"Đổi tên nước cho phù hợp hơn cũng là điều nên làm, nhưng tên chỉ là cái vỏ. Cốt lõi vẫn là làm gì để dân giàu nước mạnh, người dân ngày càng được hưởng nhiều phúc lợi xã hội mới đáng bàn". "Việc đổi tên nước theo theo Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 thực ra không phải là cái gì mới", GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên nhi đồng Quốc hội chia sẻ với phóng viên.
Nên đổi nếu tên nước không còn phù hợp
Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đang được lấy ý kiến rộng rãi nhân dân. Một trong những nội dung người dân khá quan tâm là việc đổi tên nước. Theo ông, đưa ra vấn đề đổi tên nước vào thời điểm này có hợp lý?
Những ý kiến về trở lại tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng là ý kiến đã có từ lâu. Lần này Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đưa ra trên cơ sở tổng kết ý kiến của nhân dân góp ý cho dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Theo tôi, nếu tên nước hiện nay không phù hợp thì nên đổi. Với lại, việc quan trọng nhất là nội dung chứ không phải là hình thức. Ta xây dựng xã hội như thế nào mới là quan trọng. Nhưng có một tên gọi phù hợp hơn sẽ tốt hơn.
Ý ông là tên nước của chúng ta hiện nay không còn phù hợp?
Tên nước hiện nay ra đời trong hoàn cảnh thống nhất đất nước. Tên đó để khẳng định con đường đi lên CNXH. Tên gọi ở thời điểm đó có tính hợp lý vì thống nhất hai miền và lấy một cái tên chung phù hợp. Nhưng bây giờ chúng ta đã ổn định rồi, việc khách quan nhìn nhận để có sự thay đổi cho phù hợp là điều nên làm.
Nhưng liệu đổi tên nước có làm xa rời mục tiêu xây dựng CNXH?
Cũng có người bảo rằng đang yên đang lành thì đừng dỡ ra nữa. Đổi tên nước sợ là sẽ làm xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội. Nhưng tôi cho rằng, đổi tên là để phù hợp hơn, chứ không hề xa rời con đường ta đang đi. Nó không ảnh hưởng gì cả.
Theo quan điểm cá nhân của ông thì vì sao lại phải đổi tên nước?
Tên nước hiện nay theo tôi gây ra những nghi ngại quốc tế và sự hòa hợp dân tộc. Cũng có những người nói rằng tên nước đã được thế giới công nhận và có quan hệ với hàng trăm nước. Thì điều đó là đương nhiên thôi. Mình mang tên gì là quyền của mình mà. Nhưng vấn đề là mối quan hệ đó mật thiết đến mức nào, còn điều gì lấn cấn không mới là chuyện đáng bàn.
Vậy vì sao lại không nên giữ tên đang dùng nữa?
Có nhất thiết phải giữ tên đó trong khi thực chất ta đang xây dựng xã hội dân chủ, do dân làm chủ. Xây dựng chính quyền của dân, do dân và vì dân. Mục tiêu là xây dựng nước Việt Nam dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Để xây dựng xã hội đó thì không nhất thiết phải giữ tên gọi này.
|
GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục
Thanh thiếu niên nhi đồng Quốc hội. |
Nên lấy tên nước do Bác Hồ đặt
Như ông nói thì cái tên ta đang dùng không còn phù hợp?
Tôi nghĩ vậy. Hiện trên thế giới chỉ có 2 nước mang tên như thế. Tất cả các nước khối XHCN cũng không để tên đó nữa. Hiện chỉ có Việt Nam và Srilanka là có tên nước XHCN mà quan điểm về XHCN của hai nước là khác nhau. Họ không theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và cũng không theo
Đảng Cộng sản.
Vậy ta nên đổi như thế nào là phù hợp nhất?
Theo tôi tốt nhất là chúng ta trở lại tên nước theo khai sinh, lúc Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập và khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là cái tên chính xác nhất. Viết theo đúng tiếng Việt sẽ phải là nước Cộng hòa Dân chủ Việt Nam.
Nếu duy trì tên đang dùng thì có sao không?
Tôi nghĩ là chẳng có vấn đề gì. Tên nước chỉ là hình thức, bản chất xã hội chúng ta đang sống mới quan trọng. Nhưng rõ ràng tên có những rào cản nhất định trong hòa hợp dân tộc và quan hệ quốc tế. Cái tên mà Bác Hồ đặt phù hợp với hòa hợp dân tộc và chủ nghĩa quốc tế.
Nội dung quan trọng, nhưng hình thức phù hợp hơn thì tốt hơn?
Đúng. Nhưng vì chúng ta đang
sửa đổi Hiến pháp nên đặt ra vấn đề này cũng hợp lý. Việc đổi tên nước chắc chắn là phải cân nhắc rất nhiều mặt.
Trên thế giới thì việc đổi tên nước có tiền lệ xảy ra không ạ?
Nhiều chứ, họ đổi tên rất nhiều. Có thể do thay đổi chế độ, hoặc đánh dấu chuyển biến nhận thức của người dân, hay đánh dấu một giai đoạn phát triển nào đó.
Rõ ràng một người không tốt hơn hoặc xấu đi vì cái tên?
Không hẳn thế. Các nước Sri Lanka và Myanma đã thay những cái tên do người nước ngoài đặt bằng những cái tên thuần túy dân tộc. Cái tên không quyết định con người nhưng không hiếm khi cái tên làm cho con người được thiện cảm hơn hoặc ít thiện cảm hơn. Tạo ra được một thứ thuận lợi hơn, dù chỉ là về hình thức, thì tôi nghĩ cũng nên làm.
Đổi tên nước không có nghĩa phải đổi tiền
Đổi tên nước hẳn sẽ gây ra những tốn kém và nghi ngại cho người dân?
Sẽ phải thay đổi con dấu của các cơ quan quản lý nhà nước, biển tên thay đổi. Nhưng tôi nghĩ kinh phí để chuyển đổi không lớn. Vì số lượng cơ quan quản lý nhà nước chỉ khoảng vài trăm con dấu, vài trăm biển tên thôi. Các mốc giới thì cứ để nguyên, mốc giới càng cũ thì càng khẳng định chủ quyền của mình. Nói chung sẽ là một khoản tiền, nhưng không quá nhiều.
Người dân thì lo lắng nhất là chuyện đổi tiền?
Người dân lo lắng về việc đổi tiền là cũng có cơ sở. Trước đây khi đổi tiền, ta không cho đổi thoải mái mà chỉ cho đổi với một số lượng hạn chế cho từng người. Thứ nữa là giá trị đồng tiền bỗng dưng nhỏ đi 10 lần, nhiều người mất hết gia sản vì việc đổi tiền đó nên họ vẫn còn thấy sợ. Còn bây giờ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cũng đã khẳng định không có chuyện đổi tiền. Mà đổi tên nước không nhất thiết phải đổi tiền. Vẫn dùng tiền cũ song song tiền mới, đâu có sao. Cần thì đổi dần dần trong vài năm.
Thế còn những giấy tờ tùy thân của mỗi công dân?
Theo tôi thì không cần phải đổi. Chỉ có hộ chiếu thì thông báo cho các đại sứ quán để biết việc này thôi.
Có một vài ý kiến trái chiều cho rằng việc đổi tên nước sẽ làm đổi chế độ, dẫn đến đổi tiền, thay đổi toàn bộ xã hội. Ông có nghĩ đến những điều này?
Về việc đổi tiền, theo tôi, thời buổi này mà đổi tiền như ngày xưa thì không ai chấp nhận đâu. Trình độ dân chủ trong xã hội cao thì không ai chấp nhận kiểu đổi tiền áp đặt như ngày xưa cả. Còn nói nó phục vụ lợi ích của ai thì là cái nhìn không đúng. Đổi tên nước không phải là đổi chế độ, làm sao để có tên nước phù hợp hơn với chế độ, tên đó góp phần làm cho công cuộc đại đoàn kết dân tộc tốt hơn thôi.
Theo ông khả năng đổi tên nước lần này có cao không?
Việc đổi tên nước cũng chỉ là phương án 2 thôi, mà phương án này thường không được lựa chọn.
Xin cảm ơn ông!
Theo tôi thì nên trưng cầu ý dân là tốt nhất. Người dân biểu quyết bằng phiếu kín, mình sẽ căn cứ theo đa số mà quyết định. Việc đổi tên nước là công việc hệ trọng, cần sự thống nhất ý chí của toàn Đảng, toàn dân tộc. Việc đổi tên nước giống như là chau chuốt để có hình ảnh đẹp hơn, thân thiện hơn với bạn bè quốc tế. Không đổi cũng chẳng sao cả, nhưng ít nhất trong thời điểm ta đang sửa đổi Hiến pháp thì đây cũng là yếu tố nên cân nhắc.
TM
Nên đổi tên nước như Bác Hồ đặt
