USA Maduro bị áp giải tới nhà giam khét tiếng New York, chờ ra tòa giữa bão phản ứng quốc tế

[Gibbs]

Có những cú rơi không cần dàn dựng. Nicolás Maduro – người từng sống trong vòng vây xa hoa, quyền lực và đoàn tùy tùng – giờ bị đưa thẳng tới Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn, New York: một nơi mà chỉ nghe tên thôi, giới luật sư đã nhăn mặt. Theo thông tin được công bố, ông và vợ bị bắt trong một chiến dịch do Mỹ tiến hành tại Venezuela, rồi bị áp giải về New York để đối mặt cáo buộc liên quan ma túy; dự kiến ra tòa liên bang ở Manhattan trong những ngày tới.
Đoàn xe tiến vào MDC dưới lớp an ninh dày đặc, như một dấu chấm hết lạnh tanh cho đời “lãnh tụ” vốn quen phát biểu trên bục cao, ăn bò dát vàng, không quen nghe tiếng khóa sắt khép lại sau lưng.

“Nhà giam kinh hoàng” của những cái tên từng làm nước Mỹ chấn động
MDC Brooklyn bị mô tả là “bẩn thỉu”, “kinh hoàng” trong lời kể của nhiều luật sư và người từng bước qua cánh cửa đó. Nơi này nổi tiếng vì thiếu nhân sự trầm trọng, bạo lực trong trại giam, và những sự cố mất điện khiến mọi thứ rơi vào hỗn loạn. Được xây từ thập niên 1990 để giảm tải quá tải nhà tù liên bang, MDC dần trở thành “điểm đến bất đắc dĩ” cho các bị can/bị cáo đình đám: từ ca sĩ R. Kelly, “Pharma Bro” Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Sam Bankman-Fried, cho đến ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs; thậm chí cả những nhân vật bị nghi là trùm băng đảng ma túy cũng từng bị giữ tại đây.
Cuối năm 2024, luật sư của Combs từng nói trước tòa rằng MDC là một nơi cực kỳ khó khăn cho phạm nhân, và việc chuẩn bị bào chữa trong bối cảnh đó gần như là một cuộc chiến thứ hai – cuộc chiến để còn… đủ bình tĩnh mà ra tòa.

Bóng tối 2019 và hai cái chết gây rúng động năm 2024
Ở MDC, bạo lực không phải tin đồn truyền miệng; nó là nỗi lo thường trực. Năm 2024, nhà giam này ghi nhận những vụ việc nghiêm trọng: có phạm nhân bị sát hại, có người chết sau một cuộc ẩu đả, và cơ quan công tố liên bang đã phải công bố các vụ truy tố liên quan những tội ác bạo lực xảy ra ngay trong trại.
Nhưng MDC không chỉ đáng sợ vì dao tự chế hay những cú đánh bất ngờ. Thứ ám ảnh nhất, đôi khi lại là… bóng tối. Năm 2019, một vụ mất điện kéo dài đã đẩy tù nhân vào tình trạng gần như tê liệt: tối tăm, lạnh giá, sinh hoạt đảo lộn, vệ sinh xuống cấp, nhà vệ sinh trục trặc. Sự kiện này dẫn tới điều tra và kiện tụng, rồi một thỏa thuận bồi thường cho hàng ngàn người bị ảnh hưởng – một bản cáo trạng âm thầm về điều kiện giam giữ mà chẳng cần lời văn hoa.

Giáo hoàng Leo XIV: “Chủ quyền Venezuela phải được bảo đảm”
Trong khi Maduro bước vào cánh cửa thép ở Brooklyn, Vatican cũng vang lên tiếng nói khác – không phải tiếng hô hào, mà là lời nhắc về ranh giới. Giáo hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước những diễn biến tại Venezuela. Ngài kêu gọi con đường “công lý và hòa bình”, nhấn mạnh việc bảo đảm chủ quyền quốc gia, thượng tôn pháp luật được ghi trong Hiến pháp, tôn trọng quyền con người và quyền công dân.
Ngài cũng nhắc tới những người nghèo nhất – những người “chịu đau” rõ nhất khi kinh tế Venezuela lao dốc suốt nhiều năm. Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV từng cảnh báo về nguy cơ của một can thiệp quân sự; và ông Maduro, hồi tháng 10, cũng từng nói đã viết thư cho Tòa Thánh, mong góp phần giữ hòa bình. Trong nội bộ Vatican, Giáo hội Venezuela có ảnh hưởng nhất định, với những nhân vật ngoại giao gốc Venezuela và các hồng y từng có thời gian làm việc tại nước này.

Thế giới phản ứng: đồng thanh nói về “chủ quyền”, nhưng khác nhau ở chữ “giới hạn”
Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều lãnh đạo quốc tế đã lên tiếng. Đức nói cần tránh đẩy Venezuela vào bất ổn, kêu gọi một giải pháp chính trị và thận trọng trong đánh giá pháp lý. Ukraine đặt trọng tâm vào dân chủ, nhân quyền và quyền tự quyết của người Venezuela. Nghị viện châu Âu tiếp tục lập trường không coi Maduro là lãnh đạo hợp pháp, đồng thời nhắc lại yêu cầu tôn trọng luật quốc tế. Israel ca ngợi hành động của Mỹ như một bước đi “lịch sử”. Trong khi đó, Bắc Triều Tiên lên án gay gắt, gọi đây là hành động bá quyền và xâm phạm chủ quyền nghiêm trọng.

Năm 2015, Nicolas Maduro, nhà độc tài Venezuela, đã chỉ trích gay gắt Obama sau khi Barack Obama tuyên bố Venezuela là "mối đe dọa an ninh quốc gia" đối với Hoa Kỳ.
Không một đảng viên Dân chủ nào phản đối điều đó.
Ngày nay, chính những đảng viên Dân chủ đó lại đang chỉ trích việc một tên trùm ma túy khủng bố—kẻ đã gây ra cái chết cho nhiều người Mỹ—bị đưa ra công lý.

"Helpless Person" (Obama)