Ở miền Bắc, con chuột là loài mà không ít người nhắc tới là khiếp sợ. Nhiều người nh́n thấy chuột chạy trong nhà th́ la toáng hăi hùng. Nhưng ở một số làng chuột lại là món đặc sản.
Ở miền Tây, người người ăn thịt chuột, nhà nhà ăn thịt chuột. Chuột là món ăn khá phổ biến ở vùng sông nước Cửu Long. Thậm chí, ở vùng giáp biên Campuchia, c̣n có cả chục ấp, mà người dân tỏa đi các xứ Nam Vang săn chuột nhập về Việt Nam, để cung ứng cho các quán nhậu.
Thế nhưng, ở miền Bắc nước ta, con chuột là loài mà không ít người nhắc tới là khiếp sợ. Nhiều người nh́n thấy chuột chạy trong nhà th́ la toáng hăi hùng. Nó là loài mang dịch bệnh khủng khiếp, có thể đe dọa tính mạng con người.
Nhưng không phải vùng nào cũng vậy. Một số ngôi làng ở miền Bắc vẫn ăn thịt chuột và coi đó là món đặc sản từ xa xưa. Những ngôi làng như Đ́nh Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh), Cổ Dũng (Kim Thành, Hải Dương), rồi Canh Nậu (Thạch Thất, Hà Nội) đến nay vẫn có thú ăn thịt chuột.
 |
| Những chú chuột cống, chuột đất được người dân quê lúa rất thích |
Ở quê lúa Thái B́nh, nói không ngoa, khắp nơi đều khoái khẩu món thịt chuột. Chuột được coi là món đặc sản đồng quê không thể thiếu trong nhiều bữa nhậu, đặc biệt vào thời điểm mùa gặt vụ chiêm, tức tháng 10-11 hàng năm.
Những ngày này, người dân Thái B́nh đang vào vụ gặt và những cuộc săn chuột vui vẻ tưng bừng phải biết. Những chú chuột ăn lúa béo mầm là thứ đặc sản đồng quê cực kỳ thú vị.
Ở các bờ ruộng, bờ sông, bờ đê, từng nhóm người, với cuốc, thuổng, gầu tát… cùng chú chó săn sục xạo t́m chuột. Chú chó săn mũi thính không bỏ sót những hang có chuột lẩn trốn bên trong.
Thợ săn Hà Duy Kết vừa phát cỏ t́m hang chuột ở bờ đê sông Diêm vừa giải thích: “Chỉ cần nh́n hang là biết có chuột ở hay không. Hang nào có dấu chân mới tinh ở đáy và vết trơn nhẵn ở trần th́ chắc chắn đang có chuột ở. Dấu chân cũ th́ chuột đă bỏ đi”.
 |
| Thợ săn Hà Văn T́nh (trái) và Hà Duy Kết đang đào hang chuột |
Như để khẳng định hang có chuột, thợ săn Kết xuỵt chú chó lại. Con chó rúc mũi vào hang, gâu gâu mấy tiếng, rồi luôn chân cào bới. Điều đó có nghĩa trong hang đang có chuột.
Những cao thủ săn chuột chỉ nh́n kích cỡ hang, số lượng ngách và đặc điểm vùng đất sẽ biết chú chuột trong hang là chuột vàng, chuột đất hay chuột cống.
Việc xác định chuột ǵ lẩn trốn trong hang rất quan trọng, bởi mỗi loài chuột có cách săn khác nhau. Nghe thợ săn chuột nơi đây nhắc đến chuột đất, chuột cống, tôi thực sự ngạc nhiên. Chẳng lẽ người Thái B́nh ăn thịt loài chuột cống mà người dân thành phố rất sợ hăi, bởi chúng sinh sống trong cống rănh, ăn toàn thứ bẩn thỉu?
Xin thưa là không phải vậy. Với người dân Thái B́nh, chuột cống mà món đặc sản cao cấp, ngon nhất trong các loài gặm nhấm. Chuột cống chả khác ǵ món thú rừng cao cấp ở vùng ven biển này.
 |
| Săn chuột đất ở bờ đê |
Chuột cống ở quê lúa không phải loài chuột sống trong cống rănh, mà nó là tên gọi một loài chuột khổng lồ. Nó to chả kém mèo. Con b́nh thường nặng cỡ trên dưới 1kg, con to có thể đạt trọng lượng tới 1,5kg.
Tuy nhiên, giờ đây, kiếm được chú chuột cống to như con mèo rất hiếm, bởi chúng chưa kịp lớn đă bị các thợ săn tóm sống.
Chuột cống thường sống ở ven làng. Nó thích đào hang ở những nơi hiểm yếu như bụi tre gai góc, đào hang xuyên vào móng nhà, móng chuồng lợn.
Sở dĩ loài chuột này sống ở ven làng, bởi v́ món ăn khoái khẩu của nó là gà, vịt. Đêm xuống, chúng ṃ vào làng bắt gà, vịt của dân. Chuột cống có thể cắn đứt cổ gà, vịt và quắp con gà cỡ một kg kéo tuột vào hang.
Đêm xuống, hễ nghe thấy tiếng gà vịt quang quác trong chuồng, y rằng có chuột cống tấn công.
 |
| Chuột được làm sạch khi đem đến chợ |
Những hộ dân chăn nuôi gia cầm rất ghét bọn chuột cống và họ t́m mọi cách để tiêu diệt chúng. Tuy nhiên, với thợ săn th́ tóm được chuột cống chả khác ǵ trúng số.
Mặc dù chuột sống ven làng, ăn gà vịt, nhưng thịt chúng cực dai, thơm, ngon. Dân sành ăn người Thái B́nh đánh giá thịt chuột cống ngon hơn thịt dúi, thịt chuột rừng.
Thợ săn ở Thái B́nh phát hiện ở đâu có chuột cống là phục kích tóm bằng được. Trong số các loài chuột th́ săn chuột cống là khó nhất. Chẳng lẽ phải đào tung cả bụi tre, hay phá tung cả móng nhà để tóm chúng?
Chuột cống được coi là loài đă “thành tinh” nên chúng cũng ít khi sập bẫy. Những thợ săn đều phải có bí quyết mới tóm được chuột cống. Bí quyết ấy không dễ ǵ họ tiết lộ.
 |
| Chuột đất khổng lồ được thui vàng rất ngon mắt. |
Những người sành ăn thường chọn mua chuột cống. Ở chợ quê Thái B́nh, thịt chuột cống bao giờ cũng hết trước tiên, mặc dù chúng được bán với giá vài trăm ngàn một kg.
Đứng sau chuột cống về độ ngon là chuột đất. Chuột đất cũng là loài ít được biết đến ngoài người Thái B́nh. Cùng với chuột cống, nó là loài đặc sản đồng quê nhưng rất cao cấp ở Thái B́nh.
Chuột đất có lông màu nâu, mơm tù và rộng. Ngón chân trước có vuốt dài, cứng. Mặt lưng màu nâu tối, thẫm hơn vùng giữa lưng, bụng màu tro. Chúng ăn hạt bắp và rễ cây.
Giống chuột này khá lớn, con trưởng thành khoảng 8 lạng, con to lên đến hơn 1kg. Theo các nhà khoa học, giống chuột này phân bố không phổ biến lắm ở vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ. V́ chúng khá hiếm, nên săn được chuột đất không phải là dễ.
 |
| Những chú chuột nhỏ xíu này cũng thành mồi nhắm. |
Ở Thái B́nh, chuột đất thường đào hang ở những g̣ đất cỏ gianh, bờ đê, bờ mương lớn. Hệ thống hang của nó vô cùng cầu kỳ, ngóc ngách như mạng nhện trong ḷng đất. Chính v́ đào hang sâu như thế, nên chúng thải ra vài thúng đất vụn. Thế nên, nh́n lượng đất đùn ra, thợ săn biết ngay hang chuột đất.
Tóm được chú chuột đất quả là vô cùng kỳ công. Nhiều khi, thợ săn phải mất cả ngày đào bới, tát nước, hun khói, mới tóm được một chú chuột đất. Tuy nhiên, chỉ tóm được một con cũng là thành công rồi, v́ đă có được bữa ngon lành cho mấy bợm nhậu.
Chuột đất đào hang nhiều ngóc ngách, nên thợ săn phải dẫy cỏ cả vùng rộng để t́m các cửa hang và đắp lại. Chỉ một hang duy nhất được đào rỗng như cái phễu để tát nước.
 |
| Chuột ở chợ quê. |
Nước phải được tát rất nhanh, để không kịp ngấm vào ḷng đất. Nhiều khi phải tát cả tiếng đồng hồ, hang mới ngập, chú chuột đất đen trùi trũi mới chịu ngoi lên.
Cũng có khi thợ săn dùng máy bơm xăng nổ rần rần cả tiếng, mà vẫn chẳng thấy tăm hơi chú chuột đất ở đâu. Nếu nước đă ngập hang, mà không thấy chuột ḅ ra, th́ chắc chắn có ngách hang cụt đào theo hướng ngược lên. Không khí không thoát ra được, nên nước cũng không thể ngập lên. Loài chuột đất tinh khôn đào hầm như thế để tránh ngập nước.
Nhưng vỏ quưt dày có móng tay nhọn. Nếu nước không lùa được chúng ra khỏi hang, th́ sử dụng phương pháp hun khói. Đống rơm được tống vào cửa hang, rồi thợ săn châm lửa quạt khói vào hang.Chuột ta sặc sụa t́m đường thoát. Một ngách được mở thông khói, thế là chuột ta rơi vào vợt. Chuột đất có hàm răng cực kỳ sắc nhọn. Nó đă đớp th́ chắc chắn xuyên thủng tay thợ săn. Vậy nên, thợ săn bịt vợt vào miệng hang tóm nó, chứ chả tội ǵ dùng tay không để vồ.
 |
| Chuột là đặc sản ở quê lúa, nên người Thái B́nh không phải lo đối phó với chuột như thế này |
Nhiều tên chuột đất lại rất lỳ với khói. Hang động ngóc ngách như mạng nhện, nên không không phải ngách nào khói cũng lan đến được. Nếu khói không đủ độ đậm đặc, không khiến nó sặc, th́ c̣n lâu nó mới chịu chui ra.
Nhưng một bí mật mà các thợ săn lành nghề áp dụng rất hiệu quả, ấy là nhét nắm thuốc lào vào đống lửa. Chuột đất rất kỵ mùi thuốc lào, nên chỉ thấy mùi thoang thoảng là chúng buộc phải “mở đường máu” chui ra.
Săn chuột đất cầu kỳ như vậy, nên một buổi đi săn, tóm được đôi ba con cũng là trúng quả lớn rồi.
(Theo VTC News)
Kỳ thú chuyện săn chuột 'khủng' ở Thái B́nh
