Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không còn là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gõ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ còn ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào.

1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực chìm vào bóng tối vì mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân còn nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu mình vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều gì đang đến tiếp theo”.

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đã bị bắt
Gần như song song với những gì xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đã tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đã bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.

Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.

Một số hãng tin quốc tế lưu ý rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về tình trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. Vì thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.

Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các hình ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu não quốc phòng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.

Không chỉ thủ đô, các báo cáo còn nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngõ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống phòng không đang bốc cháy.

Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, thì La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều gì, và nhằm gửi thông điệp gì – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.

“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.

Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe còi cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.

Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó còn có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.

Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố tình trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đã ký tình trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch phòng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.

Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xã hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.

Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lãnh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống còn” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.

Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.

Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.

Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas còn bốc khói, một động thái rất cụ thể đã xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hãng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela vì rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.

Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy tình hình đã vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.

Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.

Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực hòa bình”.

Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó còn là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.

Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đòn đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đòn đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; còn việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.

Một số bản tin còn cho biết Trump đã phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu còn chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rõ: đây không phải cơn bão tự nhiên; nó giống một cánh cửa đã bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.

Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lãnh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lý, về ngoại giao, và về tâm lý quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rõ ràng, thì thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.

Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.

Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quý nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.

11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những gì đã xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không còn là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.

Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đình lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nhìn Venezuela như nhìn một ngọn đèn bão: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.

Có lẽ không có biểu hiện quyền lực nào trần trụi hơn cảnh một tổng thống đương nhiệm bị lôi khỏi thủ đô của mình giữa đêm, rồi “biến mất” trên một chuyến bay rời khỏi đất nước.

Chỉ bằng một bài đăng ngắn ngủi trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng ông có thể hành động nhanh, bất ngờ, quyết liệt — và trong mắt nhiều người, có thể cả liều lĩnh — để đạt các mục tiêu đối ngoại vốn thay đổi theo từng thời điểm. Sự quyết đoán ấy tạo ra cảm giác Hoa Thịnh Đốn (Washington) đang vận hành như một lưỡi dao: cắt rất ngọt, nhưng cũng có thể để lại vết thương khó cầm máu cho trật tự quốc tế.

“Bắt người để đưa ra tòa Mỹ”: mô thức quen mà lần này là ngoại lệ cực lớn
Chiến dịch đưa Tổng thống Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) Nicolás Maduro và phu nhân rời khỏi nơi được bảo vệ nghiêm ngặt ở Gia Lạp Gia Tư (Caracas) để “đối mặt hệ thống tòa án Mỹ” — nếu đúng như các thông tin được thuật lại — có vẻ đi theo một mô thức cực đoan nhưng vẫn quen thuộc của Hoa Thịnh Đốn (Washington): truy đuổi một “kẻ đào tẩu” bị coi là tội phạm, treo thưởng tới 50 triệu USD, rồi ra tay bắt giữ.

Nhưng điểm dị thường nằm ở chỗ: Maduro là nguyên thủ quốc gia. Dù cáo trạng ghi gì, câu chuyện này vẫn sẽ mang mùi chính trị rất nặng. Bởi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) từ lâu đã là “mục tiêu” trong nhiều tầng mục tiêu của Mỹ — từ chống ma túy, năng lượng, cho đến sắp xếp lại liên minh trong khu vực.

“Vừa đúng mục tiêu, vừa mắc nghịch lý”: lý do Mỹ muốn Maduro ra đi
Các đời Nhà Trắng nối tiếp nhau đều muốn loại bỏ chế độ cánh tả ở Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) — bị mô tả là độc đoán và đôi lúc bạo lực — nhưng lý do mỗi thời lại được đóng gói khác nhau. Trong nhiệm kỳ hai của Trump, lập luận nổi bật là coi Maduro như “trùm” một mạng lưới buôn ma túy khu vực; việc kết thúc vai trò đó được đưa lên thành lý do chính đáng hóa áp lực kinh tế và quân sự.

Tuy nhiên, chính lập luận ấy tạo ra một nghịch lý: nếu Maduro là “trùm tội phạm”, thì ông không thể đơn giản “tự bước xuống” rồi an toàn đi về, như một nhân vật chính trị bình thường. Ông bị biến thành một đối tượng pháp lý — và một khi đã là đối tượng pháp lý, “ra đi êm thấm” gần như là điều xa xỉ.

Thêm một điểm gai góc khác: bằng chứng về vai trò “đỉnh cây” trong hệ sinh thái ma túy khu vực bị cho là không mạnh như Hoa Thịnh Đốn (Washington) mong muốn. Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) bị cáo buộc để lọt ma túy qua không phận và bờ biển; Colombia — nước sản xuất cocaine lớn nhất thế giới — lại nằm ngay bên kia biên giới. Nhưng các cartel ở Mexico và Colombia vốn là những tay chơi lớn hơn, trong khi lại không chịu mức tập trung quân sự kiểu “đánh thẳng vào thủ đô” như Gia Lạp Gia Tư (Caracas) vừa trải qua. Chính sự lệch pha ấy khiến nhiều người càng tin: đây sẽ luôn “có màu chính trị”, dù được bọc bằng ngôn ngữ pháp lý.

Tham vọng “sân sau”: bóng dáng một “Monroe Doctrine” phiên bản mới
Ở trung tâm sâu nhất của vụ việc là tham vọng mở rộng ảnh hưởng của Hoa Thịnh Đốn (Washington) lên “vùng gần kề” của mình — điều nhiều người gọi là một phiên bản cập nhật của Học thuyết Monroe. Một Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) “ngoan” hơn sẽ có lợi cho thị trường năng lượng, nhưng quan trọng không kém là bài toán di cư: hàng triệu người Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) đang tìm nơi trú ẩn tại Mỹ sẽ có một nơi để quay về nếu Gia Lạp Gia Tư (Caracas) đổi trục.

Nhưng mọi toan tính đều gặp câu hỏi lạnh lùng nhất: sau khi kéo được Maduro ra khỏi bàn, Mỹ và các bên còn lại sẽ đặt quân cờ nào lên thay?

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) im tiếng, nhưng chính quyền nói “không biết ông ấy ở đâu”
Trong lúc Hoa Thịnh Đốn (Washington) phát tín hiệu chiến thắng, phía Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) lại rơi vào trạng thái vừa cứng rắn vừa hoang mang. Phó Tổng thống Delcy Rodríguez nói chính phủ không biết Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores đang ở đâu, đồng thời yêu cầu Mỹ phải đưa ra “bằng chứng còn sống”. Bà cũng cho biết các đợt tấn công gây thiệt mạng cho quan chức, quân nhân và dân thường ở nhiều nơi.

Bộ trưởng Quốc phòng Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) tuyên bố Mỹ đã dùng tên lửa và rocket đánh vào các khu vực đô thị, gọi đây là “xâm lược” và là “nỗi nhục lớn nhất” đất nước từng chịu, đồng thời thề sẽ kháng cự.

Nhưng tại hiện trường, bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas) có lúc lại yên ắng vài giờ liền. Nhà báo tường thuật nghe nhiều máy bay và trực thăng đi qua trước đó, rồi thành phố chìm vào im lặng. Người dân phần lớn chọn ở nhà, chờ tin — một kiểu bình tĩnh căng thẳng, như đứng trước cửa bão.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”, cảnh báo vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng gay gắt. Nga kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” về việc Maduro và phu nhân bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ. Nga nói nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập — điều được coi là nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế.

Trước đó, Nga cũng đã lên án Mỹ bằng cụm chữ nặng nề “hành vi xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

Châu Âu phản ứng dồn dập: kêu gọi tôn trọng Hiến chương LHQ, tránh leo thang
Nhiều lãnh đạo châu Âu lên tiếng trong trạng thái vừa theo dõi vừa dè chừng.

Đại diện đối ngoại của EU, Kaja Kallas, nói đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio và phía EU tại Gia Lạp Gia Tư (Caracas); EU nhắc lại quan điểm Maduro “thiếu tính chính danh”, ủng hộ chuyển tiếp hòa bình, đồng thời kêu gọi tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Bỉ cho biết đại sứ quán ở Bogotá “kích hoạt tối đa” để ứng phó và theo dõi cùng đối tác châu Âu. Hà Lan nói tình hình Gia Lạp Gia Tư (Caracas) “chưa rõ ràng”, vẫn liên lạc với cơ quan ngoại giao tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Ba Lan kiểm tra số công dân ở Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) và nói chưa có thông tin ai cần trợ giúp khẩn. Tây Ban Nha nói đang theo dõi sát, các cơ quan đại diện vẫn hoạt động và kêu gọi giảm căng thẳng.

Trong khi đó, Belarus tuyên bố lên án mạnh mẽ và gọi hành động của Mỹ là “mối đe dọa trực tiếp” đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Hậu trường chiến dịch: Delta Force, CIA theo dõi vị trí, dấu nhiệt NASA gần Fort Tiuna
Các chi tiết hậu trường được thuật lại cho thấy Trump đã “bật đèn xanh” vài ngày trước để bắt Maduro. Nhiệm vụ được cho là do Delta Force thực hiện; vị trí của Maduro được CIA theo dõi, trong bối cảnh Trump từng cho phép hoạt động bí mật trong lãnh thổ Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) từ vài tháng trước.

Một chi tiết đáng chú ý khác đến từ dữ liệu vệ tinh: hệ thống NASA FIRMS ghi nhận hai “dấu nhiệt” gần Fort Tiuna — một cơ sở quân sự lớn — vào rạng sáng, trùng với các video được định vị địa lý cho thấy cháy lớn và nổ quanh khu vực này. FIRMS thường dùng để phát hiện bất thường nhiệt như cháy kéo dài, giúp phác họa thêm “hậu cảnh” của một đêm bị xé toạc.

Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sau Maduro: hiến pháp, sụp đổ, hay quân đội lên nắm?
Tương lai gần của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) mù mịt như chính bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sau khói lửa. Theo hiến pháp Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), nếu xảy ra “vắng mặt tuyệt đối” của tổng thống, quyền lực sẽ chuyển sang Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, và một cuộc bầu cử phải được tổ chức trong vòng 30 ngày; tổng thống mới sẽ có nhiệm kỳ trọn 6 năm.

Nhưng hiến pháp chỉ là một kịch bản. Thực tế có thể rẽ sang những ngả khác:
- Kịch bản chế độ rạn vỡ: các nhân vật chóp bu có thể từ chức, bỏ chạy, hoặc tan hàng. Phe đối lập trong và ngoài nước sẽ coi đây là cơ hội vàng. Đối lập nói tổng thống “hợp pháp” là Edmundo González — chính trị gia đang lưu vong ở Tây Ban Nha. Ông được nhắc là có hậu thuẫn mạnh của phong trào dân chủ do María Corina Machado dẫn dắt; phong trào này từng tuyên bố sẵn sàng cho một chuyển tiếp “trật tự và hòa bình” khi Maduro rời khỏi quyền lực.
- Kịch bản quân đội: một cuộc tiếp quản của lực lượng vũ trang là khả năng không thể loại trừ. Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López đã phát biểu cứng rắn rằng Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ chống lại sự hiện diện của lực lượng nước ngoài, gọi đây là “cuộc sỉ nhục lớn nhất” đất nước phải gánh.

Maduro ra đi — nếu đúng như phía Mỹ nói — là một chiến thắng cho Trump.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Từ một giọng ca dân ca - trữ tình quen thuộc của thập niên 1990, ca sĩ Hà Phương bước sang một chương hoàn toàn khác khi trở thành phu nhân của tỷ phú gốc Việt hàng đầu nước Mỹ, được công chúng gọi tên như “nữ ca sĩ giàu nhất Việt Nam”.


Hà Phương sinh năm 1972, lớn lên trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật rõ. Cô là chị em ruột với Cẩm Ly và Minh Tuyết - hai cái tên đều có vị thế vững chắc trong làng nhạc. Nếu Cẩm Ly gắn liền với danh xưng “chị Tư quốc dân”, “nữ hoàng dân ca”, Minh Tuyết thành công rực rỡ ở thị trường hải ngoại với hình ảnh quyến rũ, hiện đại, thì Hà Phương lại chọn cho mình con đường chậm rãi hơn, gắn bó với dân ca Nam Bộ và những ca khúc trữ tình mang màu sắc quê hương.

Bước ngoặt đầu tiên của Hà Phương đến vào năm 1991 khi cô lọt Top 10 cuộc thi Tiếng hát Truyền hình. Thời điểm đó, giọng ca trong trẻo, mộc mạc nhưng giàu cảm xúc giúp cô nhanh chóng được khán giả nhớ mặt gọi tên. Tên tuổi Hà Phương gắn chặt với giai đoạn hoàng kim của series âm nhạc Mưa Bụi, nơi cô trở thành một trong những giọng ca nữ được yêu thích nhất. Sự kết hợp ăn ý với Trần Sang trong các ca khúc như Sông Quê, Hoa Cau Vườn Trầu từng tạo nên hiện tượng, giúp Hà Phương trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả cả nước suốt nhiều năm liền.

Khi sự nghiệp đang ổn định, năm 2000, Hà Phương sang Mỹ định cư. Quyết định này đánh dấu giai đoạn thứ hai trong hành trình nghệ thuật của cô. Tại hải ngoại, Hà Phương tiếp tục hoạt động ca hát, cộng tác thường xuyên với các trung tâm nghệ thuật lớn. Dù không xuất hiện dày đặc, cô vẫn giữ được vị trí riêng nhờ dòng nhạc trữ tình - dân ca mang đậm dấu ấn cá nhân. Trong suốt sự nghiệp, Hà Phương đã phát hành khoảng 12 album solo, duy trì việc đi hát đều đặn.



Không dừng lại ở âm nhạc, Hà Phương còn lấn sân sang điện ảnh. Năm 2017, cô tham gia dự án phim Finding Julia, đồng thời đảm nhận vai trò sản xuất. Bộ phim có sự góp mặt của các diễn viên Hollywood như Richard Chamberlain và Andrew McCarthy, cho thấy tham vọng nghiêm túc của Hà Phương trong việc thử sức ở lĩnh vực mới, thay vì chỉ dừng ở mức “đóng cho biết”.

Điều khiến Hà Phương trở thành tâm điểm truyền thông nhiều năm qua đến từ cuộc hôn nhân với tỷ phú Chính Chu. Năm 2000, Hà Phương kết hôn với vị doanh nhân gốc Việt được xếp vào nhóm tỷ phú hàng đầu tại Mỹ. Từ đó, Hà Phương gắn liền với hình ảnh một nữ ca sĩ sở hữu khối tài sản khiến nhiều người choáng ngợp. Theo các ước tính, tổng giá trị tài sản của vợ chồng Hà Phương hiện rơi vào khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương khoảng 40.000 tỷ đồng.

Cuộc sống của Hà Phương tại Mỹ được ví như “bà hoàng” đúng nghĩa. Gia đình cô sở hữu căn penthouse nằm ở tầng 89 và nửa tầng 90 của Trump World Tower, với diện tích gần 1.400 m², gồm 34 phòng và giá trị được công bố khoảng 34,3 triệu USD.

Ngoài bất động sản tại New York, vợ chồng Hà Phương còn có nhiều biệt thự lớn tại Mỹ, cùng các phương tiện xa xỉ như phi cơ riêng, trực thăng và bộ sưu tập siêu xe. Nữ ca sĩ cũng nhiều lần xuất hiện với trang sức kim cương đắt đỏ, trong đó có chiếc nhẫn được cho là trị giá khoảng 1 triệu USD.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Hà Phương không lựa chọn lối sống phô trương. Nhiều năm qua, nữ ca sĩ dành nhiều tâm huyết cho hoạt động cộng đồng thông qua quỹ thiện nguyện do cô sáng lập nhằm hỗ trợ trẻ em nghèo và nghệ sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Hà Phương từng chia sẻ toàn bộ lợi nhuận từ các hoạt động nghệ thuật của mình đều được dùng cho mục đích thiện nguyện, coi đó như một cách trả ơn cuộc đời sau những gì cô đã nhận được.

Những năm gần đây, Hà Phương thường xuyên trở về Việt Nam, tham gia một số chương trình truyền hình, thực hiện dự án âm nhạc mới và xuất hiện cùng Cẩm Ly - Minh Tuyết trong các dịp đặc biệt. Không còn hoạt động dày đặc như thời đỉnh cao, nhưng mỗi lần tái xuất, Hà Phương vẫn nhận được sự quan tâm lớn. Gia đình Hà Phương, Cẩm Ly, Minh Tuyết trở thành gia đình hiếm hoi có 3 cô con gái cực phẩm, đều là giọng ca thực lực và có cuộc sống sang chảnh nhiều người ngưỡng mộ.

Rạng sáng Thứ Bảy, Gia Lạp Gia Tư (Caracas) không bừng tỉnh bằng chuông nhà thờ hay tiếng xe cộ cuối tuần. Thành phố thức dậy bởi tiếng nổ, bởi âm thanh nặng nề của máy bay và trực thăng xé qua bầu trời, và bởi một câu hỏi treo lơ lửng trên từng con phố: chuyện gì vừa xảy ra?

Trong khi người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) còn chưa kịp hiểu, thì ở Hoa Thịnh Đốn (Washington), một chi tiết khác lại gây chấn động không kém: Quốc hội Mỹ được thông báo về chiến dịch… sau khi mọi thứ đã diễn ra.

“Xong việc rồi mới báo”: Quốc hội nhận thông tin sau chiến dịch
Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chính quyền Trump bắt đầu thông báo cho lãnh đạo Quốc hội và các ủy ban then chốt về chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro sau khi sự việc đã xảy ra. Lý do được đưa ra là thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump theo Điều II Hiến pháp Mỹ – điều khoản xác định tổng thống là Tổng tư lệnh quân đội.

Đây là điểm khiến nhiều người lập tức nhíu mày. Bởi trong nhiều chiến dịch quân sự trước đây, các đời tổng thống thường thông báo cho lãnh đạo Quốc hội trước khi hành động. Nhưng với chính quyền Trump, việc “không báo trước” không còn là chuyện hiếm, mà gần như đã thành một phong cách điều hành: nhanh, gọn, và đặt Quốc hội vào thế chạy theo.

Mike Lee và lời “giải thích Điều II”: bảo vệ người thi hành lệnh bắt
Cũng trong sáng Thứ Bảy, Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mike Lee (Utah) viết rằng Ngoại trưởng Marco Rubio nói với ông: hành động này nhằm bảo vệ nhân sự Mỹ đang tìm cách bắt Maduro, và hợp pháp theo Điều II. Nghĩa là, theo cách lập luận ấy, đây không chỉ là “tấn công”, mà là một lớp hỏa lực và hành động quân sự để che chắn cho việc thi hành lệnh bắt.

Nhưng câu hỏi chính trị – pháp lý vẫn còn đó: “bảo vệ nhân sự” đến mức nào thì trở thành một chiến dịch quân sự quy mô lớn? Và khi không có tuyên chiến hay ủy quyền dùng vũ lực, ranh giới hiến định nằm ở đâu?

Lời cũ của Susie Wiles: “Đánh Venezuela cần Quốc hội”
Sự việc càng khiến dư luận chú ý khi nhắc lại một chi tiết trước đó: Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles từng nói trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội. Và bây giờ, khi một chiến dịch bị mô tả là “bắt giữ nguyên thủ” lại diễn ra theo kiểu “thông báo sau”, lời nói ấy bỗng trở thành một chiếc gương khó chịu.

Colombia “không được báo trước”: đồng minh thân cận cũng bị đặt ngoài vòng kế hoạch
Không chỉ Quốc hội Mỹ bị đặt vào thế biết sau. Colombia – đồng minh an ninh đáng tin cậy nhất của Hoa Thịnh Đốn (Washington) ở Nam Mỹ – cũng không nhận được cảnh báo trước khi chiến dịch diễn ra, theo một nguồn tin Colombia. Nguồn tin này nói Bogotá biết về khả năng Mỹ có kế hoạch bắt Maduro, nhưng không hề biết khi nào và bằng cách nào Mỹ sẽ thực hiện.

Và vì thế, Colombia đang điều lực lượng ra biên giới với Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), vừa “vì lý do nhân đạo”, vừa để ngăn chặn lực lượng du kích ELN – nhóm đã lên tiếng phản đối sự can thiệp của Mỹ bên trong Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Một động thái nghe như thủ tục, nhưng thực tế là lời thừa nhận: chỉ cần một biến cố lớn ở Caracas, biên giới sẽ là nơi chịu áp lực đầu tiên.

Trước đó vài tháng, ngoại trưởng Colombia Rosa Yolanda Villavicencio Mapy từng nói việc Maduro ra đi theo con đường đàm phán có thể là lựa chọn “lành mạnh” nhất. Nhưng ngay sau đó, chính phủ Colombia đã vội làm rõ rằng phát biểu ấy không nên bị hiểu thành việc ủng hộ Maduro từ bỏ quyền lực, nhấn mạnh Colombia không muốn can thiệp vào nội bộ nước khác. Một kiểu “đính chính” cho thấy Bogotá luôn phải đi trên dây: vừa là đồng minh Mỹ, vừa không muốn thành kẻ châm ngòi trong khu vực.

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sáng Thứ Bảy: tiếng nổ, trực thăng, và đường phố trống bất thường
Từ hiện trường, nhà báo Mary Mena kể lại với CNN rằng bà tỉnh dậy vì “tiếng động lớn” và “những tiếng nổ” vào rạng sáng. Người dân ban đầu không biết điều gì đang xảy ra, nhưng ai cũng cảm nhận một điều: có chuyện rất lớn, vì tiếng nổ dồn dập, và bầu trời đầy tiếng máy bay cùng trực thăng.

Truyền hình nhà nước Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) phát hình ảnh đường phố Gia Lạp Gia Tư (Caracas) trống lạ thường đối với một ngày Thứ Bảy. Đôi khi, sự vắng lặng nói nhiều hơn tiếng la hét: nó là bản năng tự vệ của một thành phố không biết cơn bão sẽ quét thêm bao lâu.

Pam Bondi: “sẽ sớm nếm toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ”
Tổng chưởng lý Mỹ Pam Bondi tuyên bố Maduro sẽ “sớm đối diện toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ, trên đất Mỹ, trong tòa án Mỹ” sau khi bị bắt tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Bà dẫn lại cáo trạng nhắm vào Maduro với các tội danh nghiêm trọng, gồm âm mưu narco-terrorism, âm mưu đưa cocaine vào Mỹ, cùng các cáo buộc liên quan đến súng máy và thiết bị hủy diệt, mức án sẽ là cao nhất (tử hình).

Maduro từng bị truy tố bởi công tố liên bang khu Nam New York từ năm 2020. Tuy nhiên, vào sáng Thứ Bảy, vị trí chính xác của ông được nói là vẫn chưa được làm rõ một cách công khai.

Bondi cảm ơn Trump và quân đội Mỹ vì “nhiệm vụ đáng kinh ngạc và rất thành công” để bắt “hai đối tượng bị cáo buộc là những kẻ buôn ma túy quốc tế”, ám chỉ Maduro và phu nhân.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”: nói đây là vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng mạnh. Bộ Ngoại giao Nga nói “cực kỳ quan ngại” trước thông tin Maduro và vợ bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ, và kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” tình hình.

Nga nhấn mạnh: nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập – nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế. Trước đó, Nga cũng đã lên án đây là “hành động xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

VietBF vừa gắn thêm chức năng dịch bài viết đa ngôn ngữ
Nhằm phục vụ cộng đồng người Việt trẻ sinh ra/lớn lên ở nước ngoài, những bạn đọc gốc Việt ít dùng tiếng Việt, hoặc quý vị muốn đọc nhanh nội dung bằng ngoại ngữ, VietBF vừa bổ sung tính năng “Dịch trang” ngay trong mỗi bài viết.

Chỉ cần bấm nút, bài viết tiếng Việt sẽ được mở và hiển thị bằng ngôn ngữ bạn chọn như: English, Deutsch, Français… và nhiều ngôn ngữ khác.





Nút dịch nằm ở đâu?
Phần Dịch trang được đặt:

Ở đầu bài viết (phía bên phải) để tiện bấm ngay khi vừa mở bài.

Và thêm một vị trí ở cuối bài để bạn đọc xong rồi mới chuyển sang ngôn ngữ khác cũng được.

Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

Cách dùng cực đơn giản
Bạn mở một bài viết bất kỳ trên VietBF → nhìn dòng “Dịch trang:” → chọn ngôn ngữ muốn đọc (Anh/Đức/Pháp/Tây Ban Nha/Ý/Nhật/Hàn/Trung…).

Trang dịch sẽ mở ra trong tab mới để bạn không bị mất trang gốc.






Nếu gặp lỗi “Can’t translate this page”
Thỉnh thoảng Google Translate có thể báo “Can’t translate this page” (không dịch được). Trường hợp này thường do lỗi tạm thời.

Cách xử lý nhanh:
Bạn hãy đóng tab dịch đó lại → quay về trang bài viết gốc → bấm nút Dịch trang thêm lần nữa để mở lại bản dịch. Nhiều trường hợp mở lại là hoạt động bình thường.




Hỗ trợ thiết bị: Desktop & iPad trước
Hiện tại, tính năng Dịch trang đang được VietBF triển khai ổn định trên Desktop và iPad.
Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

ĐẶC PHÁI VIÊN CỦA TẬP CẬN BÌNH BÁN ĐỨNG MADURO CHO MỸ, CƠN ÁC MỘNG CỦA BẮC KINH ĐÃ ĐIỂM



Vụ này có thật hay không, lão Tập đã bán đứng Maduro cho Hoa Kỳ???

Theo như Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mới đây đưa tin rằng, ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó, khiến người đàn ông này hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Một hành động dũng cảm bên dòng sông tưởng chừng quen thuộc đã làm lay động hàng triệu trái tim tại Trung Quốc. Điều đặc biệt là nơi người cựu binh ấy cứu sống một sinh mạng, cũng chính là nơi ông từng được cứu khỏi lưỡi hái tử thần cách đây 35 năm như một vòng tuần hoàn lặng lẽ nhưng bền bỉ của lòng nhân ái.

Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó. Chạy ra kiểm tra, ông hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Không một giây chần chừ, Huang vốn là người bơi giỏi và từng phục vụ 12 năm trong quân đội lập tức lao mình xuống dòng nước lạnh. Người đàn ông nâng cằm cụ bà lên để tránh ngạt thở, rồi dùng hết sức kéo bà vào bờ. Dưới làn nước đục, chân ông bị các vật sắc nhọn cứa rách, máu chảy nhưng Huang vẫn kiên quyết không buông tay.

Nhờ sự hỗ trợ của những người đi đường, cụ bà nhanh chóng được đưa lên bờ và chuyển tới bệnh viện. Vài ngày sau, con gái của nạn nhân - họ Hu đã tìm đến nhà Huang để gửi lời cảm ơn. Trong khoảnh khắc xúc động, người phụ nữ bật khóc, nắm chặt tay ân nhân và nói: "Nếu không có anh, tôi đã không còn mẹ".

Chính tại cuộc gặp ấy, Huang chia sẻ một câu chuyện khiến tất cả lặng người. Cách đây 35 năm, khi mới 5 tuổi, ông từng trượt chân ngã xuống chính con sông này trong một ngày mưa. Khi đang bị dòng nước cuốn đi, một người đàn ông lớn tuổi đi ngang qua đã kịp thời cứu sống cậu bé. Người ân nhân năm xưa sau đó trở thành bạn thân của gia đình Huang, thường xuyên qua lại và cùng họ dùng bữa. "Tôi không bao giờ quên lời mẹ dặn phải sống biết ơn", Huang nói. "Cảm giác được cứu sống khi còn nhỏ vẫn còn nguyên vẹn trong tôi. Hôm nay, tôi chỉ đang trao lại lòng tốt ấy cho người khác".

Hiện tại, Huang làm việc tại một cơ quan chính quyền địa phương, có vợ và hai con. Trong một cuộc phỏng vấn, cô con gái 5 tuổi của ông đã tự hào tuyên bố: "Bố cháu là siêu anh hùng". Câu nói hồn nhiên ấy khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Chính quyền địa phương sau đó đã trao tặng Huang giấy chứng nhận, ghi nhận ông là tấm gương về hành động chính trực và dũng cảm. Câu chuyện của ông nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hơn 5 triệu lượt xem cùng vô số bình luận ngợi ca. "35 năm trước anh được che chở, hôm nay anh lại che chở người khác. Tôi tin rằng việc tốt rồi sẽ quay trở lại", một cư dân mạng chia sẻ. Người khác viết: "Đây là minh chứng cho vòng tuần hoàn của thiện chí - lặng lẽ nhưng đầy sức mạnh".

Những câu chuyện như của Huang luôn để lại dư âm đặc biệt, bởi chúng nhắc nhở con người rằng: lòng tốt, dù được gieo trong khoảnh khắc nào, cũng có thể nảy mầm sau hàng chục năm, đúng lúc và đúng người như một phép màu giản dị của đời sống.

Hôm thứ Bảy, Kamala Harris đã chỉ trích Tổng thống Trump vì ra lệnh bắt giữ nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro, gọi hành động này là "bất hợp pháp và thiếu khôn ngoan", điều này đã phản tác dụng khi người dùng mạng xã hội chỉ trích bà dữ dội trong phần bình luận.

“Những hành động của Donald Trump ở Venezuela không làm cho nước Mỹ an toàn hơn, mạnh mẽ hơn hay tiết kiệm hơn”, Harris nói trong một bài đăng dài trên Twitter.

Bà ấy còn cáo buộc Tổng thống nói dối người dân Mỹ, cũng như "đặt binh lính vào tình thế nguy hiểm, tiêu tốn hàng tỷ đô la, gây bất ổn khu vực, và không đưa ra bất kỳ thẩm quyền pháp lý nào, không có kế hoạch rút lui, và không mang lại lợi ích gì cho trong nước."

Ngược lại, năm 2020, Joe Biden đã chỉ trích Trump , nói rằng ông ta "ngưỡng mộ những tên côn đồ và nhà độc tài như Nicolas Maduro". Và chính quyền Biden-Harris đã không làm gì để chống lại Venezuela trong suốt thời gian cầm quyền.

Toàn văn tuyên bố được trình bày bên dưới:

Những hành động của Donald Trump ở Venezuela không làm cho nước Mỹ an toàn hơn, mạnh mẽ hơn hay tiết kiệm chi phí hơn.

Việc Maduro là một nhà độc tài tàn bạo, bất hợp pháp không làm thay đổi sự thật rằng hành động này là bất hợp pháp và thiếu khôn ngoan. Chúng ta đã từng chứng kiến ​​kịch bản này nhiều lần. Những cuộc chiến tranh vì lật đổ chế độ hay vì dầu mỏ được rao bán như là sức mạnh nhưng lại biến thành hỗn loạn, và các gia đình Mỹ phải trả giá.

Người dân Mỹ không muốn điều này, và họ đã quá mệt mỏi vì bị lừa dối.

Đây không phải là vấn đề ma túy hay dân chủ. Đây là vấn đề dầu mỏ và tham vọng của Donald Trump trong việc đóng vai trò nhà lãnh đạo khu vực. Nếu ông ta thực sự quan tâm đến hai điều đó, ông ta sẽ không ân xá cho một kẻ buôn ma túy bị kết án hoặc gạt bỏ phe đối lập chính đáng của Venezuela trong khi theo đuổi các thỏa thuận với những người thân cận của Maduro.

Tổng thống đang đặt binh lính vào tình thế nguy hiểm, chi tiêu hàng tỷ đô la, gây bất ổn khu vực, mà không đưa ra bất kỳ thẩm quyền pháp lý nào, không có kế hoạch rút lui và không mang lại lợi ích gì cho trong nước.

Nước Mỹ cần một lãnh đạo ưu tiên giảm chi phí cho các gia đình lao động, thực thi pháp luật, củng cố các liên minh và – quan trọng nhất – đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu.


Theo Gateway Pundit, Maduro đã bị bắt giữ vào giữa đêm thứ Bảy mà không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng, và ông ta đã bị truy tố tại Quận phía Nam New York với các tội danh Âm mưu khủng bố ma túy, Âm mưu nhập khẩu cocaine, Sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại, và Âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại chống lại Hoa Kỳ .

Sau chiến dịch, Trump đã đăng tải đoạn video về các cuộc không kích nhắm vào ít nhất bốn địa điểm xung quanh Caracas, Venezuela. Không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong chiến dịch này.


Ông Maduro đã đến New York vào tối thứ Bảy và sẽ phải đối mặt với hệ thống tư pháp Mỹ. Phiên tòa đầu tiên của ông dự kiến ​​diễn ra ngay vào thứ Hai tại thành phố New York.

Tối qua, Kamala Harris đã nhận phải nhiều chỉ trích gay gắt trong phần bình luận bài đăng của mình.

Như luật sư cấp cao của Dự án Điều III, Will Chamberlain, đã lưu ý, chính quyền Biden đã treo thưởng 25.000.000 đô la cho việc bắt giữ Maduro, và giờ bà ta lại tấn công Trump vì đã bắt giữ ông ta!

Bà Đinh Thị Lan bị cáo buộc đã đăng tải 6 video có nội dung sai sự thật xúc phạm uy tín, danh dự của bà Nguyễn Phương Hằng và chồng là ông Huỳnh Uy Dũng.

Hành vi của bà Đinh Thị Lan, 49 tuổi, được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM mới ban hành truy tố về tội Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân theo khoản 1 Điều 331 Bộ luật Hình sự.


Bà Đinh Thị Lan trong video "xúc phạm" vợ chồng bà Nguyễn Phương Hằng.

Theo cáo trạng, bà Lan từ nhỏ sống với gia đình ở Tuyên Quang, năm 1988 vào Kiên Giang, đi học hết lớp 2/12, năm 1994 lên TP HCM làm thuê. Hiện, bà này bị tạm giam ở trại tạm giam Chí Hòa.

Bà Lan sở hữu tài khoản YouTube mang tên "Lan Đinh". Năm 2021, bị can tự ghi hình 6 video clip và phát tán trên không gian mạng qua tài khoản này.

Kết luận giám định ngày 17/4/2024 của Sở Thông tin và Truyền thông (cũ) xác định 6 video trên chứa nội dung bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm nghiêm trọng uy tín, danh dự, nhân phẩm của bà Nguyễn Phương Hằng và ông Huỳnh Uy Dũng; đồng thời đưa lên không gian mạng các thông tin thuộc bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư, trái quy định pháp luật.

Hành vi của Đinh Thị Lan bị xác định vi phạm điểm a, b khoản 3 Điều 16; điểm d khoản 1 Điều 17 Luật An ninh mạng 2018 và điểm d khoản 1 Điều 5 Nghị định 72/2013/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Nhà chức trách đánh giá hành vi của Lan xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Cũng theo cáo trạng, tại Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM, ban đầu Đinh Thị Lan khai 6 video clip do mình ghi hình tại nhà trên đường Lê Đức Thọ, quận Gò Vấp (cũ) và đăng tải lên kênh YouTube "Lan Đinh". Lan thừa nhận tự quay hình và phát ngôn những nội dung chưa được kiểm chứng liên quan đến ông Huỳnh Uy Dũng và bà Nguyễn Phương Hằng.

Sau đó, Lan thay đổi lời khai, thừa nhận có ghi hình các phát ngôn nêu trên nhưng cho rằng mình không đăng lên mạng xã hội. Tuy nhiên, Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định có đủ căn cứ chứng minh Đinh Thị Lan là người đăng tải các video này.

Trong vụ án bà Nguyễn Phương Hằng và đồng phạm xúc phạm một số cá nhân, bà Lan được triệu tập đến tòa với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm hồi tháng 4/2024, bà Lan từng đề nghị tòa xem lại tư cách tố tụng của mình là bị hại chứ không phải là người liên quan.

VietBF@sưu tập

Một Việt kiều vừa chia sẻ câu chuyện khiến nhiều người đọc mà bực thay: đáp chuyến bay về Việt Nam, lấy hành lý xong vội về nhà vì mệt, không để ý nhiều. Nhưng khi mở vali ra thì… tung khóa, dấu hiệu bị cạy rõ ràng.

Đáng nói hơn, đồ không “mất sạch một phát” mà bị lấy kiểu rất khó chịu: mỗi thứ mất một ít. Bánh kẹo, chocolate, quà Tết, nước hoa… bị rút dần như thể ai đó “đi chợ trong vali” rồi đóng lại cho nạn nhân tự phát hiện sau.

Nhìn hình chụp, những hộp bánh kẹo bị vơi, đồ đạc bị xáo trộn, khiến cảm giác không chỉ là mất tiền mà còn là mất luôn niềm vui đem quà về cho gia đình, bạn bè.

Thủ đoạn “mỗi thứ lấy một ít”: vừa tham, vừa hiểm
Cái đau của vụ này nằm ở chỗ: kẻ gian không lấy hết để nạn nhân khó chứng minh “mất bao nhiêu”, dễ bị rơi vào cảnh về tới nhà mới biết, lúc đó mọi thứ đã muộn.

Nhiều người bình luận đúng một ý: “Của không nặng bằng công.” Quà Tết là công sức, là háo hức, là cả chặng đường mang về. Vậy mà chỉ cần một cú cạy khóa, cái Tết bỗng hụt hẫng.

Vì sao càng về gần Tết càng dễ gặp?
Dịp Tết, hành lý thường nặng hơn, nhiều thùng hộp hơn, quà bánh lỉnh kỉnh hơn. Vali cũng “đẹp mùi” hơn: chocolate, kẹo, nước hoa, mỹ phẩm… là những món dễ bị nhòm ngó.

Quan trọng nhất: nhiều người mệt sau chuyến bay, chỉ mong về nhà nhanh, nên khâu kiểm tra tại băng chuyền thường bị lướt qua.

Cách tự bảo vệ trước khi bay: đừng để “tin người” một lần là đủ nhớ cả đời
Nhiều Việt kiều chia sẻ kinh nghiệm khá thực tế:

Quấn vali thật kỹ (màng nilon/giấy bóng bọc thực phẩm) và dán băng keo chắc tay. Không phải để “bất khả xâm phạm”, nhưng để tăng độ khó, khiến kẻ gian ngại ra tay.

Nếu có điều kiện, dùng dịch vụ bọc/đóng gói hành lý tại sân bay.

Đồ giá trị, dễ bán, dễ mất như nước hoa, mỹ phẩm đắt tiền, trang sức… nên ưu tiên xách tay (đúng quy định hãng bay).

Chụp ảnh vali và cách sắp đồ trước khi đóng: chỉ cần vài tấm “trước–sau” đôi khi giúp bạn trình báo rõ ràng hơn.

Nếu mở vali ra mới phát hiện bị cạy: làm ngay, đừng ngại
Dù đã về tới nhà, vẫn nên làm ngay vài việc sau để “còn nước còn tát”:

Giữ lại thẻ hành lý, vé máy bay, ảnh vali, ảnh đồ đạc bị xáo trộn.

Liệt kê càng cụ thể càng tốt: mất món gì, số lượng ước tính, giá trị ước tính.

Gọi ngay bộ phận Lost & Found / hành lý thất lạc của sân bay đến và/hoặc hãng bay, cung cấp giờ bay – chuyến bay – băng chuyền nhận hành lý.

Nếu có người nhà ở Việt Nam hỗ trợ, nhờ họ hướng dẫn quy trình khiếu nại tại sân bay cho đúng đầu mối.

Việc lấy lại đồ có thể khó, nhưng tố cáo để họ ghi nhận và siết lại khâu an ninh là điều nhiều người khuyên nên làm, để hạn chế nạn nhân tiếp theo.

Một câu chuyện nhỏ, nhưng chạm đúng nỗi lo lớn của người về quê ăn Tết
Người xa xứ về quê thường chỉ mong bình yên: gặp lại cha mẹ, thắp nén nhang, ăn bữa cơm nhà, tặng ít quà cho người thân. Cú “móc vali” không chỉ lấy đồ, mà còn lấy luôn cảm giác được chào đón tử tế.

Và cũng vì thế, lời nhắc cuối cùng có lẽ đơn giản thôi: về Việt Nam dịp Tết, hãy khóa kỹ – bọc kỹ – kiểm tra kỹ ngay tại sân bay. Đừng để niềm vui đoàn tụ bị phá hỏng chỉ vì một phút chủ quan.

✨Diễn viên chính: Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch
🎬Miêu tả:Tẩy Trắng kết hợp nhiều yếu tố như tội phạm, điều tra hình sự, tâm lý học để xây dựng cốt truyện, kể về câu chuyện của đội trưởng đội cảnh sát hình sự Bành Triệu Lâm, người luôn kiên định giữ vững lý tưởng về công lý. Trong cuộc đấu tranh giữa ánh sáng và bóng tối, anh không ngừng truy đuổi tội phạm, trải qua mười năm và vượt qua ngàn dặm, cuối cùng đưa những kẻ tội phạm cực đoan, cố chấp và độc ác ra trước pháp luật. Bộ phim có sự tham gia của các diễn viên thực lực như Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch, do đạo diễn Tào Khải chỉ đạo, biên kịch Trần Bình chắp bút, thể hiện niềm tin và sự kiên trì chảy trong huyết quản của lực lượng cảnh sát nhân dân, chính nghĩa luôn chiến thắng tà ác.

CUỘC TẤN CÔNG VENEZUALA VÀ BÓNG ĐÊM CỦA CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này.





Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại , một số câu hỏi đã được đặt ra là :

- " Liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp ?

Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không ?






Đây sẽ là đề tài bàn luận và tranh cãi ngay tại Mỹ và chính trường quốc tế trong những ngày tới, còn ở đây , có thể nhìn vào một lý do khác về cuộc biến động này .

Đó là trữ lượng dầu của Venezuela.

Là một quốc gia sản xuất dầu không đáng kể, tuy nhiên Venezuela lại sở hữu một trữ lượng dầu thô khổng lồ , khoảng hơn 300 tỷ thùng dầu hay một phần năm trữ lượng toàn thế giới, theo dữ liệu từ Cơ quan Thông Tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA).

Quốc gia Nam Mỹ có xấp xỉ 30 triệu dân này là quốc gia dầu lửa quan trọng của thế giới và cùng với Iran, Iraq, Kuwait và Saudi Arabia, Venezuela từng là một thành viên chủ chốt trong việc vận động và sáng lập khối OPEC từ thập niên 60s.



https://www.youtube.com/watch?v=2Ln5hNPk_G0



Đường lối lãnh đạo của những lãnh tụ độc tài Venezuela đã làm tê liệt kỹ nghệ dầu lửa tại quốc gia này.

Tuy nhiên điều này cũng không ảnh hưởng đến thực tế là Venezuela vẫn đang sở hữu một trữ lượng dầu cao nhất thế giới, vị trí địa lý rất gần Mỹ và những tập đoàn khai thác dầu với thiết bị và kỹ thuật tân tiến, thân cận với nội các Mỹ hiện nay đang nhìn về Venezuela như miếng mồi ngon.

Trữ lượng dầu của 10 quốc gia hàng đầu thế giới. Nguồn: GIS





Từ giai đoạn Hugo Chávez nắm quyền cho đến Nicolás Maduro lên thay thế, sự kiểm soát và chính sách về trữ lượng dầu thô khổng lồ của Venezuela .

Venezuala không mấy gì thân thiện với Mỹ.

Mỹ đã tạo ra một áp lực nặng nề khi đưa ra một chính sách cấm vận và những biện pháp trừng phạt nặng nề với chính phủ Maduro từ hàng chục năm qua, leo thang từ nhiệm kỳ đầu của Donald Trump và trở nên vũ lực hơn trong năm nay qua các cuộc tấn công quân sự kể từ khi Nicolás Maduro từ chối từ bỏ quyền lực dưới áp lực của Hoa Kỳ.





Đó là lý do công luận có thể cho rằng :

- Trữ lượng dầu thô của Venezuela là mục đích quan trọng và hàng đầu của chiến dịch quân sự bắt sống tổng thống Maduro, sau lưng các cáo buộc bề mặt như :

- “ Khủng bố ma túy ”

- Tàng trữ vũ khí hay là một kẻ độc tài, vi phạm nhân quyền và tham nhũng…, dù những điều này đã và đang xảy ra dưới sự nắm quyền của Nicolás Maduro.

Bởi Maduro không phải là một lãnh tụ độc tài duy nhất trên thế giới và các dữ liệu có kiểm chứng cho thấy việc đưa ma túy và fentanyl từ Venezuela vào Mỹ không đáng kể [color=indigo ]so với [/color] với từ :

- Mexico và Columbia, hay các thủ phạm gián tiếp như :

- Trung Quốc cùng Ấn Độ, là nguồn cung cấp chính yếu các hoá chất và thiết bị sản xuất các chất độc hại này.



https://www.youtube.com/watch?v=4rsbW9mYe6c



****

Khi Nicolás Maduro bị bắt trong chiến dịch bất ngờ và xuất hiện trước tòa tại New York, câu chuyện không dừng ở Caracas. Nó như một tiếng nổ đánh thức cả bán cầu: Washington nói bằng giọng của kẻ “ra điều kiện”, còn các thủ đô khác đáp lại bằng một chữ “không” — hoặc bằng sự cảnh giác lạnh người.

Những tuyên bố dồn dập trong 48 giờ qua từ Tổng thống Donald Trump và các nhân vật chủ chốt trong chính quyền Mỹ đã kéo một đường chỉ đỏ nối Venezuela với Colombia, Cuba, Mexico, Iran — và thậm chí vươn tới tận Greenland.

“Bán cầu Tây sẽ không ai dám thách thức”

Sau vụ bắt Maduro, ông Trump nói thẳng Mỹ đang bước vào “giai đoạn” mới: ưu tiên một vành đai quốc gia “xung quanh” phải “ổn định, thành công”, nơi dầu mỏ được “để cho chảy ra tự do”. Và ông nhấn mạnh “sự thống trị của Mỹ ở Tây Bán Cầu sẽ không còn bị đặt dấu hỏi”.

Từ một vụ bắt người, bỗng thành một thông điệp quyền lực. Và chính vì vậy, nó chạm vào dây thần kinh của nhiều chính phủ: ai sẽ là “mục tiêu tiếp theo” khi Washington cho rằng khu vực này cần được “sắp xếp lại”?

Greenland: “Chúng tôi không phải món đồ trong lời lẽ cường quyền”

Giữa dư chấn Venezuela, ông Trump lặp lại mong muốn “cần Greenland” vì an ninh quốc gia, viện lý do tàu Nga và Trung Quốc hiện diện dày đặc quanh hòn đảo chiến lược này.

Phản ứng từ Greenland không vòng vo: Thủ tướng Jens-Frederik Nielsen tuyên bố kiểu diễn ngôn “lặp đi lặp lại” từ Mỹ là không thể chấp nhận, và nhấn mạnh Greenland là một dân tộc, một nền dân chủ — không phải vật thể để đem ra so sánh với Venezuela hay gợi mở can thiệp quân sự.

Từ Copenhagen tới châu Âu, làn sóng “đứng chắn” cũng dâng lên. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bác bỏ thẳng thừng mọi ý tưởng thôn tính. Lãnh đạo Anh Keir Starmer nói tương lai Greenland phải do Greenland và Vương quốc Đan Mạch quyết định. Pháp nhắc “biên giới không thể đổi bằng vũ lực”, còn Đức gợi ý NATO có thể bàn cách tăng cường bảo vệ nếu cần.

Colombia: “Nghe như một lời gợi ý… hành động”

Trên chuyến bay, ông Trump gọi Colombia “rất bệnh”, mô tả Tổng thống Gustavo Petro là “một kẻ bệnh hoạn thích làm cocaine bán cho Mỹ”, rồi khi bị hỏi liệu có “chiến dịch” nào sắp tới hay không, ông trả lời gọn: “Nghe hay đấy”.

Bogotá đáp trả bằng một bài đăng dài: ông Petro liệt kê thành tích chống ma túy, khẳng định mình không phải “narco”, và nói sẽ lên tiếng kỹ hơn khi kiểm tra bản dịch để hiểu đúng ý. Sau đó, ông còn cảnh báo nếu Mỹ tấn công Colombia hay bắt giữ một tổng thống được nhiều người ủng hộ, nguy cơ bùng phát nổi dậy là có thật — thậm chí ông nói sẽ “cầm vũ khí” để bảo vệ đất nước.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Colombia tránh đối đầu trực diện, nhấn mạnh quan hệ hai nước “rất gần”, và nói chưa hề bàn về kịch bản không kích.

Cuba: “Sẵn sàng sụp” hay sẵn sàng… tử thủ?

Ông Trump nói Cuba “đang tự rơi” nên “không cần hành động”, thậm chí ám chỉ Havana mất nguồn sống vì dòng dầu ưu đãi từ Venezuela bị đứt.

Ngoại trưởng Marco Rubio thì dùng giọng rắn hơn: gọi chính quyền Cuba là “một vấn đề lớn”, và nói thẳng “nếu tôi sống ở Havana và làm trong chính quyền, tôi sẽ thấy lo”.

Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel phát biểu theo hướng tử thủ, nhấn mạnh liên minh Cuba–Venezuela “không gục mà không đánh đổi”, sẵn sàng trả giá “rất đắt”.

Mexico: Hợp tác có, nhưng “không có chuyện can thiệp”

Ông Trump tiếp tục phàn nàn ma túy “đổ qua Mexico như thác”, nói “Mexico phải chấn chỉnh”, và nhắc chuyện từng đề nghị đưa quân Mỹ sang hỗ trợ truy quét cartel.

Tổng thống Claudia Sheinbaum đáp lại bằng ngôn ngữ nguyên tắc: Mexico bác bỏ mọi hình thức can thiệp vào nội bộ nước khác, nói thẳng “can thiệp chưa bao giờ mang lại dân chủ”, và chủ quyền — quyền tự quyết — là thứ “không thể mặc cả”.

Bà cũng nhấn mạnh Mexico vẫn hợp tác với Mỹ vì lý do nhân đạo để chặn fentanyl và ma túy nhằm bảo vệ giới trẻ, nhưng hợp tác không đồng nghĩa với việc chấp nhận “quân đội nước ngoài” đặt chân và ra tay trên lãnh thổ Mexico.

Iran: Cảnh cáo giữa làn sóng biểu tình

Không chỉ Tây Bán Cầu, ông Trump còn lặp lại cảnh báo với Iran, nói nếu chính quyền Tehran “bắt đầu giết người” như trước đây, Mỹ sẽ “đánh rất mạnh”. Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tuyên bố sẽ không khuất phục, và yêu cầu trấn áp những người mà ông gọi là gây rối.

Trong bức tranh đó, Venezuela giống một “phát súng mở màn” cho một kiểu ngoại giao mới: dùng đòn đánh nhanh để tạo uy hiếp dài, rồi buộc các chính phủ khác phải tự đo lại khoảng cách giữa họ với Washington.

Và khi những lời cảnh cáo nối nhau bật ra, điều còn lại là cảm giác bất an lan nhanh hơn bất kỳ đoàn xe hộ tống nào: hôm nay là Caracas — ngày mai, có thể là một thủ đô khác.

Rạng sáng 5.1 (giờ địa phương), lính cứu hỏa thành phố San Jose (bang California, Mỹ) đã nhận được thông báo về một vụ cháy lớn, nguy hiểm ở mức báo động cấp 3 ở chùa Duyên Giác, ngôi chùa lớn từng bị cháy hồi năm 2024.


Lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực chữa cháy tại chùa Duyên Giác

ảnh: Sở Cứu hỏa San Jose

Đài KRON4 hôm 5.1 dẫn thông tin từ Sở Cứu hỏa San Jose cho hay các đội cứu hỏa đã được triển khai vào 5 giờ 37 cùng ngày để ứng phó đám cháy ở chùa Duyên Giác, một ngôi chùa Phật giáo lớn của cộng đồng người Việt tại thành phố.

Khi đến nơi, lực lượng chức năng phát hiện ngọn lửa đang cháy mạnh và lan rộng, buộc họ phải lập tức nâng mức ứng phó lên báo động cấp ba, tức mức cần thiết để khống chế đám cháy lớn. Họ phải tiến hành phong tỏa một số tuyến đường nhằm bảo đảm an toàn và phục vụ công tác cứu hộ.

Lính cứu hỏa cho biết không có người bên trong chùa vào thời điểm hỏa hoạn bùng phát, và chưa ghi nhận trường hợp bị thương nào.

Trong quá trình dập lửa, họ phát hiện một phần mái nhà bị sập, làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn kết cấu của công trình vốn chưa được phục hồi hoàn toàn sau vụ cháy lớn hồi năm 2024.

Công ty điện lực Pacific Gas and Electric (PG&E) cũng xác nhận xảy ra sự cố mất điện bất ngờ cho những hộ dân gần khu vực bị cháy.

Đến cuối buổi sáng cùng ngày, giới chức cứu hỏa cho hay đã tiến hành dọn dẹp hiện trường và mở lại các tuyến đường bị ảnh hưởng sau khi bảo đảm an toàn.

Vụ cháy hôm 5.1 đánh dấu lần thứ hai xảy ra hỏa hoạn lớn ở chùa Duyên Giác trong chưa đầy 2 năm. Ngày 13.5.2024, một vụ cháy cấp ba cũng được ghi nhận, khiến ngôi chùa bị hư hại nghiêm trọng và buộc những người sống bên trong phải di dời ra ngoài.

Trước khi bị cháy, chùa Duyên Giác là trung tâm tôn giáo và cộng đồng của các Phật tử người Việt ở San Jose và vùng Silicon Valley. Người Mỹ gốc Việt là một trong những cộng đồng gốc Á lớn nhất của hạt Santa Clara, bang California.

Những ngôi chùa Phật giáo như chùa Duyên Giác không chỉ là nơi thờ phượng, mà còn đóng vai trò là trung tâm văn hóa, dạy tiếng Việt và các dịch vụ xã hội khác.

VietBF@sưu tập

Ông Nicolás Maduro với vẻ mặt nghiêm nghị, đeo còng tay và phát biểu câu đầu tiên kể từ khi bị Mỹ bắt giữ
(Ảnh: New York Post)

Hình ảnh áp giải ông Maduro đến Mỹ do tài khoản phản ứng nhanh của Tòa Bạch Ốc cho đăng tải đoạn video cho thấy cảnh áp giải ông Nicolás Maduro, đương kiêm TT Venezuela. Trong video, ông Maduro mặc áo hoodie đen, đi dọc hành lang trải thảm xanh có dòng chữ "DEA NYD" (Cơ quan Phòng chống ma túy New York). Trong đoạn video này, ông Maduro được cho là quay sang chúc một người đang đứng quan sát hoạt động áp giải. "Chúc mừng năm mới", ông Maduro nói.

Theo CNN, nhiều luật sư quyền lực hàng đầu của Mỹ chuyên bào chữa trong các vụ án hình sự đã sớm tìm cách tiếp cận để giành quyền đại diện cho ông Nicolás Maduro trong các phiên xét xử tại Mỹ.

Ông Maduro hiện bị tạm giữ tại Trại giam Metropolitan ở Brooklyn (New York, Mỹ) trong lúc chờ phiên hầu tòa đầu tiên tại tòa án liên bang ở Manhattan.
Việc xét xử ông Maduro đặc biệt thu hút sự quan tâm của giới luật sư tên tuổi tại Mỹ vì nhiều lý do. Trước hết, đây là vụ việc thu hút mức độ quan tâm cực kỳ cao ở tầm quốc tế. Thứ hai, ông Maduro được cho là một chính trị gia giàu có, có khả năng chi trả mức phí cao cho đội ngũ luật sư bào chữa cho ông.

Việc xét xử được dự báo sẽ thu hút sự chú ý rất lớn từ dư luận ở Mỹ và quốc tế. Những luật sư bào chữa hình sự hàng đầu luôn muốn tham gia các vụ xét xử lớn, gây tiếng vang. Cuối cùng, vụ xét xử này nhiều khả năng sẽ xuất hiện các lập luận về pháp lý mới mẻ có liên quan đến Hiến pháp hai nước và luật pháp quốc tế.

Đây là lĩnh vực lớn mà những luật sư bào chữa hình sự tài giỏi nhất luôn muốn có cơ hội để tham gia.

CNN cũng ghi nhận ra có nhiều cuộc biểu tình đang xảy ra trên khắp nước Mỹ ngay sau chiến dịch đột kích đặc biệt do Tổng thống Donald Trump tiến hành tại Venezuela nhằm bắt giữ ông Maduro.

Tại các thành phố lớn như Washington D.C., New York, Boston, Chicago và Los Angeles, các nhóm biểu tình với quy mô lên đến khoảng 100 người đã tuần hành, hô vang các khẩu hiệu phản đối việc bắt giữ người lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores.

Bất chấp thời tiết giá lạnh và mưa, nhiều người vẫn xuống đường để phản đối cuộc độc kích táo bạo này của Mỹ. Nhiều khẩu hiệu như "Không chiến tranh với Venezuela" hay "Mỹ hãy tránh xa Mỹ Latinh" phản ảnh ra sự bất bình ngày càng gia tăng trong dư luận Mỹ trước nguy cơ xung đột chiến tranh tại Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất nhì trên thế giới.

Ủy ban Chống chiến tranh Chicago, một trong các tổ chức đang đứng ra kêu gọi biểu tình tại thành phố này, cho rằng trong khi Hoa Kỳ tiến hành cuộc đột kích tại quốc gia khác, cơ sở hạ tầng công cộng và các chương trình về an sinh xã hội của Mỹ lại bị bỏ bê.

"Chúng tôi không muốn tiền thuế của người dân bị sử dụng để nuôi dưỡng chiến tranh, và cũng không muốn chính phủ Mỹ tiến hành chiến tranh chống lại quốc gia có chủ quyền là Venezuela", theo bản tuyên bố của Ủy ban Chống chiến tranh Chicago có nhấn mạnh.

Sau vụ bắt giữ này, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã lên án cuộc tấn công của Mỹ, cho rằng hành động này đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo ra tiền lệ nguy hiểm đồng thời nhấn mạnh đến giải pháp đối thoại.

Sau chiến dịch của Mỹ bắt sống Nicolás Maduro, một con số lạnh như thép bất ngờ xuất hiện từ phía Havana: 32 công dân Cuba đã thiệt mạng trong các “hành động chiến đấu”, khi đang làm nhiệm vụ theo đề nghị của phía Venezuela. Cuba tuyên bố hai ngày quốc tang, coi đây là những người “hoàn thành nhiệm vụ với phẩm giá và tinh thần anh hùng”.

Đáng chú ý: đây là lần hiếm hoi sau nhiều thập niên, người ta chứng kiến dấu hiệu đối đầu có thương vong giữa hai kẻ thù thời Chiến tranh Lạnh – Mỹ và Cuba – trong một sự kiện cụ thể, có địa điểm, có xác nhận, có tang lễ.

“Họ bảo vệ Maduro” – và nghi vấn lâu nay bỗng hóa thành lời thú nhận
Tổng thống Donald Trump nói thẳng: “Nhiều người Cuba đã mất mạng… họ bảo vệ Maduro. Đó không phải nước đi hay.” Câu nói ấy, cộng với thông báo chính thức từ Cuba, khiến một nghi vấn tồn tại nhiều năm nay bỗng rơi cái “rẹt” xuống mặt bàn: lực lượng bảo vệ vòng trong của Maduro có bóng dáng Cuba.

Phía Cuba không nói họ là ai ở Caracas, chết ở đâu, chết thế nào. Phía Mỹ cũng không công bố chi tiết. Nhưng việc Havana xác nhận người của mình thiệt mạng “trong chiến đấu” đã đủ để thắp lên cơn sóng: trên mạng, nhiều người gọi họ là “đặc công/đội bảo vệ”, và không ít lời đồn gắn thẳng với lực lượng đặc nhiệm Mỹ. Tất cả những chi tiết ấy, đến lúc này, vẫn nằm trong vùng chưa được hai phía công khai làm rõ — chỉ biết rằng Cuba đã mất người thật, và đã để tang thật.

Cơn địa chấn đối với Havana: Maduro ngã, ‘ống truyền máu’ dầu mỏ bị bóp nghẹt
Maduro bị bắt không chỉ là cú sụp của một cá nhân. Với Cuba, đó là cú giật mạnh vào một liên minh sống còn: nhiều năm qua, Caracas là nguồn tiếp sức dầu mỏ và hỗ trợ kinh tế; đổi lại là dòng chảy cố vấn, chuyên gia, bác sĩ và nhân sự “hỗ trợ hệ thống” mà Cuba gửi sang.

Bây giờ, khi trục Venezuela–Cuba chao đảo, Havana càng lộ rõ điểm yếu. Trên đảo, cúp điện kéo dài vì thiếu nhiên liệu và nhà máy điện già cỗi; lương thực khan hiếm; sức chịu đựng xã hội bị bào mòn từng ngày. Trong bối cảnh ấy, mất chỗ dựa từ Venezuela chẳng khác gì bị kéo tuột tấm áo khoác giữa gió lạnh.

“Are we next?”: nỗi lo lan như khói sau đòn đánh “quá gọn”
Điều làm người Cuba choáng nhất không chỉ là chuyện Maduro bị bắt, mà là cách bị bắt: nhanh, gọn, “không ai kịp trở tay”. Một số người ở Havana nói họ đã nghe cảnh báo về nguy cơ Mỹ can thiệp suốt nhiều thập niên, nhưng đến khi điều đó xảy ra ở Venezuela thì… chẳng ai chuẩn bị kịp.

Và câu hỏi bắt đầu bật ra, nửa đùa nửa thật, nhưng càng nói càng lạnh sống lưng: “Are we next?” – tới lượt mình chưa?

Díaz-Canel thề “đổi cả mạng sống”, nhưng Cuba đang đứng trước bài toán tàn nhẫn
Tại một cuộc biểu tình gần Đại sứ quán Mỹ ở Havana, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố sẵn sàng trả giá “nặng” để giữ liên minh, thậm chí nói đến việc hy sinh. Lời lẽ cứng như đá – nhưng bài toán trước mắt lại mềm như thịt:

Nếu Venezuela không còn là “phao dầu mỏ”, Cuba sẽ cô lập hơn, đói hơn, tối hơn. Và khi Washington đã công khai nói Cuba là chủ đề “sẽ phải bàn tới”, nỗi lo trên đảo càng có đất để nảy mầm.

Cuộc chơi kế tiếp: chỉ dọa đã đủ, hay sẽ có một vòng siết mới?
Ngay lúc này, chưa ai dám khẳng định Mỹ sẽ làm gì tiếp theo với Cuba. Có người tin rằng chỉ cần “bóng ma” can thiệp cũng đủ khiến Havana nhượng bộ, thả tù nhân chính trị hoặc chấp nhận cải cách. Có người lại cho rằng, với những “diều hâu thay đổi chế độ”, cơ hội để hạ một đối thủ chỉ cách Florida 90 dặm là thứ rất khó cưỡng.

Cuba từng trải qua quá nhiều lần đối đầu để hiểu một điều: có những cuộc chiến không cần nổ súng vẫn khiến cả xã hội kiệt quệ. Nhưng sau vụ Maduro, họ cũng hiểu thêm điều thứ hai: nếu súng nổ, nó có thể nổ rất nhanh.

Một vụ đột nhập táo tợn đã xảy ra ngay tại nhà riêng của Phó tổng thống Mỹ JD Vance ở Cincinnati vào đêm 5/1. Nghi phạm được xác định là con trai của một gia đình danh giá nhưng sở hữu hồ sơ bệnh lý tâm thần và tiền án phức tạp.


DeFoor (ảnh nhỏ) và ô kính bị đập phá tại nhà ông JD Vance ở Cincinnati, bang Ohio. Ảnh: NYP

Sự việc xảy ra vào khoảng nửa đêm ngày 5/1 tại khu phố Walnut Hills, nơi ông JD Vance đã mua một căn hộ trị giá 1,4 triệu USD từ năm 2018. Các nhân viên thuộc Sở Mật vụ đang làm nhiệm vụ tại đây đã giật mình bởi những tiếng động lớn phát ra từ phía ngôi nhà. Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện William DeFoor, 26 tuổi, đang hung hăng dùng búa đập vỡ 4 ô cửa sổ nhằm tìm đường vào bên trong. Không dừng lại ở đó, đối tượng này còn phá hoại một phương tiện của Sở Mật vụ đang đỗ tại lối đi.

Ngay lập tức, các mật vụ đã khống chế DeFoor và bàn giao cho cảnh sát Cincinnati. May mắn thay, thời điểm vụ tấn công xảy ra, gia đình Phó Tổng thống đang ở tại nơi ở chính thức tại Washington nên không có thiệt hại về người. Chia sẻ trên mạng xã hội X, ông Vance đã gửi lời cảm ơn đến sự phản ứng kịp thời của lực lượng an ninh và mô tả nghi phạm là một người "mất kiểm soát".

Danh tính của William DeFoor đã khiến nhiều người bất ngờ. Nghi phạm là con trai của một bác sĩ tài năng tốt nghiệp Đại học Harvard, vốn là người có nhiều năm giảng dạy tại Cincinnati và là người ủng hộ đảng Dân chủ lâu năm. Mặc dù từng được đánh giá cao về năng lực học tập, DeFoor lại có một hồ sơ sức khỏe tâm thần và tiền án đầy phức tạp.

Vào năm 2024, DeFoor từng bị kết tội phá hoại một công ty nội thất và đang trong thời gian chấp hành lệnh điều trị tâm thần bắt buộc kéo dài hai năm. Trước đó, vào tháng 4/2023, nghi phạm cũng bị cáo buộc xâm nhập trái phép một bệnh viện, nhưng các cáo buộc sau đó đã bị bác bỏ do thẩm phán kết luận DeFoor không đủ năng lực tinh thần để hầu tòa. Một chi tiết đáng chú ý khác là trong những tuần gần đây, DeFoor bắt đầu sử dụng tên "Julia", dù hồ sơ cảnh sát vẫn ghi nhận giới tính là nam.

Hiện tại, con trai vị triệu phú này đang phải đối mặt với hàng loạt tội danh nghiêm trọng bao gồm phá hoại, xâm nhập trái phép và cản trở hoạt động công vụ. DeFoor dự kiến sẽ phải trình diện trước tòa ngay trong ngày hôm nay để trả giá cho hành động đột nhập đầy táo tợn của mình.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Trump cảnh báo Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Cabello: Hợp tác hoặc trở thành mục tiêu tiếp theo – Tổng thống mới Delcy Rodríguez sa thải toàn bộ đội bảo vệ và bổ nhiệm "ông trùm tra tấn"


Một trò chơi "ghế âm nhạc" đang diễn ra trong bộ máy an ninh Venezuela.

Tình hình an ninh ở Venezuela dường như rất bất ổn, khi tân tổng thống Delcy Rodríguez cố gắng củng cố vị trí của mình bằng những tuyên bố mạnh mẽ về độc lập, đồng thời đàm phán với chính quyền Donald J. Trump.

Trong khi đó, Mỹ đang gia tăng áp lực lên "bộ trưởng nội vụ cứng rắn" của Venezuela, Diosdado Cabello, cảnh báo rằng ông sẽ nằm trong danh sách mục tiêu hàng đầu nếu không hợp tác.

Hãng Reuters đưa tin:

“Diosdado Cabello, người kiểm soát các lực lượng an ninh bị cáo buộc vi phạm nhân quyền trên diện rộng, là một trong số ít những người trung thành với Maduro mà Tổng thống Donald Trump đã quyết định dựa vào để làm người cai trị tạm thời nhằm duy trì ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp”, một nguồn tin thân cận với chính quyền cho biết.

Nguồn tin giấu tên cho biết, các quan chức Mỹ đặc biệt lo ngại rằng Cabello, với tiền lệ đàn áp và lịch sử đối đầu với Rodríguez, có thể đóng vai trò phá hoại và đang tìm cách buộc ông ta hợp tác ngay cả khi họ tìm cách cuối cùng là loại bỏ ông ta khỏi quyền lực và đẩy ông ta ra nước ngoài.


Cabello đã được các trung gian thông báo rằng ông có thể phải đối mặt với số phận tương tự như Nicolas Maduro.

“Nhưng việc loại bỏ Cabello có thể tiềm ẩn rủi ro, có thể kích động các nhóm mô tô ủng hộ chính phủ, được gọi là colectivos, xuống đường, gây ra hỗn loạn mà Washington muốn tránh. Tuy nhiên, phản ứng của họ có thể phụ thuộc vào việc họ có cảm thấy được các quan chức khác bảo vệ hay không.”


Trong khi đó, Tổng thống Rodríguez đang thanh lọc đội ngũ an ninh gồm những thành viên bị nghi ngờ đã không làm nhiệm vụ trong quá trình bắt giữ và giải cứu cựu độc tài Maduro.

Tupy Report trên Telegram:

“Tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodríguez, đã cách chức toàn bộ đội ngũ an ninh của Nicolás Maduro vì nghi ngờ một số thành viên phản bội. Các nguồn tin chưa được kiểm chứng cho biết đã có vụ bắt giữ một số quân nhân bị nghi ngờ chuyển thông tin cho chính phủ Mỹ vào tháng 8 năm 2025.”


Sự lựa chọn người thay thế mà bà ấy đưa ra dường như rất gây tranh cãi.

Tổng thống lâm thời Venezuela, Delcy Rodríguez, đã bổ nhiệm cựu lãnh đạo phụ trách tra tấn dưới thời nhà độc tài bị lật đổ Nicolás Maduro làm người đứng đầu an ninh của nước này, trong bối cảnh những câu hỏi về nhiệm kỳ lãnh đạo của bà tại quốc gia Nam Mỹ đang chìm trong xung đột vẫn còn bỏ ngỏ.


Tờ New York Post đưa tin:

“Rodríguez đã bổ nhiệm Tướng Gustavo Enrique González López, 66 tuổi, làm chỉ huy Đội cận vệ danh dự của Tổng thống vào thứ Ba, theo báo cáo của Univision Noticias.

Dưới chế độ độc đoán của Maduro, González López đứng đầu Cơ quan Tình báo Quốc gia Bolivar (SEBIN), một tổ chức khét tiếng bị các nhóm nhân quyền và Liên Hợp Quốc lên án là lực lượng cảnh sát mật đàn áp, giống như Gestapo.

González López bị các chính phủ trên toàn thế giới trừng phạt vì vi phạm nhân quyền, bao gồm Mỹ, Canada, Panama, Thụy Sĩ và Liên minh châu Âu.

“Một phần báo cáo của Liên Hợp Quốc năm 2018 về các biện pháp trừng phạt đối với González López nêu rõ: 'Trong thời gian ông ta giữ chức giám đốc SEBIN, các quan chức dưới quyền ông ta đã thực hiện các hành vi giam giữ tùy tiện, tra tấn và đối xử tàn bạo, vô nhân đạo, bao gồm cả bạo lực tình dục, tại trung tâm giam giữ El Helicoide'.

“Với tư cách là Tổng Giám đốc của SEBIN, ông ta phải chịu trách nhiệm về các hành vi vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, bao gồm giam giữ tùy tiện, đối xử vô nhân đạo và hạ thấp phẩm giá, tra tấn, cũng như đàn áp xã hội dân sự và phe đối lập dân chủ ở Venezuela.”

Ở Việt Nam, gần như ngày nào cũng có tin trộm xe máy, cướp giật điện thoại, dây chuyền, túi xách. Nghe riết thành quen tai, mà quen không có nghĩa là bình thường. Đáng thương nhất vẫn là sinh viên, học sinh và công nhân. Cha mẹ chắt chiu mua chiếc xe cho con đi học xa nhà, có người còn trả góp từng tháng. Công nhân thì chiếc xe là cái chân, cái tay; mất xe là mất phương tiện đi làm, mất ca, mất lương, đôi khi mất luôn công việc.
Và cái đau nhất không chỉ là mất tiền. Cái đau là cảm giác “ra đường phải nơm nớp”, nghe một tiếng pô xe lạ cũng giật mình, kẹp túi sát ngực vẫn lo, đeo sợi dây chuyền cũng phải nhìn trước ngó sau như đang mang tội.

Một nghịch lý nhức nhối: nhiều nước nghèo vẫn ít cướp giật hơn
Người ta hay so: Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Singapore, Campuchia… nhiều nơi ban đêm xe máy, ô tô để ngay trước nhà; ban ngày dựng xe ven đường, có khi không khóa; cũng không thấy bãi giữ xe dày đặc như ở Việt Nam. Cướp giật điện thoại, túi xách, dây chuyền ngoài đường “không phải là không có”, nhưng hiếm đến mức không trở thành nỗi ám ảnh tập thể.
Điều đáng nói: các nước đó đâu thiếu người nghèo, thất nghiệp hay nghiện ngập. Vậy tại sao tội phạm đường phố không “nở rộ” như một nghề?

Có người nhắc Trung Quốc đi du lịch rất an toàn, yên tâm vì ít móc túi cướp giật. Có người lại phản biện: “Ngay cả Mỹ giàu cũng trộm cướp như cơm bữa.” Đúng, tội phạm có ở khắp nơi. Nhưng khác nhau nằm ở chỗ: xã hội nào chặn được “đầu ra”, xã hội đó giảm động lực phạm tội. Xã hội nào để “đầu ra” thông thoáng, xã hội đó bắt bao nhiêu cũng vẫn mọc lại.

Gốc của vấn đề: trộm sống nhờ nơi tiêu thụ – chặn đầu ra là giảm tội phạm
Nhiều nước quản lý rất “thực dụng”: xe cộ, điện thoại, nữ trang, linh kiện… muốn mua bán phải có giấy tờ chứng minh hợp pháp. Cửa hàng mà mua đồ không rõ nguồn gốc bị xem là tiêu thụ tài sản phạm pháp: phạt nặng, tù nặng, rút giấy phép, đóng cửa vĩnh viễn.
Khi không còn ai dám mua, đồ gian tự biến thành “cục sắt vô giá trị”. Trộm có lấy được cũng không bán được. Không bán được thì không còn lợi nhuận. Không còn lợi nhuận thì không còn “đất sống”. Tội phạm tự khắc giảm mà không cần tuần tra dày đặc đến mức nghẹt thở.

“Có cầu mới có cung.” Trộm không tự sinh ra từ hư không. Nó được nuôi bằng thói quen ham rẻ, bằng những chỗ thu mua nhắm mắt, bằng các kênh tiêu thụ dễ dãi.

Việt Nam: xử phần ngọn, bỏ phần gốc – nên trộm “mọc chỗ này, lan chỗ khác”
Ở Việt Nam, câu chuyện thường bắt đầu sau khi mất: camera, truy tìm, đăng bài, nhờ cộng đồng chia sẻ, rồi chờ may rủi. Công an chạy theo từng vụ, nhưng trộm vẫn không giảm. Vì sao? Vì đồ trộm vẫn dễ bán.
Xe máy bị rã ra bán từng món phụ tùng. Thay số khung số máy, tráo giấy tờ, “hợp thức hóa” đủ kiểu. Điện thoại thì đổi IMEI, bẻ khóa, bán sang tay. Nữ trang thì nấu lại. Phế liệu thì cân ký. Nắp cống, kính xe hơi, dây điện, sắt thép… thứ gì cũng có điểm thu gom. Đầu ra mở, lợi nhuận cao, rủi ro thấp: đó là công thức để tội phạm sinh sôi.

“Bắt trộm không có ăn nên không bắt, ra đường bắt xe người dân dễ ăn hơn.” Đây là cảm nhận xã hội, không phải kết luận pháp lý, nhưng nó phản ánh một thứ đáng sợ: niềm tin bị bào mòn. Khi dân tin rằng luật không nhắm vào kẻ tiêu thụ đồ gian, thì dân sẽ tin rằng trộm còn dài dài.

Chuyện xưa kể lại: dẹp được “đầu ra” là dẹp được nạn mất cắp
Thời 1970–1973 ở Sài Gòn từng có tiệm mua bán phụ tùng máy bay. Trong sân bay xảy ra mất linh kiện liên tục. Chính quyền dẹp ngay điểm tiêu thụ, thế là nạn mất cắp trong sân bay giảm mạnh.
Người khác nhắc thập niên 1990 đem bán điện thoại phải có hóa đơn, khai thông tin cá nhân. Có người nhắc trước 1975, mua bán nữ trang quý kim không có hóa đơn thì dù rẻ mấy cũng không ai dám mua.
Những câu chuyện ấy gợi lại một nguyên tắc rất “đời”: muốn hết trộm, đừng chỉ rượt theo thằng trộm. Hãy bóp nghẹt cái ống thở của nó.

Nhưng không chỉ là luật: còn là đạo đức xã hội và tấm gương từ “nóc nhà”
“THƯỢNG BẤT CHÍNH, HẠ TẮC LOẠN” và “nhà dột từ nóc”. Đây là cách người dân nói về cảm giác bất công: khi những vụ việc lớn bị xử nhẹ trong mắt công chúng, thì chuyện cắp vặt ngoài đường lại càng khó răn đe.
Cũng có ý kiến cho rằng xã hội coi tội phạm là “nguồn thu” và “luật rừng được thực thi”. Đây là lời than của dư luận, không phải sự thật được kiểm chứng trong mọi trường hợp. Nhưng nó cho thấy: người ta đang không chỉ sợ trộm, mà sợ cả một môi trường nơi cái xấu có thể sống dai vì có người dung dưỡng, có người chống lưng, có kẽ hở để lọt.

Nói cho công bằng: thất nghiệp, phá sản, bần cùng… cũng là “xăng” đổ vào tội phạm. Có người dự báo năm 2026 trộm cướp có thể tăng mạnh vì kinh tế khó khăn. Điều này có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào. Nhưng dù kinh tế có khó đến đâu, nếu “đầu ra” bị khóa chặt, trộm vẫn khó sống. Ngược lại, nếu “đầu ra” mở, kinh tế càng khó thì càng nhiều kẻ liều.

Muốn an toàn: phải làm cho đồ gian không còn đường thở
Nếu thật sự muốn giảm trộm cắp, cướp giật, phải đánh thẳng vào các mắt xích tiêu thụ, chứ không chỉ tăng tuần tra.

Thứ nhất, siết mạnh các điểm thu mua dễ biến thành “máy xay” tài sản trộm: tiệm cầm đồ, chợ đồ cũ, cửa hàng phụ tùng, thu mua phế liệu, tiệm vàng… Cơ sở nào mua đồ không rõ nguồn gốc phải chịu trách nhiệm nặng, không thể “mua nhầm thì thôi”.
Thứ hai, bắt buộc cơ chế chứng minh nguồn gốc với các mặt hàng có rủi ro cao: xe máy/linh kiện lớn, điện thoại, laptop, trang sức… mua bán phải có dấu vết giấy tờ tối thiểu, có lưu thông tin giao dịch.
Thứ ba, làm thật nghiêm tội “tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có”. Nhiều bình luận nói rất đúng: phạt nặng người tiêu thụ thì trộm tự giảm.
Thứ tư, làm hệ thống tìm lại tài sản dễ hơn: định danh – truy xuất – thu hồi. Nhiều nước khiến kẻ trộm sợ nhất không phải vì cảnh sát đông, mà vì lấy xong cũng vô dụng, bán ra là lộ.

Lấy ví dụ Côn Đảo: ít mất xe vì… đem ra ngoài đảo không được, bán trong đảo cũng lộ ngay. Đó là minh họa sống động cho quy luật “đầu ra”.

Lời kết: xã hội yên bình không phải vì bắt nhiều, mà vì không còn lý do để trộm
Một câu được nhiều người tâm đắc: “Một xã hội yên bình không đến từ việc bắt nhiều người hơn, mà đến từ việc khiến người ta không còn lý do để phạm tội.”
Đúng. Nếu đồ gian không còn nơi tiêu thụ, trộm sẽ tự tắt lửa. Nếu mua đồ luôn đòi giấy tờ, người ham rẻ bớt một lần, xã hội bớt một vụ. Nếu luật nhắm vào đúng gốc rễ và thực thi công bằng, người đi đường sẽ thôi phải sống trong trạng thái cảnh giác 24/7.

Và khi đó, chiếc xe của sinh viên không chỉ là chiếc xe. Nó là niềm tin của cha mẹ. Là công sức trả góp từng tháng. Là đôi chân mưu sinh của công nhân. Là một phần bình yên tối thiểu mà một xã hội tử tế phải bảo vệ cho người lương thiện.