USA Minneapolis nóng như lò lửa: JD Vance tới “đối thoại”, khi ICE bị tố vượt ranh giới và tiểu bang phản công bằng ngôn từ

[Gibbs]

Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ tới Minneapolis vào thứ Năm để dự một buổi bàn tròn với lãnh đạo địa phương và đại diện cộng đồng. Chuyến đi diễn ra đúng lúc Minnesota đang sôi lên vì những căng thẳng liên quan đến chiến dịch thực thi di trú của liên bang, các cuộc biểu tình chống ICE, và những tranh cãi chưa lắng về cái chết của Renee Nicole Good.

Ngay trước đó không lâu, Vance vừa xuất hiện tại Điện Capitol trong một phiên bỏ phiếu ở Thượng viện ngày 14/1/2026, nơi ông trở thành lá phiếu quyết định trong thế 51-50 về một nghị quyết “war powers” liên quan đến Venezuela — một chi tiết khiến chuyến đi Minneapolis càng mang màu sắc “đến để dập lửa”, nhưng cũng có thể là “đến để đóng đinh” lập trường.

“Sinh ra từ nhu cầu”: phía liên bang bảo vệ chiến thuật
Tại một cuộc họp báo hôm thứ Ba, chỉ huy Border Patrol mang danh hiệu “commander-at-large” Gregory Bovino đứng cạnh quan chức ICE Marcos Charles để bảo vệ cách hành xử của lực lượng trên thực địa ở Minneapolis. Bovino cho rằng những chiến thuật bị chỉ trích là thứ “sinh ra từ nhu cầu”, nhưng theo ông, chúng hợp pháp, có đạo đức và đúng về mặt luân lý.

Ông nhấn mạnh chiến dịch của họ “không ngẫu nhiên, không mang màu chính trị”, mà “nhắm đúng đối tượng” — những cá nhân bị xem là gây nguy hiểm nghiêm trọng cho cộng đồng và đang làm tổn thương các khu phố Minneapolis. Bovino nói các nhân viên “vẫn chuyên nghiệp, tập trung, lịch sự và tận tụy với nhiệm vụ”.

Cũng tại đây, Marcos Charles cập nhật về Jonathan Ross, viên chức đã bắn chết Renee Good: ông này đang ở nhà để hồi phục, nhưng phía ICE không cung cấp thêm chi tiết.

Walz: “kịch chính trị”, Frey: “vũ khí hóa quyền lực”
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi xuất hiện thông tin trát đòi của đại bồi thẩm đoàn (grand jury subpoenas) được tống đạt tới nhiều quan chức Minnesota: Thống đốc Tim Walz, Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey, Tổng chưởng lý tiểu bang Keith Ellison, Thị trưởng St. Paul Kaohly Her, cùng các công tố/biện lý cấp quận gồm John Choi (Ramsey County) và Mary Moriarty (Hennepin County).

Theo thông tin được nêu, cuộc điều tra xoay quanh nghi vấn họ cản trở hoạt động thực thi pháp luật liên bang. Walz phản ứng gay gắt, gọi đây là “political theater” — một thứ sân khấu chính trị, một trò đánh lạc hướng trong bối cảnh người dân đang đòi trách nhiệm sau bạo lực, hỗn loạn và cái chết của Renee Good. Ông tuyên bố Minnesota sẽ không bị kéo vào “màn kịch” này và cũng không bị dọa để im lặng.

Keith Ellison nói rõ đó là trát đòi hồ sơ, tài liệu, “không phải cho cá nhân tôi”, đồng thời cho rằng toàn bộ diễn biến “rất bất thường”, nhất là khi nó đến ngay sau khi văn phòng ông kiện chính quyền Trump về những hành động mà ông cho là trái pháp tại Minnesota.

Về phần mình, Thị trưởng Jacob Frey viết rằng khi chính phủ liên bang “vũ khí hóa quyền lực để đe dọa lãnh đạo địa phương đang làm việc của họ”, thì “mọi người Mỹ đều nên lo ngại”. Ông nói Minneapolis sẽ không sợ, và ông sẽ tiếp tục việc mình được bầu để làm: giữ an toàn cho cộng đồng và đứng về các giá trị của thành phố.

Trump: “Bi kịch… nhưng ICE đôi khi sẽ phạm sai lầm”
Trong một cuộc trao đổi với báo giới hôm thứ Ba, Tổng thống Donald Trump gọi cái chết của Renee Good là một “thảm kịch”, là điều “khủng khiếp”. Tuy nhiên, ông cũng nói thẳng: ICE “đôi khi sẽ phạm sai lầm” — có lúc “quá mạnh tay” hoặc phải đối mặt với những người “thô bạo”, và rồi “sai lầm có thể xảy ra”.

Trump còn đề cập cha của nạn nhân từng là một người ủng hộ ông “rất nhiệt thành”, và nói ông cảm thấy “hết sức tệ” khi nghe tin.

Vụ công dân Mỹ bị khống chế: gia đình bác lời DHS
Một diễn biến khác làm dư luận bùng lên là câu chuyện của Chongly Scott Thao, 56 tuổi, được gia đình nói là công dân Hoa Kỳ gốc Hmong Lào ở St. Paul. Theo lời chị dâu của Thao, hôm Chủ nhật các nhân viên liên bang đã xông vào nhà, chĩa súng, ra lệnh ông và con dâu giơ tay, rồi còng tay ông đưa ra ngoài trong thời tiết khoảng 10 độ F (rất lạnh), khi ông chỉ có giày, đồ lót và quấn thêm một tấm chăn của đứa cháu 5 tuổi đang khóc trong nhà.

Gia đình nói họ bị đưa đi, chạy vòng quanh khoảng một giờ, rồi lại thả về.

DHS sau đó đưa thông cáo rằng lực lượng tới nhà để truy tìm hai tội phạm tình dục có lệnh trục xuất theo phán quyết của thẩm phán, và cho rằng Thao sống cùng hai người đó. Nhưng gia đình phủ nhận hoàn toàn, nói ông đã sống ở đây hai năm, chỉ cùng con trai, con dâu và cháu nhỏ. Khi bị hỏi về mâu thuẫn này, DHS nêu tên hai người họ nói đang truy tìm: Lue Moua và Kongmeng Vang; phía gia đình đáp rằng họ không hề biết hai người này và họ không sống tại căn nhà đó.

Tòa án – kháng cáo – và cuộc giằng co trên đường phố
Ở mặt trận pháp lý, chính quyền Trump đang kháng cáo phán quyết của một thẩm phán — quyết định tạm thời cấm các nhân viên di trú liên bang bắt giữ những người biểu tình hợp pháp và những người quan sát/ghi nhận (observers) đang theo dõi hoạt động thực thi ở Minnesota. Bộ Tư pháp đã nộp thông báo kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Khu vực 8 (Eighth Circuit).

Trong khi đó, một vụ việc khác lại đẩy căng thẳng sang địa hạt nhạy cảm: nhà thờ.

“ICE out” trong thánh đường: DOJ điều tra theo FACE Act
Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi cho biết DOJ đang điều tra một vụ gián đoạn lễ nhà thờ tại St. Paul như một khả năng vi phạm FACE Act — đạo luật không chỉ bảo vệ lối vào phòng khám mà còn cấm can thiệp vào quyền tự do tôn giáo tại nơi thờ phượng.

Sự việc xảy ra tại Cities Church ở St. Paul, với nhóm người hô khẩu hiệu như “ICE out” và “Justice for Renee Good”. Vụ việc được ghi lại và lan truyền, trong đó có đoạn do Don Lemon đăng lên kênh YouTube của ông. Lãnh đạo Dân quyền DOJ Harmeet Dhillon cũng lên tiếng, cho rằng nơi thờ phượng không phải “diễn đàn công cộng” cho kiểu phản đối như vậy. Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói Tổng thống sẽ không dung thứ việc “đe dọa và quấy rối” người theo đạo trong không gian linh thiêng.

ICE, ở chiều ngược lại, đổ lỗi cho Walz và Frey “kích động đám đông”. Phía Walz đáp rằng thống đốc đã nhiều lần kêu gọi biểu tình ôn hòa, nhấn mạnh có thể phản đối “ồn ào, mạnh mẽ, nhưng phải hòa bình”. Frey cũng từng nói thành phố “không thể lấy một kiểu hỗn loạn khác để đáp lại hỗn loạn”.

Minneapolis trước ngã rẽ: đối thoại hay đối đầu?
Trong bức tranh ấy, chuyến đi của JD Vance đến Minneapolis giống như một mũi kim chạm đúng điểm căng nhất của sợi dây: một bên là thông điệp liên bang “đang làm nhiệm vụ và nhắm đúng mục tiêu”, bên kia là phản ứng tiểu bang “đừng dùng luật pháp làm sân khấu” và đừng biến quyền lực thành công cụ thị uy.

Từ cái chết của Renee Good, đến trát đòi quan chức, từ một công dân Mỹ bị khống chế trong giá lạnh, đến cuộc điều tra vì tiếng hô vang trong nhà thờ — mọi thứ đang cuộn lại thành một câu hỏi lớn: nước Mỹ sẽ chọn trật tự bằng đối thoại, hay sẽ trượt sâu hơn vào trật tự bằng đối đầu? Và Minneapolis, lần này, trở thành nơi câu hỏi ấy vang lên rõ nhất.