Vincent: Bạn có một công việc hẳn phải là hào hứng. Đây là một bài viết về lối sống, nên chúng ta hãy chia sẻ về chuyện độ rày bạn sinh sống như thế nào. Xin bạn mô tả một tuần lễ bình thường trôi qua như thế nào trong cuộc sống của bạn.
Vi: Công việc tôi đang làm kể ra khá hứng thú. Công việc khiến cho tôi phải đi đó đi đây, di chuyển không ngừng. Mỗi tuần tôi đi làm năm ngày, có được hai ngày nghỉ, nhưng rủi thay, vào cuối tuần tôi lại không được nghỉ. Tùy theo từng tuần lễ, tôi có thể làm ca ban ngày hoặc làm ca đêm. Làm ca ngày thì tôi phải lấy tin cho mục tin tức lúc 5 giờ chiều và 6 giờ chiều. Còn ca đêm thì lấy tin cho mục tin tức vào lúc 9 giờ tối và 10 giờ tối.
Buổi sáng làm việc thú vị lắm. Tôi tỉnh thức 30 phút trước khi chỗi dậy ra khỏi giường. Tôi nằm trên giường xem truyền hình và bắt kịp tin tức trên chiếc máy BlackBerry của tôi.
Công việc bắt đầu lúc 9 giờ sáng họăc 1 giờ 30 trưa, tùy theo ca ngày hoặc ca đêm. Một khi đã bắt tay vào việc, tôi lấy thêm tin tức. Tôi cố gắng để ý xem có chuyện gì thú vị đang xảy ra trên phạm vi quốc gia, mà có lẽ tôi có thể địa phương hóa cho cộng đồng Rockford.
Mỗi ngày có một cuộc họp của ban biên tập, trong đó các nhà sản xuất, phóng viên và xướng ngôn viên gặp nhau, để thảo luận về những câu chuyện mà họ muốn lấy tin và đưa tin cho mục tin tức. Phiên họp này là một cuộc thảo luận trên diễn đàn mở, nơi đó tất cả chúng tôi đều tham gia đóng góp những ý tưởng cho những đề tài làm tin.
Một khi được giao một ý tưởng bản tin, tôi bắt đầu tìm hiểu nghiên cứu về đề tài ấy. Tôi tìm đọc về nó trên mạng Internet, để có một cảm nhận về đề tài này. Sau khi nghiên cứu, tôi tìm những nguồn tin để phỏng vấn cho câu chuyện mình phụ trách. Sau đó tôi gọi điện thoại cho người ta, để lập thời biểu cho những cuộc phỏng vấn có thu hình, rồi tôi lên đường đi lấy tin và thực hiện bản tin của mình. Kế đó quay trở về đài, trễ lắm là vào khoảng 2 giờ 30 trưa, và ráp nối lại thành câu chuyện, rồi giao sản phẩm cuối cùng để phát sóng.
Vincent: Hay quá! Rất bận rộn và thú vị. Trước khi nghe bạn kể, tôi chẳng biết gì về cách thức hoạt động của ngành tường thuật tin tức. Bây giờ mới biết được một chút! Bạn nhập vào làng ký giả, phóng viên như thế nào?
Vi:Lúc nào tôi cũng rất thích ngành báo chí và tường thuật tin tức. Tuy nhiên, lúc lớn lên và khi đang còn học đại học, cha mẹ tôi luôn luôn thúc đẩy tôi theo đuổi nghề y khoa. Có mấy lúc tôi thực sự nghĩ rằng mình sẽ theo học trường y khoa để trở thành bác sĩ, nhưng rồi tôi ý thức rằng làm như thế là vì những lý do sai lầm.
Lớn lên tại Los Angeles, California, tôi nhớ mình từng xem Leyna Nguyễn trên đài KCAL-9 News. Nhìn thấy cô xướng ngôn viên này đọc tin tức là một điều gây rất nhiều cảm hứng. Không có nhiều người Việt Nam làm trong ngành báo chí truyền thanh truyền hình. Cô Leyna là người Việt đầu tiên khai phá mở đường cho những ký giả tương lai người Mỹ gốc Việt.
Ở đại học, tôi tham gia vào mọi chương trình báo chí truyền thanh truyền hình ở trong trường. Tôi làm cho tờ nhật báo, đài phát thanh và đài truyền hình của nhà trường.
Vincent: Tôi tin chắc rằng cộng đồng hãnh diện về bạn và tất cả những người Việt làm việc trong lãnh vực này. Xin bạn mô tả vắn tắt về lãnh vực ấy và một số công việc có sẵn trong ngành.
Vi: Ngành ký giả truyền thanh truyền hình là một lãnh vực có tính cách cạnh tranh ráo riết, nhất là nếu bạn muốn làm một phóng viên tin tức truyền hình hoặc một xướng ngôn viên tin tức truyền hình. Ngoài công việc này, còn có nhiều việc làm khác có sẵn trong ngành. Bạn có thể làm việc tại đài truyền hình hay đài phát thanh. Bạn có thể là một nhà sản xuất, nhiếp ảnh gia, biên tập viên, tác giả, phụ tá, v.v.. Có nhiều chức vụ khác nhau trong phòng tin tức và trong studio thu hình.
Vincent: Thật là thú vị! Những phương diện nào là bạn thích nhất trong công tác làm phóng viên?
Vi: Một trong những khía cạnh mà tôi thích nhất trong công tác của một phóng viên là tôi có dịp gặp nhiều người khác nhau mỗi ngày. Lúc nào tôi cũng sẵn sàng đi ra ngoài. Thời gian duy nhất tôi ngồi trước máy vi tính là khi tôi đang viết hoặc biên tập bản tin của mình. Ngoài chuyện đó ra, tôi nói chuyện trên điện thoại, hoặc ở ngoài đường. Tôi cũng lên truyền hình nữa, và điều này hào hứng lắm. Ai mà không thích lên truyền hình?
Vincent: Còn phương diện nào bạn ít hứng thú nhất trong công tác của một ký giả?
Vi: Những khía cạnh mà tôi không thích trong ngành này là khi tôi lấy tin về một cái chết hoặc về một đề tài nhạy cảm. Tôi còn nhớ lần tôi phỏng vấn một bà mẹ bị mất đi cô con gái và hai đứa cháu của mình. Mấy tay súng đã bắn họ chết ngay trong nhà của họ và phóng hỏa đốt cháy ngôi nhà. Phải bắt đầu từ đâu để đặt các câu hỏi? Hỏi những câu gì đây? Quả thật là khó.
Thỉnh thoảng mình phải cố gắng hết sức để tách ra khỏi những cảm xúc, cảm giác riêng, vì không muốn bị thiên lệch. Tôi còn nhớ lần đi lấy tin về một câu chuyện trong trường đại học, về một người đàn ông cai rượu và đang hồi phục. Trong cuộc phỏng vấn, tôi òa khóc lên, vì tôi cảm thấy sự liên hệ với hoàn cảnh của mình. Cha tôi cũng là một người nghiện rượu, và chuyện không may là cái tật ấy đã lấy đi phần tốt nhất nơi ông, và ông đã qua đời cách đây bốn năm.
Những câu chuyện mà tôi cũng có liên hệ làm cho tôi cảm thấy khó khăn hơn trong việc viết bài và tường thuật, vì tôi bị thiên lệch và có một cảm xúc nào đó đối với những chuyện ấy.
Vincent: Quả là khó đấy! Tôi lấy làm buồn khi nghe kể về cha của bạn, và chúc bạn gặp may mắn với những câu chuyện khác tương tự như vậy trong tương lai. Bạn sẽ có lời khuyên nào cho một ai đó đang tìm cách gia nhập vào lãnh vực này?
Vi: Bất luận bạn làm gì thì làm, tuyệt đối bạn cần phải có kinh nghiệm làm ở phòng tin tức, nếu bạn muốn làm phóng viên hoặc xướng ngôn viên tin tức truyền hình. Tôi không thể nào nhấn mạnh điều này cho đủ. Nếu có thể, hãy dời đến một nơi khác trong mùa hè, và cố gắng tìm cách vào thực tập nội trú với một thị trường truyền hình nho nhỏ. Thị trường là chữ nói cho hay ho, chứ nó là một thành phố. Thị trường lớn hơn có nghĩa là thành phố lớn hơn. Có 209 thị trường, và trong mỗi thị trường có khoảng 4 hay 5 đài chi nhánh, của ABC, FOX, CBS, NBC, và rồi khi nào cũng có một chi nhánh của PBS hoặc của một đài liên hệ.
Trong một thị trường nhỏ hơn, bạn có cơ hội để làm mọi chuyện trong phòng tin tức. Tôi thực tập nội trú ở Chicago. Chicago là thị trường lớn vào hàng thứ ba. Tôi không thể làm nhiều việc trong phòng tin tức, vì có đủ thứ nghiệp đoàn, điều lệ và những vấn đề khác về hợp đồng của đài, nhưng dù vậy tôi cũng đã tìm ra được những cách thức để biến kinh nghiệm trong thời gian nội trú trở thành hữu ích cho mình.
Hãy ấn định một hạn chót cho chính bạn, khi làm việc trong những dự án tin tức cho nhà trường. Cứ làm bộ rằng đó là chuyện không làm thì chết, và nếu bạn không làm được thì bạn sẽ nghe về chuyện ấy từ Giám Đốc Tin Tức. Nếu bạn trễ mất hạn chót, trong tin tức truyền hình, thì bạn chết toi thôi. Những thời gian thực tập nội trú và việc học trong trường không chuẩn bị cho bạn đối phó với áp lực của việc đáp ứng những hạn chót trong một phòng tin tức ngoài đời. Vào ngày đầu tiên tôi làm việc, nói theo nghĩa đen thì tôi nghĩ mình sắp té xỉu mất thôi. Tôi khiếp hết sức vì nghĩ rằng tôi sắp trễ hạn chót, và câu chuyện của tôi sẽ không được phát sóng. Tôi run bắn cả người. Khủng khiếp như thế đấy!
Vincent: Hành trình nghề nghiệp của bạn cho đến nay là tốt đẹp cả. Tôi tin chắc rằng những điều bạn khuyên sẽ bổ ích cho những người quan tâm. Bây giờ thì xin bạn kể thêm về bản thân: Bạn có những mục tiêu hoặc những kế hoạch dài hạn nào, với tư cách là một phóng viên?
Vi: Hiện nay tôi công tác trong Thị Trường 134. Rockford là thành phố lớn thứ ba ở tiểu bang Illinois. Thị trường Rockford thường là thị trường thứ nhì làm nơi vào nghề cho một số phóng viên, nhưng tôi hết sức cám ơn về chuyện đây là thị trường đầu tiên của tôi! Sau Rockford, tôi thực sự muốn vào làm việc ở một thị trường trong số 40 thị trường hàng đầu. Sau khi nhảy vào nghề nơi thị trường như vậy... nếu tôi còn độc thân và còn tiếp tục hành nghề, thì chắc chắn tôi muốn tới Atlanta và làm xướng ngôn viên cho đài CNN, hoặc có thể đến New York City làm việc cho MSNBC. Nếu được nhận vào làm việc, thì tôi muốn trở về Chicago để lập gia đình, và làm việc cho ABC7 Chicago, với tư cách là một xướng ngôn viên hoặc phóng viên. Tôi yêu mến Chicago! Tôi ghét thời tiết lạnh, nhưng không khí Chicago làm cho chuyện phải chịu đựng những tháng mùa đông trở thành bõ công.
Vincent: Bạn dự định đạt được những mục tiêu ấy như thế nào?
Vi: Tuyệt đối bạn cần phải có lòng đam mê đối với việc mình làm. Bạn cần phải thức dậy sớm, và cảm thấy phấn khởi về ngày sống của mình. Tôi cảm thấy phấn khởi về những chuyện nho nhỏ trong phòng tin tức. Lần nào cũng phải gấp rút khi bước vào trong xưởng truyền hình của chúng tôi. Tôi nhìn thấy bóng đèn và máy thu hình, thấy mình như thể là một bé gái trong tiệm kẹo. Tôi nhìn thấy câu chuyện của mình trên truyền hình, thế là tôi vui sướng lắm. Ngày nào tôi cũng gặp được những người khác nhau, và họ thì người nào cũng đều có một câu chuyện để kể và làm cho tôi say mê.
Đam mê là ngọn lửa duy nhất giữ cho mọi sự tiếp tục bừng cháy một cách tích cực. Mỗi ngày tôi bước vào trong phòng tin tức, và cảm thấy như thể là lần đầu tiên mình vào trong đó. Bạn đi vào với một tâm trí nhất quyết làm tốt hơn chuyện bạn đang làm và cải thiện tay nghề, thế là thành công.
Người ta sẽ luôn luôn tìm cách hạ thấp bạn xuống, bằng cách chỉ trích việc bạn đưa tin, hoặc có lẽ thậm chí còn đi đến chỗ chế giễu bạn hoặc ngoại hình của bạn, nhưng bạn cứ phải bỏ ngoài tai tất cả những điều đó. Tôi đi được xa như vầy là vì tôi có một quyết tâm tích cực. Những bạn bè tiêu cực khi nào cũng hạ tôi xuống thấp.... Tôi không chơi với họ nữa và cứ việc đường mình mình cứ đi trong cuộc đời. Tôi cố gắng tránh những người tiêu cực hoặc những cảnh huống tiêu cực. Tôi đã tập luyện cho bộ óc mình biết tránh được một cách tự nhiên. Nếu tôi mắc kẹt khi làm việc chung với một người tiêu cực... tôi làm những gì cần phải làm để hoàn tất công việc, và rồi tiếp tục đi tới.
Tính cách tiêu cực bám vào bạn nếu bạn cho phép nó làm như vậy bằng cách nuôi dưỡng nó. Bạn phải mạnh mẽ về mặt tâm trí, nếu bạn muốn sống sót, không những chỉ trong ngành này thôi, mà còn ở bất cứ nơi nào khác.
Vincent: Bạn nói những lời thật khôn ngoan. Tính cách tích cực rất quan trọng trong mọi mặt của cuộc sống. Thế có bao giờ bạn nghĩ đến việc viết bài, đưa tin cho cộng đồng Việt Nam hay không?
Vi: Nhất định là có. Đó là một trong những mục tiêu của tôi. Tôi muốn đến một ngày nào đó có thể đóng một vai trò mạnh mẽ trong cộng đồng người Việt. Tôi muốn đền đáp bằng bất cứ cách thức nào mình làm được, và bằng cách dung nhập kinh nghiệm làm phóng viên của mình theo khả năng của tôi.
Vincent: Chúng tôi đón chờ chuyện ấy! Xin cho biết vài thú tiêu khiển của bạn.
Vi: Tôi thích thu dọn sạch sẽ. Tôi không thể giải thích được tại sao tôi làm như vậy, nhưng tôi rất yêu thích dọn dẹp. Tôi luôn luôn thoát khỏi căng thẳng thần kinh, cũng là nhờ thích làm sạch như vậy. Thậm chí có một số người không coi chuyện thu dọn sạch sẽ là một sở thích, nhưng riêng tôi thì tôi xem như vậy. Tôi cảm thấy rất sạch sẽ, mát mẻ và tự do, sau khi tôi dọn sạch. Điều này tôi không thể nào giải thích được. Ngoài việc làm sạch, tôi thích tin tức, thích tập luyện bộ não mình bằng nhiều tin tức. Tôi cũng thích làm bánh, nướng bánh. Tôi thử nhào vào công việc nấu ăn, nhưng không khá lắm.
Vincent: Tôi biết bạn muốn nói gì rồi. Làm sạch đối với tôi thì giống như tôi thanh luyện linh hồn của mình vậy... nói thì nghe có vẻ “sến”, nhưng tôi không ngại đâu! Bạn có những mục tiêu cá nhân nào cho chính bản thân hay không? Nếu có, bạn dự định làm thế nào để đạt được những mục tiêu ấy?
Vi: Tôi thực sự muốn dấn thân vào cộng đồng Việt Nam, và có lẽ làm việc với một tổ chức giúp cho trẻ em bình phục tâm lý từ chuyện phải sống trong một môi trường gia đình ngược đãi, lạm dụng, hoặc giúp cho những người nghiện rượu đi cai và phục hồi. Tôi có một niềm ao ước mạnh mẽ muốn giúp cho những người này và những gia đình ấy. Tôi lớn lên trong một môi trường và bầu không khí tương tự, và thực sự nhờ đó mà tôi trở thành một người rất mạnh mẽ. Những gì tiêu cực trong cuộc sống của tôi đã biến ra thành tích cực. Tôi thực sự muốn chia sẻ câu chuyện của chính mình và giúp những người tưởng chừng như đã tận mạt. Tôi muốn cho họ biết rằng đó không phải là chặng cuối của con đường. Cha tôi là một người cha tốt. Mặc dù tình cảnh xảy ra như thế, tôi cũng học hỏi được nhiều từ cha mình, và tôi chưa bao giờ trách ông hoặc chất vấn ông. Tôi thông cảm với những người bị nghiện rượu. Vết thương gắn với thói nghiện ngập rất là tiêu cực. Tôi muốn thay đổi tình trạng ấy.
Vincent: Bạn rất đáng phục. Xin chúc bạn mọi sự may mắn nhất! Bạn hình dung ra chính mình như thế nào trong 5 năm nữa? 15 năm nữa?
Vi: Trong 5 năm nữa, tôi hình dung ra mình đang làm việc ở Houston. Còn trong 15 năm nữa, thì tôi thấy mình đang ngồi vào bàn viết tin tức tại đài CNN, rồi tôi hình dung ra mình đang làm tin tại đài ABC7 Chicago. Thực sự tôi nhìn thấy mình như vậy.
Vincent: Động lực lớn nhất trong đời sống của bạn là gì?
Vi: Đó chính là mẹ tôi. Mẹ tôi chịu khổ nhiều rồi. Bà mang thai tôi năm 18 tuổi, và trong khoảng thời gian này, gia đình bà không công nhận bà trong một thời gian ngắn. Bà đi bộ đến chỗ làm khi đang mang thai tôi, kiếm được chỉ 4 Mỹ kim một giờ làm việc tại một dây chuyền sản xuất. Mẹ tôi phải chịu đựng rất nhiều đau khổ cảm xúc, đến nỗi làm cho tôi đau khổ hết sức. Tôi không biết không có mẹ thì tôi ở đâu. Mẹ là một người có ý chí mạnh. Thành công sẽ đến trong tương lai của tôi là cũng nhờ mẹ tôi mà có. Mọi sự tôi làm cho mình và cho mẹ, vì tôi muốn cho mẹ tôi có được một cuộc sống tốt đẹp. Tôi muốn có thể đền đáp lại mọi sự mà bà đã cho tôi - thời gian của bà, sự hy sinh của bà. Tôi nợ mẹ tôi cả cuộc sống này.
Vincent: Một câu chuyện tuyệt vời! Tôi tin chắc rằng bà hãnh diện về bạn rồi. Câu hỏi sau cùng: Nếu bạn có thể tóm tắt triết lý cuộc sống của bạn trong một câu, thì đó là câu gì?
Vi: Hãy sống con đường tốt nhất.
Vincent: Xin cám ơn bạn Vi.
VienDongdaily
Gặp gỡ ký giả truyền hình Vi Nguyễn
