LNG và các biện pháp phối hợp giảm nhu cầu là những yếu tố hỗ trợ an ninh năng lượng châu Âu. Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn. Một đợt rét kéo dài, hay gián đoạn nguồn cung ở eo biển Hormuz, hoặc sụt giảm sản lượng LNG của Mỹ có thể nhanh chóng làm thay đổi tình hình.

Nhưng hiện tại, xu hướng dự trữ cho thấy châu Âu đang trên đà kết thúc mùa đông với lượng dự trữ dồi dào. Diễn biến này có khả năng giảm bớt áp lực bơm khí đốt vào mùa hè năm 2026 và củng cố an ninh năng lượng của khối trong mùa đông tiếp theo.

Tham khảo: Bne Intellinews

Trong bài phát biểu về kinh tế Mỹ mới đây tại Mount Pocono, bang Pennsylvania, Tổng thống Donald Trump đã ca ngợi chính sách thuế quan của mình như một trụ cột trong chương trình kinh tế của ông. Điều mang lại hàng trăm tỷ USD cho nước Mỹ.

"Tôi thích 'thuế' hơn bất kỳ từ nào khác trong từ điển", ông Donald Trump nói.

Theo ông, sáng kiến xóa bỏ thuế đối với tiền tip và tiền làm thêm giờ là cú hích lớn cho các gia đình lao động Mỹ. Người đứng đầu Nhà Trắng cũng lập luận rằng chính các loại thuế đã thu hút nhiều công ty trở lại Mỹ.

"Thuế mang lại cho chúng ta hàng trăm tỷ USD. Các công ty thép đang đổ xô đến Pennsylvania vì họ không muốn trả mức thuế 25%, 50%, 100%", ông Trump cho hay.

Tổng thống Mỹ lưu ý công nhân ngành thép, đặc biệt ở Pennsylvania, "đang khởi sắc vượt bậc" nhờ chính sách thuế của ông.

"Nếu không có thuế quan, chúng ta sẽ không có nhà máy thép nào ở bất kỳ đâu trên khắp nước Mỹ, và điều đó thực sự tệ hại cho an ninh quốc gia", ông nói thêm.

Ông Trump hồi tháng 4/2025 công bố mức thuế từ 10% đến 49% đối với hàng nhập khẩu từ 185 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mức thuế chung 10% có hiệu lực từ 5/4, và thuế đối với từng quốc gia có hiệu lực từ 9/4.

Chuyến đi Pennsylvania của Tổng thống Trump là chuyến đầu đầu tiên trong chuỗi các cuộc mít-tinh mà Nhà Trắng hứa hẹn sẽ tổ chức khắp cả nước để quảng bá chương trình của ông và hỗ trợ các ứng cử viên đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử tới.

Chính quyền ông Trump đã tìm cách khởi động lại thông điệp kinh tế, sau khi các cuộc thăm dò cho thấy sự bất mãn ngày càng tăng về hiệu quả đối với các vấn đề chi phí sinh hoạt.

Theo Trung tâm Chính sách Thuế, nếu các mức thuế hiện tại vẫn được duy trì, Chính phủ Mỹ sẽ thu khoảng 2.300 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2035.

Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng thuế quan đã góp phần làm tăng giá một số mặt hàng, trong khi nhiều công ty cho biết họ sẽ tăng giá nếu các mức thuế này vẫn được duy trì.

Trước đó vào năm 2024, trong buổi trao đổi tại Câu lạc bộ Kinh tế Chicago vào hôm 15/10. Nhà báo John Micklethwait - Tổng biên tập của Bloomberg News - nói với ông Trump rằng: "Thuế quan càng cao thì giá trị của những hàng hóa đó càng tăng, người dân càng phải trả nhiều tiền hơn".

"Thuế quan càng cao thì khả năng công ty sẽ đến Mỹ và xây dựng nhà máy càng cao", ông Trump đáp lại và nhận được tràng pháo tay từ khán giả.

Được biết cho tới nay, Tòa án Tối cao Mỹ vẫn chưa đưa ra phán quyết về việc ông Trump sử dụng rộng rãi thuế quan theo một đạo luật chỉ áp dụng trong thời gian khẩn cấp.

Ngày 7 tháng 10, công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) tiết lộ sẽ rót 2 tỷ đô la vào công ty khởi nghiệp dự đoán thị trường Polymarket với mức định giá 9 tỷ đô la. Thương vụ đánh dấu một thắng lợi lớn cho một startup 5 năm tuổi cùng vị founder 27 tuổi Shayne Coplan - người ngay lập tức trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Tuy nhiên, “triều đại” của anh ta chỉ kéo dài chưa đầy ba tuần.

Đó là bởi vì, vào ngày 27 tháng 10, công ty khởi nghiệp tuyển dụng dựa trên trí tuệ nhân tạo Mercor thông báo rằng họ đã huy động được vốn từ một số nhà đầu tư hàng đầu với mức định giá 10 tỷ đô la - đủ để đưa ba người đồng sáng lập trở thành những tỷ phú tự thân trẻ nhất mọi thời đại. Shayne Coplan theo đó bị soán ngôi, nhường chỗ cho 3 co-founder mới chỉ hơn 20 tuổi.

Cuộc cạnh tranh tương tự đã diễn ra cho danh hiệu nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất.

Taylor Swift, 36 tuổi, đã giữ vị trí hàng đầu kể từ năm 2023. Sau đó là Lucy Guo, đồng sáng lập Scale AI, khi đó 30 tuổi và tiếp tới là Luana Lopes Lara, 29 tuổi, một cựu vũ công ba lê đến từ Brazil, người đã giành lấy danh hiệu khi các nhà đầu tư tư nhân định giá công ty khởi nghiệp Kalshi của cô ở mức 11 tỷ đô la vào đầu tháng này.

Tốc độ tạo ra của cải trong năm 2025 thật đáng kinh ngạc.

Trong năm qua, hành tinh này đã có thêm hơn 340 tỷ phú mới – trung bình khoảng một người mỗi ngày – trên khắp nước Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và những nơi xa xôi như St. Kitts và Nevis hay Albania. Hiện nay, số lượng tỷ phú nhiều hơn bao giờ hết: đạt kỷ lục 3.148 người, tăng gần 50% so với năm năm trước. Năm 1987, khi Forbes công bố bảng xếp hạng quốc tế đầu tiên, chúng ta chỉ tìm thấy 140 tỷ phú trên toàn cầu.

Về tổng tài sản, Forbes ước tính các tỷ phú đang nắm giữ 18,7 nghìn tỷ đô la, tăng 10 nghìn tỷ đô la so với năm 2020 và trung bình 5,,9 tỷ đô la so với 4 tỷ đô la hồi đó. Kỷ lục 19 người hiện là tỷ phú trăm tỷ đô la.

Tất cả sự giàu có này đã biến thành quyền lực to lớn. Khoảng 135 tỷ phú đã rót tiền cho cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024. Nhiều người trong số họ đã dành cả năm qua để ủng hộ vị tổng thống tỷ phú của nước Mỹ, quyên góp hàng triệu đô la cho lễ nhậm chức của ông cũng như dự án phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Một số người thậm chí còn tham gia Nội các.

Mọi chuyện bắt đầu từ đỉnh cao. Elon Musk bắt đầu năm 2025 với khối tài sản trị giá 421 tỷ đô la, sau đó phá vỡ hàng loạt kỷ lục – trở thành người đầu tiên đạt 700 tỷ USD vào ngày 19 tháng 12 – khi cổ phiếu của hãng sản xuất ô tô điện của ông tăng gần 30% trong khi giá trị công ty tên lửa SpaceX tăng hơn gấp đôi, lên 800 tỷ đô la. Tính đến ngày 22 tháng 12, Musk đã bổ sung thêm 333 tỷ đô la vào khối tài sản của mình trong năm nay, nhiều hơn toàn bộ tài sản của người giàu thứ hai thế giới là đồng sáng lập Google Larry Page với 255 tỷ đô la. Nói cách khác, Musk đã tích lũy được nhiều của cải chỉ trong năm 2025 hơn bất kỳ ai.

Musk không phải người mừng duy nhất. Khi cổ phiếu của gã khổng lồ phần mềm Oracle tăng vọt 36%, bất chấp việc công ty không đạt được cả kỳ vọng về doanh thu và lợi nhuận quý, Ellison, người sở hữu khoảng 40% cổ phần của Oracle, đã tăng thêm gần 100 tỷ đô la vào khối tài sản của mình - mức tăng tài sản trong một ngày lớn nhất lịch sử thế giới.

Page và người đồng sáng lập Google, Sergey Brin, cũng đã giàu thêm tổng cộng 185 tỷ đô la trong năm nay khi công ty mẹ của gã khổng lồ công nghệ này, Alphabet, ra mắt mô hình AI Gemini 3 để cạnh tranh với các đối thủ như Open AI và DeepSeek. Trong khi đó, cổ phiếu của nhà sản xuất chip đồ họa Nvidia tăng 33% trong năm 2025—giúp tăng giá trị tài sản ròng của người đồng sáng lập Jensen Huang thêm 42 tỷ đô la. Ông trùm kinh doanh người Nhật Bản Masayoshi Son, người đã dẫn dắt tập đoàn đầu tư khổng lồ Softbank trở thành một trong những nhà đầu tư AI lớn nhất thế giới, thì giàu thêm 25 tỷ đô la.

Đã có sự bùng nổ của những tỷ phú mới, nổi lên nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), Một số đang phát triển các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn, như Liang Wengfeng của Trung Quốc, người đã ra mắt DeepSeek vào năm 2023. Bảy cựu nhân viên của OpenAI rời đi để thành lập AI Anthropic cũng là những tỷ phú mới, khi công ty đứng sau chatbot Claude chứng kiến ​​giá trị của mình tăng vọt từ 18 tỷ đô la lên 183 tỷ đô la—tất cả chỉ trong vòng một năm.

Bong bóng tỷ phú không chỉ giới hạn ở trí tuệ nhân tạo.

Vào tháng 6, Circle, công ty tiền điện tử đứng sau stablecoin USDC, đã trở thành nhà phát hành stablecoin đầu tiên niêm yết công khai, trong một đợt IPO đình đám đưa c0-founder Jeremy Allaire trở thành tỷ phú. Tháng sau, Dylan Field đưa công ty phần mềm thiết kế Figma của mình lên sàn chứng khoán và cũng trở thành tỷ phú.

Tóm lại, thế giới đã có thêm các tỷ phú mới với tổng tài sản trị giá 876 tỷ đô la trong 12 tháng qua, chiếm khoảng 5% tổng tài sản của các tỷ phú toàn cầu. Gần 40% số tỷ phú mới năm 2025 là người Mỹ và làn sóng này trải rộng khắp 32 quốc gia, bao gồm 35 công dân Trung Quốc, 15 người Ấn Độ và 15 người Nga.

Được biết, ⅘ trong số họ đang bước vào năm 2026 với khối tài sản tương đương hoặc lớn hơn so với năm trước. Điều này giúp tầng lớp tỷ phú có vị thế vững chắc để đón chờ thêm một năm bội thu - khi thế giới vẫn còn đang ‘phát cuồng’ với AI và công nghệ.

Theo: Forbes, Business Insider

Intel, sau khi nhận được khoản đầu tư lịch sử từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, đang có kế hoạch tái cấu trúc chiến lược một cách triệt để.

Từng là thế lực thống trị chip, Intel đã phải vật lộn đối đầu với nhiều đối thủ trong thập kỷ qua, mất dần thị phần vào tay Qualcomm và Nvidia ở những lĩnh vực quan trọng như thiết bị di động và trí tuệ nhân tạo. Và mặc dù đây vẫn là nhà sản xuất chip máy tính xách tay và máy tính để bàn hàng đầu, song hãng này đang phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ.

Dưới sự lãnh đạo của CEO Lip Bu Tan, người nhậm chức vào tháng 3 năm ngoái, Intel có kế hoạch vực dậy mới. Kế hoạch này phụ thuộc một phần vào chip Core Ultra Series 3 mới được công bố, dự kiến xuất hiện trong hầu hết các dòng laptop cao cấp mới ra mắt năm nay.

“Trong lĩnh vực mà chúng ta đang tụt hậu so với đối thủ cạnh tranh, chúng ta cần phải chấp nhận những rủi ro để phá vỡ và vượt lên”, Tan cho biết trong một lưu ý gửi đến nhân viên Intel vào thứ Tư. “Chúng ta cần tìm ra những cách mới để tăng tốc”.

Intel biết rằng họ cần tích hợp chip của mình vào nhiều thiết bị hơn là chỉ máy tính xách tay để có thể vượt lên trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đó là lý do tại sao các con chip mới cũng sẽ cung cấp sức mạnh cho các thiết bị như robot - lĩnh vực tăng trưởng chính tiếp theo của AI, theo Jim Johnson, người đứng đầu nhóm điện toán khách hàng của Intel.

“Số lượng thiết bị kết nối giữa máy tính cá nhân và điện toán đám mây gần như vô hạn,” ông nói ngay sau khi công ty giới thiệu con chip mới của mình.

Vài ngày sau khi Intel công bố con chip mới, Tổng thống Donald Trump ca ngợi Intel vì đã sản xuất tại Mỹ - một lời nhắc nhở rằng công ty có đồng minh mạnh mẽ cho kế hoạch phục hồi của mình.

Intel vẫn là nhà sản xuất chip máy tính hàng đầu. Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế (International Data Corporation) báo cáo rằng hãng này chiếm hơn 71% thị trường vào năm 2024, bất chấp sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ AMD.

Sự hồi sinh của Intel: Nhắm giành lại hào quanh nhờ siêu chip mới, được đồng minh tay to chống lưng- Ảnh 2.

Intel muốn con chip mới có thể củng cố mảng kinh doanh PC cốt lõi của hãng theo hai cách: thứ nhất, bằng cách cải thiện các yếu tố không liên quan đến AI mà người mua PC tìm kiếm, chẳng hạn như thời lượng pin; và thứ hai, bằng cách tăng hiệu năng khi ứng dụng AI. Công ty cho biết con chip mới này sẽ cung cấp sức mạnh cho hơn 200 thiết kế PC mới.

“Cùng nhau, chúng ta sẽ nỗ lực hết mình trong việc khôi phục vị thế của Intel như một công ty sản xuất sản phẩm đẳng cấp thế giới, một xưởng đúc hàng đầu và làm hài lòng khách hàng hơn bao giờ hết”, ông Tan viết trong thư gửi nhân viên Intel.

Cùng lúc đó, các đối thủ của Intel cũng đang tăng tốc nhanh không kém.

Tại CES, AMD công bố các chip mới có khả năng xử lý các mô hình AI lớn hơn trên máy tính xách tay mà không cần dựa vào điện toán đám mây, giúp tăng cường quyền riêng tư và giảm độ trễ. Qualcomm, một nhà sản xuất tương đối nhỏ trên thị trường PC, cũng đang đẩy mạnh thâm nhập vào thị trường máy tính xách tay; công bố một chip máy tính xách tay mới được tối ưu hóa cho các tác vụ AI.

Intel cũng phải tránh lặp lại những sai lầm chiến lược của mình. Điều đó không chỉ đơn thuần là tìm hiểu xem người dùng muốn gì từ máy tính cá nhân; mà còn có nghĩa là phải sản xuất chip đủ nhanh để theo kịp, hoặc vượt qua, các đối thủ.

Giống như các nhà sản xuất chip lớn khác, Intel cũng đang đặt cược vào các công nghệ mới nổi như robot hình người để tăng trưởng trong tương lai. Một số tiến bộ đã được ghi nhận.

Oversonic Robotics, một công ty sản xuất robot hình người cho ngành y tế và các ngành công nghiệp khác, có kế hoạch chuyển từ chip Nvidia sang chip Intel Core Ultra 3 để cung cấp năng lượng cho robot của mình. Theo phát ngôn viên của Intel, Nina Mehlhaf, chi phí tổng thể thấp hơn và hiệu năng nhanh hơn vì chip của Intel không cần kết nối với máy chủ đám mây để xử lý yêu cầu.

Tuy nhiên, nhu cầu về robot hình người vẫn chưa rõ ràng. Bill Ray, một nhà phân tích theo dõi các công nghệ mới nổi và robot tại công ty nghiên cứu thị trường Gartner, cho biết việc triển khai robot hình người còn rất ít và chúng vẫn còn đối mặt với quá nhiều hạn chế về kỹ thuật và vật lý để có thể ứng dụng thực tế.

Tuy nhiên, Johnson vẫn lạc quan về hướng đi của Intel. Cổ phiếu công ty này đã tăng khoảng 84% trong năm 2025 và tăng khoảng 98% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Tôi thấy Intel đang dần lấy lại phong độ như trước đây”, Johnson nói.

Lip-Bu Tan được coi là hy vọng cuối cùng của Intel. Việc người đàn ông này được chọn làm CEO mới nhận được không ít lời khen của giới phân tích, chủ ngân hàng và cổ đông. Hai thập kỷ trong ngành bán dẫn cùng các mối quan hệ trong ngành - chắc chắn sẽ giúp Intel ‘vượt thác’.

“Ông Tan mang lại sự ổn định và kinh nghiệm ở một vai trò cần người có năng lực. Đó là lý do tôi tin Intel sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu sản phẩm, cũng như tiếp tục phát triển xưởng đúc chip”, Anshel Sag, nhà phân tích của Moor Insights & Strategy, nhận định.

Theo: CNN, WSJ

Hãng truyền thông Firstpost (Ấn Độ) ngày 8/1 đưa tin, Mỹ hiện đang áp mức thuế 50% đối với hàng nhập khẩu của Ấn Độ. Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra nếu mức thuế đó tăng lên 500%? Nghe có vẻ khó tin, nhưng mức thuế khổng lồ này có thể sớm trở thành hiện thực sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump “bật đèn xanh” cho dự luật trừng phạt Nga.

Động thái này nhằm làm suy yếu kinh tế Nga, diễn ra vào thời điểm Mỹ đã bắt giữ tàu chở dầu Marinera mang cờ Nga, đồng thời tiếp tục đàm phán một thỏa thuận để chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Đạo luật trừng phạt Nga năm 2025

Theo Firstpost, dự luật có tên gọi là "Đạo luật Trừng phạt Nga năm 2025", được soạn thảo chủ yếu bởi Thượng nghị sĩ Lindsey Graham của bang Nam Carolina (Đảng Cộng hòa) và Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal của bang Connecticut (Đảng Dân chủ).

Dự luật này trao quyền cho Tổng thống Mỹ Trump áp đặt thuế quan và các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các quốc gia mua dầu, khí đốt, uranium và các mặt hàng xuất khẩu khác của Nga. Điều này sẽ giúp cắt đứt nguồn tài chính cho phần lớn các hành động quân sự của Moscow.

Theo dự luật, các hình phạt nghiêm khắc có thể được áp dụng nếu Tổng thống Mỹ xác định rằng Nga, hoặc bất kỳ ai hành động thay mặt Nga, từ chối đàm phán hòa bình với Ukraine, vi phạm thỏa thuận hòa bình, tấn công Ukraine một lần nữa hoặc âm mưu lật đổ hoặc làm suy yếu chính phủ Ukraine.

Hơn nữa, dự luật cho phép Tổng thống Mỹ thực hiện các hành động, bao gồm cấm cấp thị thực và đóng băng tài sản của các cá nhân quan trọng người Nga tại Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Nga.

Dự luật nêu rõ: “Tổng thống [Mỹ] phải tăng thuế suất đối với tất cả hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu từ Nga vào Mỹ lên ít nhất 500% so với giá trị của các hàng hóa và dịch vụ đó."

“Tổng thống [Mỹ] phải tăng thuế suất đối với tất cả hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu vào Mỹ từ các quốc gia cố ý tham gia trao đổi uranium và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga lên ít nhất 500% so với giá trị của các hàng hóa và dịch vụ đó.

“Bộ Tài chính [Mỹ] phải áp đặt các biện pháp trừng phạt phong tỏa tài sản đối với bất kỳ tổ chức tài chính nào được thành lập theo luật Nga và thuộc sở hữu toàn bộ hoặc một phần của Nga, và bất kỳ tổ chức tài chính nào tham gia giao dịch với các thực thể đó.”

Thời điểm thông qua dự luật trừng phạt Nga

Thượng nghị sĩ Graham cho biết ông đã gặp Tổng thống Trump vào sáng 7/1 và nhà lãnh đạo Mỹ đã “bật đèn xanh” cho dự luật, vốn đã được soạn thảo trong nhiều tháng.

“Sau cuộc gặp rất hiệu quả hôm nay với Tổng thống Trump về nhiều vấn đề, ông ấy đã bật đèn xanh cho dự luật trừng phạt Nga lưỡng đảng mà tôi đã soạn thảo trong nhiều tháng cùng với Thượng nghị sĩ Blumenthal và nhiều người khác”, ông Graham viết trên mạng xã hội X.

Thượng nghị sĩ Graham nói thêm rằng có thể sẽ có cuộc bỏ phiếu sớm nhất vào tuần tới, mặc dù không rõ khả năng đó là bao nhiêu.

Theo Firstpost, Thượng viện Mỹ dự kiến sẽ xem xét gói ngân sách chính phủ được cắt giảm vào tuần tới nếu Hạ viện thông qua.

Đáng chú ý, việc Tổng thống Trump “bật đèn xanh” cho dự luật của thượng nghị sĩ Graham diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang cố gắng hoàn tất thỏa thuận hòa bình để chấm dứt xung đột kéo dài gần 4 năm ở Ukraine, với đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể của ông Trump - là những nhà đàm phán chính của Tổng thống Mỹ.

“Điều này sẽ rất đúng thời điểm”, ông Graham nói.

Dự luật trừng phạt Nga và ảnh hưởng tới Ấn Độ

Firstpost đưa tin, "Đạo luật trừng phạt Nga năm 2025" sẽ cho phép Mỹ áp thuế lên tới 500% đối với các quốc gia giao dịch với ngành năng lượng của Nga. Điều này có nghĩa là nó sẽ ảnh hưởng đến Ấn Độ và Trung Quốc - hai quốc gia vẫn tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga.

“Luật này sẽ cho phép Tổng thống Trump trừng phạt những quốc gia mua dầu giá rẻ của Nga, nguồn nhiên liệu cho cỗ máy chiến tranh của [Tổng thống Nga Vladimir] Putin”, thượng nghị sĩ Graham nói trong một tuyên bố. “Dự luật này sẽ trao cho Tổng thống Trump đòn bẩy to lớn đối với các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil để khuyến khích họ ngừng mua dầu giá rẻ của Nga.”

Theo Firstpost, Ấn Độ và Trung Quốc là những đối tác mua dầu lớn của Nga bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ và châu Âu. Trên thực tế, Tổng thống Trump đã áp thêm thuế 25% đối với Ấn Độ vì mua dầu thô của Nga vào tháng 8 năm ngoái, nâng tổng mức thuế lên tới 50%.

Nếu dự luật trừng phạt này được thông qua, điều đó có nghĩa là Ấn Độ có thể phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu cao hơn đáng kể từ Mỹ. Hiện tại, Ấn Độ đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan; các ngành sử dụng nhiều lao động bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng, dẫn đến việc New Delhi tuyên bố ban hành luật lao động mới.

Nếu mức thuế cao ngất ngưởng 500% trở thành hiện thực, sẽ khiến xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ đối mặt với nhiều thách thức hơn. Điều này có thể dẫn đến tổn thất về xuất khẩu và làm chậm hoạt động sản xuất của các nhà máy tại Ấn Độ.

Hơn nữa, dự luật này chắc chắn sẽ làm gia tăng căng thẳng quan hệ Ấn Độ - Mỹ. Tổng thống Trump hôm 4/1 đã nhắc lại rằng Mỹ có thể tăng thuế quan hơn nữa nếu Ấn Độ không dừng việc mua dầu của Nga.

“Về cơ bản, họ [Ấn Độ] muốn làm tôi hài lòng. [Thủ tướng Narendra] Modi là một người rất tốt; ông ấy là một người tử tế. Ông ấy biết tôi không hài lòng, và điều quan trọng là phải làm tôi hài lòng. Họ giao thương và chúng ta [Mỹ] có thể tăng thuế quan đối với họ rất nhanh chóng. Điều đó sẽ rất tồi tệ đối với họ”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, đề cập đến việc Ấn Độ giảm mua dầu thô của Nga trong thời gian gần đây.

Venezuela đã vận chuyển khối lượng vàng trị giá gần 4,14 tỷ franc Thụy Sĩ (5,2 tỷ USD) đến Thụy Sĩ vào những năm đầu chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro.

Theo dữ liệu do Reuters xem xét, Venezuela đã xuất khẩu 113 tấn vàng sang Thụy Sĩ từ 2013 – thời điểm ông Maduro nhậm chức – đến 2016.

Số vàng này có nguồn gốc từ dự trữ của ngân hàng trung ương Venezuela, vào thời điểm chính phủ quốc gia Nam Mỹ này phải bán vàng để hỗ trợ nền kinh tế, Đài truyền hình Thụy Sĩ SRF cho biết.

Theo dữ liệu hải quan, Venezuela không xuất khẩu vàng sang Thụy Sĩ kể từ 2027 – thời điểm EU áp đặt lệnh trừng phạt, cho tới 2025.

Ông Maduro bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ trong một cuộc đột kích ở Caracas vào ngày 3/1.

Ngày 5/1, Thụy Sĩ đã ra lệnh đóng băng tài sản do ông Maduro và 36 cộng sự nắm giữ tại nước này, nhưng không cung cấp bất kỳ thông tin nào về giá trị hoặc nguồn gốc của số tài sản này.

Hiện chưa rõ liệu có mối liên hệ nào giữa số này sản trên và vàng được chuyển từ ngân hàng trung ương hay không.

Theo SRF, số vàng được lấy ra từ dự trữ của Venezuela có thể đã được chuyển đến Thụy Sĩ để chế biến và tái xuất khẩu. Thụy Sĩ là một trong những trung tâm tinh luyện vàng lớn nhất thế giới, với 5 nhà máy tinh luyện quy mô lớn.

Ngân hàng trung ương Venezuela đã bán bớt dự trữ vàng để hỗ trợ nền kinh tế và huy động ngoại tệ nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ.

“Ngân hàng trung ương Venezuela đã bán tháo vàng từ 2012 đến 2016. Phần lớn số vàng này đã chảy về Thụy Sĩ”, Rhona O'Connell, nhà phân tích thị trường tại StoneX, cho biết.

“Sau đó, chúng có thể được lưu giữ bởi các đối tác trong lĩnh vực tài chính, hoặc được bán dưới dạng các thỏi nhỏ sang châu Á, hoặc bất cứ nơi nào trên thế giới”.

Xuất khẩu vàng sang Thụy Sĩ đã giảm xuống mức 0 vào năm 2017 khi EU trừng phạt một số cá nhân Venezuela. Thụy Sĩ đã áp dụng các lệnh trừng phạt của EU vào đầu năm 2018. Các biện pháp trừng phạt không gồm lệnh cấm vận chung của Thụy Sĩ đối với việc nhập khẩu vàng từ Venezuela.

Hiện, 31 tấn vàng dự trữ của Venezuela, tương đương khoảng 15% tổng dự trữ ngoại tệ của nước này, đang nằm tại Ngân hàng Trung ương Anh (BoE).

Các tài liệu tòa án Anh ước tính giá trị số vàng này vào năm 2020 là khoảng 1,95 tỷ USD. Tuy nhiên, giá vàng đã tăng hơn gấp đôi kể từ đó, có nghĩa là giá trị hiện tại ước đạt 3,6 tỷ USD.

Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết Anh từ chối công nhận chính phủ Venezuela, điều đó có nghĩa là vàng dự trữ của quốc gia Nam Mỹ này sẽ vẫn được lưu giữ tại BoE.

Ông Maduro đã cố gắng hồi hương vàng từ Anh để hỗ trợ kinh tế Venezuela. Tuy nhiên, BoE đã từ chối yêu cầu này vì Anh không công nhận ông Maduro là tổng thống hợp pháp của nước này. Chính phủ Tổng thống Maduro đã kiện đòi lại vàng vào năm 2020 nhưng bị thua kiện vào năm 2023.

Tham khảo: Reuters

Các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm ra phương pháp thu hồi vàng từ rác thải điện tử với chi phí thấp hơn 1/3 so với giá thị trường hiện tại.

Phương pháp này có thể chiết tách vàng từ các bộ xử lý trung tâm (CPU) đã qua sử dụng trong điện thoại di động, máy tính cũ, cũng như từ bảng mạch in (PCB) của các thiết bị gia dụng thông qua 1 công đoạn rửa hóa chất trong vòng chưa đầy 20 phút.

Giải pháp này đạt hiệu suất tách vàng trên 98,2% từ CPU và PCB thải ra, đồng thời ít gây ô nhiễm hơn so với các phương pháp truyền thống.

Theo các nhà nghiên cứu, xử lý 10 kg PCB có thể thu được khoảng 1,4g (0,05 ounce) vàng với tổng chi phí khoảng 72 USD (1,9 triệu VNĐ), tương đương 1.455 USD/ounce. Đây là phương pháp tốn ít chi phí nhất từng được biết cho đến nay, biến việc tái chế vàng từ rác thải điện tử trở thành một ngành kinh doanh có lãi.

Với việc Trung Quốc tạo ra hàng triệu tấn rác thải điện tử mỗi năm, bước đột phá công nghệ này mang đến một giải pháp có tiềm năng thay đổi cuộc chơi đối với tình trạng khan hiếm tài nguyên và tác hại môi trường, khi Bắc Kinh định vị khai thác đô thị là tương lai của thu hồi kim loại quý bền vững.

Vàng, bạch kim, paladi và các kim loại khác được sử dụng rộng rãi trong ngành điện tử, chất xúc tác và trang sức nhờ tính ổn định, dẫn điện và đặc tính xúc tác tuyệt vời. Tuy nhiên, chúng khan hiếm nên việc khai thác thường dẫn đến tác hại đối với môi trường sống, gây ô nhiễm đất và nước.

Khai thác rác thải điện tử để lấy kim loại quý là một hoạt động sinh lời và bền vững – một hoạt động được gọi là “khai thác đô thị”. Tuy nhiên, các phương pháp hiện tại thường sử dụng các hóa chất có tính ăn mòn hoặc độc hại cao, gây hại cho môi trường và sức khỏe con người.

Những nỗ lực gần đây nhằm phát triển các kỹ thuật lọc nhẹ nhàng hơn, chẳng hạn như quang xúc tác, vẫn dựa vào chất xúc tác bên ngoài, chất phụ gia kim loại chuyển tiếp hoặc năng lượng bổ sung. Điều này thường làm cho quá trình trở nên phức tạp, lãng phí và tốn nhiều năng lượng.

Để giải quyết những thách thức này, một nhóm nghiên cứu từ Viện Chuyển đổi Năng lượng Quảng Châu, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Đại học Công nghệ Nam Trung Quốc đã đưa ra một phương pháp tiếp cận mới, được trình bày chi tiết trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Angewandte Chemie International Edition vào tháng 11.

Họ tiến hành phương pháp chỉ sử dụng dung dịch hỗn hợp kali peroxymonosulfat (PMS) và kali clorua (KCl) để thu hồi vàng một cách hiệu quả ở nhiệt độ phòng mà không cần bất kỳ chất xúc tác bên ngoài nào.

Điểm độc đáo của kỹ thuật này nằm ở cơ chế “tự xúc tác” – các kim loại quý đóng vai trò là chất xúc tác để kích hoạt và đẩy nhanh quá trình hòa tan.

Trên bề mặt vàng hoặc paladi, các ion PMS và clorua (Cl⁻) trong dung dịch được kích hoạt; chúng phản ứng và tạo ra 2 chất quan trọng: oxy đơn nguyên tử và axit hypochlorous.

Các chất oxy hóa này sau đó sẽ phân hủy các nguyên tử kim loại, cho phép các ion clorua bám vào và hòa tan chúng vào dung dịch để dễ dàng thu hồi.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra cơ chế này thông qua các thí nghiệm làm nguội và phân tích quang phổ. Thông qua các thử nghiệm có hệ thống, họ cũng đã xác định được lượng hóa chất tối ưu cần sử dụng để đạt hiệu quả cao nhất.

Giá trị của nghiên cứu này không chỉ nằm ở những kết quả thí nghiệm ấn tượng mà còn ở lợi ích kinh tế và môi trường, cho thấy tiềm năng ứng dụng đáng kể.

So với các phương pháp xyanua truyền thống, chi phí thuốc thử giảm khoảng 93,2%, chủ yếu là do sử dụng PMS và KCl rẻ tiền và dễ kiếm mà không cần chất xúc tác đắt tiền. Phương pháp này tiêu thụ ít năng lượng hơn nhiều – khoảng 62,5% – do hoạt động ở nhiệt độ phòng mà không cần nguồn điện bổ sung.

Quy trình này cũng đơn giản và thân thiện với môi trường hơn, giảm thiểu chất thải thứ cấp như bùn thải. Nước rỉ có thể được xử lý trực tiếp sau khi khử bằng axit ascorbic, cô đặc và nung để thu được vàng nguyên chất.

Theo số liệu từ Hiệp hội Tái chế Tài nguyên Trung Quốc, lượng rác thải điện tử hàng năm của Trung Quốc đã vượt 10 triệu tấn và tiếp tục tăng nhanh. Bên cạnh điện thoại di động và máy tính đã qua sử dụng, các thiết bị gia dụng như tivi và tủ lạnh cũng chứa các bảng mạch điện tử.

Mặc dù nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực này, quy mô và hiệu quả rất khác nhau, cho thấy tiềm năng đáng kể để cải thiện việc thu hồi tài nguyên.

Theo báo cáo của China Science Daily, nghiên cứu này cung cấp một phương pháp tái chế bền vững và hiệu quả hơn để thu hồi kim loại quý từ rác thải điện tử.

Với tiềm năng nhân rộng quy mô, phương pháp này có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào khai thác mỏ và thúc đẩy quá trình chuyển đổi ngành công nghiệp thu hồi kim loại quý sang các phương pháp xanh và tiên tiến hơn.

Một bác sĩ đã cảnh báo rằng bạn có thể đã “đánh răng sai cách suốt cả cuộc đời”. Theo chuyên gia này, có một thời điểm cụ thể trong buổi sáng mà bạn nên làm sạch răng. Việc thực hành vệ sinh răng miệng tốt là vô cùng quan trọng. Nếu không, bạn có thể bị sâu răng, bệnh nướu, thậm chí là mất răng.

Trong khi nhiều người trong chúng ta quen thuộc với quy tắc cơ bản là đánh răng hai lần mỗi ngày, bạn có thể chưa biết đến một số hướng dẫn quan trọng khác.

Trong một video được đăng tải trên nền tảng mạng xã hội TikTok, bác sĩ của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) Suraj Kukadia đã chia sẻ một số kiến thức thiết yếu với những người theo dõi mình. Bác sĩ Kukadia đã đặt câu hỏi: “Bạn có đang đánh răng sai cách suốt cả cuộc đời không?”

Thời điểm đánh răng cũng rất quan trọng đối với sức khỏe răng miệng.

Sau đó, ông tiết lộ rằng bạn nên đánh răng trước bữa sáng thay vì sau bữa sáng. Ông giải thích: “Bạn có biết rằng bạn nên đánh răng trước bữa sáng chứ không phải sau đó không? Lý do là vì mỗi khi bạn ăn thứ gì đó, độ pH trong miệng sẽ giảm xuống.”

“Điều này khiến môi trường trong miệng trở nên có tính axit hơn. Nếu bạn đánh răng ngay lập tức, bạn đang chà xát axit đó lên răng, làm mòn men răng, điều này gây hại cho sức khỏe răng miệng.”

“Đánh răng trước bữa sáng giúp loại bỏ vi khuẩn tích tụ qua đêm, và fluoride trong kem đánh răng sẽ tạo ra một lớp bảo vệ cho răng trong suốt cả ngày.”

Khi nói đến việc đánh răng vào buổi tối, ông cảnh báo rằng bạn phải chờ “ít nhất” 30 phút sau khi ăn. Bác sĩ Kukadia cho biết: “Vào buổi tối, hãy chắc chắn rằng bạn chờ ít nhất 30 phút sau khi đã ăn hoặc uống thứ gì đó rồi mới đánh răng.”

Lời khuyên của bác sĩ Kukadia được ủng hộ bởi bác sĩ nha khoa Deepa Chopra từ phòng khám Whites Dental (Anh).

Đánh răng đúng cách, đúng lúc giúp bảo vệ răng chắc khỏe.

Trước đó, khi trả lời Surrey Live, bác sĩ Chopra cho biết: “Một nguyên tắc đơn giản là đánh răng trước bữa sáng và súc miệng bằng nước sau đó.”

“Đánh răng trước bữa sáng giúp loại bỏ vi khuẩn và mảng bám tích tụ qua đêm. Việc súc miệng bằng nước sau bữa ăn có thể giúp rửa trôi các mảnh thức ăn và axit mà không làm hỏng men răng.”

Bác sĩ Chopra đặc biệt khuyên không nên đánh răng ngay sau bữa ăn vì điều đó có thể làm tổn hại đến men răng – lớp bảo vệ bên ngoài của răng.

“Đánh răng ngay sau khi ăn có vẻ hợp lý để giữ hơi thở thơm mát, nhưng điều đó có thể làm hỏng men răng. Men răng sẽ tạm thời mềm đi khi bạn ăn, đặc biệt là với những thực phẩm có hàm lượng axit cao.” bác sĩ giải thích.

“Việc đánh răng trong giai đoạn răng đang ‘nhạy cảm’ này có thể làm mòn men răng đã bị mềm, dẫn đến tình trạng răng nhạy cảm hơn và nguy cơ đổi màu cao hơn.”

Thay vào đó, bà khuyến nghị nên chờ “khoảng 30 phút sau khi ăn” trước khi đánh răng, để nước bọt có thời gian trung hòa axit trong miệng một cách tự nhiên.

Điều này diễn ra sau khi Nestlé phát hiện nguyên liệu có nguy cơ nhiễm độc tố gây nôn do Bacillus cereus sinh ra. Chỉ cần nghe đến “độc tố” lại liên quan trực tiếp đến sữa cho trẻ, không ít cha mẹ lập tức hoang mang: vi khuẩn này là gì, nguy hiểm ra sao và làm thế nào để phòng tránh?

Thực tế, Bacillus cereus không phải vi khuẩn hiếm. Nó tồn tại phổ biến trong đất, nước và môi trường tự nhiên . Phần lớn các chủng không gây bệnh cho con người, tuy nhiên một số chủng có độc lực cao lại là mối đe dọa đáng kể đối với an toàn thực phẩm. So với nhiều loại vi khuẩn khác, Bacillus cereus “đáng gờm” hơn vì sở hữu hai đặc điểm sinh tồn khiến cả ngành thực phẩm lẫn người tiêu dùng phải dè chừng.

- Khả năng tạo bào tử cực bền: Là vi khuẩn sinh bào tử, Bacillus cereus có thể tạo ra bào tử ngủ khi điều kiện môi trường bất lợi. Những bào tử này có lớp “áo giáp” dày, giúp chúng chịu được nhiệt độ cao, khô hạn và thiếu dinh dưỡng . Khi môi trường thuận lợi trở lại, bào tử sẽ nảy mầm và tiếp tục sinh sôi.

Chính vì độ “lì đòn” này, đun nấu thông thường trong gia đình không đủ để tiêu diệt bào tử . Trong sản xuất công nghiệp, thường phải dùng phương pháp tiệt trùng hơi nước áp suất cao mới có thể xử lý triệt để. Đây là lý do Bacillus cereus rất khó kiểm soát.

- Khả năng sinh độc tố: Nguy hiểm hơn, một số chủng Bacillus cereus có thể sinh độc tố , gồm độc tố gây nôn và độc tố đường ruột . Trong đó, độc tố gây nôn là loại đáng lo nhất và cũng chính là “nhân vật chính” trong vụ sữa bột bị thu hồi.

Để sinh độc tố gây nôn, vi khuẩn cần hai điều kiện: bản thân chủng vi khuẩn phải có gen sinh độc tố và môi trường thực phẩm phù hợp.

Thực phẩm giàu tinh bột là “mảnh đất màu mỡ” nhất, điển hình là cơm nguội . Không ít vụ ngộ độc thực phẩm từng được ghi nhận sau khi ăn cơm để qua đêm hoặc cơm chiên từ cơm cũ. Thậm chí, có trường hợp ăn cơm để nhiều ngày đã bị sốc, suy đa tạng , nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, ngộ độc dạng này còn được gọi là “hội chứng cơm chiên” .

Đáng chú ý, độc tố gây nôn rất bền nhiệt . Nghĩa là một khi cơm đã bị nhiễm vi khuẩn và sinh độc tố, việc hâm nóng hay chiên lại cũng không thể loại bỏ độc tố . Khi xâm nhập cơ thể, nhẹ thì gây buồn nôn, nôn ói; nặng có thể dẫn đến suy gan, tổn thương não do gan , thậm chí tử vong.

Bacillus cereus có thể phát triển trong khoảng nhiệt độ từ vài độ C đến 50 độ C, nhưng sinh độc tố mạnh nhất ở 20-37 độ C , đặc biệt lý tưởng là 28-35 độ C . Đây cũng chính là nhiệt độ phòng, nhất là vào mùa hè, lý giải vì sao ngộ độc loại này thường bùng phát khi thời tiết nóng.

Ngoài cơm, mì, bún, miến, khoai tây nghiền, rượu nếp ngọt , cùng các sản phẩm từ sữa cũng là nhóm thực phẩm dễ bị nhiễm Bacillus cereus nếu bảo quản không đúng cách .

Một số chủng khác không sinh độc tố gây nôn mà tạo độc tố đường ruột , gây tiêu chảy và đau bụng. Loại độc tố này kém bền hơn, ít nguy hiểm và thường tự khỏi sau 1-2 ngày. Ngộ độc tiêu chảy do Bacillus cereus thường liên quan đến thịt, hải sản, sữa và rau , phổ biến hơn ở châu Âu và Bắc Mỹ, trong khi dạng gây nôn lại hay gặp ở châu Á, có thể do thói quen ăn uống khác nhau.

Bảo quản đúng cách là chìa khóa phòng ngừa

Trong số các “thủ phạm”, cơm nguội vẫn là mối nguy lớn nhất. Việc nấu dư cơm là điều khó tránh, thậm chí nhiều người còn cố tình nấu nhiều để hôm sau làm cơm chiên. Cơm thừa không đáng sợ, đáng sợ là bảo quản sai cách . Không phải đợi đến khi cơm có mùi ôi hay mốc mới gây hại, bởi độc tố có thể tồn tại trong bát cơm trông vẫn trắng và bình thường .

Cơm ăn không hết cần cho vào hộp sạch, làm nguội nhanh và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh , tốt nhất dùng hết trong ngày hôm sau. Nếu cần để lâu hơn, nên cấp đông . Các thực phẩm giàu tinh bột và sữa cũng cần được xử lý tương tự.

Với doanh nghiệp thực phẩm, do vi khuẩn này tồn tại rộng khắp trong môi trường và có khả năng chịu nhiệt cao, việc kiểm soát nguyên liệu, vệ sinh nhà xưởng và quy trình sản xuất là yếu tố then chốt để tránh rủi ro an toàn thực phẩm.

Một vi khuẩn quen thuộc trong tự nhiên, nhưng chỉ cần một khâu bảo quản lơ là, nó có thể trở thành mối nguy ngay trên chính mâm cơm gia đình.

Nguồn và ảnh: QQ

Các phụ gia này không chỉ có trong thịt chế biến sẵn mà còn xuất hiện trong nước sốt salad, tương cà, mù tạt, đồ muối, thậm chí cả kem đánh răng.

Nghiên cứu do các nhà khoa học Pháp thực hiện, phân tích dữ liệu của hơn 100.000 người trưởng thành , độ tuổi trung bình 42, trong đó gần 80% là phụ nữ. Trong suốt 7,5 năm , người tham gia ghi chép chi tiết khẩu phần ăn 24 giờ, từ đó nhóm nghiên cứu ước tính lượng tiêu thụ từng loại chất bảo quản. Các trường hợp ung thư được theo dõi thông qua bảng hỏi sức khỏe, hồ sơ y tế và dữ liệu tử vong chính thức, từ năm 2009 đến cuối năm 2023.

Kết quả cho thấy, đến thời điểm kết thúc theo dõi, khoảng 4.000 người được chẩn đoán ung thư , phổ biến nhất là ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư đại trực tràng.

Nhóm nghiên cứu đánh giá 17 loại chất bảo quản thường dùng trong công nghiệp thực phẩm. Phần lớn trong số này không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với ung thư. Tuy nhiên, một số chất nổi bật lại có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn , bao gồm kali sorbat, kali metabisulfit, natri nitrit, kali nitrat, các acetate tổng và natri erythorbate.

Những người tiêu thụ nhiều các chất này có nguy cơ ung thư cao hơn so với nhóm dùng rất ít hoặc không dùng. Đáng chú ý, kali sorbat , chất thường có trong thịt khô, đồ nướng, phô mai, trái cây đóng hộp, dưa muối và kem, liên quan đến tăng 14% nguy cơ ung thư nói chung và 26% nguy cơ ung thư vú . Natri nitrit , hay gặp trong thịt chế biến, làm tăng 32% nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt . Kali nitrat liên quan đến tăng nguy cơ ung thư tổng thể và ung thư vú, trong khi axit acetic , phổ biến trong thực phẩm muối chua và nước sốt, gắn với mức tăng khoảng 12% nguy cơ ung thư.

Các nhà khoa học nhấn mạnh, đây là nghiên cứu quan sát , nên chưa thể khẳng định các chất bảo quản này trực tiếp gây ung thư. Tuy vậy, quy mô lớn và thời gian theo dõi dài, cùng với những bằng chứng thực nghiệm trước đó, cho thấy một số phụ gia có thể gây tác động bất lợi liên quan đến ung thư .

Công bố trên tạp chí The BMJ , nhóm nghiên cứu kêu gọi các cơ quan y tế xem xét lại mức độ an toàn của phụ gia thực phẩm , đồng thời khuyến nghị nhà sản xuất hạn chế sử dụng những chất bảo quản không thật sự cần thiết. Với người tiêu dùng, lời khuyên được đưa ra là ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến , đọc kỹ nhãn thành phần và hạn chế lạm dụng các sản phẩm công nghiệp.

Các chuyên gia độc lập cũng đồng tình rằng kết quả chưa chứng minh quan hệ nhân quả, nhưng vẫn “đáng quan tâm” ở cấp độ cộng đồng. Giáo sư William Gallagher từ Đại học Dublin cho rằng mức tăng nguy cơ tuy chỉ khoảng 10 đến 30%, nhưng nếu xét trên quy mô dân số, tác động tiềm tàng là không nhỏ. Trong khi đó, đại diện Cochrane Collaboration lưu ý rằng biên độ sai số vẫn còn, và hiệu ứng thực tế có thể thấp hơn, song điều này không làm mất đi ý nghĩa cảnh báo về việc tiêu thụ phụ gia một cách thận trọng hơn trong đời sống hằng ngày .

Nguồn và ảnh: Daily Mail

Ít ai ngờ rằng đằng sau những chiếc vỏ chai thủy tinh màu nâu hay xanh lá cây quen thuộc trên kệ hàng không đơn thuần là một lựa chọn thẩm mỹ hay nhận diện thương hiệu. Thực tế, đây là kết quả của một cuộc chiến khốc liệt giữa khoa học và tự nhiên nhằm bảo vệ hương vị của loại thức uống lâu đời nhất hành tinh. Việc chọn màu sắc cho vỏ chai chính là một giải pháp công nghệ quan trọng để chống lại kẻ thù lớn nhất của bia: ánh sáng mặt trời.
Khắc tinh mang tên ánh sáng và hiện tượng bia hôi

Để hiểu tại sao vỏ chai cần có màu, trước hết chúng ta phải tìm hiểu về một thành phần thiết yếu tạo nên linh hồn của bia là hoa bia. Hoa bia mang lại vị đắng thanh và hương thơm đặc trưng, nhưng nó cũng chứa các hợp chất cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng gọi là iso-alpha acid. Khi bia được đựng trong những chiếc chai thủy tinh trong suốt và tiếp xúc với tia cực tím (UV) từ ánh sáng mặt trời hoặc thậm chí là ánh sáng từ đèn huỳnh quang trong siêu thị, một phản ứng quang hóa sẽ xảy ra ngay lập tức.

Các photon năng lượng cao từ ánh sáng sẽ phá vỡ cấu trúc của các acid này, tạo ra các gốc tự do có tính hoạt động mạnh. Những gốc tự do này sau đó kết hợp với các hợp chất lưu huỳnh có sẵn trong bia để tạo thành một phân tử mới mang tên 3-methyl-2-butene-1-thiol (MBT). Hợp chất này có cấu trúc hóa học gần như tương đồng với chất dịch hôi thối mà loài chồn hôi tiết ra để tự vệ. Kết quả là chỉ sau vài phút tiếp xúc với ánh sáng, mùi thơm nồng nàn của bia sẽ biến mất, thay vào đó là một mùi hôi nồng nặc và vị đắng khó chịu mà giới chuyên môn gọi là hiện tượng skunking.

Sự trỗi dậy của những chiếc chai màu nâu bảo hộ

Vào thế kỷ 19, các nhà nấu bia bắt đầu nhận ra rằng bia đựng trong chai thủy tinh trong suốt thường nhanh hỏng hơn khi để ngoài trời. Sau nhiều thử nghiệm, họ phát hiện ra rằng thủy tinh màu nâu có khả năng bảo vệ bia tốt nhất. Màu nâu đóng vai trò như một bộ lọc quang học hiệu quả, có khả năng ngăn chặn hầu hết các tia cực tím và ánh sáng xanh, những bước sóng có năng lượng cao nhất và dễ gây ra phản ứng quang hóa nhất.

Việc chuyển sang sử dụng chai màu nâu đã giúp kéo dài thời hạn sử dụng và duy trì chất lượng ổn định cho bia trong quá trình vận chuyển toàn cầu. Đây được coi là một bước tiến vĩ đại trong ngành công nghệ đóng gói, biến chiếc chai màu nâu trở thành biểu tượng cho chất lượng và sự bảo đảm hương vị nguyên bản cho người thưởng thức.

Lý do sự xuất hiện của những chiếc chai màu xanh lá

Nếu màu nâu là tốt nhất, tại sao chúng ta vẫn thấy rất nhiều thương hiệu bia nổi tiếng thế giới sử dụng chai màu xanh lá cây? Câu trả lời nằm ở một biến cố lịch sử vào khoảng thời gian Thế chiến thứ hai. Trong giai đoạn này, nguồn cung cấp thủy tinh màu nâu trở nên cực kỳ khan hiếm, buộc các nhà sản xuất bia phải tìm kiếm một phương án thay thế để không phải quay lại dùng chai trong suốt. Thủy tinh màu xanh lá cây đã được lựa chọn vì nó vẫn mang lại khả năng bảo vệ tốt hơn chai trong suốt, dù không thể sánh bằng màu nâu.

Sau khi chiến tranh kết thúc, nhiều thương hiệu bia cao cấp đã quyết định giữ nguyên thiết kế chai màu xanh lá để tạo ra sự khác biệt về đẳng cấp và hình ảnh so với các dòng bia phổ thông thường dùng chai màu nâu. Theo thời gian, màu xanh lá cây đã trở thành một biểu tượng cho sự sang trọng và tinh tế trong tâm trí người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng, các hãng bia dùng chai xanh lá ngày nay thường phải sử dụng những chiết xuất hoa bia đã được biến đổi cấu trúc hóa học để không bị phản ứng với ánh sáng, hoặc sử dụng lớp phủ chống tia UV đặc biệt trên bề mặt thủy tinh.

Tương lai của bao bì và sự lên ngôi của lon nhôm

Trong những năm gần đây, lon nhôm đang dần chiếm ưu thế và trở thành lựa chọn ưu tiên của các nhà sản xuất bia thủ công (craft beer). Về mặt khoa học, lon nhôm chính là "vỏ giáp" hoàn hảo nhất vì nó ngăn chặn hoàn toàn 100% ánh sáng xâm nhập, bảo vệ tuyệt đối các hợp chất nhạy cảm bên trong. Ngoài ra, lon nhôm còn kín khí hơn, nhẹ hơn và dễ tái chế hơn so với thủy tinh.

Sự tồn tại của những chiếc chai màu nâu và xanh lá không chỉ là câu chuyện về khoa học vật liệu, mà còn là một phần di sản văn hóa của ngành bia. Mỗi khi mở một chai bia có màu, người tiêu dùng không chỉ đang thưởng thức một loại đồ uống, mà còn đang tận hưởng thành quả của hàng thế kỷ nghiên cứu nhằm bảo vệ những giá trị tinh túy nhất khỏi sự tàn phá của ánh sáng.

Chỉ sau một giấc ngủ gật ngắn trong tư thế gối đầu lên tay, một nam nhân viên văn phòng đã rơi vào tình trạng bàn tay rũ xuống, không thể cử động bình thường. Đây là lời cảnh báo đắt giá về thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại nhưng có thể gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
Từ giấc ngủ trưa đến đôi bàn tay "bất lực"

Khoa Phục hồi chức năng - Bệnh viện 19-8 vừa tiếp nhận và điều trị cho một nam bệnh nhân (37 tuổi, nhân viên văn phòng) nhập viện trong tình trạng tay phải gần như mất khả năng vận động chủ động. Theo lời kể của bệnh nhân, trong giờ nghỉ trưa, anh đã ngủ gật ngay tại bàn làm việc và gối đầu lên cánh tay trong khoảng 30 phút.

Khi tỉnh dậy, bệnh nhân bàng hoàng phát hiện bàn tay phải không thể duỗi được cổ tay, các ngón tay rũ xuống và sức cầm nắm giảm rõ rệt. Mọi sinh hoạt cá nhân và thao tác máy tính đều trở nên cực kỳ khó khăn.

Sau khi thăm khám lâm sàng và thực hiện các test chuyên biệt, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị liệt thần kinh quay do gián đoạn dẫn truyền thần kinh bởi chèn ép kéo dài. Nguyên nhân trực tiếp chính là tư thế ngủ đè ép lên cánh tay không phù hợp.
"Giờ vàng" trong điều trị phục hồi chức năng

Ngay sau khi xác định nguyên nhân, bệnh nhân đã được chỉ định phác đồ điều trị phục hồi chức năng chuyên sâu. Các bác sĩ đã kết hợp đa phương pháp nhằm kích thích sự dẫn truyền thần kinh và ngăn ngừa teo cơ gồm: Điện xung kích thích cơ, sóng ngắn trị liệu, châm cứu.

Nhờ được can thiệp sớm, chỉ sau 2 ngày điều trị tích cực, sức cơ và chức năng bàn tay của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Hiện bệnh nhân vẫn đang tiếp tục theo dõi và tập luyện để phục hồi hoàn toàn.
Đừng chủ quan với dấu hiệu "bàn tay rũ"

Theo BSCKII Nguyễn Thị Bích - Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện 19-8, liệt thần kinh quay do chèn ép là tình trạng không hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Điều đáng lưu ý là tổn thương có thể xảy ra chỉ sau một thời gian ngắn chèn ép, như ngủ gật gối đầu lên tay, tỳ đè cánh tay khi làm việc hoặc ngủ sai tư thế.

Người bệnh thường đến khám với dấu hiệu đặc trưng là bàn tay rũ xuống, không duỗi được cổ tay và các ngón tay, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và lao động.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh thêm: Nếu phát hiện sớm và điều trị đúng hướng, phần lớn bệnh nhân có khả năng hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu người bệnh tự ý điều trị tại nhà hoặc để tình trạng kéo dài, dây thần kinh có thể bị tổn thương vĩnh viễn, dẫn đến teo cơ cẳng tay, mất sức lao động và thời gian điều trị có thể kéo dài hàng năm trời.

Khuyến cáo để bảo vệ đôi tay

Để phòng tránh các tổn thương thần kinh do tư thế, các chuyên gia y tế đưa ra những lời khuyên thiết thực:

Tuyệt đối tránh ngủ gật trong tư thế đè ép tay: Không gối đầu lên cánh tay khi ngủ tại bàn làm việc; nên sử dụng gối chữ U hoặc ngả lưng ghế khi nghỉ ngơi.

Thay đổi tư thế thường xuyên: Với dân văn phòng, nên đứng dậy vận động sau mỗi 45-60 phút làm việc để giảm áp lực lên các dây thần kinh.

Lắng nghe cơ thể: Khi xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích hoặc yếu tay, cần thay đổi tư thế ngay lập tức.

Thăm khám kịp thời: Nếu có dấu hiệu yếu cơ, không duỗi được cổ tay sau khi ngủ dậy, cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa Phục hồi chức năng hoặc Thần kinh để được can thiệp, tránh để lại di chứng đáng tiếc.

(Theo Bệnh viện 19-8, Bộ Công an)

Muốn xương khớp khỏe, phải chăm sóc từ khi còn trẻ. Việc chỉ tập trung vào canxi là một sai lầm phổ biến vì xương còn cần các vi chất làm nhiệm vụ xây dựng cấu trúc và liên kết.

Bên cạnh vitamin D3 và K2 giúp dẫn truyền khoáng chất, silicon sinh học đóng vai trò như một kiến trúc sư thầm lặng giúp kích thích tổng hợp collagen và tăng cường mật độ khoáng. Điều bất ngờ là chất này cũng có trong loại đồ uống “vạn người mê”, cho rằng uống để vui là chính. Đó là bia.

Tại sao trong bia lại chứa chất tốt cho xương khớp?

Trong thế giới đồ uống, hoa bia thường được biết đến như linh hồn tạo nên hương thơm quyến rũ và vị đắng thanh tao. Tuy nhiên, ít ai biết rằng loại hoa có hình dáng giống như quả thông xanh mướt này lại chứa đựng một bí mật lớn cho hệ vận động.

Hoa bia là một loại cây thân leo, thuộc họ Cannabaceae, từ lâu đã là nguyên liệu không thể thay thế trong quy trình nấu bia truyền thống. Ngoài khả năng kháng khuẩn tự nhiên giúp thức uống tươi ngon lâu hơn, hoa bia còn là một trong những nguồn thực vật giàu silicon sinh học nhất hành tinh.

Silicon sinh học, hay còn gọi là chất vàng cho xương khớp, đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành khung xương và sụn. Khác với những lầm tưởng thông thường rằng chỉ có canxi mới giúp xương chắc khỏe, silicon là nhân tố kích thích sản sinh collagen, tạo ra độ dẻo dai và tính đàn hồi cho các khớp nối.

Khi chúng ta thưởng thức những dòng đồ uống được nấu từ hoa bia tuyển chọn, cơ thể đang âm thầm được tiếp nhận một lượng silicon dưới dạng acid orthosilicic có khả năng hấp thụ cực cao.

Uống bia thế nào để khỏe, hấp thu “chất vàng” từ hoa bia tốt nhất?

Nghiên cứu của các nhà khoa học tại King’s College London (Anh) công bố trên British Journal of Nutrition cho thấy silicon trong bia có khả năng hấp thu vào cơ thể khoảng 55%. Kết quả này cho thấy silicon từ hoa bia tồn tại ở dạng dễ hấp thu và có giá trị sinh học đối với hệ xương.

Các phân tích của chuyên gia Charles Bamforth tại Đại học California Davis (Mỹ) cũng chỉ ra rằng hàm lượng silicon trong bia phụ thuộc vào lượng hoa bia và phương pháp ủ. Những loại bia sử dụng nhiều hoa bia và áp dụng quy trình truyền thống thường có hàm lượng silicon ổn định hơn. Hoa bia còn chứa xanthohumol, một flavonoid được Viện Linus Pauling thuộc Đại học Bang Oregon (Mỹ) quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa.

Đương nhiên, lạm dụng đồ uống có cồn nói chung và bia nói riêng không tốt cho sức khỏe, không được khuyến khích. Để hấp thu silicon hiệu quả mà vẫn an toàn, lượng uống bia cần được kiểm soát. Nam giới nên duy trì từ 330ml đến tối đa 500ml mỗi ngày. Nữ giới nên dừng ở mức khoảng 330 ml mỗi ngày. Không nên uống vượt ngưỡng này nếu mục tiêu là lợi ích sức khỏe.

Nên uống trong hoặc ngay sau bữa ăn. Tránh uống khi đói. Uống chậm, không uống dồn. Sau mỗi 150 - 200 ml bia nên uống thêm nước lọc để hỗ trợ chuyển hóa và giảm áp lực cho gan. Ngoài ra, dù mùa hè nóng nực cũng không dùng bia thay thế nước lọc.

Dưới đây là 3 bộ phận của cá được các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn.
Nội tạng cá: “Ổ chứa” độc tố và ký sinh trùng

Nội tạng cá bao gồm ruột, gan, mật và các cơ quan tiêu hóa. Đây là bộ phận dễ tích tụ vi khuẩn, ký sinh trùng và các chất độc từ môi trường nước. Đặc biệt với cá sống ở ao hồ, sông ngòi bị ô nhiễm, nội tạng có thể chứa dư lượng kim loại nặng, hóa chất nông nghiệp hoặc vi sinh vật gây bệnh.

Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, ruột cá rất khó làm sạch hoàn toàn, ngay cả khi được rửa kỹ và nấu chín. Việc ăn nội tạng cá có thể gây đau bụng, tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, nhất là ở trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu.

Riêng mật cá là bộ phận tuyệt đối không nên ăn. Nhiều trường hợp ngộ độc nặng, suy gan, suy thận cấp đã được ghi nhận do nuốt phải mật cá khi chế biến.

Mang cá và màng đen trong bụng: Bộ phận cần loại bỏ khi sơ chế

Mang cá là cơ quan hô hấp, trực tiếp tiếp xúc với nước nơi chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng và tạp chất. Vì vậy, mang cá được xem là bộ phận bẩn nhất, thường chứa mùi tanh nặng và các chất ô nhiễm từ môi trường sống của cá.

Các chuyên gia thực phẩm khuyến cáo luôn cắt bỏ hoàn toàn mang cá khi sơ chế, kể cả với cá tươi. Ăn mang cá hoặc để sót trong quá trình nấu có thể làm món ăn kém an toàn và ảnh hưởng đến hương vị.

Ngoài ra, lớp màng đen trong khoang bụng cá cũng không nên ăn. Lớp màng này có thể chứa histamine và các chất gây kích ứng đường tiêu hóa, dễ gây buồn nôn, đau bụng nếu sử dụng.

Da cá và mô mỡ dưới da: Cẩn trọng với kim loại nặng

Da cá, đặc biệt là da của các loài cá lớn hoặc cá biển sống lâu năm, có nguy cơ tích tụ kim loại nặng như thủy ngân, chì, cadmium. Các chất này thường tồn tại trong môi trường nước ô nhiễm và có xu hướng tích tụ ở lớp mỡ và da.

Dù da cá chứa collagen và một số dưỡng chất, nhưng nếu ăn thường xuyên hoặc không rõ nguồn gốc cá, nguy cơ phơi nhiễm kim loại nặng vẫn đáng lo ngại. Vì vậy, nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyên chỉ nên ăn da cá khi chắc chắn cá sạch, rõ nguồn gốc và không nên lạm dụng.

Với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người mắc bệnh gan, thận, việc hạn chế ăn da cá càng được khuyến cáo để giảm rủi ro sức khỏe lâu dài.

Lưu ý để ăn cá an toàn hơn

Các chuyên gia khuyến nghị, khi chế biến cá cần làm sạch kỹ, loại bỏ nội tạng, mang và màng đen, nấu chín hoàn toàn. Đồng thời, nên lựa chọn cá có nguồn gốc rõ ràng, hạn chế ăn cá quá lớn hoặc cá sống ở môi trường nước ô nhiễm.

Ăn cá đúng cách không chỉ giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng mà còn giảm thiểu nguy cơ ngộ độc và bệnh tật, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.

Một hành vi lặp đi lặp lại hằng ngày, tưởng chỉ để “dễ chịu trong người”, lại có thể trở thành mối nguy âm thầm cho sức khỏe. Mới đây, một trường hợp người đàn ông khoảng 50 tuổi được chẩn đoán mắc ung thư tai hiếm gặp , với nguyên nhân chính được xác định liên quan đến thói quen ngoáy tai suốt nhiều năm liền . Các bác sĩ cảnh báo, việc liên tục kích thích và làm tổn thương vùng da mỏng manh trong ống tai có thể thúc đẩy tế bào biến đổi ác tính, đe dọa tính mạng.

Theo thông tin được chia sẻ, bệnh nhân họ Chu, 50 tuổi ở Đài Loan (Trung Quốc), có thói quen ngoáy tai gần như mỗi ngày. Ông cho biết nếu một ngày không ngoáy tai sẽ cảm thấy bứt rứt, khó chịu. Thói quen này kéo dài gần 10 năm, dù có những lần ngoáy mạnh đến mức chảy máu nhẹ , ông vẫn không để tâm.

Chỉ đến khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau tai trái kéo dài, chảy mủ, đôi lúc lẫn máu , ông mới đi khám. Kết quả khiến ông sốc: bác sĩ chẩn đoán ông mắc ung thư biểu mô tế bào vảy của ống tai ngoài , một dạng ung thư rất hiếm.

Giải thích về cơ chế bệnh, các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng cho biết, ung thư ống tai tuy hiếm nhưng phần lớn bệnh nhân đều có điểm chung là kích ứng mạn tính hoặc viêm tai ngoài tái đi tái lại trong thời gian dài. Da trong ống tai vốn rất mỏng và nhạy cảm. Khi bị tổn thương liên tục, cơ thể phải liên tục trải qua vòng lặp tổn thương - viêm - sửa chữa , làm tăng nguy cơ rối loạn phân chia tế bào và dẫn đến đột biến ung thư.

Không chỉ dừng ở cảnh báo lâm sàng, các nghiên cứu khoa học cũng củng cố mối liên hệ này. Nhóm nghiên cứu từ Đại học Okayama, Nhật Bản , công bố trên Japanese Journal of Head and Neck Cancer , cho thấy việc ngoáy tai hằng ngày , đặc biệt bằng dụng cụ cứng như que kim loại , có liên quan rõ rệt đến nguy cơ ung thư ống tai. Nguyên nhân là do tổn thương cơ học kéo dài và lặp lại trực tiếp trên da ống tai.

Điều đáng lo là ung thư tai giai đoạn sớm thường có biểu hiện giống viêm tai thông thường. Người bệnh dễ chủ quan, tự mua thuốc nhỏ tai khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám sớm gồm: đau tai dai dẳng, chảy dịch hoặc mủ lẫn máu, giảm thính lực, cảm giác đầy tai. Khi bệnh lan rộng, có thể xuất hiện tê mặt, khàn tiếng hoặc khó nuốt.

Các bác sĩ cũng nhấn mạnh một hiểu lầm phổ biến: ráy tai không phải là “rác bẩn” . Đây là lớp bảo vệ tự nhiên giúp kháng khuẩn, giữ bụi bẩn và giảm tác động của âm thanh. Ở người bình thường, ráy tai sẽ tự được đẩy ra ngoài nhờ hoạt động nhai và nói chuyện.

Phần lớn mọi người không cần ngoáy tai . Chỉ một số trường hợp đặc biệt như ống tai hẹp, ráy tai quá ướt hoặc làm việc trong môi trường nhiều bụi mới cần làm sạch, và tốt nhất nên để bác sĩ thực hiện . Cảm giác “đã tai” chỉ thoáng qua, nhưng cái giá phải trả có thể là nhiễm trùng, thậm chí ung thư. Với tai, đôi khi cách chăm sóc an toàn nhất chính là đừng can thiệp khi không thật sự cần thiết .

Nguồn và ảnh: SETN

Mối quan hệ gắn bó rất quan trọng

Phần lớn mọi người sau khi kết hôn sẽ ngủ cùng giường với nửa kia của mình, một phần là vì lý do kinh tế, không phải gia đình nào cũng có điều kiện để mỗi vợ chồng có một chiếc giường riêng hoặc một phòng ngủ riêng, quan trọng hơn, con người chúng ta vốn là loài động vật xã hội, và hôn nhân là một trong những mối quan hệ xã hội gần gũi nhất, vợ chồng sẽ tự nhiên duy trì mối liên kết tình cảm giữa họ thông qua nhiều cách khác nhau.

Do đó, trong quan niệm của nhiều người, việc vợ chồng ngủ chung giường là biểu hiện của tình yêu, còn khi vợ chồng bắt đầu ngủ riêng giường hoặc riêng phòng thì rất có thể tình cảm của họ không còn nồng thắm như trước.

Nhưng, về mặt tâm lý học, quan niệm này khá phiến diện, vì mỗi mối quan hệ thân mật đều có tính đặc thù riêng, mỗi cặp đôi có thể tìm ra cách chung sống phù hợp với họ. Theo thuyết gắn bó (Attachment Theory), các phong cách gắn bó khác nhau của người trưởng thành ảnh hưởng đến hành vi và nhu cầu tình cảm trong mối quan hệ thân mật, cụ thể có thể chia thành 4 loại:

- Gắn bó an toàn: Cảm xúc tương đối ổn định, có thể tin tưởng bạn đời, cảm thấy thoải mái với sự ủng hộ và dựa dẫm vào bạn đời, có khả năng giao tiếp hiệu quả về nhu cầu và cảm xúc của bản thân;

- Gắn bó né tránh: Có xu hướng độc lập, giữ khoảng cách trong cảm xúc, không thích tiếp xúc cơ thể và biểu hiện cảm xúc quá mức.

- Gắn bó lo âu: Dễ cảm thấy bất an, thường lo lắng bị bạn đời bỏ rơi hoặc không được yêu thương, có thể quá mức tìm kiếm sự an ủi và đảm bảo từ bạn đời.

- Gắn bó hỗn loạn: Trong các mối quan hệ thân mật thể hiện hành vi mâu thuẫn và rối loạn, vừa khao khát gần gũi vừa sợ gần gũi, biểu hiện hành vi cực đoan giữa sự thân mật và né tránh.

Từ bốn kiểu gắn bó kể trên, không khó để nhận thấy rằng kiểu gắn bó an toàn là mối quan hệ thân mật lý tưởng nhất. Nhiều cặp đôi hay vợ chồng có tình cảm khỏe mạnh đều thuộc nhóm này. Họ vừa có sự phụ thuộc và hỗ trợ lẫn nhau, vừa có sự giao tiếp và biểu đạt tích cực.

Vì vậy, việc ngủ riêng phòng phù hợp hơn với những cặp vợ chồng đã xây dựng được mối quan hệ gắn bó an toàn, giúp cả hai có thời gian và không gian cá nhân trong mối quan hệ hôn nhân dài hạn, nhưng đồng thời cũng không ảnh hưởng đến sự thân mật giữa họ.

Nhưng đối với các cặp đôi và vợ chồng thuộc ba kiểu gắn bó còn lại, việc ngủ riêng có thể không phải là lựa chọn tốt nhất, bởi vì giấc ngủ là thời điểm một người có mức độ cảnh giác thấp nhất và dễ tổn thương nhất; tiếp xúc cơ thể và giao tiếp cảm xúc vào lúc này có thể nâng cao mức độ thân mật giữa hai người, từ đó dần xây dựng một mối quan hệ thân mật mà cả hai đều cảm thấy thoải mái và an toàn.
Ngủ riêng phòng giúp giấc ngủ chất lượng hơn?

Giấc ngủ rất quan trọng đối với mỗi người. Chúng ta dành ít nhất 1/3 cuộc đời để ngủ. Nếu ngủ không ngon hoặc không đủ giấc, sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

Đối với quan hệ hôn nhân, giấc ngủ cũng quan trọng không kém. Nghiên cứu tâm lý học chỉ ra rằng khi một trong hai vợ chồng thiếu ngủ, khả năng điều chỉnh cảm xúc sẽ giảm, mức độ thấu hiểu, bao dung và niềm tin vào nhau cũng giảm, khiến họ dễ có cách giao tiếp mang tính thù địch và phản ứng mạnh mẽ hơn với cảm xúc tiêu cực.

Ví dụ, nhiều việc lặt vặt vốn không đến nỗi gây cãi nhau, cũng có thể dẫn đến những tranh cãi lớn chỉ vì ngủ không ngon. Vấn đề đặt ra là, nếu vợ chồng ngủ riêng có ngủ ngon hơn không? Nghiên cứu tâm lý học đưa ra câu trả lời: Nếu không tính đến các yếu tố khác, ngủ cùng nhau sẽ ngủ ngon hơn.

Trong một bài báo khoa học đăng trên tạp chí "Frontiers in Psychiatry", các nhà nghiên cứu đã làm việc với 12 cặp vợ chồng trẻ, ngủ trong phòng thí nghiệm suốt 4 đêm. Mỗi cặp vợ chồng có 2 đêm ngủ cùng nhau và 2 đêm ngủ riêng, đồng thời sử dụng các thiết bị như điện não, điện tâm đồ và máy đo oxy trong máu để đo các chỉ số sinh lý trong suốt giấc ngủ.

Kết quả cho thấy, so với việc ngủ riêng, khi vợ chồng ngủ cùng giường, tỉ lệ thời gian ngủ tăng đáng kể và mức độ gián đoạn giảm. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện, thông qua việc đo chỉ số sinh lý, các cặp vợ chồng ngủ cùng giường thể hiện sự đồng bộ và phối hợp mạnh mẽ hơn trong kiểu ngủ, điều này trong tâm lý học thường được coi là biểu hiện của việc tăng kết nối cảm xúc giữa các cặp đôi.

Theo zhuanlan.zhihu.com

Thủ dâm (masturbation) là hình thức tạo khoái cảm, hay tình dục không thâm nhập. Hành vi này còn được gọi là "tự sướng" hay làm "chuyện ấy" một mình.

Xung quanh chuyện "một mình", có không ít quan niệm truyền miệng cho rằng hành vi này có thể làm suy thận, đau thận hay thậm chí gây sỏi thận. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy phần lớn những lo ngại trên đều xuất phát từ hiểu lầm, thiếu căn cứ y học.
Làm "chuyện ấy" một mình có gây hại cho thận không?

Câu trả lời ngắn gọn là không. Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy "một mình" gây tổn thương thận. Hoạt động này không liên quan đến suy thận, sỏi thận hay đau thận như nhiều người vẫn lo ngại.

Tuy nhiên, cũng không có bằng chứng cho thấy "một mình" có thể trực tiếp cải thiện sức khỏe thận. Trên thực tế, sức khỏe thận chịu tác động nhiều hơn từ chế độ ăn uống, vận động hằng ngày, yếu tố di truyền, việc sử dụng thuốc và các bệnh lý nền như tiểu đường hay tăng huyết áp.

Thế nhưng, "một mình" có thể gián tiếp hỗ trợ sức khỏe tổng thể thông qua việc giúp giảm căng thẳng. Khi đạt cực khoái, não bộ giải phóng các chất như oxytocin và endorphin, mang lại cảm giác thư giãn. Việc kiểm soát stress tốt có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp - một yếu tố liên quan đến bệnh thận - nếu đi kèm lối sống lành mạnh.

Một nghiên cứu nhỏ được đăng trên International Urology and Nephrology (tạp chí Quốc tế về Tiết niệu và Thận học) vào năm 2020 cho thấy, việc làm "chuyện ấy" một mình từ 3 - 4 lần/tuần, khi kết hợp với điều trị y khoa tiêu chuẩn, có hiệu quả tương đương thuốc hỗ trợ đào thải sỏi thận kích thước nhỏ. Hoạt động này còn giúp giảm nhu cầu can thiệp y khoa để phá sỏi.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đây chỉ là kết quả bước đầu. Người nghi ngờ bị sỏi thận vẫn cần thăm khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự xử lý dựa trên thông tin này.
"Một mình" nhìn từ góc độ sức khỏe tổng thể

Các nghiên cứu cho thấy "một mình" là một phần bình thường của đời sống tình dục. Hoạt động này có thể giúp cải thiện tâm trạng, hỗ trợ giấc ngủ, giải tỏa căng thẳng và giúp mỗi người hiểu rõ hơn về cơ thể mình. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy việc kiêng "một mình" mang lại lợi ích sức khỏe rõ ràng.

Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc để hành vi này ảnh hưởng tới công việc, các mối quan hệ hay sinh hoạt hằng ngày có thể là dấu hiệu cần được quan tâm về mặt tâm lý.

Nhìn chung, không có cơ sở khoa học cho thấy làm "chuyện ấy" một mình gây hại cho thận. Đây là một quan niệm sai lầm đã tồn tại lâu nay. Trong khi đó, sức khỏe thận lại phụ thuộc chủ yếu vào lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát tốt các bệnh lý nền. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường liên quan đến thận hoặc chức năng sinh lý, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế để được tư vấn chính xác.

Nguồn: Hims, Healthline

Mua nhà, sửa nhà là việc lớn của đời người. Có gia đình bỏ ra cả vài tỷ để mua nhà, thêm vài trăm triệu cho nội thất, từng chi tiết đều gửi gắm kỳ vọng về một cuộc sống ổn định, sung túc lâu dài. Thế nhưng, trớ trêu ở chỗ: không ít căn nhà đầu tư không hề ít tiền, nhưng chỉ vì vài thói quen nhỏ ngay trước cửa mà không gian sống ngày càng xuống cấp, quan hệ láng giềng rạn nứt, tinh thần người ở cũng khó yên.

Vậy 4 thứ đó là gì?
1. Không để tủ giày và giày dép lộn xộn trước cửa

Nhiều gia đình khi thiết kế nhà, dù bên trong đã có tủ giày nhưng vẫn tận dụng hành lang trước cửa để đặt thêm tủ hoặc xếp giày dép, cho tiện sinh hoạt hằng ngày. Lý do thường thấy là diện tích trong nhà chật, hoặc nghĩ rằng phần hành lang cũng là diện tích mình mua.

Tuy nhiên, trừ trường hợp nhà một tầng một hộ được ban quản lý cho phép, còn lại việc để tủ giày trước cửa rất dễ gây phản cảm. Mùi giày dép, đặc biệt vào mùa nóng, có thể ám cả tầng, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng xóm. Người khác có thể không nói ra, nhưng trong lòng khó chịu là điều chắc chắn.

Về mặt hình ảnh, cửa nhà là bộ mặt đầu tiên. Khách đến chơi chưa kịp bước vào đã thấy giày dép lộn xộn, ấn tượng tốt gần như mất sạch. Sự tiện lợi cho bản thân đôi khi lại đánh đổi bằng đánh giá không hay từ người khác.
2. Không chất đống đồ linh tinh trước cửa

Nhiều gia đình giữ thói quen tiết kiệm, đồ cũ chưa bỏ ngay mà đem xếp tạm trước cửa: thùng carton, đồ hỏng chờ sửa, xe đẩy trẻ em, đồ gia dụng ít dùng. Lâu dần, khu vực trước cửa biến thành kho chứa đồ bất đắc dĩ. Trên thực tế, cửa nhà là điểm giao thông quan trọng, cần thông thoáng và gọn gàng. Khi khu vực này bừa bộn, không chỉ gây khó chịu về thị giác mà còn ảnh hưởng đến tâm trạng người ở, khiến sinh hoạt thiếu trật tự. Chưa kể, việc chiếm dụng không gian chung còn dễ gây mâu thuẫn láng giềng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Người già, trẻ nhỏ rất dễ vấp ngã khi lối đi bị chắn bởi đồ đạc.

3. Không để rác trước cửa nhà

Nhiều gia đình có thói quen buộc rác sẵn rồi để trước cửa, chờ sáng hôm sau tiện tay mang đi đổ. Cách làm này giúp nhà trong sạch sẽ, nhưng lại vô tình đẩy sự bất tiện ra khu vực chung. Rác để trước cửa, dù chỉ một đêm, cũng có thể bốc mùi, thu hút côn trùng như ruồi muỗi, gián. Với hàng xóm, hình ảnh này dễ tạo cảm giác cẩu thả, thiếu ý thức. Xét theo góc nhìn phong thủy ứng dụng, rác đại diện cho sự thải bỏ, hư hỏng. Để rác ngay lối ra vào chẳng khác nào ngày nào cũng mang cảm giác xui xẻo đặt trước cửa nhà mình.

4. Không để cây cối héo úa trước cửa

Đặt vài chậu cây xanh trước cửa giúp không gian mềm mại, dễ chịu hơn, nếu không cản trở lối đi thì đa phần hàng xóm cũng không phản đối. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc chăm sóc. Cây đặt trước cửa mà để khô héo, rụng lá, đất bẩn vương vãi vừa mất mỹ quan, vừa tạo cảm giác xuống cấp. Người xưa quan niệm cây khô mang khí suy, còn trong đời sống hiện đại, đó đơn giản là hình ảnh tiêu cực, khiến cửa nhà trông u ám, thiếu sức sống.

Nếu không có thời gian chăm sóc, thà không đặt còn hơn để cây héo trước cửa ngày này qua ngày khác.

Theo CNN, gần đây, Tổng thống Donald Trump đã gia tăng các phát biểu liên quan đến tham vọng mua lại Greenland.

Greenland là một hòn đảo rộng lớn với diện tích khoảng 836.000 dặm vuông, giữ vị trí địa chính trị chiến lược giữa Mỹ và châu Âu, án ngữ khu vực được gọi là eo biển GIUK – tuyến hàng hải nối Greenland, Iceland và Anh, kết nối Bắc Cực với Đại Tây Dương. Hòn đảo này cũng sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, bao gồm dầu mỏ, khí đốt và các khoáng sản đất hiếm, càng làm gia tăng tầm quan trọng chiến lược của nó.

Sự quan tâm của Mỹ đối với Greenland đã xuất hiện từ thế kỷ 19. Ngay sau khi mua Alaska từ Nga vào năm 1867, Ngoại trưởng Mỹ khi đó là William H. Seward đã nêu ý tưởng mua lại Greenland từ Đan Mạch.

Dù kế hoạch này không thành hiện thực, Mỹ vẫn nhiều lần để mắt tới hòn đảo lớn nhất thế giới trong suốt chiều dài lịch sử.

Năm 1946, sau Thế chiến II, khi Mỹ đảm nhận vai trò bảo vệ Greenland, Tổng thống Harry Truman đã đề nghị trả cho Đan Mạch 100 triệu USD để mua lại hòn đảo, nhưng đề xuất này đã bị Copenhagen từ chối.

Dưới đây là bức tranh toàn cảnh về lịch sử mối quan tâm của Mỹ đối với Greenland:

1867: Thương vụ Alaska và tham vọng Bắc Cực của Mỹ

Trong giai đoạn hậu Nội chiến, chính quyền Tổng thống Andrew Johnson tìm cách mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Thái Bình Dương. Sau khi mua Alaska từ Nga với giá 7,2 triệu USD vào năm 1867, Ngoại trưởng William Seward tiếp tục hướng tầm nhìn tới các vùng lãnh thổ Bắc Cực khác.

Theo yêu cầu của ông Seward, Robert J. Walker – Bộ trưởng Tài chính, người tham gia dàn xếp thương vụ Alaska – đã đề xuất rằng Mỹ nên cân nhắc bổ sung Greenland và Iceland vào lãnh thổ của mình, “đặc biệt là Iceland”, theo một báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Walker lập luận rằng bờ biển Greenland, với hệ thống vịnh sâu, eo biển, cửa sông và các vịnh hẹp phong phú, có thể trải dài từ bờ tây sang bờ đông, tạo nên một đường bờ biển rộng lớn và mang lại những ngư trường được bảo vệ tốt nhất. Ông cũng nhấn mạnh rằng cấu trúc địa chất của Greenland, cùng với trữ lượng than đá đã được phát hiện, cho thấy tiềm năng khoáng sản vô cùng lớn.

Theo Walker, việc giành được Greenland sẽ giúp Mỹ “thống trị thương mại thế giới”. Tuy nhiên, không có đề nghị chính thức nào được đưa ra với Đan Mạch vào thời điểm đó.
1910: “Một đề xuất rất táo bạo”

Năm 1910, Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch Maurice Francis Egan đã gửi thư cho Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, trong đó ông gọi ý tưởng của mình là “một đề xuất rất táo bạo”. Ông Egan đề xuất Mỹ trao đảo Mindanao ở Philippines – khi đó là lãnh thổ thuộc địa của Mỹ – để đổi lấy Greenland và quần đảo Tây Ấn thuộc Đan Mạch.

Đề xuất này không được theo đuổi thêm và khi Thế chiến I cận kề, sự chú ý của Mỹ đã chuyển sang những vấn đề khác. Tuy nhiên, vài năm sau đó, Mỹ vẫn mua lại quần đảo Tây Ấn thuộc Đan Mạch, nay là quần đảo Virgin thuộc Mỹ, với giá 25 triệu USD bằng vàng nhằm ngăn khu vực này rơi vào tay Đức.

1946: Đề nghị 100 triệu USD

Trong Thế chiến II, sau khi Đức xâm lược Đan Mạch, Mỹ đảm nhận trách nhiệm bảo vệ Greenland và thiết lập sự hiện diện quân sự trên đảo. Đến năm 1946, sau nhiều thập kỷ cân nhắc, chính quyền Tổng thống Harry Truman đã đưa ra đề nghị chính thức đầu tiên nhằm mua Greenland từ Đan Mạch.

Đề nghị này được giữ bí mật vào thời điểm đó và chỉ được công bố vào năm 1991, sau khi các tài liệu liên quan được giải mật.

Tháng 4/1946, quan chức Bộ Ngoại giao John Hickerson tham dự một cuộc họp của Ủy ban Hoạch định và Chiến lược thuộc Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân và cho biết hầu như tất cả các thành viên đều đồng thuận rằng Mỹ nên tìm cách mua Greenland.

Theo một bản ghi nhớ, Hickerson nhận định rằng Mỹ đang dư dả tài chính, Greenland “hoàn toàn không có giá trị” đối với Đan Mạch, trong khi việc kiểm soát hòn đảo này là yếu tố không thể thiếu đối với an ninh của Mỹ. Khi Chiến tranh Lạnh bắt đầu, Washington coi Greenland là then chốt cho an ninh quốc gia.

Trong một bản ghi nhớ tiếp theo vào tháng 5, William C. Trimble – trợ lý phụ trách các vấn đề Bắc Âu của Bộ Ngoại giao – đề xuất Mỹ trả cho Đan Mạch 100 triệu USD bằng vàng để mua lại Greenland. Ông cho rằng việc sở hữu hòn đảo sẽ mang lại cho Mỹ những căn cứ chiến lược quan trọng để tiến hành phản công đường không tại khu vực Bắc Cực nếu bị tấn công.

Các quan chức Mỹ cũng từng thảo luận khả năng trao đổi vùng đất giàu dầu mỏ ở Alaska để đổi lấy một phần Greenland, dù Trimble nhận định Đan Mạch khó chấp nhận phương án này.

Ngày 14/12/1946, trong chuyến thăm New York, Ngoại trưởng Mỹ James Byrnes đã chính thức đưa ra đề nghị mua Greenland với Ngoại trưởng Đan Mạch Gustav Rasmussen. Đan Mạch từ chối bán đảo, song cho phép Mỹ xây dựng và vận hành các căn cứ quân sự tại đây. Theo thời gian, tất cả các căn cứ của Mỹ tại Greenland đều đóng cửa, ngoại trừ Căn cứ Không gian Pituffik, trước đây là Căn cứ Không quân Thule.

Năm 1979, Greenland giành được quyền tự trị thông qua trưng cầu dân ý, mở rộng quyền tự quyết so với Đan Mạch.

Ngoại trưởng Mỹ sắp đàm phán với Đan Mạch

Bất chấp lịch sử dài lâu về sự quan tâm của Mỹ đối với Greenland, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã khơi lại nỗ lực tìm cách kiểm soát hòn đảo này.

Ông Trump lần đầu công khai bày tỏ mong muốn mua Greenland vào năm 2019, ví thương vụ này như một “thỏa thuận bất động sản lớn”. Tuy nhiên, đề xuất nhanh chóng bị chính quyền Greenland và Đan Mạch bác bỏ, với khẳng định rằng hòn đảo không phải để bán.

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Trump tiếp tục nhắc lại ý tưởng mua Greenland. Gần một năm trước, ông tổ chức một cuộc họp báo lớn tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida, trong đó không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát hòn đảo – quan điểm mà Nhà Trắng tiếp tục nhắc lại trong những ngày gần đây.

Trong bài phát biểu trước phiên họp chung của Quốc hội hồi đầu năm ngoái, ông Trump tuyên bố: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ có được nó. Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có được nó.”

Trong tuyên bố ngày 6/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump đã “nói rõ rằng việc giành được Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ và đóng vai trò quan trọng trong việc răn đe các đối thủ tại khu vực Bắc Cực”.

Bà cho biết thêm, Tổng thống và đội ngũ của ông đang thảo luận nhiều phương án khác nhau để theo đuổi mục tiêu chính sách đối ngoại này, trong đó “việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn mà Tổng tư lệnh có thể cân nhắc”.

Theo Reuters, ngày 7/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông sẽ gặp các nhà lãnh đạo Đan Mạch vào tuần tới.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định với báo giới rằng Tổng thống Trump vẫn có quyền lựa chọn giải quyết mục tiêu này bằng biện pháp quân sự. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng với tư cách là một nhà ngoại giao, Mỹ luôn ưu tiên các cách tiếp cận khác, “kể cả ở Venezuela”, khi được hỏi liệu Washington có sẵn sàng mạo hiểm làm tổn hại liên minh quân sự NATO do Mỹ dẫn đầu bằng việc chiếm Greenland bằng vũ lực hay không.

Tổng thống Trump tối thứ Tư tuyên bố rằng ông dự kiến Mỹ sẽ điều hành Venezuela và khai thác dầu từ trữ lượng khổng lồ của nước này trong nhiều năm, đồng thời khẳng định chính phủ lâm thời của Venezuela - tất cả đều là những người trung thành với ông Maduro (hiện đang bị giam giữ) - đang "cung cấp tôi mọi thứ cần thiết".

"Chỉ thời gian mới trả lời được", ông nói khi được hỏi chính quyền sẽ duy trì quyền giám sát trực tiếp đối với quốc gia Nam Mỹ này trong bao lâu.

"Chúng ta sẽ tái thiết đất nước này theo một cách rất có lợi nhuận", ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn kéo dài gần hai giờ. "Chúng ta sẽ sử dụng dầu mỏ, và chúng ta sẽ lấy dầu mỏ. Chúng ta sẽ làm giảm giá dầu, và chúng ta sẽ cung cấp tiền cho Venezuela, điều mà họ đang rất cần".

Những phát biểu của ông Trump được đưa ra vài giờ sau khi các quan chức chính quyền cho biết Mỹ có kế hoạch nắm quyền kiểm soát việc bán dầu của Venezuela vô thời hạn, thuộc kế hoạch 3 giai đoạn mà Ngoại trưởng Marco Rubio đã vạch ra.

Khi được hỏi về khoảng thời gian chính xác, 3 tháng, 6 tháng hay 1 năm, ông Trump cho biết còn lâu hơn nữa

Trong suốt cuộc phỏng vấn, ông Trump đã đề cập đến nhiều chủ đề, bao gồm vụ xả súng chết người của ICE ở Minneapolis, vấn đề nhập cư, cuộc chiến Nga - Ukraine, Greenland và NATO, sức khỏe của ông và kế hoạch cải tạo Nhà Trắng.

Ông Trump cũng không đưa ra cam kết nào về thời điểm tổ chức bầu cử ở Venezuela.

Ông nói rằng ông đã theo dõi quá trình huấn luyện lực lượng cho chiến dịch, đến cả việc tạo ra một bản sao kích thước thật của khu phức hợp tại một cơ sở quân sự ở Kentucky.

Ông Trump nói rằng ông đã bắt đầu kiếm tiền cho Mỹ bằng cách thu mua dầu mỏ đang bị cấm vận, nhắc lại tuyên bố trước đó rằng Mỹ sẽ thu được từ 30 đến 50 triệu thùng dầu thô của Venezuela.

Nhưng ông không đưa ra thời gian cụ thể cho quá trình đó, và ông thừa nhận sẽ mất nhiều năm để hồi sinh ngành dầu mỏ bị bỏ quên của đất nước.

"Việc thu hồi dầu sẽ mất một thời gian," ông nói.

Ông Trump dường như tập trung hơn vào nhiệm vụ thu giữ hơn là chi tiết về cách giải quyết tương lai của Venezuela. Ông từ chối cho biết điều gì có thể thúc đẩy ông đưa quân đội Mỹ vào nước này.

Ông Trump nói rằng ông muốn đến thăm Venezuela trong tương lai.

"Tôi nghĩ đến một lúc nào đó sẽ an toàn," ông nói.

Donbass và Kharkov sụp đổ

Tờ MK (Nga) ngày 8/1 đưa tin, tình hình chiến sự tại miền Đông Ukraine đã bước sang giai đoạn nghiêm trọng nhất từ đầu xung đột. Nga đồng loạt mở các mũi tấn công tại Donbass và Kharkov, trong khi Ukraine vội vã điều lượng dự bị khổng lồ để bịt các lỗ hổng phòng thủ.

Truyền thông Nga gọi đây là thời điểm "Donbass và Kharkov sụp đổ", khi những cáo phó đầu tiên liên quan tới binh sĩ Ukraine đã xuất hiện.

Trọng tâm giao tranh nằm ở khu vực Kharkov, nơi Cụm quân "Phía Bắc" của Nga tiếp tục tiến sâu quanh Volchansk, Staritsa và các dải rừng biên giới. Việc Ukraine điều dự bị sang hướng Kupyansk khiến nhiều khu vực rơi vào tình trạng thiếu nhân lực, tạo đà cho Nga xuyên thủng tuyến phòng ngự trên nhiều trục.

Theo nhà báo quân sự Mikhail Zvinchuk, một phần Staritsa đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga dù Ukraine vẫn giữ rìa phía nam và tổ chức phản kích.

Tại rừng Tatarsky, giao tranh diễn ra trong điều kiện được mô tả là "sương mù chiến tranh", song quyền chủ động vẫn thuộc về Nga. Ở Volchanskie Khutora, lực lượng tấn công Nga chiếm thêm nhiều cụm nhà dân và tiếp tục áp sát trung tâm làng.

Các mũi tiến công theo trục Liman – Vilcha đang dồn ép quân Ukraine về phía Grafskoye – điểm then chốt nằm ngay cạnh sông Seversky Donets, nơi hoạt động tiếp tế vốn đã khó khăn.

Phía Nga tuyên bố pháo phản lực nhiệt áp Solntsepyok và không quân đang đánh mạnh vào các điểm triển khai của Ukraine. Đồng thời, bốn tổ UAV của Ukraine tại khu vực Zolochiv bị xác định và tiêu diệt, làm giảm đáng kể tần suất tấn công vào dân thường vùng Belgorod.

Một binh sĩ Nga trên hướng Kharkov chia sẻ trên kênh tin tức Bez retushi rằng giao tranh mỗi ngày đều gắn liền với "cái lạnh, cơn đói và lượng UAV khổng lồ", nhưng việc "giành lại từng mét đất" là điều họ xem là tất yếu.

Song song đó, Nga cũng đẩy mạnh tiến công tại Sumy. Cụm quân "Bắc" đạt mức mở rộng kiểm soát khoảng 750m tại nhiều điểm trong một ngày, trong khi Ukraine gấp rút tái cơ cấu các đơn vị: Lữ đoàn biệt kích 71 được nâng cấp thành Lữ đoàn đổ bộ đường không 71; tiểu đoàn "Arey" được nâng thành trung đoàn; một số đơn vị thuộc "quân đoàn ngoại quốc" bị giải thể để điều quân sang lực lượng tấn công.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân lực sâu vẫn buộc Kiev phải ghép các đơn vị hỗn hợp để giữ tuyến.

Tại Kupyansk, sau nhiều tuần giao tranh, tình hình đang chậm lại. Phía Ukraine giảm mạnh hoạt động tuyên truyền về các "thắng lợi nhỏ", trong khi Nga được cho là chuyển sang thế trận tiêu hao: tăng mật độ UAV, triển khai nhiều nhóm đặc nhiệm trong đô thị và đưa thêm pháo dự bị lên tuyến đầu.

Giới quan sát thân Nga nhận định đây sẽ là điểm nóng kéo dài, bởi Kupyansk có giá trị chiến lược đối với Ukraine hơn Nga.

Trận đánh tổng lực của toàn cuộc chiến bắt đầu

Theo MK, năm 2026 có thể trở thành thời điểm diễn ra trận đánh mang tính quyết định cho toàn bộ chiến sự, khi các mũi công kích mới – dù không tạo thắng lợi tức thì – vẫn buộc Ukraine phải phân tán lực lượng và liên tục điều dự bị.

Với Ukraine, mặt trận Kharkov được đánh giá là quan trọng nhất. Các nguồn từ phía Nga mô tả đây là nơi tập trung những đơn vị "thiện chiến và cực đoan nhất" của Kiev. Nga khẳng định đang "giành từng mét đất", đặt ưu tiên chiến thắng lên hàng đầu dù phải trả giá lớn.

Ở hướng Pokrovsk, Ukraine dồn lực lượng dự bị lên tuyến Grishino – Biletskoye – Toretskoye. Giao tranh ở Grishino diễn ra ác liệt khi quân Nga tìm cách tiến vào trung tâm, còn Ukraine chuẩn bị phản công để đẩy lùi. Các đơn vị 425 "Skala" và Lữ đoàn 157 của Ukraine tiếp tục tích lũy lực lượng cách Pokrovsk khoảng 3 km.

Trên hướng Liman, các đại đội tấn công Nga đã tiến vào thị trấn và cố thủ. Cựu binh Wagner – tác giả kênh Condottiero – cho rằng Nga đã mở màn giai đoạn đầu của chiến dịch bao vây cụm quân Ukraine tại Slavyansk – Kramatorsk.

"War Chronicle" cũng xác nhận Nga đang phá vỡ tuyến hậu cần của Ukraine tại Raigorodok – vị trí then chốt giữa Liman và Slavyansk, nơi Kiev cố duy trì các tuyến vượt sông để tiếp vận người và thiết bị.

Nguồn tin này cho rằng việc kiểm soát Liman không phải mục tiêu tối hậu mà là điều kiện để "bóp nghẹt" tuyến tiếp tế của Ukraine. Nếu Nga giữ được nhịp tấn công, chỉ huy quân đội Ukraine, tướng Syrskiy, buộc phải tăng mật độ quân tại khu vực này.

Giới quan sát thân Nga nhìn nhận rằng các mũi tiến công mới của Moscow – dù không mang lại tốc độ đột phá nhanh – vẫn đang kéo giãn lực lượng Ukraine tới mức nguy hiểm. Và theo họ, diễn biến hiện tại cho thấy "trận đánh tổng lực của toàn cuộc chiến" đã bắt đầu.

Cú quay xe phút chót của Mỹ khiến Ukraine "chết lặng"

Tiếp nối loạt diễn biến căng thẳng trên chiến trường, truyền thông Ukraine cũng ghi nhận một cú sốc ngoại giao lớn.

Tờ Euromaidanpress (Ukraine) đăng bài phân tích cho biết Washington đã bất ngờ đổi hướng vào phút chót trong Tuyên bố Paris – một động thái được mô tả là đủ sức khiến Ukraine "chết lặng". Chỉ một chi tiết nhỏ bị chỉnh sửa, thay từ "commitment" (cam kết) bằng "proposed" (đề xuất), đã làm đảo lộn ý nghĩa của văn kiện và cho thấy Mỹ rút lại lập trường ngay trước khi tài liệu được công bố.

Tuyên bố Paris được đưa ra sau cuộc họp của "Liên minh các quốc gia kiên quyết" tại Paris ngày 6/1, nhưng Mỹ không hề đưa ra bất kỳ lời hứa tham gia hay triển khai lực lượng đa quốc gia tại Ukraine nếu Nga mở rộng chiến dịch quân sự.

Theo European Pravda, Washington thậm chí không ký vào văn bản cuối cùng, dù tài liệu đã được thảo luận cùng phía Mỹ.

Trong văn kiện, kế hoạch thành lập lực lượng đa quốc gia nhằm tăng cường năng lực phòng vệ và hỗ trợ tái thiết cho Ukraine được nêu ra, nhưng đa số các nước châu Âu đều không chấp nhận khả năng gửi quân, ngay cả khi chiến sự chấm dứt.

Những thông tin từ bản dự thảo ban đầu lẫn các tuyên bố tại Điện Élysée đều cho thấy Mỹ không đứng tên với tư cách một bên ký kết.

Điều gây chú ý hơn cả là khi so sánh hai phiên bản: bản dự thảo đề cập rõ việc lực lượng đa quốc gia do châu Âu dẫn đầu, có sự tham gia của các đối tác ngoài khu vực bao gồm cả Mỹ; Washington sẽ hỗ trợ các năng lực then chốt như tình báo và hậu cần, thậm chí bảo đảm hỗ trợ nếu lực lượng này bị tấn công.

Nhưng ở văn bản cuối cùng, toàn bộ những yếu tố mang tính ràng buộc đó đã bị loại bỏ: lực lượng vẫn do châu Âu chủ trì, có sự tham gia của các nước ngoài châu Âu, còn vai trò của Mỹ chỉ được mô tả bằng một từ duy nhất – "đề xuất", hoàn toàn không tạo ra nghĩa vụ pháp lý nào.

Chính cú đổi hướng này là điều khiến Kiev bị đặt vào thế bất ngờ và bị đánh giá là "chết đứng" trước sự thay đổi lập trường đột ngột từ Washington.

Biểu tình nổ ra ở hơn 100 thành phố ở Iran

CNN đưa tin, tối thứ Năm 8/1, Iran chìm trong tình trạng mất kết nối internet trên toàn quốc khi các cuộc biểu tình quy mô lớn lan rộng khắp cả nước.

Từ tận phía tây Ilam, một khu vực đa số người Kurd giáp biên giới Iraq, đến Tehran và Mashhad ở phía đông bắc gần biên giới Afghanistan, người dân ở hơn 100 thành phố đã xuống đường biểu tình kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra cách đây 12 ngày.

Các đoạn phim được CNN xác minh cho thấy các cuộc biểu tình quy mô lớn ở nhiều thành phố trên khắp Iran, với người biểu tình chặn đường và đốt lửa trên đường phố thủ đô.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc biểu tình rải rác đã nổ ra ở một số khu vực của thủ đô Tehran và các thành phố khác trong đêm qua, và một số người không xác định đã thiệt mạng và bị thương, tài sản công cộng và tư nhân bị hư hại.

Trong một bài đăng trên Telegram sáng thứ Sáu 9/1, Đài Phát thanh Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đã chia sẻ video ghi lại hậu quả của các cuộc biểu tình ở Tehran. Đoạn phim, không có âm thanh, cho thấy nhiều xe đạp và ô tô bốc cháy trên đường phố, và dường như là xác một chiếc xe buýt bị cháy rụi. Lối vào một ga tàu điện ngầm cũng bị đập phá.

Biểu tình ở Iran

Những cuộc biểu tình có tổ chức ban đầu tại các khu chợ và trường đại học ở Tehran đã biến thành các cuộc tuần hành của hàng nghìn người trên đường phố, gia tăng áp lực lên chính quyền cầm quyền. Các cuộc biểu tình trở nên bạo lực sau khi lực lượng an ninh chính phủ được triển khai.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã kêu gọi kiềm chế trong cách xử lý các cuộc biểu tình. "Mọi hành vi bạo lực hoặc cưỡng bức cần phải tránh", ông Pezeshkian nói trong một tuyên bố trên trang web của mình, đồng thời kêu gọi "kiềm chế tối đa" cũng như "đối thoại, tham gia và lắng nghe yêu cầu của người dân".

Theo The Guardian, nguyên nhân dẫn đến các cuộc biểu tình, sự trượt giá đột ngột của đồng tiền quốc gia và tình trạng trì trệ kinh tế chung, đã khiến chính phủ khó giải quyết những bất bình của người biểu tình. Đồng tiền tiếp tục mất giá, trong khi chính phủ tuyên bố chấm dứt tỷ giá hối đoái trợ cấp cho các nhà nhập khẩu – một động thái đã khiến giá cả hàng hóa thiết yếu tăng vọt.

Cuộc sống thường nhật ngày càng trở nên đắt đỏ đối với người dân Iran. Giá thực phẩm trung bình đã tăng hơn 70% so với năm ngoái, và giá thuốc tăng khoảng 50% trong cùng thời gian.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh cáo

Reuters dẫn lời Alex Vatanka, Giám đốc Chương trình Iran tại Viện Trung Đông ở Washington DC, từ Viện Nghiên cứu Trung Đông có trụ sở tại Washington cho biết hệ thống giáo sĩ Iran đã vượt qua nhiều chu kỳ biểu tình bằng cách đàn áp và nhượng bộ chiến thuật, nhưng chiến lược này đang đạt đến giới hạn của nó.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể sẽ hỗ trợ những người biểu tình Iran nếu lực lượng an ninh nổ súng vào họ.

"Chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu," ông đăng tải mà không giải thích thêm vào ngày 2/1, bảy tháng sau khi lực lượng Israel và Mỹ ném bom các địa điểm hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày.

Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, đối mặt với một trong những thời khắc nguy hiểm nhất trong suốt nhiều thập kỷ cầm quyền, đã đáp trả bằng lời tuyên bố rằng Iran "sẽ không khuất phục trước đối phương".

Cựu quan chức Iran cho biết không có lối thoát dễ dàng nào cho nhà lãnh đạo 86 tuổi này, người mà các chính sách kéo dài hàng thập kỷ về xây dựng lực lượng ủy nhiệm, né tránh lệnh trừng phạt và thúc đẩy các chương trình hạt nhân và tên lửa dường như đang sụp đổ.

Bên trong Iran, dư luận chia rẽ về việc liệu sự can thiệp quân sự từ nước ngoài có sắp xảy ra hay có thể xảy ra hay không, và ngay cả những người chỉ trích chính phủ gay gắt cũng đặt câu hỏi liệu điều đó có phải là điều mong muốn hay không.

Đài TST (Nga) ngày 9/1 đưa tin, quân đội Nga đã tiến hành một đòn tấn công được đánh giá là chưa từng có. Chỉ riêng Kiev đã hứng hơn 200 UAV Harpia, hàng chục tên lửa Kalibr và Iskander.

Tuy nhiên, sự kiện quan trọng nhất chính là Nga đã lần đầu tiên dùng tên lửa Oreshnik tấn công vào Ukraine sau gần một năm rưỡi.

Nếu như đợt phóng trước mang tính biểu thị, nhằm cho thấy Nga sở hữu loại vũ khí mới nào, thì lần này hậu quả mang tính hủy diệt thực sự. TST cho biết, kho chứa khí đốt ngầm lớn nhất của châu Âu tại Ukraine đã bị phá hủy. Tên lửa cũng đánh vào "vùng phụ cận Rzeszów".

"Sự kiên nhẫn của ông Putin đã cạn". Đây là đòn đáp trả dữ dội gửi tới ông Trump – và Nhà Trắng đã phải lùi lại" – TST bình luận.

Đòn đáp trả

Đêm 8 rạng sáng 9/1 (theo giờ địa phương) được Nga chọn làm thời điểm đáp trả cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào dinh thự của Tổng thống Vladimir Putin, cũng như vụ tấn công của Kiev trong đêm Giao thừa vào một nhà hàng ở Khory, khiến dân thường – bao gồm trẻ em – thiệt mạng.

Ở góc độ rộng hơn, theo TST, đòn trả đũa này cũng được xem như phản ứng trước các hành động khiêu khích của NATO: châu Âu một lần nữa đề cập tối hậu thư về kế hoạch đưa quân vào Ukraine sau chiến tranh, Mỹ thì bắt giữ tàu treo cờ Nga.

Trên mạng xã hội, cuộc tập kích của Nga được mô tả bằng cụm từ: "Sự kiên nhẫn của ông Putin đã cạn". Có lẽ, không còn lý do để chờ đợi – Nga "cần phải phô bày sức mạnh".

"Nếu như Nga không có phản ứng tương xứng của Nga, bước tiếp theo của Mỹ sẽ là tối hậu thư: hoặc phong tỏa toàn bộ đội tàu chở dầu Nga trên đại dương, hoặc buộc Nga ngừng giao tranh dọc tuyến tiền phương" – Đại tá Nga Aslan Nakhushev nhận định.

Tối 8/1, sau khi Tổng thống Zelensky và chính quyền Kiev đưa ra cảnh báo, đến lượt Đại sứ quán Mỹ thông báo nguy cơ Nga chuẩn bị tấn công bằng tên lửa Oreshnik từ khu vực Astrakhan. Tuy nhiên, phía Nga nhiều lần khẳng định hệ thống này đã được cơ động đến địa điểm khác, không phải Astrakhan.

Cuối cùng, tên lửa đã thực sự được phóng đi.
6 giờ hỗn loạn

Theo mô tả của truyền thông Nga, toàn bộ đợt tập kích kéo dài xấp xỉ 6 giờ liên tục, với mật độ hỏa lực dồn dập chưa từng thấy.

Thủ đô Kiev đã hứng chịu một cuộc tấn công chưa từng có: theo dữ liệu ban đầu, Nga phóng khoảng 12 tên lửa đạn đạo, khoảng 25 Kalibr và hơn 200 UAV Harpia (Geran-2 hai đầu đạn).

Nhiều nhà máy nhiệt điện (CHP-4, CHP-5, CHP-6) bị đánh trúng. Thị trưởng Vitali Klitschko xác nhận hạ tầng trọng yếu hư hại nặng, khiến một phần thành phố mất điện, nước và sưởi.

Các tỉnh Zaporizhzhia, Cherkasy và Mykolaiv cũng ghi nhận nhiều vụ nổ. Thông tin ban đầu cho thấy mục tiêu là hệ thống năng lượng, hạ tầng khí đốt, kho quân sự và căn cứ.

Xuất hiện báo cáo về việc các tuyến tàu từ Kiev đi châu Âu bị đình trệ. Tàu Peremyshl – Kiev trễ 4,5 giờ vì mất điện; tàu Budapest – Kiev bị kẹt giữa cánh đồng trong tình trạng không có điện, hành khách phải chịu giá rét.

Nhưng tin tức quan trọng nhất là Nga đã sử dụng tên lửa Oreshnik để tấn công cơ sở hạ tầng phục vụ châu Âu trên lãnh thổ Ukraine. Bộ Quốc phòng Nga chính thức xác nhận:

"Nga đã tiến hành đòn tập kích quy mô lớn bằng vũ khí chính xác tầm xa trên bộ và trên biển, trong đó có tổ hợp tên lửa tầm trung cơ động Oreshnik, nhằm vào các mục tiêu trọng yếu của Ukraine, bao gồm cơ sở sản xuất UAV và hạ tầng năng lượng phục vụ tổ hợp công nghiệp–quân sự".

Mục tiêu chính là kho chứa khí ngầm Bilche–Volytsia–Uher skoe, kho lớn nhất châu Âu, nơi lưu trữ khí đốt của hơn 200 công ty nước ngoài. Nhiều khu vực đã mất nguồn cung khí. Kho này vốn được các nước NATO sử dụng để bù thiếu hụt nguồn cung sau khi châu Âu giảm mua khí Nga; Ukraine cũng dùng khí để đổi lấy vũ khí.

Kho chứa có sức chứa 17,05 tỉ m³, chiếm hơn 50% dung lượng kho của Ukraine. Việc lựa chọn mục tiêu này cũng được xem như thông điệp của Nga gửi tới Ba Lan, quốc gia có hàng loạt căn cứ dọc biên giới và là nơi đặt trung tâm hậu cần NATO tại Rzeszów.

Truyền thông Nga nhấn mạnh: nếu bổ sung thêm tầng đẩy và triển khai tại Kamchatka, Oreshnik có thể vươn tới Bờ Tây nước Mỹ trong 25–30 phút.

Thông điệp gửi tới toàn bộ NATO

Theo TST, việc dùng "vũ khí chiến lược" để đánh vào cơ sở khí đốt là không cần thiết – chỉ cần UAV hoặc tên lửa Kinzhal là đủ. Tuy nhiên, có thể mục tiêu chính là trình diễn thông điệp về tầm bắn, tốc độ và độ chính xác, hơn là phá hủy hạ tầng năng lượng.

Nhà phân tích Sergey Lebedev nêu quan điểm: "Về chiến lược, Nga hiểu rằng cuộc chiến đang diễn ra với NATO, dù chưa ở mức toàn diện… Mục tiêu không phải tiêu diệt Ukraine, mà là khiến việc hỗ trợ Kiev trở nên bất lợi nhất có thể."

"Thời gian phóng – chưa tới 10 phút cho toàn bộ chuỗi – và độ chính xác là hai thông số quan trọng mà phương Tây sẽ phải chú ý" – Kênh tin tức Voennaya Khronika bình luận thêm.
Nhà Trắng lùi bước

Sau sự kiện ở Venezuela, giới phân tích quốc tế dự đoán Washington sẽ chọn Iran làm mục tiêu tiếp theo – nơi đang nổi lên một phong trào phản kháng quy mô lớn.

Tuy nhiên, sau đòn tập kích bằng Oreshnik, Nhà Trắng lại công bố một cuộc phỏng vấn mới với ông Trump. Đáng chú ý, ông không nhắc tới Iran, mà chuyển hướng sang Mexico:

"Chúng tôi chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công vào những băng đảng ma túy ở Mexico. Những băng đảng này gần như kiểm soát cả đất nước… Rất buồn khi phải chứng kiến điều đó".

Nhà phân tích Sergey Lebedev nhận định:

"Tôi tưởng Mỹ sẽ chuyển hướng sang Iran. Nhưng có vẻ Washington không muốn đối đầu trực diện. Còn Mexico thì rõ ràng không có khả năng gây sát thương tương tự."

Khi được hỏi liệu ông có điện đàm với Tổng thống Putin sau vụ Mỹ bắt giữ tàu Marinera, ông Trump chỉ nói: "Tôi không muốn đề cập. Chúng tôi được yêu cầu không tiết lộ."

Theo blogger Alexey Pilko (kênh "Pinta Razuma"), việc Nga phóng Oreshnik lần hai là đòn đáp trả trước những "điều kiện hòa bình không thể chấp nhận" mà Mỹ đưa ra.

Ông Pilko nhận định, Nga đang nắm ưu thế đáng kể về vũ khí hạt nhân chiến thuật và tên lửa siêu vượt âm tầm trung ở châu Âu.

Trong khi đó, kho vũ khí hạt nhân chiến lược giữa hai nước ở trạng thái cân bằng, khiến khả năng Mỹ đáp trả bằng một cuộc tấn công chiến lược vào lãnh thổ Nga gần như không xảy ra.

"Nói cách khác, Moscow có thể đẩy xung đột sang dạng chiến tranh hạt nhân giới hạn ở Đông Âu mà không phải chịu rủi ro lớn" – Ông Pilko nêu quan điểm.

Vào ngày 3/1, biệt kích Mỹ đã tiến hành một cuộc đột kích vào thủ đô Caracas của Venezuela, bắt cóc Tổng thống Nicolas Maduro và vợ ông.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu được "tiếp cận hoàn toàn" nguồn dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này, và tuyên bố rằng, Washington sẽ "điều hành" Venezuela cho đến khi một "quá trình chuyển giao quyền lực thích hợp" diễn ra ở đó.

Phát biểu tại Hội nghị Năng lượng, Công nghệ sạch và Tiện ích của Goldman Sachs hôm 7/1, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói rằng, Washington “sẽ đưa dầu thô từ Venezuela ra thị trường, trước tiên là lượng dầu dự trữ này, và sau đó, về lâu dài, chúng ta sẽ bán sản lượng dầu từ Venezuela ra thị trường”.

Quan chức này cho biết thêm rằng, số tiền thu được sẽ được “gửi vào các tài khoản do chính phủ Mỹ kiểm soát”. Sau đó, số tiền này sẽ được sử dụng để “mang lại lợi ích cho người dân Venezuela”.

“Nguồn lực là vô cùng lớn”, ông Wright kết luận.

Cũng trong ngày 7/1, Bộ Năng lượng Mỹ đã công bố một “bản thông tin tóm tắt”, nói rằng, chính phủ Mỹ “đã bắt đầu tiếp thị dầu thô của Venezuela trên thị trường toàn cầu vì lợi ích của Mỹ, Venezuela và các đồng minh của chúng ta”.

Chính quyền Tổng thống Trump cho biết, họ dự kiến sẽ bán được khoảng 30-50 triệu thùng dầu.

Phát biểu với các phóng viên hôm 7/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã trích dẫn những dự báo tương tự. Ông tiếp tục khẳng định rằng, Washington đã đạt được một "thỏa thuận dầu mỏ… với công ty dầu khí nhà nước của Venezuela (PDVSA)".

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm 7/1, Tổng thống Trump cũng tuyên bố tương tự rằng, số tiền thu được từ việc bán dầu của Venezuela “sẽ do tôi, với tư cách là Tổng thống Mỹ, kiểm soát”.

Theo RT

Điều này được nêu trong một báo cáo của Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI), trích dẫn tuyên bố của các quan chức chính phủ Pakistan.

Đáng chú ý là cuộc đụng độ trên không giữa máy bay Pakistan và Ấn Độ trong Chiến dịch Sindoor vào tháng 5 năm 2025 đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc, dù chưa đầy đủ, về khả năng chiến đấu của tiêm kích và tên lửa trong Không Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) so với các mẫu của phương Tây và Nga.

Trong một loạt các cuộc giao tranh tầm xa, ít nhất 1 máy bay chiến đấu Rafale của Ấn Độ đã bị bắn rơi, cũng như 1 chiếc Su-30MKI và có thể là 2 hoặc 3 máy bay khác của nước này. Việc tên lửa bắn trúng mục tiêu trên không ở khoảng cách xa như vậy là cực kỳ hiếm gặp.

Tiêm kích Rafale của Ấn Độ mang số hiệu BS-001 và một mảnh phần đuôi của nó được tìm thấy vào ngày 8 tháng 5 năm 2025.

Tầm bắn thực tế của tên lửa bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, bao gồm tốc độ và độ cao của máy bay mang, các thông số chuyển động của mục tiêu và hình học dẫn hướng.

Đồng thời, tầm bắn được công bố của phiên bản xuất khẩu tên lửa PL-15E là khoảng 145 km, trong khi cú bắn trúng thực tế, theo dữ liệu hiện có, xảy ra ở cự ly tới 200 km.

Điều này có thể cho thấy Pakistan đã nhận được không phải phiên bản xuất khẩu, mà là phiên bản nội địa của Trung Quốc đối với tên lửa PL-15, với tầm bắn được tuyên bố ở mức 200 - 300 km.

Các ấn phẩm chuyên ngành của Pakistan trước đó đã đưa tin rằng khoảng một tuần trước khi bắt đầu xung đột, Trung Quốc đã gửi cho nước này một lô tên lửa trực tiếp từ kho dự trữ của họ, vốn thuộc diện hạn chế xuất khẩu.

Tên lửa PL-15 ban đầu được phát triển để sử dụng trên các máy bay chiến đấu tàng hình J-20 của Trung Quốc, dẫn đến việc rút ngắn phần vỏ bảo vệ để có thể đặt vừa các khoang bên trong máy bay.

Tên lửa không đối không PL-15E và PL-12AE.

Tên lửa được trang bị đầu dò dẫn đường bằng radar chủ động và kênh trao đổi dữ liệu hai chiều, cho phép máy bay điều chỉnh đường bay của đạn truyền thông tin đo từ xa trở lại máy bay.

Tầm bay xa được đảm bảo nhờ động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hai xung, cho phép duy trì năng lượng cao ở giai đoạn cuối của quỹ đạo.

Theo Militarnyi

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 9/1, Tổng thống Trump thông báo Venezuela đang thả một số lượng lớn tù nhân chính trị như một dấu hiệu "tìm kiếm hòa bình", sau chiến dịch quân sự đầy kịch tính của Mỹ tuần trước dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.

"Đây là một cử chỉ rất quan trọng và khôn ngoan. Mỹ và Venezuela đang hợp tác tốt với nhau, đặc biệt là liên quan đến việc tái thiết cơ sở hạ tầng dầu khí của họ", ông Trump viết.

"Nhờ sự hợp tác này, tôi đã hủy bỏ đợt tấn công thứ hai được lên kế hoạch trước đó. Dường như nó sẽ không cần thiết, tuy nhiên, tất cả các tàu sẽ vẫn ở nguyên vị trí vì mục đích an toàn và an ninh", bài đăng của ông nói thêm.

Những bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra vài giờ sau khi ông ám chỉ trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình "Hannity" của Fox News rằng lãnh đạo phe đối lập Venezuela, Maria Corina Machado, sẽ đến Washington vào tuần tới.

Trước đó, ông Trump đã bác bỏ ý tưởng hợp tác với bà Machado, nói rằng “bà không nhận được sự ủng hộ ở Venezuela”.

Trong cuộc phỏng vấn với New York Times hôm 7/1, Tổng thống Trump cho biết Mỹ "đang có quan hệ rất tốt" với chính phủ Venezuela, do Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez lãnh đạo.

Dự kiến trong hôm nay, ông Trump sẽ gặp các giám đốc công ty dầu mỏ tại Nhà Trắng và các công ty này dự kiến sẽ chi ít nhất 100 tỷ USD ở Venezuela.

Bộ Quốc phòng Nga trong một tuyên bố hôm thứ Sáu (9/1) cho biết, hệ thống tên lửa đạn đạo siêu thanh Oreshnik đã được sử dụng trong cuộc tấn công mới nhất nhằm vào các cơ sở sản xuất máy bay không người lái (UAV), cơ sở hạ tầng năng lượng và các cơ sở quân sự khác bên trong lãnh thổ Ukraine. Vụ tập kích được thực hiện để đáp trả cuộc tấn công của Ukraine vào dinh thự của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại vùng Novgorod.

"Để đáp trả vụ tấn công do chính quyền Kiev thực hiện vào dinh thự của Tổng thống Nga tại vùng Novgorod hôm 29/12, lực lượng vũ trang Nga đã tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn bằng các loại vũ khí tầm xa chính xác cao trên bộ và trên biển, bao gồm cả tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik, cũng như máy bay không người lái nhằm vào nhiều mục tiêu trọng yếu trên lãnh thổ Ukraine. Các mục tiêu của cuộc tấn công đã bị phá hủy", tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga nêu rõ.

Trước đó, truyền thông Ukraine đưa tin, vào đêm ngày 8/1, nhiều tiếng nổ lớn rung chuyển Lviv ngay sau khi còi báo động không kích vang lên. Những báo cáo ban đầu xác nhận một cơ sở hạ tầng trọng yếu của tỉnh đã bị hư hại nghiêm trọng sau đợt tấn công này.

Đại tá Yurii Ihnat, Trưởng phòng Truyền thông thuộc Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine, cho biết, Nga có thể đã phát động một cuộc tấn công vào tỉnh Lviv từ trường bắn Kapustin Yar ở tỉnh Astrakhan của Nga, đây là nơi đặt hệ thống tên lửa Oreshnik.

Theo thông báo mới nhất từ Không quân Ukraine, trong đêm ngày 8, rạng sáng 9/1, Nga đã tiến hành cuộc tấn công hỗn hợp quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, sử dụng tên lửa và hàng trăm máy bay không người lái tấn công. Trong đó bao gồm 242 máy bay không người lái (tấn công và mồi nhử) và 36 tên lửa các loại (13 tên lửa đạn đạo Iskander-M/S-400, 22 tên lửa hành trình Kalibr và 1 tên lửa đạn đạo siêu thanh tầm trung).

Tính đến 9h ngày 9/1, hệ thống phòng không Ukraine đã vô hiệu hóa 244 mục tiêu, trong đó bao gồm 226 UAV và 18 tên lửa.

Không quân Ukraine cho biết 18 tên lửa và 16 máy bay không người lái nhắm trúng vào 19 khu vực, trong khi các mảnh vỡ từ các thiết bị bị bắn hạ rơi xuống nhiều địa điểm trên lãnh thổ Ukraine.

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ mở rộng các chiến dịch trấn áp các băng đảng ma túy, trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Sean Hannity trên Fox News.

“Chúng tôi đã chặn được 97% lượng ma túy vào Mỹ bằng đường biển, và bây giờ sẽ bắt đầu đánh mạnh trên bộ” , ông Trump tuyên bố. “Các băng đảng đang "điều hành" Mexico. Thật đau lòng khi chứng kiến những gì đang xảy ra với đất nước đó”.

Tổng thống Trump cũng cho rằng ma túy đã “giết 250,000-300,000 người ở Mỹ mỗi năm”.

Đây là cuộc phỏng vấn trực tiếp đầu tiên của ông kể từ sau vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Ông Trump ca ngợi các binh sĩ Mỹ tham gia chiến dịch tại Venezuela, gọi họ là một “đội ngũ tuyệt vời”.

“Nhà của [ông Maduro] nằm giữa một pháo đài, với hàng nghìn người và binh lính”, ông cho biết. “Vậy mà chúng ta đã tiến thẳng vào giữa pháo đài đó. Ai có thể nghĩ làm được điều này mà không mất một ai? Kế hoạch được chuẩn bị rất hoàn hảo. Tướng ‘Razin Caine’ và Pete Hegseth thật tuyệt vời".

Bên cạnh việc công bố kế hoạch mở rộng chiến dịch trấn áp các băng đảng ma túy, Tổng thống Trump cũng đề cập đến đường lối đối ngoại mà những người ủng hộ ông gọi là “Học thuyết Donroe”.

Theo ông Trump, đây là cách tiếp cận đặt trọng tâm vào an ninh khu vực và kiểm soát các mối đe dọa xuyên biên giới, đặc biệt là tội phạm ma túy và nhập cư trái phép.

“Họ gọi đó là ‘Donroe’. Tôi không đặt tên như vậy, nhưng về bản chất, đây là vấn đề an ninh cho khu vực. Chúng tôi không muốn ma túy tràn vào nước Mỹ và không muốn những phần tử nguy hiểm xâm nhập”, ông nói.

Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng với Venezuela, trong đó các tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ dự kiến sẽ tham gia tái thiết hạ tầng khai thác dầu tại quốc gia Nam Mỹ này.

“Tái thiết ngành dầu mỏ sẽ mang lại lợi ích cho cả người dân Venezuela và nền kinh tế Mỹ”, ông Trump nói, đồng thời cho biết Nhà Trắng sẽ sớm làm việc với các doanh nghiệp năng lượng để triển khai kế hoạch.

Trao đổi trong một cuộc phỏng vấn với Fox News , Tổng thống Trump nói: "Chúng tôi đã bắt giữ con tàu và hiện đang tiến hành dỡ dầu". Khi được hỏi liệu ông có điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin sau sự việc hay không, ông Trump từ chối bình luận, cho rằng không muốn đề cập đến vấn đề này.

Bộ Giao thông Vận tải Nga trước đó thông báo, vào khoảng 15h ngày 7/1 (giờ Moscow), binh sĩ Mỹ đã đổ bộ lên tàu chở dầu Marinera khi con tàu đang hoạt động trên vùng biển quốc tế.

Bộ này nhấn mạnh rằng, theo các điều khoản của Công ước Luật Biển Liên Hợp Quốc năm 1982, vùng biển quốc tế được điều chỉnh bởi nguyên tắc tự do hàng hải và không quốc gia nào có quyền sử dụng vũ lực chống lại các tàu thuyền được đăng ký hợp lệ theo luật pháp của các quốc gia khác.

Ngày 24/12/2025, tàu Marinera đã nhận được giấy phép tạm thời được phép hoạt động dưới cờ quốc gia Nga, được cấp theo luật pháp Nga và các chuẩn mực của luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi Washington tuân thủ các chuẩn mực và nguyên tắc cơ bản của hàng hải quốc tế, đồng thời chấm dứt ngay các hành động bất hợp pháp đối với tàu Marinera cũng như các tàu thuyền khác đang hoạt động hợp pháp trên biển.

Bộ này cũng bày tỏ quan ngại trước các tuyên bố từ phía Mỹ liên quan đến khả năng truy tố hình sự đối với thủy thủ đoàn của tàu Marinera, cho rằng các biện pháp này là không phù hợp và việc viện dẫn luật trừng phạt để biện minh cho việc bắt giữ tàu là thiếu cơ sở pháp lý.

Chiếc tàu chở dầu nói trên lần đầu tiên bị lực lượng Mỹ nhắm mục tiêu vào cuối năm 2025 sau khi được cho là đã cố gắng tiếp cận Venezuela. Vào thời điểm đó, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ đã cố gắng lên tàu, nhưng thủy thủ đoàn từ chối và đổi hướng đi về phía Đại Tây Dương. Trong quá trình truy đuổi, con tàu đã đổi tên và xin giấy phép tạm thời treo cờ Nga. Kể từ đó, con tàu đã bị một tàu chiến Mỹ và máy bay của các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương theo sát.

Vụ bắt giữ tàu Marinera diễn ra chỉ vài ngày sau khi lực lượng Mỹ tiến hành một cuộc đột kích quân sự ở Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Hannity trên kênh Fox News , ông Trump được hỏi liệu có kế hoạch gặp bà Machado sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro hay không.

“Tôi được biết bà ấy sẽ đến vào tuần tới và tôi mong được gặp bà”, ông Trump trả lời.

Nhà Trắng hiện chưa phản hồi khi được liên hệ để cung cấp thêm chi tiết về cuộc gặp.

Nếu diễn ra, đây sẽ là lần đầu ông Trump gặp bà Machado. Trước đó trong tuần, bà Machado cho biết chưa có cuộc trao đổi nào với tổng thống Mỹ kể từ khi bà giành giải Nobel Hòa bình hồi tháng 10 năm ngoái.

Tương lai chính trị của Venezuela hiện vẫn chưa rõ ràng. Cuối tuần qua, ông Trump từng bác bỏ khả năng hợp tác với bà Machado, cho rằng bà “không có đủ sự ủng hộ và uy tín trong nước”.

Ông cũng nói với Fox News rằng Venezuela, hiện do quyền Tổng thống Delcy Rodriguez lãnh đạo, sẽ cần thêm thời gian để có thể tổ chức bầu cử.

“Chúng ta phải tái thiết đất nước. Họ không thể tổ chức bầu cử ngay bây giờ. Họ thậm chí còn chưa biết cách tổ chức một cuộc bầu cử”, ông Trump tuyên bố.

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, cùng Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino Lopez, tại lễ “Thăng cấp và Trao huân chương cho các Anh hùng và Liệt sĩ”, vinh danh các quân nhân và nhân viên an ninh Venezuela và Cuba thiệt mạng trong chiến dịch quân sự của Mỹ. (Ảnh: Reuters/Leonardo Fernandez Viloria)

Venezuela là thành viên của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Ngành dầu khí nước này đang trở thành trọng tâm trong chính sách của chính quyền Trump.

Một quan chức cấp cao nói với Reuters rằng Venezuela sẽ bắt đầu bán dầu cho Mỹ ngay lập tức, với lô hàng ban đầu khoảng 30-50 triệu thùng và sẽ tiếp tục vô thời hạn.

Ông Trump cho biết sẽ gặp các lãnh đạo tập đoàn dầu khí tại Nhà Trắng ngày 9/1. Theo ông, các công ty này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc tái thiết ngành dầu mỏ Venezuela.

“ Họ sẽ xây dựng lại toàn bộ cơ sở hạ tầng dầu khí. Họ sẽ chi ít nhất 100 tỷ USD. Venezuela có nguồn dầu tuyệt vời, chất lượng rất cao và trữ lượng khổng lồ”, ông nói.

Quốc hội Mỹ thông qua nghị quyết hạn chế quyền quân sự của ông Trump với Venezuela

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Venezuela, Thượng viện Mỹ ngày 8/1 đã thông qua các nghị quyết nhằm hạn chế quyền tiến hành hành động quân sự của Tổng thống Donald Trump đối với quốc gia Nam Mỹ này nếu không có sự cho phép của Quốc hội, theo Reuters .

Cuộc bỏ phiếu diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump ra lệnh cho lực lượng Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ tại thủ đô Caracas hôm 3/1.

Theo Guardian , nghị quyết do Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine soạn thảo. Ngay cả khi được Thượng viện thông qua, văn bản vẫn cần được Hạ viện phê chuẩn và phải có chữ ký của Tổng thống Trump mới có hiệu lực.

Nhiều nhà lập pháp coi đây là một “thắng lợi quan trọng”, cho rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền quyết định việc đưa quân ra chiến trường cho Quốc hội, không phải cho tổng thống.

“Không ai trong chúng ta muốn tổng thống, dù là người này hay bất kỳ ai khác, đưa con trai, con gái của người dân Mỹ ra chiến trường mà không có thông báo, tham vấn, tranh luận và bỏ phiếu tại Quốc hội”, Thượng nghị sĩ Tim Kaine nói.

Giới quan sát đánh giá cuộc bỏ phiếu là một đòn giáng chính trị mạnh vào Tổng thống Trump. Đáp lại, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nghị quyết “gây tổn hại nghiêm trọng đến năng lực tự vệ và an ninh quốc gia của Mỹ, làm suy yếu vai trò của tổng thống với tư cách Tổng tư lệnh quân đội”.

Ông cũng tuyên bố 5 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu thuận “không xứng đáng được tái đắc cử”, đồng thời gọi Đạo luật Quyền lực Chiến tranh – văn bản nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh đơn phương của tổng thống – là “vi hiến”.

Sau cuộc đột kích hôm thứ Bảy, khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tấn công Caracas và bắt giữ Tổng thống Maduro, đưa ông sang New York để hầu tòa với các cáo buộc liên quan đến “khủng bố ma túy”, ông Trump thừa nhận không thông báo trước cho Quốc hội vì cho rằng “Quốc hội thường làm lộ thông tin”.

Tuyên bố này đã làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ trong phe Dân chủ và một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa, những người cho rằng cuộc đột kích là trái luật và có nguy cơ kéo Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài.

Trong thông điệp đăng trên trang cá nhân hôm 6/1, cựu Tổng thống Nga Medvedev viết: "Chúc mừng Giáng sinh Thiên Chúa giáo, thế giới Nga!" kèm theo hình ảnh Nhà thờ Chúa Cứu thế ở thủ đô Moscow với dòng chữ đậm bằng tiếng Anh: "Don't play games with Russia" (Đừng chơi trò với Nga).

Ngay sau đó, nhiều tờ báo quốc tế đã cho rằng đây là một phản ứng trực tiếp đối với bài đăng trước đó của Bộ Ngoại giao Mỹ bằng tài khoản tiếng Nga, trong đó kèm theo một bức ảnh Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio với dòng chữ: "Đừng chơi trò với Tổng thống Trump". Bài đăng của phía Mỹ mô tả ông Trump là "một người hành động quyết liệt".

Động thái trên diễn ra vài ngày sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự tại thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng vợ hôm 3/1, làm dấy lên tranh cãi trên trường quốc tế. Washington khẳng định hành động này là biện pháp thực thi pháp luật cần thiết, trong khi Caracas cùng một số đồng minh, trong đó có Moscow, chỉ trích đây là hành vi xâm phạm chủ quyền quốc gia.

Việc ông Medvedev sử dụng phong cách trình bày trực quan và cấu trúc câu gần giống bài đăng của phía Mỹ đã gây chú ý trong dư luận, thu hút nhiều phản ứng đa chiều trên mạng xã hội.

Trước đó, trong các phát biểu và bài đăng trên mạng xã hội từ năm 2025, cựu Tổng thống Nga Medvedev nhiều lần nhấn mạnh rằng, diễn biến và kết cục của cuộc xung đột Ukraine phụ thuộc rất lớn vào quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Hiện Điện Kremlin chưa lên tiếng bình luận về những suy đoán xung quanh lời bình luận Giáng sinh của ông Medvedev.

"Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm này đã thể hiện khả năng né tránh sự phát hiện của nhiều loại radar và hệ thống điện tử khác nhau của Lực lượng Vũ trang Ukraine". Thông tin này được đăng tải ngày 8 tháng 1 trên tờ Military Watch (MW) của Mỹ, dẫn lời ông Sergey Chemezov, Giám đốc điều hành Tập đoàn công nghệ nhà nước Rostec.

Người đứng đầu một trong những tập đoàn quốc phòng công nghệ cao lớn nhất thế giới đã làm rõ rằng điều này khi đề cập đến việc đối phương sử dụng radar và hệ thống tác chiến điện tử. Rostec duy trì liên lạc với quân đội, tiếp thu nhiều đề xuất và kinh nghiệm chiến đấu tích lũy được để hiện đại hóa máy bay.

"Ít nhất thì quân đội của chúng ta cũng hài lòng. Chiếc máy bay này rất giỏi trong việc vượt qua mọi chướng ngại vật…", ông Chemezov nói tại một cuộc họp của Hội đồng Nhà nước vào cuối tháng 12 năm 2025.

Bài báo đã xác nhận việc sử dụng Su-57 trong khu vực được phòng không Ukraine bảo vệ nghiêm ngặt. Ví dụ vào giữa năm 2024, một chiếc Su-57 đã xâm nhập và bắn hạ một máy bay không người lái tàng hình S-70 Okhotnik bị trục trặc bằng vũ khí không đối không.

Hành động này để ngăn nó rơi vào tay Kyiv và được chuyển giao cho phương Tây để phân tích. Chiếc S-70 nói trên hoạt động gần Kostiantynivka ở Donbass, cách khoảng 15 km sâu trong tuyến phòng thủ của Lực lượng Vũ trang Ukraine.

"Khả năng hoạt động trong khu vực này và tấn công mục tiêu ở tầm nhìn trực tiếp bằng tên lửa không đối không tầm ngắn R-74 của Su-57 chứng tỏ khả năng né tránh radar và tàng hình tiên tiến của máy bay", tờ MW nêu rõ.

Tiêm kích Su-57 thể hiện khả năng tàng hình tiên tiến.

Ấn phẩm MW cũng lưu ý rằng các loại máy bay chiến đấu khác của Nga đã tránh vùng phòng không của Ukraine dựa vào việc bắn tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình hoặc thả bom lượn từ khoảng cách an toàn.

Khả năng né tránh radar khóa mục tiêu là một trong những lợi thế đáng kể nhất của máy bay thế hệ thứ năm so với các tiêm kích đời trước. Hơn nữa, hệ thống phòng không mặt đất của Ukraine được coi là một trong những lưới lửa mạnh nhất ở châu Âu.

Ở cấp độ thấp (tầm ngắn), bao gồm một số lượng rất lớn tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) của Liên Xô và phương Tây cùng nhiều loại vũ khí khác.

Trong khi ở cấp độ tầm trung, chủ yếu được đại diện bởi các hệ thống Buk-M1 và S-125 của Liên Xô, được sửa đổi để bắn tên lửa của phương Tây. Các hệ thống tầm xa hơn bao gồm một số biến thể của S-300 và S-200 thời Liên Xô, cũng như Patriot của Mỹ.

"Sự tập trung khổng lồ các khí tài phòng không của NATO tiếp tục đặt ra thách thức cho Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga, nhưng số lượng rất hạn chế các máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm đang hoạt động đã cho thấy khả năng chống lại các hệ thống phòng thủ này".

"Sự chậm trễ nghiêm trọng trong chương trình Su-57 đã gây ra tác động tiêu cực rất sâu sắc đến nhiều nỗ lực quân sự của Nga, vì không loại tiêm kích nào khác của họ có khả năng tương đương", tờ MW nhấn mạnh.

Về việc sử dụng Su-57 trên chiến trường Ukraine, bao gồm việc chế áp hệ thống phòng không đối phương, không chiến và một loạt phi vụ tấn công chính xác.

Máy bay này vẫn đang trong quá trình phát triển, như chính ông Chemezov đã xác nhận vào tháng 11 năm 2025 tại Triển lãm Hàng không Dubai (UAE). Trong khi đó, việc giao Su-57 cho Algeria đã bắt đầu và việc đàm phán sản xuất theo giấy phép tại Ấn Độ đang được thảo luận.

"Còn nhiều điều chưa chắc chắn về tương lai của chương trình máy bay chiến đấu, bao gồm cả số lượng mà Lực lượng vũ trang Nga sẽ mua", tờ MW kết luận.

Theo Military Watch

Trong phát biểu với sắc thái gay gắt hiếm thấy, dường như ám chỉ chiến dịch đột kích của Mỹ vào Venezuela để bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro hôm 3/1, Tổng thống Steinmeier cho rằng nền dân chủ toàn cầu đang bị tấn công chưa từng có tiền lệ.

Dù vai trò của Tổng thống Đức phần lớn mang tính lễ nghi, nhưng những phát biểu của ông vẫn có trọng lượng nhất định và ông có nhiều không gian hơn các chính trị gia khác để bày tỏ quan điểm.

Tổng thống Đức cho rằng chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine là một bước ngoặt lịch sử, và hành động của Mỹ trở thành “đứt gãy lịch sử lần thứ hai”.

“Tiếp đó là sự sụp đổ các giá trị từ chính đối tác quan trọng nhất của chúng ta - nước Mỹ, quốc gia đã góp phần xây dựng trật tự thế giới này”, Tổng thống Steinmeier phát biểu tại một hội thảo diễn ra vào tối 7/1.

Ông cho rằng cần ngăn chặn thế giới biến thành nơi có những người có thể “chiếm đoạt bất cứ thứ gì họ muốn, nơi các khu vực hay thậm chí cả quốc gia bị coi như tài sản của một vài cường quốc”.

Nhà lãnh đạo này cho rằng cần có sự can thiệp chủ động trong các tình huống đe dọa, và các quốc gia như Brazil và Ấn Độ phải cùng bảo vệ trật tự thế giới.

Chiến dịch đột kích của Mỹ vào Caracas đã gây chấn động thế giới.

Tổng thống Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn được công bố ngày 8/1, rằng Mỹ có thể giám sát Venezuela và kiểm soát nguồn thu từ dầu mỏ của nước này trong nhiều năm tới.

“Chỉ thời gian mới trả lời được” Mỹ sẽ giám sát Venezuela trong bao lâu, Tổng thống Trump nói trong cuộc trả lời New York Times . Khi được hỏi liệu thời gian đó là 3 tháng, 6 tháng, 1 năm hay lâu hơn, ông Trump nói: “Tôi cho rằng sẽ lâu hơn nhiều”.

“Chúng tôi sẽ tái thiết đất nước này theo một cách rất có lợi… Chúng tôi sẽ sử dụng dầu mỏ, và chúng tôi sẽ lấy dầu. Chúng tôi đang kéo giá dầu xuống, và chúng tôi sẽ cung cấp tiền cho Venezuela, thứ mà họ đang rất cần”, nhà lãnh đạo Mỹ nói.

Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang “hợp tác rất tốt” với chính quyền của Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez.

New York Times cho biết ông Trump từ chối trả lời các câu hỏi về lý do vì sao ông không trao quyền lực ở Venezuela cho phe đối lập, lực lượng mà Washington từng coi là bên chiến thắng hợp pháp trong cuộc bầu cử năm 2024.

Sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, ông Trump nhắc lại lời đe dọa sẽ giành quyền kiểm soát đảo Greenland của Đan Mạch, khiến Thủ tướng Đan Mạch và nhiều nhà lãnh đạo châu Âu thể hiện thái độ phản đối gay gắt.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ dường như đã rút lại lời đe dọa sử dụng hành động quân sự với Colombia - quốc gia láng giềng của Venezuela. Ông đã mời Tổng thống Colombia Gustavo Petro, người mà trước đây ông gọi là “người ốm yếu”, sang thăm Washington.

Một ông trùm nổi tiếng — người bị công tố liên bang Mỹ truy nã vì bị cáo buộc điều hành một trong những mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á — vừa bị bắt tại Campuchia và dẫn độ về Trung Quốc.

Nhân vật đó là Chen Zhi (38 tuổi), mang quốc tịch Trung Quốc và Campuchia. Bộ Nội vụ Campuchia cho biết vụ việc diễn ra sau nhiều tháng điều tra phối hợp giữa hai nước, và Campuchia đã tước quốc tịch của Chen trước khi trục xuất.

Chiến dịch được thực hiện theo yêu cầu của phía Trung Quốc, nhưng hiện vẫn chưa rõ Chen sẽ đối mặt những cáo buộc cụ thể nào tại Trung Quốc. Cùng bị bắt còn có hai công dân Trung Quốc khác.

Prince Group: vỏ bọc hào nhoáng của một “đế chế” bị cáo buộc bẩn tối
Chen Zhi là nhà sáng lập kiêm chủ tịch Prince Group, tập đoàn tự giới thiệu là một trong những “đại công ty” lớn của Campuchia, rót vốn vào địa ốc hạng sang, ngân hàng, khách sạn và các dự án xây dựng quy mô lớn.

Nhưng theo cáo buộc của công tố Mỹ, phần lấp lánh ấy chỉ là lớp sơn. Họ nói “đế chế” của Chen được nuôi bằng lao động cưỡng bức và lừa đảo tiền mã hóa, giăng bẫy nạn nhân khắp thế giới — có thời điểm bị cho là đem về cho Chen và đồng bọn tới 30 triệu USD mỗi ngày.

Mỹ – Anh trừng phạt, New York truy tố, và cú tịch thu tiền mã hóa “lớn nhất lịch sử”
Tháng 10, cơ quan chức năng Mỹ và Anh đã trừng phạt Prince Group cùng hàng chục đơn vị liên hệ, xếp họ vào diện tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.

Tại New York, Chen bị truy tố vắng mặt với các cáo buộc như âm mưu rửa tiền và âm mưu gian lận qua mạng/viễn thông cùng nhiều cộng sự.

Đáng chú ý, phía Mỹ còn nói họ đã tịch thu 15 tỷ USD tiền mã hóa liên quan đến Chen sau một cuộc điều tra kéo dài nhiều năm — và mô tả đây là vụ tịch thu tài sản (forfeiture) lớn nhất trong lịch sử Bộ Tư pháp Mỹ.

Sau khi bản cáo trạng được công bố, nhiều nơi khác như Singapore, Thái Lan, Hong Kong, Đài Loan cũng đồng loạt thông báo phong tỏa hoặc thu giữ hàng trăm triệu USD tài sản có liên hệ.

Prince Group phản pháo: “bịa đặt để hợp thức hóa việc tịch thu tài sản”
Trước đó, Prince Group từng phủ nhận sai phạm, cho rằng các cáo buộc là “vô căn cứ” và nhằm “biện minh cho việc tịch thu tài sản trái pháp luật.”

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh Chen bị còng tay, trùm đầu, được lực lượng an ninh áp giải rời máy bay sau khi về đến Trung Quốc. Bộ Công an Trung Quốc nói Chen đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hình sự theo luật, các vụ án liên quan đang điều tra tiếp, và gọi ông ta là cầm đầu một đường dây cờ bạc – lừa đảo online xuyên biên giới.

Họ cũng tuyên bố sẽ phát lệnh truy nã đối với nhóm “thành viên chủ chốt” đầu tiên của đường dây, và sẽ truy bắt tất cả kẻ đào tẩu.

Vì sao Campuchia phải ra tay? Áp lực quốc tế, và bài toán “né” tòa Mỹ – Anh
Campuchia thời gian gần đây chịu sức ép ngày càng lớn về các “cứ điểm lừa đảo” hoạt động trong lãnh thổ. Phía Bộ Nội vụ Campuchia nói vụ bắt nằm trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia.

Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo các mạng lưới lừa đảo kiểu “scam hubs” đang tiến hóa và phình to ở quy mô chưa từng có, bất chấp những chiến dịch truy quét rầm rộ năm ngoái.

Một chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia nhận định: vụ bắt này phản ánh áp lực quốc tế đã chạm ngưỡng, khiến Phnom Penh khó tiếp tục “đứng yên”. Đồng thời, việc dẫn độ về Trung Quốc có thể giúp Campuchia giảm soi xét từ phương Tây, trong khi phù hợp với mong muốn của Bắc Kinh là giữ một vụ án nhạy cảm khỏi tòa Mỹ – Anh.

Dẫn độ về Trung Quốc: Mỹ gần như “mất tay” trong ngắn hạn
Các phân tích cho rằng việc Chen bị đưa về Trung Quốc khiến khả năng ông ta phải ra tòa ở Mỹ trở nên rất khó xảy ra trong tương lai gần. Lý do đơn giản: Trung Quốc không có hiệp ước dẫn độ với Mỹ, trong khi quan hệ hai nước đang căng thẳng vì cạnh tranh địa chính trị – kinh tế.

Nói thẳng ra, kết quả này gần như tạo ra một “lá chắn” giúp Chen thoát khỏi thẩm quyền xét xử của Mỹ, ít nhất là trước mắt.

“Pig butchering”: ngành công nghiệp lừa đảo 50–70 tỷ USD và những trại lao động cưỡng bức
Giới chuyên gia ước tính “công nghiệp lừa đảo toàn cầu” (phần lớn tập trung ở Đông Nam Á) trị giá khoảng 50–70 tỷ USD. Riêng năm 2023, nạn nhân tại Mỹ bị lừa mất ít nhất 10 tỷ USD.

Mấu chốt rùng rợn của hệ thống này là: nó dựa vào hàng trăm ngàn người bị buôn người hoặc dụ dỗ tới làm việc trong những khu phức hợp canh gác nghiêm ngặt, rồi bị ép thực hiện các cú lừa đầu tư hoặc tình cảm — kiểu “vỗ béo rồi thịt” (pig butchering) — móc sạch tiền tiết kiệm cả đời của nạn nhân.

Công tố Mỹ cáo buộc Chen và đồng phạm vận hành ít nhất 10 trại lao động cưỡng bức ở Campuchia từ năm 2015 để làm các kèo đầu tư tiền mã hóa, dưới đe dọa bạo lực. Tiền bẩn sau đó bị cáo buộc rửa qua doanh nghiệp, kèm theo hối lộ quan chức để né điều tra và các cuộc đột kích.

Theo cáo buộc, Prince Group là “ô dù” cho hơn 100 công ty bình phong, dùng để bơm dòng tiền rửa qua 12 quốc gia và vùng lãnh thổ, từ Singapore cho tới những nơi xa như St Kitts & Nevis.

Và tiền ấy, theo hồ sơ công tố, được ném vào tranh Picasso, máy bay riêng, bất động sản ở khu sang trọng London — cùng những phong bì trơn tru cho người có quyền.

Điều Bắc Kinh muốn: xử “êm”, và giữ kín những dây liên hệ nhạy cảm
Dù Chen có thể còn nhiều “món nợ pháp lý” ở Trung Quốc, các cáo buộc cụ thể vẫn mờ đục. Nhưng theo giới phân tích, Bắc Kinh có động cơ mạnh để xử nội bộ và hạn chế ồn ào, bởi đằng sau một đế chế như Prince Group là vô số mối ràng buộc: tiền, dự án, quan hệ khu vực — và cả những liên hệ nhạy cảm được cho là dính tới một số nhân vật có vị trí.

Vụ dẫn độ này vì thế không chỉ là chuyện “một ông trùm bị còng tay”. Nó là lời nhắc lạnh người rằng: trong thời đại tiền mã hóa và lừa đảo xuyên biên giới, có những “đế chế” mọc lên bằng nỗi sợ, bằng bạo lực, bằng nước mắt của người bị lừa… rồi một ngày, cũng có thể sụp xuống chỉ bằng một cú ký giấy trục xuất.

Giữa vùng nước xanh tưởng như hiền lành của Caribbean, một con tàu dầu nữa vừa bị Mỹ chặn lại. Bộ Tư lệnh Miền Nam Hoa Kỳ cho biết lực lượng Mỹ phối hợp với Bộ An ninh Nội địa đã xuất phát từ hàng không mẫu hạm USS Gerald R. Ford và khống chế tàu Motor/Tanker Olina “không xảy ra sự cố”.

Theo dữ liệu hàng hải, Olina đang di chuyển gần Venezuela dưới cờ Timor-Leste. Vụ việc nối tiếp chuỗi hành động trong tuần: trước đó, Mỹ đã thu giữ hai tàu liên quan đến Venezuela, gồm một tàu treo cờ Nga ngoài Đại Tây Dương và một tàu khác ngay tại Caribbean. Nhà Trắng cũng phát tín hiệu rõ ràng: Washington sẵn sàng tiếp tục siết “đội tàu bóng tối”, những tàu bị cáo buộc lách trừng phạt để vận chuyển dầu.

Nhà Trắng mở bàn “đại sự” với các tập đoàn dầu khí
Trong khi ngoài khơi là những cú chặn tàu, thì trong Nhà Trắng là một bàn cờ khác — bàn cờ tiền, dầu và hạ tầng. Tổng thống Donald Trump dự kiến gặp hơn một chục lãnh đạo ngành dầu khí nhằm thuyết phục các công ty lớn quay lại rót vốn, “đánh thức” và tái thiết hệ thống dầu khí Venezuela theo hướng “mới hơn, hiện đại hơn”.

Đi cùng cuộc gặp có những nhân vật chủ chốt: Ngoại trưởng Marco Rubio (người đang dẫn dắt chiến lược với Caracas), Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum. Phía doanh nghiệp có đại diện từ Chevron, ExxonMobil, ConocoPhillips, Halliburton, Valero, Marathon, Shell… và nhiều cái tên khác.

Lịch trong ngày của ông Trump cũng được sắp như một chuỗi mắt xích: buổi trưa gặp Ngoại trưởng, sau đó ăn trưa với Phó Tổng thống JD Vance, rồi bước vào cuộc họp với giới dầu khí — trước khi rời Washington về Palm Beach, Florida cho cuối tuần. Ít công khai, nhiều tính toán.

Hủy “làn sóng 2”: đổi lấy hợp tác và tù nhân chính trị
Đáng chú ý, ông Trump tuyên bố đã hủy “đợt tấn công thứ hai” mà trước đó được dự liệu sẽ diễn ra sau chiến dịch lật đổ lãnh đạo Venezuela. Lý do được đưa ra: Venezuela đang “hợp tác tốt”, đặc biệt trong câu chuyện tái thiết dầu khí.

Trong cùng nhịp thời gian ấy, phía Venezuela thông báo sẽ thả một số lượng đáng kể tù nhân chính trị — điều Washington coi là một yêu cầu then chốt. Các đợt thả bắt đầu từ ngày trước đó, gồm cả những trường hợp nổi bật trong giới đối lập, với thông điệp “tìm kiếm hòa bình” từ phía chính quyền lâm thời.

Ông Trump cũng nhấn mạnh: dù “làn sóng 2” bị hủy, các tàu vẫn sẽ ở nguyên vị trí nhằm bảo đảm “an toàn và an ninh”. Nói cách khác: bớt tiếng nổ, nhưng vẫn giữ thế gọng kìm.

Thượng viện lên phanh: giới hạn quyền chiến tranh tại Venezuela
Trong lúc Nhà Trắng tăng tốc, Quốc hội lại kéo phanh. Thượng viện Mỹ đã thúc đẩy một biện pháp nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống liên quan đến Venezuela — khi tương lai quốc gia Nam Mỹ này đang bước vào giai đoạn mờ sương, khó đoán.

Đó là dấu hiệu cho thấy Washington không chỉ tranh luận về “làm gì”, mà còn tranh luận về “ai được quyền làm” và “làm tới đâu”.

Sau biển là đất liền: lời cảnh báo nhắm vào cartel
Chưa dừng ở Venezuela, ông Trump còn tuyên bố chính quyền sẽ sớm “đánh vào đất liền” để nhắm các cartel ma túy, sau một thời gian tập trung đánh chặn đường biển. Ông nói Mỹ đã “đánh sập 97%” dòng ma túy vào bằng đường nước, và giờ sẽ chuyển sang giai đoạn mới.

Trong câu chuyện đó, Mexico bị kéo vào vùng nhiễu động. Ông Trump nói từng đề cập việc Mỹ hỗ trợ quân sự để truy quét cartel, còn Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum công khai phản đối và nhấn mạnh lập trường: không chấp nhận can thiệp vào công việc nội bộ.

Biển Caribbean vì thế không chỉ là nơi tàu dầu đi qua. Nó trở thành mặt gương phản chiếu một canh bạc lớn: dầu mỏ, quyền lực, trừng phạt, tái thiết — và những đường ranh mong manh giữa hợp tác và đối đầu.

Giữa cái lạnh buốt của Minnesota, nỗi đau bỗng có hình dáng rất rõ: một người mẹ 37 tuổi – Renee Good – đã gục xuống sau phát súng của một nhân viên ICE. Chỉ trong vài chục giờ, Minneapolis từ một thành phố bình thường biến thành một bản tin nóng, một ngọn lửa tranh cãi, và một nghĩa trang hoa nến mọc lên ngay trên mặt đường.

Hôm nay, Thống đốc Tim Walz tuyên bố một “Day of Unity” – “Ngày Đoàn Kết” – để tưởng niệm Renee Good. Ông kêu gọi người dân Minnesota và cả nước dành một phút mặc niệm lúc 10 giờ sáng theo giờ địa phương để nhớ về người phụ nữ đã ra đi trong biến cố này.

Walz nói đây là lúc “cùng đau buồn trong bình yên, đoàn kết và phục vụ”, để người dân có thể đứng lên một cách ôn hòa vì những giá trị chung của nước Mỹ.

Không chỉ là lời chia buồn: đoàn kết bằng hành động
Bản tuyên cáo của thống đốc không dừng ở câu chữ. Nó giống một lời nhắc nhở rất đời thường: hãy nắm tay nhau trong thời khắc tang thương.

Ông kêu gọi hàng xóm, gia đình, cộng đồng đỡ nâng nhau “trong thời gian đau buồn này”. Ông đề nghị các nhà thờ và tổ chức tôn giáo mở cửa, để người cần nơi trú ẩn tinh thần có chỗ lắng lại. Ông cũng khuyến khích mọi người ủng hộ các cơ sở kinh doanh địa phương – những nơi cũng đang bị chấn động bởi bất ổn và sợ hãi.

Và quan trọng hơn, Walz mời gọi người dân tham gia những việc tử tế cụ thể: hành động phục vụ cộng đồng, giúp đỡ người yếu thế, làm điều nhỏ nhưng thật. Theo ông, đây là khoảnh khắc để dùng “tiếng nói tập thể” đứng về phía sự tử tế và dân chủ.

Minneapolis chuẩn bị lên tiếng: họp báo ở Tòa Thị Chính
Cùng buổi sáng, lãnh đạo thành phố và tiểu bang dự kiến xuất hiện tại khu vực rotunda của Tòa Thị Chính Minneapolis. Thị trưởng Jacob Frey sẽ đi cùng các ủy viên hội đồng và nghị sĩ tiểu bang – những người đại diện cho khu phố của Renee Good.

Song song đó, các gia đình và giới giáo dục cũng dự kiến tổ chức những cuộc họp báo riêng, với một thông điệp đang vang lên ngày càng rõ: yêu cầu ICE tránh xa trường học. Sau những cảnh hỗn loạn và căng thẳng trong khu dân cư, nỗi lo lớn nhất của nhiều phụ huynh là: đừng để sân trường biến thành nơi đối đầu.

Từ Minneapolis lan ra cả nước: biểu tình, thắp nến, và cơn giận chưa nguôi
Đêm qua, không chỉ Minneapolis. Nhiều nơi từ New York đến Portland, từ Washington DC đến các thành phố khác đã có biểu tình và thắp nến. Người ta xuống đường không chỉ vì phẫn nộ, mà còn vì cảm giác bất an: hôm nay là Renee Good, ngày mai có thể là ai?

Ở gần một tòa nhà liên bang khu Minneapolis, rào chắn bê tông mới được dựng lên từ sớm. Đây là nơi các cuộc tụ tập hôm trước từng căng thẳng, thậm chí có lúc xảy ra bắt giữ.

Còn tại hiện trường vụ nổ súng, chính quyền Minneapolis bắt đầu dọn các chướng ngại vật tự phát mà người biểu tình dựng lên. Lý do rất thực tế: đường bị chặn có thể làm chậm xe cứu hỏa, xe cấp cứu, và khiến việc ứng phó khẩn cấp trở nên nguy hiểm. Nỗi đau vẫn còn đó, nhưng thành phố cũng phải cố giữ nhịp thở tối thiểu để không trượt sang một bi kịch khác.

Một người phụ nữ, nhiều câu hỏi: Renee Good là ai trong ký ức người ở lại?
Những gì được kể về Renee Good khiến câu chuyện càng xé lòng: cô là một người mẹ, một người bạn đời, một người làm thơ, một người được hàng xóm nhớ đến bằng sự ấm áp. Cái chết của cô vì thế không chỉ là “một vụ việc”, mà là một chiếc ghế trống trong căn nhà có trẻ con chờ mẹ về.

Trong không khí tang thương ấy, có những tiếng nói văn chương cũng xuất hiện. Một nhà thơ trẻ nổi tiếng ở Mỹ đã đăng thơ tưởng niệm Renee, nhắc đến “sự vắng mặt gầm lên” giữa nến, hoa và những lời cầu nguyện. Khi thơ phải lên tiếng, nghĩa là nỗi đau đã vượt khỏi phạm vi của một bản tin.

“Ngày Đoàn Kết”: liệu có đủ để hạ nhiệt?
“Day of Unity” không phải cây đũa thần. Nó không trả lời ngay được ai đúng ai sai, không thay thế một cuộc điều tra minh bạch, không bù đắp được một người mẹ đã mất.

Nhưng giữa thời điểm xã hội bị xé đôi bởi giận dữ và hoài nghi, lời kêu gọi của Walz giống một điểm tựa tạm thời: hãy cúi đầu một phút, để nhắc nhau rằng trước khi là phe phái, trước khi là khẩu hiệu, trước khi là tranh cãi… đây là cái chết của một con người.

Và nếu cả cộng đồng còn có thể cùng im lặng trong một phút, biết đâu họ cũng còn có thể cùng đòi hỏi một điều lớn hơn: sự thật, trách nhiệm, và một ranh giới rõ ràng để bi kịch như vậy đừng lặp lại.