VN Bộ Công An (BCA) đề xuất xóa bỏ cơ quan điều tra của viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao

[Gibbs]

Theo nguồn tin trong nước, Bộ Công An (BCA) đề xuất xóa bỏ cơ quan điều tra của viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao (VKSNDTC). Theo đó, hệ thống điều tra hình sự sẽ chỉ còn là nhiệm vụ của 2 cơ quan là công an và quân đội thay vì là 3 như trước. Rõ ràng, BCA đang muốn “xuống tay” với VKS, thâu tóm hết quyền lực vào tay mình mặc dù nhiệm vụ chính của cơ quan độc lập này là giám sát hoạt động của BCA trong lĩnh vực điều tra, tư pháp.
Không chịu thua, VKSNDTC lập tức phản pháo yêu cầu giữ nguyên quy định về Cơ quan điều tra thuộc VKSNDTC. Tinh gọn là sắp xếp các bộ ngành trong từng cơ quan chứ không phải gom về một mối như BCA đề xuất. Việc gom bộ, ngành của các cơ quan lại với nhau sẽ không đảm bảo tính khách quan, độc lập. Nói cách khác, BCA sẽ ngày càng lộng quyền vì đã nắm trong tay lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Đứng về phía đảng thì cả hai cơ quan trên đều đang muốn tranh giành quyền lực với nhau, vì nhiệm vụ điều tra, khởi tố,... chính là thanh gươm để thanh trừng nội bộ. Vì nếu muốn hạ bệ ai thì chỉ cần phanh phui tội lỗi của kẻ đó là xong. Nắm chặt thanh gươm đó thì họ sẽ bớt sợ hãi khi ngồi ghế cao.
Nhìn từ góc nhìn của nhân dân thì phe nào đấu đá nhau, dân cũng chẳng được lợi gì. Ai cũng biết ở Việt Nam các cơ quan điều tra dù muốn làm đúng nhiệm vụ thì chỉ cần bàn tay của Đảng đưa vào thì đúng cũng thành sai. Vì ở mỗi cơ quan đều có Đảng uỷ nội bộ giật dây, quản lý sau lưng. Đảng nói đúng thì không ai nói sai. Vậy nên, nếu bỏ cơ quan nêu trên của VKSNDTC thì cũng không ảnh hưởng gì đến một nền tư pháp thối nát, cũng chẳng lợi ích hay thiệt hại gì tới nhân dân.
Đảng chỉ lấy những con rối đó ra để lừa đồng bào về một nhà nước pháp quyền, xã hội chủ nghĩa, nơi mà công lý chỉ là diễn viên hài theo kịch bản của Đảng.
Nguyên Khôi

Nguyễn Đức Thành

13-4-2025

Như vậy là Trung ương đã thống nhất sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh còn 34 đơn vị, trong đó có 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương (Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, TP.HCM, Cần Thơ, trong đó ngoài Hà Nội và Huế giữ nguyên, bốn thành phố đều được sáp nhập thêm ít nhất một tỉnh cũ, như TP.HCM là hai).

Trong số 28 tỉnh sau kế hoạch sáp nhập, có 9 tỉnh không thay đổi so với trước đây (Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh – tất cả đều nằm ở phía Bắc Đèo Ngang). Còn lại 19 tỉnh + 4 thành phố trực thuộc trung ương đều được hình thành mới nhờ sáp nhập ít nhất hai tỉnh với nhau.

Bài viết này chỉ bàn riêng về việc đặt tên mới cho 19+4=23 đơn vị hành chính cấp tỉnh mới này.

Theo quan sát, dường như cách đặt tên tỉnh mới được thực hiện tương đối đơn giản, đó là giữ tên một tỉnh cũ để đặt tên cho tỉnh mới, còn một hoặc nhiều hơn các tỉnh còn lại khi bị sáp nhập, sẽ bỏ luôn tên. Ví dụ: Hòa Bình – Phú Thọ – Vĩnh Phúc sáp nhập thành một tỉnh gọi tên là Phú Thọ; Hưng Yên – Thái Bình sáp nhập thành một tỉnh gọi tên là Hưng Yên; Bắc Ninh – Bắc Giang sáp nhập thành một tỉnh gọi tên là Bắc Ninh v.v…

Lý do được nhiều người cho rằng, cách làm này tiết kiệm được ít nhất một tỉnh người dân ở đó không phải thay đổi nhiều về giấy tờ hành chính, chỉ những người dân ở tỉnh bị mất tên mới phải thay đổi thôi. Như thế sẽ tiết kiệm được một lượng lớn giấy tờ hành chính phải làm lại do đổi tên. Nói cách khác, chỉ có 63-34=29 tỉnh (sẽ bị bỏ tên) thì người dân trong đó phải thay đổi giấy tờ hành chính mà thôi, còn người dân ở 34 tỉnh thành cũ (giữ nguyên tên) thì không phải thay đổi giấy tờ hành chính (giả định là có thể làm vậy).

Tôi nói là giả định có thể làm vậy, vì tôi xem trên căn cước của tôi (mới làm cuối năm 2024, tức là theo mẫu mới nhất), thì địa chỉ ở phía sau vẫn ghi tên phường và quận cũ. Đây là hai thông số sẽ thay đổi trên toàn quốc (không còn quận, và phường có lẽ cũng sẽ đổi tên). Thế cho nên, không biết là căn cước này có phải làm lại không. Hay thông số sẽ được thay đổi trong dữ liệu quốc gia, còn những gì đang in trên căn cước tạm cứ để đó, mà căn cước thì vẫn được chấp nhận. Nếu như vậy thì mới thực sự tiết kiệm được việc làm lại căn cước. Còn lại người dân trong 29 tỉnh bị xóa tên thì chắc chắn sẽ phải đi làm lại căn cước.

Một lý do khác trong việc chọn đặt tên tỉnh mới sau sáp nhập theo phương thức hiện nay, có lẽ là vì như thế đỡ phải nghĩ ra một cái tên mới.

Tóm lại, cách đặt tên các tỉnh sau sáp nhập như hiện nay là vì nó THUẬN TIỆN, vừa về chi phí hành chính, vừa về việc tư duy, không cần nghĩ thêm cái gì mới.

Ở đây đặt ra hai vấn đề.

VẤN ĐỀ THỨ NHẤT:

Giả sử việc THUẬN TIỆN là lý do biện minh khả thi và đầy đủ cho cách đặt tên như hiện nay, thì cần phải có NGUYÊN TẮC khi đặt tên. Tức là, khi các tỉnh sáp nhập lại với nhau, tỉnh nào được giữ lại tên để đặt cho tỉnh mới, phải có MỘT NGUYÊN TẮC trên toàn quốc. Nói cách khác, phải có một hoặc một bộ tiêu chí nhất quán áp dụng trên toàn quốc.

Nguyên tắc thì không có gì là khó cả. Ví dụ, trong 2 hoặc 3 tỉnh sáp nhập thành tỉnh mới, tỉnh nào có số dân đông nhất, thì được giữ lại tên cho tỉnh mới sau sáp nhập. Hoặc, tiêu chí có thể không phải là dân số, thì là diện tích. Hoặc có thể là một tiêu chí khác. Thậm chí có thể là một hàm số nào đó, dựa trên các dữ kiện và số liệu lịch sử. Có thể nghĩ ra bất cứ NGUYÊN TẮC nào. Nhưng khi nguyên tắc đó đã tồn tại, thì nó cần được áp dụng một cách đồng loạt, thống nhất cho tất cả các tỉnh – thành được sáp nhập.

Cá nhân tôi gợi ý, một tiêu chí đơn giản và hiệu quả, đó là DÂN SỐ. Bởi vì điều này vừa dễ xác định, đã có sẵn (đáp ứng tiêu chuẩn “tiện lợi”), đồng thời, làm như vậy thì một số lượng dân chúng lớn hơn không phải làm lại giấy tờ hành chính. Điều này thống nhất với quan điểm TIỆN LỢI được đưa ra để biện minh cho phương pháp đặt tên này.

VẤN ĐỀ THỨ HAI:

Có thật là giả thuyết về sự THUẬN TIỆN như phân tích ở trên là tối ưu trong bối cảnh cụ thể hiện nay hay không? Nói cách khác, những thay đổi sắp diễn ra trong việc sáp nhập tỉnh, thành và hình thành một nước Việt Nam mới, là một sự kiện trọng đại, rất lâu mới diễn ra một lần. Và nếu những thay đổi này là đúng đắn, là hợp lý về sự phát triển của đất nước, là phù hợp với nhu cầu thời đại của dân tộc, thì nó sẽ có tính bền vững cao, có thể qua nhiều thế hệ, thậm chí một thế kỷ hoặc hơn.

Với một thay đổi to lớn và có ý nghĩa lâu dài như thế, tiêu chí THUẬN LỢI (về tiết kiệm chi phí thay đổi giấy tờ hành chính và công sức tư duy để đặt ra những cái tên mới), có phải là một tiêu chí quan trọng đến vậy hay không? Hay là còn những tiêu chí mang tính di sản văn hóa – lịch sử, tình cảm tập thể, ký ức tập thể, bản sắc – tự hào cá nhân và truyền thống, định danh địa lý (cho những sản phẩm cổ truyền, tập tục dân gian)… liên quan đến hàng chục triệu con người đang sống và sẽ sống?

Bởi vì, chúng ta có thể thấy khi một tỉnh có cái tên hoàn toàn bị biến mất sau khi sáp nhập tỉnh, đồng thời được gọi tên theo một tỉnh khác, với cái tên vẫn tiếp tục tồn tại, thì sẽ gây ra rất nhiều hiệu ứng tâm lý – xã hội (nói chung là vô hình, mang tính tinh thần và văn hóa) đối với người dân của tỉnh bị mất tên, cũng như cả những người dân khác.

Điều này liên quan đến các vấn đề như ký ức tập thể, niềm tự hào mang tính biểu tượng và cả bản sắc địa phương (cái tạo ra sức mạng mang tính biểu tượng, tinh thần và tình cảm rất quan trọng cho các cá nhân, hàng chục triệu cá nhân). Nếu có thể quy đổi những mất mát này ra chi phí – nếu có thể làm được điều đó (mà tôi e là rất khó), thì tôi cho rằng đó sẽ là một chi phí khổng lồ, ảnh hưởng dài hạn, mà khoản chi phí tiết kiệm được từ hai khoản nêu trong lý do TIỆN LỢI trên kia không thể so sánh được.

Vì thế, đối với tôi, Vấn Đề Thứ Hai này là một vấn đề rất quan trọng. Tức là, nên chăng chúng ta cần tìm một giải pháp cho việc đặt tên tỉnh mới sáp nhập một cách hợp tình hợp lý, có yếu tố tinh thần cao, yếu tố văn hóa – lịch sử sáng suốt, tính nhân văn và dân chủ sâu sắc. Nếu làm theo hướng này, những nhà lãnh đạo chủ trương cuộc cải cách hành chính vĩ đại này, sẽ tạo ra một cơ hội hiếm hoi và to lớn, lôi cuốn người dân cả nước vào công cuộc cải cách của mình một cách sôi nổi, có tình người, có nhân văn, được khâm phục và quý mến.

Đó thực ra không phải một phát minh hay sáng kiến vĩ đại gì, mà chỉ là lặp lại cách làm truyền thống của cha ông thời Lý – Trần hào hùng và rực rỡ, là tiếp nối bản sắc Việt Nam dung nạp và nhân bản.