Cú ‘bắt tay’ đáng kinh ngạc nhất lịch sử Thung lũng Silicon: Apple và Starlink?

[Romano]

Apple có thể không cưỡng nổi việc phải bắt tay với Starlink của Elon Musk, ngay cả khi trước đó họ từng ở hai đầu chiến tuyến.
Sau nhiều năm phớt lờ dịch vụ Starlink của Elon Musk, có vẻ như Apple đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng: hoặc tiếp tục với nhà cung cấp hiện tại Globalstar, hoặc buộc phải “bắt tay” với Musk nếu muốn biến tham vọng kết nối vệ tinh trên iPhone thành công thực sự.

Starlink có thể “đánh bật” Globalstar?

Theo The Information, mối quan hệ giữa Apple và Starlink có thể sớm được định hình bởi ba yếu tố then chốt:

Vệ tinh mới của SpaceX hiện đã hỗ trợ băng tần radio mà iPhone đang sử dụng.

CEO của Globalstar được cho là đang tìm cách bán công ty.

Globalstar cũng vừa cảnh báo các nhà đầu tư về sự phụ thuộc quá lớn vào Apple.

Tất cả những dấu hiệu này cho thấy, Apple có thể đang xem xét một bước ngoặt chiến lược, và lần này, “đối thủ không đội trời chung” Elon Musk có thể là người được chọn.

Theo báo cáo, thế hệ vệ tinh Starlink mới của SpaceX đã được thiết kế để tương thích với dải tần mà Apple đang sử dụng cho tính năng Emergency SOS via Satellite trên iPhone.

Điều này có nghĩa là việc chuyển sang Starlink có thể được thực hiện khá thuận lợi trong vài năm tới.

Trong khi đó, Globalstar - đối tác hiện tại của Apple - lại đang gặp khó. Công ty này đã nhận hơn 1,1 tỷ USD đầu tư từ Apple, nhưng đang tìm cách bán mình với giá khoảng 10 tỷ USD.

Dù lý do không được công bố rõ, giới phân tích cho rằng Globalstar muốn thoát khỏi sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào Apple.

Apple từ lâu có thói quen “nuôi béo rồi bỏ rơi” các nhà cung cấp sau khi họ đã đầu tư mạnh để phục vụ hãng. Vì thế, việc Globalstar lo ngại tương lai của mình là hoàn toàn có cơ sở.

Hai cái tên được cho là có thể mua lại Globalstar chính là SpaceX và Apple. Tuy nhiên, theo The Information, Apple sẽ không mua vì như vậy hãng sẽ bị xem là một nhà mạng và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý viễn thông.

Ngược lại, SpaceX lại có đầy đủ năng lực tài chính - nhất là khi Musk vừa chi 17 tỷ USD để thâu tóm thêm băng tần không dây.

Tại sao Apple có thể phải thay đổi?

Globalstar bị cho là có tốc độ truyền dữ liệu chậm hơn Starlink, dù sự so sánh này còn nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, rõ ràng mạng lưới vệ tinh dày đặc và năng lực kỹ thuật của SpaceX đang bỏ xa phần còn lại.

Nếu hợp tác với Starlink, người dùng iPhone trong tương lai có thể không chỉ gửi tin nhắn khẩn cấp mà còn truy cập Internet trực tiếp từ vệ tinh, ít nhất là khi ở ngoài trời.

Chính vì lý do đó, một số lãnh đạo nội bộ Apple được cho là đang nghi ngờ hiệu quả của Globalstar và mong muốn chuyển sang hợp tác với SpaceX.

Ngoài ra, Apple cũng đang lên kế hoạch tích hợp 5G phi mặt đất cho iPhone thế hệ tiếp theo.

Trong khi đó, AT&T đã xác nhận đang phát triển công nghệ gọi thoại và truy cập Internet qua vệ tinh cho iPhone 5G.

Những yếu tố này có thể khiến Apple buộc phải tìm đến Starlink - mạng lưới vệ tinh lớn nhất hành tinh.

Starlink hiện chiếm khoảng 60% số vệ tinh đang hoạt động quanh Trái Đất, với chiến lược phóng hàng loạt vệ tinh giá rẻ vào quỹ đạo thấp.

Động thái này không chỉ giúp SpaceX thống trị ngành công nghiệp viễn thông vũ trụ mà còn tạo ra rào cản lớn cho các đối thủ.

Khoản đầu tư 17 tỷ USD để mua lại phổ tần từng thuộc về EchoStar càng củng cố vị thế bá chủ của Starlink.

Đáng chú ý, SpaceX từng vận động hành lang để ngăn cản Globalstar và Apple mở rộng băng tần vệ tinh, khi Globalstar nộp đơn lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) để xin thêm phổ tần.

SpaceX phản đối rằng Globalstar chưa sử dụng hiệu quả phần băng tần hiện có.

Trên thực tế, Apple từng có cơ hội hợp tác với Starlink từ sớm. Elon Musk vào năm 2022 đã đề nghị cung cấp dịch vụ kết nối vệ tinh cho iPhone, kèm theo “tối hậu thư” 72 giờ để Tim Cook trả lời.

Cook đã từ chối. Theo các nguồn tin, Musk yêu cầu Apple trả 5 tỷ USD trả trước và 1 tỷ USD mỗi năm, con số không quá lớn với Apple, nhưng hãng vẫn nói “không”.

Đáp lại, Musk tuyên bố sẽ tự phát triển dịch vụ vệ tinh tương thích với iPhone, và ông đã làm đúng như vậy.

Trước thềm sự kiện ra mắt tính năng vệ tinh của Apple, SpaceX bất ngờ công bố hợp tác với T-Mobile, tung ra bản beta vào đầu năm 2025 trên iOS 18.3.

Đến giữa năm 2025, dịch vụ này vẫn trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng rõ ràng Musk đã “đi trước một bước”.

Năm 2025, Elon Musk liên tục tấn công Apple bằng các vụ kiện nhỏ, đồng thời chỉ trích phí App Store là “độc quyền”, dù Tesla cũng áp dụng mô hình tương tự với dịch vụ của mình.

Mỗi lần như vậy, Tim Cook lại phải “dỗ dành” Musk bằng chuyến tham quan riêng tại trụ sở Apple Park. Và dù hai người từng có lúc căng thẳng, Musk vẫn khẳng định “sẵn sàng hợp tác nếu Apple thực sự nghiêm túc”.

Apple chọn Globalstar để tránh “rắc rối” khi làm việc với Elon Musk, nhưng nếu Globalstar không thể đáp ứng được tầm nhìn kết nối vệ tinh toàn cầu, Apple có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với Starlink.

Và nếu điều đó xảy ra, giới công nghệ sẽ được chứng kiến một trong những cú “bắt tay” đáng kinh ngạc nhất trong lịch sử Thung lũng Silicon, giữa hai cái tên từng ở hai đầu chiến tuyến: Apple và Elon Musk.