Giải mã hiện tượng “thoát nhiệt” khiến điện thoại bốc cháy

[pizza]

Một sự cố đáng chú ý gần đây xảy ra với Pixel 10 Pro Fold khi pin của điện thoại bốc cháy trong bài kiểm tra độ bền do kênh YouTube Jerry Rig Everything thực hiện.
Vụ việc điện thoại Pixel bốc cháy một lần nữa khiến cộng đồng công nghệ quan tâm đến vấn đề an toàn pin lithium-ion, loại pin phổ biến trên hầu hết smartphone ngày nay.


Theo Zack, chủ kênh Jerry Rig Everything, hiện tượng pin phát nổ có thể xảy ra với bất kỳ thiết bị nào khi bị bẻ cong hoặc chịu tác động vật lý mạnh. Nguyên nhân nằm ở hiện tượng gọi là “thoát nhiệt” (thermal runaway) khi một điểm trên pin nóng lên quá mức, gây ra phản ứng dây chuyền khiến nhiệt độ tăng nhanh, làm chảy hoặc cháy các lớp vật liệu bên trong.

Điều nguy hiểm là, chỉ cần một lỗ thủng nhỏ trong lớp ngăn cách giữa các cực âm – dương của pin, các hóa chất bên trong sẽ tiếp xúc và phản ứng dữ dội với nhau, sinh nhiệt và có thể dẫn đến cháy nổ.

Những nguyên nhân phổ biến gây pin điện thoại bốc cháy
Hiện tượng “thoát nhiệt” có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố:

Va đập hoặc rơi mạnh: khiến cấu trúc bên trong pin bị tổn thương.
Tiếp xúc với nhiệt độ cao: chẳng hạn khi để điện thoại dưới ánh nắng gắt, trong xe hơi đóng kín hoặc gần nguồn nhiệt.
Sạc bằng phụ kiện kém chất lượng: dòng điện không ổn định có thể làm quá tải mạch pin.
Lỗi sản xuất: hiếm gặp nhưng có thể xảy ra, đặc biệt trên các lô pin bị lỗi kỹ thuật.
Pin lithium-ion chứa năng lượng cao trong một không gian nhỏ, nên khi có sự cố, năng lượng đó giải phóng ra rất nhanh và mạnh, dẫn đến cháy hoặc nổ.

Làm sao để nhận biết và phòng tránh?
Các nhà sản xuất hiện nay đã tích hợp nhiều lớp bảo vệ để giảm rủi ro cháy nổ, vì vậy người dùng thông thường hiếm khi gặp sự cố nghiêm trọng. Tuy nhiên, vẫn cần chú ý một số dấu hiệu cảnh báo:

Điện thoại phồng lên, biến dạng hoặc cong nhẹ.
Nhiệt độ tăng bất thường khi sạc hoặc sử dụng.
Pin sạc nhanh hết hoặc sạc vào rất chậm.
Khi gặp các tình huống này, ngừng sử dụng ngay và mang máy đến trung tâm bảo hành hoặc cửa hàng uy tín để kiểm tra.

Ngoài ra, người dùng nên:

Tránh để điện thoại tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng hoặc môi trường nóng.
Chỉ sử dụng cáp và củ sạc chính hãng.
Thay pin sau 2 năm sử dụng, vì pin cũ dễ bị suy giảm chất lượng, làm tăng nguy cơ “thoát nhiệt”.
Những lưu ý này không chỉ dành cho điện thoại mà còn áp dụng cho đồng hồ thông minh, tai nghe, laptop và máy tính bảng bởi tất cả đều sử dụng cùng nguyên lý pin lithium-ion.