Yên bình của người Palestine vẫn đang xa vời: Israel đang san phẳng Gaza, 400 người thiệt mạng

[pizza]

Hơn 2.500 công trình tại Dải Gaza đã bị phá hủy kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, mong muốn về cuộc sống yên bình của người Palestine tại Gaza vẫn rất xa vời.


Israel vẫn đang tiến hành phá hủy các công trình sau lệnh ngừng bắn. Ảnh: NYT.
Tờ AljazeeraIsrael đưa tin, việc Israel liên tục ném bom, khiến hơn 400 người thiệt mạng kể từ lệnh ngừng bắn. Quân đội nước này vẫn đang san phẳng nhiều khu dân cư, phá hủy nhà cửa của người Palestine phía sau cái gọi là "đường màu vàng".

Truyền thông đưa tin Israel vẫn tiếp tục chặn các chuyến hàng viện trợ vào Dải Gaza theo định mức đã đàm phán, khiến lương thực, thuốc men và vật liệu dựng nơi trú ẩn tạm thời không thể đến tay người dân. Cửa khẩu Rafah vẫn đóng kín, khiến những bệnh nhân cần sơ tán y tế khẩn cấp hoàn toàn mắc kẹt.

Theo phân tích của New York Times dựa trên ảnh vệ tinh do Planet Labs cung cấp, Israel đã phá hủy hơn 2.500 tòa nhà ở Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu. Phía Israel cho biết họ đang phá hủy các đường hầm và những công trình bị nghi có gài bẫy binh sĩ Israel.

Dù các nỗ lực hòa giải nhen nhóm hy vọng cải thiện tình hình tại Gaza, nhưng một vấn đề quan trọng vẫn đang bị bỏ ngỏ: Số phận của những người Palestine bị Israel giam cầm.

Khi Israel đã đón toàn bộ con tin trở về (ngoại trừ thi thể một người đã khuất), dường như không còn ai nhắc đến nỗi lòng của những gia đình Palestine có người thân bị cưỡng bức mất tích tại Gaza. Hiện có ít nhất 1.800 người Gaza vẫn đang bị giam giữ, chưa kể hơn 8.000 người khác bị bắt đi từ Đông Jerusalem và Bờ Tây bị chiếm đóng.

Phá hủy bất chấp lệnh ngừng bắn

Dù lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực, New York Times cho rằng Israel vẫn thực hiện các vụ phá dỡ quy mô lớn tại những nơi nằm dưới quyền kiểm soát của quân đội Israel.

Theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng 10/2025, quân đội Israel rút lực lượng về sau một đường ranh giới đã được thống nhất bên trong Dải Gaza, thường được gọi là “đường vàng”. Điều này khiến Israel tiếp tục kiểm soát khoảng một nửa lãnh thổ Gaza.

Phần lớn các vụ phá dỡ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực diễn ra trong những khu vực do Israel kiểm soát. Tuy nhiên, hàng chục công trình nằm bên ngoài “đường vàng” cũng đã bị phá hủy, tại những khu vực trên thực tế nằm dưới sự kiểm soát của Hamas, nơi quân đội Israel đã cam kết dừng các hoạt động quân sự.

Chẳng hạn, ảnh vệ tinh chụp ngay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực cho thấy nhiều cụm nhà vẫn còn nguyên vẹn tại khu Shejaiya, khu vực chạy qua “đường vàng”. Nhưng các hình ảnh chụp vài tháng sau đó lại cho thấy phần lớn khu Shejaiya đã bị biến thành vùng đất hoang, nhiều tòa nhà đã bị san phẳng.

Theo ảnh vệ tinh, nhiều công trình bị phá hủy đã vượt ra ngoài “đường vàng”, trong một số trường hợp nằm xa “đường vàng” tới 270 m.

Giới chức Israel cho biết các hoạt động phá dỡ trên diện rộng nằm trong nỗ lực “phi quân sự hóa” Gaza. Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, quân đội Israel vẫn tiến hành phá hủy các đường hầm ngầm từng được các nhóm vũ trang Hamas sử dụng, đồng thời san phẳng những tòa nhà bị nghi có gài bẫy nhằm vào binh sĩ Israel.

Ở thời điểm bùng phát xung đột sau vụ Hamas tấn công vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, Israel ước tính mạng lưới đường hầm trải dài hàng trăm km, với hàng nghìn lối vào. Hamas bị cáo buộc sử dụng các đường hầm này để cất giấu vũ khí, giam giữ con tin và tổ chức các cuộc phục kích nhằm vào binh sĩ Israel.

Quy mô của hoạt động san phẳng đang diễn ra là rất rõ ràng. Trên khắp khu vực phía đông Gaza, nơi đang nằm dưới quyền kiểm soát của Israel, ảnh vệ tinh cho thấy toàn bộ các dãy nhà đã bị xóa sổ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

“Israel đang tàn phá trên diện rộng. Quân đội của họ phá hủy mọi thứ, từ nhà ở, trường học đến nhà máy và đường phố. Không có bất kỳ lý do an ninh chính đáng nào cho những hành động này”, nhà phân tích chính trị Mohammed al-Astal đang sống tại Gaza nhận định.

Một quan chức quân đội Israel, phát biểu với điều kiện giấu tên, khẳng định Israel không phá hủy các công trình một cách bừa bãi. Ông cho biết đôi khi các tòa nhà vốn đã bị xuống cấp từ lâu bất ngờ sụp đổ khi binh sĩ Israel kích hoạt chất nổ trong các đường hầm nằm bên dưới tòa nhà.

Quan chức này khẳng định Không quân Israel chỉ tấn công những công trình gây đe dọa đối với binh sĩ Israel. Một số đường hầm chạy xuyên qua ranh giới rút quân, nên việc kích nổ đường hầm có thể khiến các tòa nhà ở cả hai phía “đường vàng” sụp đổ.

Quan chức này thừa nhận quân đội Israel có tiến hành phá dỡ một số công trình ở cả hai phía của “đường vàng”, nhưng khẳng định lực lượng mặt đất Israel không vượt qua ranh giới này để trực tiếp thực hiện các hoạt động đó. New York Times hiện chưa thể xác minh độc lập tuyên bố này.

Trong khi đó, ông Shaul Arieli, cựu chỉ huy quân đội Israel tại Gaza thập niên 1990, đưa ra góc nhìn khác về hoạt động này: “Đây là một sự hủy diệt hoàn toàn; không phải phá hủy có chọn lọc, mà là xóa sổ tất cả”.

Gaza ngày càng hoang tàn, đổ nát

Kế hoạch hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump hậu thuẫn nhằm chấm dứt chiến tranh tại Gaza nêu rõ rằng “tất cả cơ sở hạ tầng quân sự, bao gồm đường hầm và cơ sở sản xuất vũ khí, sẽ bị phá hủy”.

Tuy nhiên, nhiều người Palestine ở Gaza cho rằng Israel đang san phẳng toàn bộ các khu dân cư mà không quan tâm đến những người dân từng sinh sống hay sở hữu tài sản tại đó.

Trước quy mô của mạng lưới đường hầm, họ lo ngại rằng nếu Israel tìm cách phá hủy toàn bộ hệ thống đường hầm, nhiều công trình còn sót lại ở Gaza cũng sẽ bị đe dọa.

Niveen Nofal, 35 tuổi, từng sống ở khu Shejaiya cho biết cô đau lòng khi biết khu phố nơi mình từng sinh sống nay đã bị san phẳng. Trước đó, cô cùng nhiều hàng xóm đã buộc phải rời đi vì các cuộc phá dỡ quy mô lớn. “Những hy vọng và ước mơ của chúng tôi đã biến thành đống đổ nát”, Nofal nói.

Ashraf Nasr, 32 tuổi, cũng từng sống ở Shejaiya trước khi phải đi sơ tán, cho biết anh đau buồn khi chứng kiến quê hương bị nghiền nát. “Ký ức của chúng tôi đã bị xóa sạch. Nhưng Hamas cũng đã trao cho Israel cái cớ để gây ra hiện trạng này. Hamas đã quân sự hóa các khu vực dân sự”, Nasr chia sẻ.

Theo nguồn tin New York Times tiếp cận được từ các bản đồ mật của Cục Tình báo Quân đội Israel, mạng lưới đường hầm xuất hiện dày đặc tại khu vực Shejaiya. Quân đội Israel cho phép New York Times xem các bản đồ này. Tuy nhiên, New York Times không thể kiểm chứng độc lập độ chính xác của các bản đồ.

Husam Badran, một quan chức cấp cao của Hamas tại Qatar, cho rằng các hoạt động phá dỡ của Israel đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, bởi hai bên đã đồng ý đình chỉ "mọi hoạt động quân sự, bao gồm không kích và pháo kích".

“Thỏa thuận không hề mơ hồ, nó rất rõ ràng. Phá hủy nhà cửa và tài sản của người dân là điều không được phép. Đó là các hành động mang tính thù địch”, ông Badran nói.

Dù vậy, giới chức Israel tuyên bố quân đội nước này sẽ tiếp tục phá hủy “cho đến đường hầm cuối cùng”. Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, từng viết trên mạng xã hội hồi tháng 11/2025: “Nếu không còn đường hầm, sẽ không còn Hamas”.

Một đánh giá của Liên Hợp Quốc cho thấy, tính đến ngày 11/10/2025, hơn 80% công trình tại Gaza đã bị hư hại hoặc phá hủy. Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, mức độ hoang tàn, đổ nát của Gaza vẫn không dừng lại, mong ước về việc tái thiết cuộc sống trong yên bình của người Palestine vẫn đang xa vời.

VietBF@ sưu tập