6/4/19
TD: Khoảng 6 tiếng trước, báo V****** có đăng bài “6 tuần biểu t́nh tại Quảng trường Thiên An Môn 30 năm trước”. Bài báo ghi tên tác giả Vũ Hoàng, dẫn thông tin từ “
đài địch” BBC, được mọi người khen ngợi. Thế nhưng, bài này chỉ sống được chưa đầy 5 tiếng th́ đă bị gỡ bỏ.
Biểu t́nh trước quảng trường Thiên An Môn. Photo Courtesy
Cũng may là Facebooker NG đăng lại, v́ biết số phận của bài này không thể sống lâu trên V*****. NG viết: “Biết ngay kiểu ǵ nó cũng xóa bài mà. Nói tới TQ y như đào mả ông cố nội nó lên và đem đổ hầm cầu vậy. Nhục quá lũ đĩ bút ơi“. Cũng có thể Facebook sẽ gỡ bỏ bài đăng này, nên xin được đăng lại trên TD cho chắc ăn, trừ khi TD bị tin tặc hack.
....
6 tuần biểu t́nh tại Quảng trường Thiên An Môn 30 năm trước
Vũ Hoàng
4-6-2019
Cuộc biểu t́nh bắt nguồn từ sự bức xúc của người dân Trung Quốc trước t́nh trạng kinh tế khó khăn, c̣n Bộ trưởng Quốc pḥng Ngụy Phượng Ḥa gọi đây là “bất ổn chính trị cần dập tắt”.
Cách đây đúng ba thập kỷ, hơn một triệu sinh viên, trí thức và công nhân Trung Quốc tập trung ở Quảng trường Thiên An Môn, thủ đô Bắc Kinh để bắt đầu cuộc biểu t́nh chính trị lớn nhất trong lịch sử nước này. Cuộc biểu t́nh nổ ra trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc lúc bấy giờ gặp khó khăn, lạm phát tăng cao, cuộc sống của người dân đi xuống, gây nên nhiều tiếng nói bất b́nh trong xă hội. Tuy nhiên sau 6 tuần, dưới những biện pháp cứng rắn của chính phủ Trung Quốc, biểu t́nh đă bị dập tắt. Đến nay cuộc biểu t́nh Thiên An Môn vẫn là đề tài nhạy cảm ở Trung Quốc.
Ngày 15/4/1989, cựu tổng bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc Hồ Diệu Bang, một nhà cải cách hàng đầu, qua đời v́ bệnh tim ở tuổi 73. Những người ủng hộ ông bắt đầu tụ tập tại Quảng trường Thiên An Môn để bày tỏ niềm tiếc thương Hồ Diệu Bang, nhưng đồng thời cũng thể hiện sự không hài ḷng với tốc độ cải cách c̣n chậm chạp ở Trung Quốc.
Từ ngày 18/4 đến 21/4, lượng người tập trung ở Bắc Kinh đă tăng lên tới hàng ngh́n và các cuộc biểu t́nh nhanh chóng lan rộng đến nhiều thành phố, trường đại học trên cả nước. Sinh viên, công nhân và các quan chức hô vang những câu khẩu hiệu phản đối chính quyền, phàn nàn về t́nh trạng lạm phát quá cao, mức lương không đủ sống và thiếu nhà ở.
Ngày 22/4, hàng chục ngh́n sinh viên tụ tập bên ngoài Đại lễ đường Nhân dân ở Quảng trường Thiên An Môn khi lễ tưởng niệm cố tổng bí thư Hồ Diệu Bang diễn ra. Bất chấp cảnh báo trước đó từ chính quyền rằng những người tham gia biểu t́nh có thể bị trừng phạt nghiêm khắc, lượng người đổ về Quảng trường Thiên An Môn vẫn không ngừng gia tăng. Họ đưa ra một bản kiến nghị yêu cầu được đối thoại với Lư Bằng, thủ tướng Trung Quốc khi ấy, nhưng bị từ chối.
Ngày 26/4, tờ Peoples Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, đăng bài xă luận cáo buộc những người biểu t́nh đang chống đối đảng Cộng sản. Bài viết khiến ngọn lửa giận dữ của công chúng càng bùng lên dữ dội.
Ngày 4/5, hàng chục ngh́n sinh viên từ ít nhất 5 thành phố của Trung Quốc tổ chức cuộc biểu t́nh lớn nhất kể từ thời điểm đảng Cộng sản lên nắm quyền năm 1949. Động thái trên diễn ra cùng dịp kỷ niệm 70 năm phong trào Ngũ Tứ (học sinh, sinh viên Trung Quốc tụ tập trước Thiên An Môn nhằm tuần hành kháng nghị Ḥa ước Versailles).
Tại một cuộc họp với đại diện các ngân hàng châu Á, Triệu Tử Dương, tổng bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc từ năm 1987 đến 1989, vẫn khẳng định các cuộc biểu t́nh sẽ dần lắng xuống.
Ngày 13/5, trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của lănh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev, hàng trăm sinh viên bắt đầu tuyệt thực vô thời hạn ở Quảng trường Thiên An Môn, cho rằng chính quyền đă không đáp ứng yêu cầu đối thoại. Động thái trên thu hút sự ủng hộ rộng răi của công chúng. Cuộc biểu t́nh đă khiến chính quyền Trung Quốc phải hủy kế hoạch đón tiếp Gorbachev trên Quảng trường Thiên An Môn.
Ngày 19/5, Triệu Tử Dương tới gặp các sinh viên ở Quảng trường Thiên An Môn, đưa ra lời kêu gọi thỏa hiệp cuối cùng nhưng không thành công. Chính quyền Trung Quốc sau đó ban bố t́nh trạng thiết quân luật tại một số quận ở Bắc Kinh, quân đội bắt đầu di chuyển về phía trung tâm thành phố. Nhiều dân thường chặn đoàn xe của quân đội, dựng rào chắn trên đường phố, nhưng các binh sĩ nhận được lệnh không bắn dân thường.
Từ 24/5 đến 1/6, các cuộc biểu t́nh tiếp diễn mà gần như không có sự hiện diện của lực lượng an ninh. Tuy nhiên, tại trụ sở chính phủ, các lănh đạo Trung Quốc đang lên kế hoạch chấm dứt biểu t́nh và t́nh trạng hỗn loạn ở thủ đô. Ngày 2/6, các lănh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc tán thành quyết định dập tắt “các cuộc bạo loạn phản cách mạng” bằng vũ lực.
Tối 3/6, hàng ngh́n binh sĩ quân đội Trung Quốc bắt đầu di chuyển hướng về phía trung tâm thủ đô Bắc Kinh. Người dân đổ ra đường nhằm ngăn họ lại, dựng rào chắn trên các con đường dẫn tới Quảng trường Thiên An Môn.
Phóng viên Kate Adie của BBC có mặt ở Quảng trường Thiên An Môn vào thời điểm đó cho biết trong lúc xe thiết giáp chở quân của quân đội t́m cách vượt qua chướng ngại vật, một số binh sĩ đă nổ súng, giết chết và làm bị thương nhiều dân thường không có vũ trangĐến sáng 4/6, Quảng trường Thiên An Môn gần như sạch bóng người biểu t́nh, khiến cả thủ đô Trung Quốc choáng váng. Hàng ngh́n người dân giận dữ và ṭ ṃ tập trung trước hàng dài binh lính đứng chắn cửa phía đông bắc Thiên An Môn, khiến đụng độ và nổ súng lại tiếp diễn.
Chính phủ Trung Quốc coi sự can thiệp của quân đội nhằm chấm dứt biểu t́nh là một thắng lợi tuyệt vời. Một bài xă luận được đăng trên truyền thông nhà nước khẳng định quân đội sẽ trừng phạt nghiêm khắc và không thương tiếc “những người coi thường pháp luật và lên kế hoạch bạo loạn, gây rối trật tự xă hội”.
Đến nay, vẫn có các cuộc tranh căi xung quanh câu hỏi chính xác bao nhiêu người đă thiệt mạng trong cuộc đụng độ giữa quân đội Trung Quốc và người biểu t́nh ở Quảng trường Thiên An Môn năm 1989. Một số người nói hàng trăm người đă chết, số khác cho rằng con số thương vong có thể lên tới hàng ngh́n. Trung Quốc chưa từng công bố con số thương vong.
Ngày 5/6, quân đội lúc này đă kiểm soát hoàn toàn Bắc Kinh nhưng thế giới được chứng kiến một hành động thách thức đáng kinh ngạc mà về sau trở thành biểu tượng của cuộc biểu t́nh Thiên An Môn: Một người đàn ông không vũ khí đứng chặn trước những chiếc xe tăng xếp hàng đang di chuyển dọc theo Đại lộ Trường An hướng về Quảng trường Thiên An Môn. Tới giờ, số phận người đàn ông này vẫn là điều bí ẩn.
Ngày 9/6, lănh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu B́nh có bài phát biểu đầu tiên kể từ khi cuộc biểu t́nh bị dập tắt, ca ngợi nỗ lực của quân đội và đổ lỗi cho những người biểu t́nh gây ra t́nh trạng hỗn loạn ở thủ đô.
Đề cập tới sự kiện Thiên An Môn cách đây 30 năm, Bộ trưởng Quốc pḥng Trung Quốc Ngụy Phượng Ḥa tại hội nghị Đối thoại Shangri-La ở Singapore hôm 2/6 tuyên bố “chính quyền đă kiên quyết ngăn chặn t́nh trạng hỗn loạn” và đây là quyết định sáng suốt.
Các cuộc biểu t́nh ở Thiên An Môn là “bất ổn chính trị mà chính quyền trung ương cần dập tắt, đấy là chính sách đúng đắn”, ông khẳng định. “Nhờ thế mà Trung Quốc mới ổn định và nếu tới Trung Quốc, các bạn sẽ hiểu được phần lịch sử đó”.
Vũ Hoàng (Theo BBC)
Bài báo đă bị gỡ: 6 tuần biểu t́nh tại Quảng trường Thiên An Môn 30 năm trước
