Độc hại nhưng kiếm tiền cũng khá, đó là nghề tân trang hàng điện tử ở Hà thành. Giữa thời buổi công nghệ thông tin, đâu đâu cũng thấy tin học th́ việc xoay sang "mông má" máy vi tính quả là thức thời.
Vào TP. Hồ Chí Minh từ đầu những năm 1990 khi tuổi mới ngoài đôi mươi để học sửa chữa xe máy, nhưng con đường lập nghiệp của Th. (xin được phép giấu tên) ở Đuôi Cá, Hoàng Mai, Hà Nội lại "phát" từ nghề tân trang đồ điện tử, nhất là tivi và đầu đĩa. Lúc đó, nghề này ở Sài G̣n đă bị coi là lỗi thời th́ ngoài Hà Nội vẫn c̣n rất mới mẻ. Với con mắt kinh doanh tinh tường nên sau khi ra Hà Nội, thay v́ mở cửa hàng sửa chữa xe máy (nghề đă học), Th. mở dịch vụ tân trang (mà dân trong nghề hay gọi là "mông má") đồ điện tử ở khu vực chợ Giời (phố Huế), nơi được coi là trung tâm của hàng "second -hand".
Vào thời điểm đấy, những chuyến tàu viễn dương cập cảng Hải Pḥng đa số là "hàng băi" nhập từ Nhật về. Những chiếc tivi, đầu đĩa chất lượng tốt, chỉ bị xây xước tư chút ngoài vỏ chính được đưa về Hà Nội ùn ùn để tân trang lại rồi phân phối đi khắp thị trường miền Bắc. Như "cá gặp nước", xưởng tân trang của Th. đă phất nhanh chóng và mở rộng mạng lưới khắp thị trường Hà Nội.
Vào những ngày cao điểm, hàng trăm chiếc tivi đă được đưa vào đây để "làm đẹp" với giá rẻ cũng vài chục ngh́n đồng/cái. Đó là thời điểm 1995-1996, mức thu nhập ấy thật là "khủng". Khi đă giă từ nghề này, Th. tiết lộ, có một số công ty tên tuổi chuyên lắp ráp tivi trong nước cũng là bạn hàng thường xuyên của anh.
Sau khi đă có một vốn liếng kha khá, Th. nhanh chóng từ bỏ nghề mang tính thời vụ này và trở thành ông chủ nổi tiếng của một loạt những gara ôtô và bảo dưỡng xe máy trên địa bàn Hà Nội. C̣n nghề tân trang đă được anh em họ hàng, vốn là thợ của Th. "tiếp quản" với hơn chục cửa hàng nhỏ, chủ yếu xung quanh khu vực phố Huế và Hai Bà Trưng.
 |
| Nhiều người "hái" bộn tiền từ việc tân trang đồ điện tử- ảnh minh họa |
Để mở một cửa hàng tân trang đồ điện tử cũng khá đơn giản với thiết bị quan trọng nhất cũng chỉ là một chiếc máy phun sơn hơn chục triệu đồng. C̣n thợ, chỉ cần học vài buổi là có thể thực hiện được mấy công đoạn là đánh bóng và phun sơn.
Th. nói: "Nghề này, có mối quan hệ tốt th́ kiếm tiền cũng không khó. Tuy chưa đến nỗi "sinh nghề tử nghiệp", nhưng có lẽ đây là một trong những nghề độc hại nhất. Hàng ngày, người làm trực tiếp luôn phải sống trong một bầu không khí đầy bụi sơn". Ngay như Th., dù đă bỏ nghề gần chục năm nhưng khi nhắc lại vẫn có lúc cảm thấy sợ v́ ăn cơm cũng thấy mùi sơn.
Sơn (một trong những người thợ đầu tiên của Th.), chủ cơ sở tân trang trên đường Hai Bà Trưng cho biết: Làm nghề này bây giờ khó lắm v́ "mật ít, ruồi nhiều". Tivi, đầu đĩa của các hăng bây giờ tràn ngập thị trường, giá cả cũng phải chăng nên "đất sống" cho hàng băi c̣n rất ít. Để tồn tại được, họ phải chuyển sang "mông má" cho vi tính.
Đúng là giữa thời buổi công nghệ thông tin, đâu đâu cũng thấy tin học th́ việc xoay sang "mông má" máy vi tính quả là thức thời. Cửa hàng của Sơn bây giờ chỉ c̣n lác đác vài cái ti vi hay dàn loa để tân trang, c̣n lại hầu hết là màn h́nh vi tính. Tôi để ư thấy những chiếc màn h́nh compact, IBM lúc mới đến trông nhem nhuốc, trầy xước khắp nơi, vậy mà chỉ mất khoảng nửa tiếng đă trở nên long lanh như mới. Thậm chí có cái vỏ màn h́nh lúc đầu màu ghi, vậy mà chỉ cần qua một vài thao tác như đánh giấy ráp, phun sơn lại đă thành màu trắng sữa rất bắt mắt.
Theo lời Sơn th́ để làm một cái màn h́nh, giá chỉ 100-120 ngh́n đồng, công chẳng đáng bao nhiêu v́ chi phí bây giờ rất cao, chỉ có những chủ cửa hàng buôn bán mặt hàng này là lăi lớn. Một cái máy cũ, sau khi được làm đẹp, giá có thể tăng lên hàng triệu đồng và khách hàng là người bị thiệt tḥi. Đây cũng chính là thủ đoạn nhập nhèm của một số cửa hàng kiếm lời bằng cách "luộc lại" những chiếc máy cũ để đem bán.
Đủ "chiêu" kiếm tiền
Không chỉ kiêm làm thợ "mông má" hàng điện tử, có thời gian (năm 2010) Sơn c̣n chuyên gom hàng điện tử phế thải để "đăi vàng". Với thói quen tự mày ṃ t́m thông tin trên mạng, Sơn biết được việc sản xuất các sản phẩm công nghệ điện tử luôn cần đến một tỉ lệ vàng nhất định. Anh cho rằng, đó chính là sự "vi diệu" của vàng.
Nhận ra trong "rác" có "vàng", Sơn đă lần ṃ t́m mua những cuốn sách dạy cách tách vàng từ những chiếc máy tính, điện thoại di động hỏng. "Trong quá tŕnh nhận sửa chữa đồ điện tử cho khách, tôi đă nhiều lần nảy ra ư định t́m cách tách vàng từ các linh kiện. Tôi phải cất công t́m hiểu rất nhiều cách "đăi" vàng từ đồ phế thải điện tử. Ban đầu, tôi chỉ thuần tuư là đốt cháy nhiều linh kiện điện tử để quan sát xem sau khi cháy đống linh kiện "biến h́nh" ra sao. Nhưng nhiệt độ đốt cháy trong điều kiện thông thường chủ yếu chỉ làm cháy phần nhựa trong các linh kiện điện tử thôi, c̣n các kim loại th́ vẫn trơ trơ. Sơn lại mày ṃ cách làm mới…", Sơn nói.
Theo lời Sơn kể, giá thu mua khá rẻ chỉ khoảng 120-150 ngh́n đồng/kg bo mạch. Hàng ngày, anh mất nhiều giờ đồng hồ với các bo mạch cũ. Đầu tiên là phân loại và tháo dỡ bằng tay từng bộ phận. Sau đó, dùng hóa chất ngâm bảng mạch điện tử để xem những ǵ sẽ tan chảy trong hoá chất. Với hy vọng sẽ "chắt" được vàng từ đống rác điện tử, nhưng kết cục Sơn cũng phải chùn ḷng v́ chưa nghĩ ra cách làm hữu hiệu.
Sau một thời gian "say" với những "bí kíp" tách vàng từ "rác" điện tử, Sơn lại quay về với thú "mông má" hàng điện tử. Đặc biệt, khi các sản phẩm công nghệ cao trở thành món hàng hot của người tiêu dùng th́ các chiêu thức luộc, đánh tráo linh kiện điện thoại hàng hiệu đang là lĩnh vực Sơn quan tâm. Sơn kể rằng, nhiều cửa hàng, mối lái buôn bán, sửa chữa điện thoại thường có phương châm "mua của người chán, bán cho người cần". V́ thế, Sơn cũng xoay sang mua bán hàng công nghệ, từ điện thoại các loại như Iphone, Blackbery, HTC, Sam sung,... đến laptop, ổ cứng HDD…
Với Sơn, "thượng vàng hạ cám" ǵ cũng thử và đó là những "chiêu" hái bộn tiền...
Hàng “luộc” đă không c̣n dễ kiếm tiền như trước
Khi gặp "gà", Sơn cũng "luộc hàng" kiếm chút lời. Tuy nhiên, theo Sơn hàng "luộc" không c̣n nhiều như trước, phần lớn là dựng lại hàng cho mới hơn, bán được giá hơn. Chính v́ vậy, dù những hàng điện thoại, laptop cũ bị hư hỏng phần cứng như bàn phím, màn h́nh, mainboard... vẫn được Sơn thu mua. Nếu chỉ hư hỏng nhỏ có thể thay thế, bán như hàng c̣n "zin". Nhưng với những hàng bị tổn hại nặng, Sơn mua "xác" để làm phụ tùng thay thế cho các món hàng khác tương đương.
(Theo Người đưa tin)
Tân trang đồ điện tử: Nghề hốt bạc
