Paris lột xác

[vuitoichat]

Từ lâu, Paris bị gán mác là thành phố nghệ thuật già nua thiếu sức sống. Paris thay da đổi thịt mạnh mẽ thời gian qua khi đổ tiền vào văn hóa, thu hút các nghệ sĩ hàng đầu tới sống và làm việc, với tham vọng trở thành kinh đô nghệ thuật mới ở châu Âu. Nhưng năm nay, thủ đô nước Pháp lột xác khi liên tiếp tổ chức kết hợp các sự kiện nghệ thuật công cộng và tư nhân.

Tháng 10/2022, Paris được vinh danh là kinh đô nghệ thuật đương đại của châu Âu khi đăng cai tổ chức triển lãm nghệ thuật Paris+ par Art Basel danh tiếng.

Từ khắp thế giới, các nhà sưu tầm giàu có, các chuyên gia nghệ thuật hàng đầu và báo giới đổ về các bảo tàng, phòng trưng bày nghệ thuật tại kinh đô ánh sáng Paris. Đây là điều chưa từng có tiền lệ, theo Bloomberg.

Kinh đô nghệ thuật mới

Từ lâu, Paris bị gán mác là thành phố nghệ thuật già nua thiếu sức sống. Nhưng năm nay, thủ đô nước Pháp lột xác khi liên tiếp tổ chức kết hợp các sự kiện nghệ thuật công cộng và tư nhân. Mạng lưới nghệ sĩ sống tại Paris cũng ngày càng được mở rộng.

"Các quỹ nghệ thuật, bảo tàng, triển lãm, nhà sưu tầm ý thức được sự quan trọng của thời kỳ vàng hiện nay với Paris. Chúng tôi đang nỗ lực để kéo mọi người tới Paris, duy trì sự sôi động của thành phố", Kamel Mennour, chủ 4 phòng trưng bày tại Paris, nói.

Sự nổi lên của Paris trong lĩnh vực nghệ thuật diễn ra trong bối cảnh London mất đi sức hấp dẫn sau khi nước Anh quyết định rời Liên minh châu Âu (EU). Tuy vậy, nhiều người yêu nghệ thuật cho rằng đây không phải cuộc cạnh tranh một mất một còn.

Thị trường nghệ thuật London hiện vẫn rất nhộn nhịp. Mới đây, London tổ chức nhiều triển lãm bảo tàng được giới phê bình đánh giá cao, như triển lãm điêu khắc và thơ tại Serpentine, hay triển lãm về họa sĩ Lucian Freud tại Bảo tàng Quốc gia.

Bảo tàng nghệ thuật Foundation Louis Vuitton. Ảnh: Foundation Louis Vuitton.

Thực tế, sự khởi sắc của Paris chủ yếu đến từ các khoản đầu tư hào phóng của các ông lớn trong lĩnh vực nghệ thuật. Khởi đầu của làn sóng này diễn ra năm 2014 khi Chủ tịch hãng thời trang xa xỉ LVMH Bernard Arnault, hiện là người giàu nhất thế giới, khánh thành bảo tàng nghệ thuật Foundation Louis Vuitton.

Foundation Louis Vuitton được thiết kế như một con thuyền trôi giữa rừng cây, nằm tại công viên Bois de Boulogne. Kể từ đó, Foundation Louis Vuitton đã tổ chức hàng loạt triển lãm mang tầm quốc tế, với quy mô và ngân sách vượt trội tất cả cơ sở nghệ thuật công khác, theo Forbes.

Tới 2018, Paris chứng kiến sự ra đời của không gian nghệ thuật đương đại Lafayette Anticipations, đứng sau là tập đoàn nghệ thuật và thời trang Galeries Lafayette.

Ba năm sau đó, nhà sáng lập tập đoàn chuyên kinh doanh xa xỉ phẩm Kering SA, ông François Pinault, khai trương bảo tàng nghệ thuật của riêng mình có tên Bourse de Commerce - Pinault's Collection. Bảo tàng này nhanh chóng trở thành ngôi đền nghệ thuật tầm cỡ thế giới.

Paris thu trái ngọt

Chính phủ Pháp hiện đứng đầu trong số các nước châu Âu rót tiền vào nghệ thuật. Năm ngoái, Pháp đầu tư 4,2 tỷ USD vào lĩnh vực văn hóa, so với 2,5 tỷ USD của Đức - nước xếp thứ hai, theo New York Times.

Các bảo tàng tư nhân mới thành lập đã rót tiền vào ngành nghệ thuật ở Paris, thu mua đủ loại tác phẩm nghệ thuật lớn nhỏ của giới nghệ sĩ.

"Tất cả tổ chức triển lãm với tác phẩm của các nghệ sĩ Pháp. Giám đốc, quản lý các bảo tàng tư nhân thường xuyên ghé thăm các phòng trưng bày và nắm sát diễn biến của thị trường nghệ thuật", Alexander Hertling, đồng sáng lập phòng trưng bày nghệ thuật Balice Hertling, nói.

Đầu tư của khối tư nhân là động lực thúc đẩy sự phát triển của các phòng trưng bày nghệ thuật. Đã có hàng chục cơ sở mới như vậy mọc lên tại Paris trong vài năm qua.

Một tác phẩm được trưng bày tại Paris. Ảnh: Bloomberg.

Hoạt động và tương tác nhịp nhàng giữa giới nghệ sĩ, các triển lãm, bảo tàng nghệ thuật thúc góp phần thúc đẩy thương mại nghệ thuật của Paris. Kinh đô ánh sáng là một trong các địa điểm du lịch hàng đầu thế giới năm 2022.

Các hội chợ và buổi diễn nghệ thuật mới tổ chức gần như mỗi tuần, thu hút thêm khách du lịch. Năm ngoái, bảo tàng Louvre tiếp đón 7,8 triệu lượt khách, chỉ thấp hơn 19% so với thời gian trước đại dịch Covid-19.

Giới doanh nghiệp đứng sau sự trỗi dậy gần đây của Paris quyết tâm thay da đổi thịt thành phố, bước đầu tiên là biến thủ đô nước Pháp trở thành ngôi nhà của các nghệ sĩ hàng đầu thế giới.

"Chúng tôi hoan nghênh và sẵn sàng giúp đỡ các nghệ sĩ tới đây tạo dựng chỗ đứng", ông Mennour nói. Một phần trong kế hoạch hỗ trợ các nghệ sĩ là cung cấp nhà ở, nơi làm việc miễn phí.

Những khoản đầu tư hào phóng của vài năm qua đã bắt đầu mang lại thành quả cho Paris.

Theo ông Hertling, nghệ thuật đã trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày. Các nghệ sĩ bắt đầu cảm thấy thực sự thoải mái khi sống ở Paris. Điều này giúp các triển lãm, bảo tàng nghệ thuật thu được sản phẩm gần như mỗi ngày, đồng thời thu hút thêm các triển lãm và nhà sưu tầm mới gia nhập hệ sinh thái nghệ thuật của thành phố.

Khải Hoàn Môn ở Paris là một kiến trúc vinh danh những chiến thắng rực rỡ của quân đội Pháp thời Nã Phá Luân (Napoléon). Nó cao khoảng 49.5 thước (m), rộng 45 thước (m) và sâu khoảng 22 thước (m).
Nhiều công trình điêu khắc nổi tiếng về những trận đánh lịch sử được trưng bày ở đây, đặc biệt công trình điêu khắc tên “The Marseillaise” (“La Marseillaise”) của điêu khắc gia nổi tiếng Francois Rude.
Mỗi năm trên 1.3 triệu du khách đến đây thăm viếng. Đây là một trong 10 công trình nổi tiếng nhất của thành phố Paris.
Khải Hoàn Môn dần dà trở thành công trình biểu tượng của nước Pháp, nơi nhiều sự kiện lịch sử quan trọng ảnh hưởng đến nước Pháp được tổ chức ở đây, và là nơi đặt mộ của chiến sĩ vô danh đã bỏ mình vì tổ quốc trong Đệ Nhất Thế Chiến.
Trên mộ của chiến sĩ vô danh có ghi hàng chữ này: “Đây là nơi yên nghỉ của một chiến sĩ Pháp đã bỏ mình vì Tổ Quốc“.
Trên mộ có một ngọn lửa thiêng đã được đốt cháy từ năm 1923 đến nay. Suốt thời Đức chiếm Pháp trong Đệ Nhị Thế Chiến, ngọn lửa này vẫn được duy trì cháy không ngừng đến lúc nước Pháp được giải phóng.
Tham vọng của Nã Phá Luân (Napoléon) là biến thủ đô của đế chế (Empire) của ông thành một thành phố đẹp nhất thế giới. Chính vì vậy ông đã ra lệnh thiết kế một công trình vĩ đại tại Paris nhằm vinh danh những chiến thắng vẻ vang của quân đội Pháp thời đó.
Ngày 18 tháng 2 năm 1806, Nã Phá Luân đã ra sắc lệnh cho phép hoàn tất công trình Pantheon (Le Panthéon), nơi yên nghỉ của những vĩ nhân nước Pháp, và xây dựng một Khải Hoàn Môn nằm ngay cửa vô trục lộ chánh của Paris (Champs-Élysées), quân đội và bất cứ ai vô thành phố này đều đi qua cửa ngõ này. Đó là điểm bắt đầu của Khải Hoàn Môn.
Khải Hoàn Môn được hoàn tất sau nầy dưới thời “Nền quân chủ tháng 7”, vào năm 1836.
Nhiều cuộc diễn hành chiến thắng đã được tổ chức ở đây, quân đội chiến thắng diễn hành ngang qua Khải Hoàn Môn này, kể cả quân đội Đức vào năm 1871, quân đội Pháp vào năm 1918, quân đội Đức vào năm 1940, và quân đội Pháp và Đồng Minh vào năm 1944 và 1945.
Trên tem bưu điện của Mỹ năm 1945, chúng ta thấy quân đội chiến thắng của Mỹ diễn hành ngang qua Khải Hoàn Môn này, và trên nền trời Paris, máy bay của Mỹ đã bay rền trời ngang qua Khải Hoàn Môn ăn mừng chiến thắng.
Năm 1961 Tổng Thống Kennedy và phu nhân Jacqueline Kennedy đã viếng thăm nước Pháp, nhân dịp này đã đến đặt vòng hoa trên mộ của chiến sĩ vô danh ở đây. Tổng Thống Pháp lúc đó là Charles de Gaulle đã có mặt ở đây. Bà Kennedy rất ấn tượng với ngọn lửa thiêng le lói cháy không ngừng ở mộ chiến sĩ này.
Năm 1963, sau khi Tổng Thống Kennedy đã bị ám sát chết và chôn ở Nghĩa Trang Arlington, bà Jacqueline Kennedy vẫn còn nhớ ngọn lửa thiêng đã cháy không ngừng trên mộ chiến sĩ vô danh Pháp lúc hai ông bà viếng Paris, và bà đã yêu cầu chánh phủ Mỹ thiết kế một ngọn lửa thiêng tương tự như vậy trên mộ cố Tổng Thống Kennedy.
Ngày đốt ngọn lửa thiêng này tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ở Mỹ, Tổng Thống Pháp Charles de Gaulle đã qua đây tham dự, để chứng kiến cảnh bà Jacqueline Kennedy đích thân châm ngọn lửa thiêng trên mộ của chồng, cố Tổng Thống Kennedy.
Mỗi năm vào ngày 11 tháng 11, người ta làm lễ tưởng niệm hiệp ước đình chiến giữa Pháp và Đức vào năm 1918 tại Khải Hoàn Môn này.
Mỗi năm vào ngày 14 tháng 7, cuộc diễn hành quan trọng tên “Bastille Day Parade” được tổ chức ở đây. “Bastille Day” (“Le Quatorze Juillet”) là ngày người Pháp ăn mừng ngục Bastille của nền quân chủ chuyên chế đã bị phá bỏ, có nghĩa là ngày khai sanh chế độ dân chủ ngày nay của nước Pháp.
Năm 1840 thi hài của Nã Phá Luân đã được đưa về từ đảo St Helena (Sainte-Hélène), đi ngang qua Khải Hoàn Môn này trước khi đến Điện “Invalides“, nơi yên nghỉ của những anh hùng của nước Pháp.
Ngày 22 tháng 5 năm 1885 linh cửu của văn hào nổi tiếng của Pháp Victor Hugo cũng được để ở đây một đêm trước khi đưa về Điện Pantheon, là nơi chôn cất và tôn vinh những người đã làm rạng danh nước Pháp..."
(Trích sách "Rong Chơi Nước Pháp" thuộc bộ sách "Du Lịch Thế Giới" của Lê Thanh Hoàng Dân, đã phát hành trên Amazon và BookBaby)

Tham quan Tháp Eiffel ở Paris được sách du lịch Lonely Planet xếp hạng nhất trong số 1,494 việc người du khách đến tham quan thủ đô Paris phải làm.
Vợ chồng tôi thăm viếng nước Pháp trong 19 ngày, ở Paris 7 ngày, đi khắp nơi, nơi nào cũng thấy dáng dấp của tháp Eiffel đứng sừng sững uy nghi và đẹp trên nền trời thành phố của tình yêu nầy.
Tháp Eiffel là một công trình vĩ đại bên bờ sông Seine thành phố Paris, được xây dựng vào năm 1889 để kỷ niệm 100 năm Cách Mạng Pháp, nhân dịp Hội Chợ Quốc Tế tại Paris.
Tên nguyên thủy của Tháp này là Tháp 300 mét vì chiều cao của Tháp Eiffel không tính cột ăng ten là 300 thước (m). Nếu tính luôn cột ăng ten chiều cao Tháp nầy khoảng 325 thước (m).
Tháp Eiffel cao nhất thế giới lúc vừa xây dựng xong vào năm 1889, và đã giữ được ngôi vị này trong 41 năm liền. Sau khi cao ốc Chrysler được xây dựng ở New York vào năm 1930, tháp Eiffel đã bị truất ngôi không còn là kiến trúc cao nhất thế giới nữa. Mặc dù vậy nó vẫn còn là kiến trúc cao nhất Paris.
Tháp Eiffel là một kiến trúc nổi tiếng khắp thế giới.
Trong một cuộc điều tra dân ý tại 6 quốc gia lớn như Mỹ, Nhật, Ý, Anh, Tây Ban Nha và Đức, người ta đã hỏi dân chúng kiến trúc nào nổi tiếng nhất Âu Châu. Kết quả Tháp Eiffel đã được dân chúng tại 6 quốc gia nầy bầu chọn là công trình nổi tiếng nhất Âu Châu.
Số du khách đến đây thăm viếng hàng năm khoảng 6 triệu người. Tổng cộng cho tới nay khoảng 237 triệu du khách đã thăm viếng tháp này. Theo dự trù số này sẽ tăng lên 300 triệu vào năm 2017.
Trước khi Tháp Eiffel được xây cất xong, nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng của Pháp đã gởi thơ ngỏ chống lại Tháp nầy. Họ chống lại “cái vô dụng và quái dị của Tháp Eiffel” sẽ phá hoại cảnh quan của Paris.
Sau khi Tháp Eiffel đã được xây dựng xong cho đến nay, Tháp này đã được giới văn nghệ sĩ, họa sĩ và nhiếp ảnh gia ủng hộ nhiệt tình.
Nhiều họa sĩ nổi danh của Pháp đã vẻ Tháp nầy. Trong số này có hai họa sĩ vẽ nhiều nhất. Robert Delaunay đã vẻ khoảng 30 tranh sơn dầu về Tháp Eiffel trong khoảng thời gian từ năm 1910 đến 1925. Họa sĩ André Juillard đã vẽ một bộ “36 cái nhìn về Tháp Eiffel” (36 vues de la tour Eiffel) rất nổi tiếng.
Trong nhiều tác phẩm văn học tiếng Pháp ở thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Tháp Eiffel thường được nhắc tới. Nhiều ảnh do các nhiếp ảnh gia nổi tiếng của Pháp chụp đã lấy bối cảnh tháp nầy.
Trên địa hạt âm nhạc, nhiều chương trình trình diễn ca nhạc nổi tiếng thế giới đều lấy bối cảnh Tháp Eiffel. Buổi hòa nhạc kỷ niệm 50 năm ngày thành lập UNESCO đã thu hút khoảng một triệu người.
Ngành điện ảnh và truyền hình cũng rất thích Tháp Eiffel. Nhiều phim nổi tiếng của Hollywood đã lấy tháp này làm bối cảnh như phim “A view to a kill“, “The war of the world“, “Independence Day“, “Mars attacks“, “Amageddon” và nhiều phim khác.
Tháp Eiffel đã từng bị một anh chàng lừa đảo bán. Anh ta thuyết phục được một nhà thầu ký cho anh một cái check khổng lồ. Câu chuyện này có thật và đã trở thành đề tài cho cuốn sách “The man who sold the Eiffel tower” (Người đã bán tháp Eiffel).
Sách này do hai tác giả James F. Johnson và Floyd Miller viết và do nhà xuất bản Doubleday phát hành năm 1961. Câu chuyện này cũng được quay thành phim “Les plus belles escroqueries du monde ” (Những chuyện lừa đảo đẹp nhất thế giới)..."