Tổng thống Mỹ thúc giục các doanh nghiệp Mỹ đầu tư 100 tỷ USD vào ngành dầu mỏ Venezuela, song giới đầu tư tỏ ra thận trọng trước các rủi ro. Dù vậy, các
"ông lớn" dầu khí Mỹ cũng muốn tránh phải đối đầu với Tổng thống.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với các vị CEO ngành dầu khí tại Tòa Bạch Ốc ngày 9/1. (Ảnh: Reuters)
Trong một diễn biến khác, ngày 9/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gặp gở một số vị đứng đầu các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ tại Phòng Bầu Dục để bàn về việc đầu tư vào Venezuela. Ông cho biết ông muốn các doanh nghiệp này bỏ ra khoảng 100 tỷ USD vào quốc gia Nam Mỹ nhằm mở rộng mạnh mẽ khai thác và chế biến sản lượng dầu.
Ông Trump xác định dầu mỏ là sự ưu tiên trong chiến lược hợp tác của Washington đối với Venezuela, sau khi các đơn vị đặc nhiệm Mỹ đã bất ngờ tiến hành chiến dịch đột kích táo bạo tại thủ đô Caracas ngày 3/1, và bắt giữ Tổng thống Venezuala Nicolás Maduro và vợ của ông.
"Các công ty Mỹ sẽ có cơ hội cho tái thiết hạ tầng năng lượng đang bị xuống cấp của Venezuela và nâng sản lượng dầu lên mức cao nhất chưa từng thấy trước đây", ông Trump phát biểu khi mở đầu cuộc họp.
Cuộc họp có sự tham gia của các CEO của Exxon Mobil, ConocoPhillips, Chevron...
"Chúng tôi sẽ đưa ra quyết định về những công ty dầu khí nào sẽ vào Venezuela", ông Trump cho biết.
Ông cũng đánh giá cao sự thỏa thuận đã được thống nhất với chính quyền lâm thời Venezuela, theo đó Caracas sẽ cung cấp 50 triệu thùng dầu thô cho Mỹ, nơi có nhiều nhà máy lọc dầu được thiết kế riêng để xử lý loại dầu đặc biệt này.
Washington kỳ vọng các chuyến giao hàng như vậy sẽ được tiếp tục vô thời hạn.
"Một trong những lợi ích mà Mỹ thu được từ việc này là giá năng lượng sẽ còn thấp hơn nữa", ông Trump nói.
Hiện tại, lực lượng Tuần duyên Mỹ vẫn tiếp tục cho bắt giữ các tàu chở dầu của Venezuela trên biển nhằm thực thi lệnh cấm vận. Vụ chặn bắt tàu chở dầu thứ 5 vừa được tiến hành trong ngày 9/1.
Theo Reuters, các giơi chức Mỹ cho biết Washington cần kiểm soát việc bán dầu và nguồn thu từ dầu mỏ của Venezuela trong thời gian lâu dài để bảo đảm Caracas sẽ hành động phù hợp với lợi ích của Mỹ.
Một số nghị sĩ Dân chủ chỉ trích cách tiếp cận này có mang tính cách áp đặt. Trong khi đó, giới phân tích cảnh cáo về nguy cơ bất ổn về chính trị, đẩy Venezuela vào thế cân bằng mong manh: vừa phải phản đối vụ bắt giữ ông Maduro, vừa phải tìm cách xoa dịu Washington để làm hạ nhiệt căng thẳng.
Phản ứng của các "ông lớn"
Các công ty như
Chevron, Vitol và
Trafigura đang ra sức cạnh tranh với nhau để giành lấy giấy phép của Mỹ nhằm tiếp thị số lượng dầu thô mà Venezuela đang có sẵn. Tuy nhiên, các tập đoàn dầu khí lớn vẫn còn ngần ngại cam kết sẽ đầu tư dài hạn do chi phí cao, môi trường chính trị thiếu sự ổn định cần thiết.
Trong bối cảnh ấy, các tập đoàn dầu khí Mỹ vẫn tìm kiếm những sự cam kết có tính cách thực tế, nhằm để làm hài lòng ông Trump và tránh nguy cơ sẽ phải đối đầu với Tổng thống.

Bên trong cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và các lCEO ngành dầu khí Mỹ tại Tòa Bạch Ốc ngày 9/1. (Ảnh: Reuters)
Tại cuộc họp ở đây, Giám đốc điều hành Exxon, ông Darren Woods, cho biết tập đoàn này hiện xem Venezuela là
"không thể đầu tư".
"Chúng tôi đã hai lần bị tịch thu tài sản tại đó, vì vậy có thể hình dung rằng việc quay lại lần thứ ba sẽ đòi hỏi những sự thay đổi rất lớn", ông Woods cho biết.
Exxon và
ConocoPhillips đã rời bỏ Venezuela gần 20 năm trước, sau khi tài sản của hai tập đoàn này tại Venezuela đã bị quốc hữu hóa.
Giám đốc điều hành
ConocoPhillips, ông Ryan Lance, cũng thể hiện sự lạc quan thận trọng khi cho rằng Venezuela có cơ hội để
"phục hồi nhanh chóng". Dù vậy, ông Lance lưu ý rằng,
ConocoPhillips đang là chủ nợ phi chính phủ lớn nhất của Venezuela, với khoản nợ khoảng 12 tỷ USD còn chưa thể cho thu hồi.
Phó chủ tịch
Chevron, ông Mark Nelson, cho biết công ty này vẫn cam kết đầu tư vào Venezuela.
Chevron hiện là tập đoàn dầu khí Mỹ duy nhất còn hoạt động tại Venezuela. Một số công ty dầu khí quy mô nhỏ và quỹ đầu tư tư nhân cũng được mời tham dự cuộc họp này.
Sau nhiều thập kỷ thiếu nguồn đầu tư, sản lượng dầu của Venezuela, thành viên OPEC hiện sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, đã bị suy giảm nghiêm trọng, hiện chỉ chiếm khoảng 1% nguồn cung ứng trên toàn cầu. Trong thập niên 1970, nước này từng khai thác đến 3,5 triệu thùng/ngày, trong khi sản lượng hiện tại chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày.
Ông Trump cho biết Mỹ sẽ bảo đảm an ninh cả về cơ sở vật chất lẫn tài chính cho các công ty dầu khí nào đồng ý đầu tư vào Venezuela, song không nêu ra chi tiết cụ thể về các biện pháp.
"Kế hoạch là để cho các doanh nghiệp phải chi tiền ra. Những tập đoàn dầu khí lớn của chúng ta sẽ bỏ ra ít nhất là 100 tỷ USD, nhưng đó không phải tiền thuế của người dân. Họ không cần vốn từ chính phủ, nhưng họ cần chính phủ bảo vệ và bảo đảm an ninh", ông Trump khẳng định.
Tổng thống Mỹ cũng cảnh cáo các CEO rằng, nếu họ không mặn mà với việc đầu tư ngay vào Venezuela, Tòa Bạch Ốc đã có danh sách 25 người khác sẵn sàng để thay thế.
Ông Trump đánh giá rằng một số tập đoàn dầu khí lớn vốn đã quen hoạt động ở những khu vực có rủi ro cao, vì vậy, việc đến đầu tư ở Venezuela đối với họ chỉ như
"một chuyến đi dã ngoại".(?)
Dù vậy, trước thềm cuộc họp, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với
Fox News rằng Mỹ có khả năng sẽ cho sử dụng Ngân hàng Xuất nhập khẩu để hỗ trợ tài chính cho các dự án dầu khí lớn tại Venezuela, qua đó giảm rủi ro cho các doanh nghiệp.
Tổng thống Trump nhấn mạnh đến các cuộc thảo luận của chính phủ Mỹ với doanh nghiệp Mỹ hiện nay nhằm mục tiêu đạt được những cam kết về đầu tư cụ thể.
"Chúng tôi phải khiến cho họ phải bỏ tiền ra đầu tư, sau đó thu hồi vốn nhanh nhất nếu có thể. Rồi chúng tôi sẽ chia phần giữa Venezuela, Mỹ và các công ty. Tôi nghĩ mọi thứ rất đơn giản. Công thức là như vậy", ông Trump cho biết.