Tổng thống Maduro được bào chữa bởi một luật sư giàu kinh nghiệm, còn bản án ông đối mặt sẽ do một thẩm phán liên bang 92 tuổi đưa ra.
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng vợ Cilia Flores ngày 5/1 trình diện tòa án liên bang Daniel Patrick Moynihan ở thành phố New York để nghe các cáo buộc do công tố viên Mỹ đưa ra. Ông Maduro và bà Flores bị đặc nhiệm Mỹ bắt rồi đưa về New York trong chiến dịch đột kích thủ đô Caracas rạng sáng 3/1.
Theo cáo trạng, ông Maduro bị truy tố 4 tội danh gồm âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine, tàng trữ súng máy cùng vật liệu gây nổ và âm mưu tàng trữ những vật này. Bà Flores bị cáo buộc "ra lệnh bắt cóc và giết người", nhận hối lộ. Hai vợ chồng Tổng thống Venezuela đều khẳng định bản thân vô tội.
Vụ án do thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein, 92 tuổi, phụ trách xét xử. Barry Pollack, luật sư giàu kinh nghiệm, được chỉ định là người bào chữa cho ông Maduro. Luật sư Mark Donnelly ở Houston, bang Texas, làm đại diện pháp lý cho bà Flores.

Thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein phụ trách phiên tòa xét xử ông Maduro cùng vợ. Ảnh: WION
Ông Hellerstein sinh năm 1933 tại New York. Ông tốt nghiệp trường luật Đại học Columbia năm 1956, làm việc trong lĩnh vực luật sư công rồi chuyển sang lĩnh vực tư nhân.
Năm 1998, Hellerstein được tổng thống Bill Clinton đề cử làm thẩm phán liên bang Tòa án Liên bang Quận Nam New York (SDNY). Trong thời gian đương nhiệm, ông Hellerstein đã chủ trì xét xử nhiều vụ kiện dân sự liên quan cuộc tấn công khủng bố của al-Qaeda vào New York và Washington ngày 11/9/2001.
Năm 2015, ông gây chú ý khi ra phán quyết yêu cầu chính phủ Mỹ công bố loạt hình ảnh ghi lại các hành vi ngược đãi tù nhân tại Iraq và Afghanistan.
Thẩm phán Hellerstein từng nhiều lần đối đầu với ông Donald Trump, cả trên cương vị Tổng thống lẫn cựu tổng thống. Tháng 9/2024, Hellerstein bác bỏ yêu cầu của ông Trump nhằm chuyển vụ án chi tiền bịt miệng sao khiêu dâm Stormy Daniels tại New York sang tòa án liên bang. Tháng 5/2025, ông ra phán quyết chặn chính quyền Tổng thống Trump trục xuất những người nhập cư nghi là thành viên băng đảng Venezuela mà không qua xét xử.
Bất chấp yếu tố tuổi tác, ông Hellerstein vẫn được nhiều luật sư, công tố viên đánh giá cao. "Tôi đã tranh tụng trước Hellerstein nhiều lần. Ông ấy là một thẩm phán mang tính biểu tượng và rất xuất sắc", luật sư nhân quyền Andrew C. Laufer viết trên X.
Politico ngày 5/1 mô tả Hellerstein là thẩm phán cứng rắn và thường áp dụng cách điều hành phòng xử án không theo lối mòn, trong đó có trực tiếp gọi điện cho công tố viên. Ông rất quyết liệt trong điều hành phòng xử, yêu cầu mọi thứ diễn ra với nhịp độ nhanh.
"Ông ấy rất thích các phiên xét xử và đôi khi tỏ ra mất kiên nhẫn với phần lời khai", Carrie Cohen, cựu công tố viên liên bang tại Manhattan, cho biết. "Ông ấy muốn mọi việc được đẩy nhanh, vì hiểu rõ bồi thẩm đoàn có thể thấy chán".
Truyền thông Mỹ cho biết Hellerstein phụ trách xét xử ông Maduro vì thẩm phán này từng thụ lý vụ án liên quan một bị cáo được cho là có liên hệ với Tổng thống Venezuela hồi năm 2011.
Barry Pollack, luật sư công ty luật Harris St. Laurent & Wechsler trụ sở New York, được chỉ định là người bào chữa cho ông Maduro. Luật sư 61 tuổi này được mô tả dày dạn kinh nghiệm, thường tìm được "những cách ngoài khuôn mẫu" để bào chữa.
Pollack từng đại diện nhiều thân chủ nổi tiếng trong các vụ án phức tạp, đáng chú ý là Julian Assange, nhà sáng lập WikiLeaks, người bị Mỹ cáo buộc phát tán trái phép thông tin liên quan đến an ninh quốc gia. Assange, quốc tịch Australia, đối mặt 18 tội danh và có thể bị kết án tù lên tới 175 năm nếu bị dẫn độ từ Anh về Mỹ xét xử.
Năm 2024, Assange được trả tự do sau khi Pollack dàn xếp một thỏa thuận với Bộ Tư pháp Mỹ, trong đó ông này nhận tội tại tòa án ở Quần đảo Bắc Mariana thuộc lãnh thổ Mỹ ở Thái Bình Dương với cáo buộc thu thập và tiết lộ trái phép tài liệu an ninh quốc gia. Với tội danh này, Assange được tuyên án 62 tháng tù, đúng bằng khoảng thời gian ông đã ngồi tù ở Anh.
Andy Birrell, Chủ tịch Hiệp hội Luật sư Bào chữa Hình sự Quốc gia Mỹ, cho rằng kinh nghiệm đại diện cho bị cáo gây tranh cãi trên trường quốc tế của Pollack "rất phù hợp" để bào chữa cho ông Maduro. Hiện chưa rõ lý do ông Maduro chọn Pollack làm luật sư bào chữa.
"Pollack không phải nhận bất kỳ vụ kiện nào mà ông ấy không muốn hay không tin là đúng đắn", ông Birrell trả lời NBC News. "Tôi không rõ tiêu chí lựa chọn của Pollack ra sao. Nhưng dù thế nào đi nữa, tôi tin Tổng thống Maduro sẽ hưởng lợi từ quyết định đó".
Trong cuộc phỏng vấn với trang tin pháp lý Lawdragon đầu tháng 4, khi được hỏi về điều ý nghĩa nhất trong nghề luật, Pollack nói ông cảm thấy may mắn khi xây dựng được mối quan hệ cá nhân với gần như mọi thân chủ từng bào chữa.
"Tôi thường gặp thân chủ khi họ đang đối mặt với điều có thể là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong đời mình", ông Pollack cho biết. "Sau cùng, tôi nhận thấy người đã qua giai đoạn khủng khiếp ấy không còn xa lạ nữa, mà họ đã trở thành người tôi quen biết và tôn trọng".
Trong khi đó, bà Flores được đại diện bởi luật sư Mark Donnelly, thành viên công ty luật Parker Sanchez & Donnelly ở Houston, bang Texas. Ông từng công tác tại Bộ Tư pháp Mỹ và là cố vấn cao cấp cho công tố viên liên bang Khu vực Nam Texas.
Hiện chưa rõ lý do ông Donnelly tham gia bào chữa cho vợ tổng thống Venezuela. Theo Viện Chính sách Di cư, Houston là nơi sinh sống của cộng đồng người nhập cư Venezuela lớn thứ ba tại Mỹ.
Phiên điều trần ngày 5/1 tại tòa án New York kết thúc sau khoảng 30 phút, ông Maduro và vợ được dẫn ra bên ngoài để trở về nơi tạm giam tại nhà tù Brooklyn. Thẩm phán Hellerstein cho biết phiên điều trần tiếp theo sẽ diễn ra ngày 17/3. Pollack và Donnelly đều nói rằng thân chủ có vấn đề về sức khỏe, cần được chăm sóc, nhưng không nêu cụ thể tình hình.
Pollack nhận định sẽ có một cuộc đấu pháp lý kéo dài xoay quanh cái mà ông gọi là "vụ bắt cóc mang tính quân sự" đối với Tổng thống Maduro, cho thấy phía bào chữa sẽ lập luận rằng chiến dịch đột kích của quân đội Mỹ vào Caracas là trái pháp luật. Pollack cũng có thể lập luận rằng ông Maduro được hưởng quyền miễn trừ truy tố vì là nguyên thủ của một chính phủ nước ngoài.
Tuy nhiên, các lập luận này đều đối mặt với trở ngại pháp lý đáng kể. Mỹ không công nhận ông Maduro là lãnh đạo Venezuela kể từ năm 2019. Các tòa án Mỹ cũng thường từ chối bác bỏ các vụ truy tố chỉ dựa trên lập luận bị cáo bị đưa vào Mỹ một cách trái phép.
Trong phiên điều trần đầu tiên, ông Maduro đã bác bỏ mọi cáo buộc, khẳng định ông bị "bắt cóc" vào Mỹ và vẫn là Tổng thống của Venezuela.
"Tôi nghĩ những gì Tổng thống Maduro nói trước tòa đã thể hiện tất cả", Pollack trả lời báo giới sau phiên điều trần đầu tiên.
VietBF@sưu tập