KHI ĂN, XIN ĐỪNG GẮP CHO NHAU

[troopy]

Theo truyền thống xa xưa để lại, trong bữa cơm thường ngày, đặc biệt là những bữa tiệc có khách mời, chúng ta thường có thói quen dùng đũa của mình gắp đồ ăn và bỏ vào bát (chén) của người khác. Đó là một cách đặc biệt của chúng ta để biểu lộ tình cảm quý mến khách đến dùng bữa. Tuy nhiên, cho đến bây giờ - thời đại văn minh, khoa học, thì việc đó đang dần được coi là không lịch sự và không được vệ sinh.
1/ Những phiền toái hay gặp:
- Nếu khách không thích món ăn đó, mà ta cứ gắp bỏ vào bát của họ, tức là ép buộc họ phải ăn;
- Khách bị bệnh, phải kiêng thịt, cá,…hay thức ăn tanh, mỡ, cay,…mà ta cứ gắp bỏ vào bát họ, cố nài ăn, tưởng thế là thể hiện sự quý mến khách, thực ra ta đang làm khổ khách đó! Họ cố gượng ăn để làm hài lòng chủ nhà, nhưng trong lòng không thoải mái chút nào;
- Lấy đũa mình đang ăn để gắp cá, thịt... bỏ vào bát của người cùng bàn hoặc gắp rau, hải sản cho vào nồi lẩu và nhúng đũa đè rau xuống nồi;
- Lấy môi (vá) múc nước trong nồi lẩu để nêm nếm, xong lại lấy cái môi đó khuấy nồi lẩu rồi nếm tiếp, rồi múc lẩu cho vài người;
- Có người dùng đũa của mình chọc vào đĩa thịt gà, đảo lên đảo xuống, chọn miếng thịt gà luộc phần đùi, nhiều nạc vàng ươm, cẩn thận chấm kỹ vào đĩa muối tiêu, rồi với qua, bỏ vào bát của khách. Ôi, thật khó chịu của khách và những người xung quanh!?;
- Rồi có lần, vị khách khả kính đã lớn tuổi rồi, đang ăn, tự nhiên đặt bát xuống bàn, dùng một chiếc đũa ngoáy trong hàm răng để gỡ thức ăn mắc phía trong, xong, tỉnh bơ, họ thọc đũa vào lại bát canh, đảo vài lần và gắp miếng xương. Chao ôi, không còn ai dám ăn canh trong tô ấy nữa!;
- Uống rượu, bia cũng vây: thói quen uống chung một ly xoay vòng,…Bỗng tới một tua, có hạt cơm hay chút rau trong đáy ly, thì ôi thôi,…tỉnh rượu, mất hứng!?;
- …Và hàng trăm ngàn tình huống phiền toái khác mà chúng ta kể mãi cũng không đầy đủ được, bạn nhỉ?!
2/ Nguy cơ lây bệnh từ đó…
Thực tế, theo nhiều nghiên cứu đã công bố, số lượng vi khuẩn trong khoang miệng của mỗi người có hàng nghìn, hàng triệu vi sinh vật gây bệnh, trong đó nhiều vi khuẩn gây bệnh viêm loét dạ dày, viêm gan, rối loạn tiêu hóa,…thường lây qua đường ăn uống chung:
- Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) gây bệnh dạ dày có nhiều trong nước bọt, cao răng, niêm mạc dạ dày của người bệnh, lan truyền sang người lành chủ yếu qua đường ăn uống. Theo Hội Khoa học tiêu hóa Việt Nam, trên 80% dân số nước ta bị nhiễm vi khuẩn HP. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh về dạ dày - tá tràng, trong đó có ung thư dạ dày.
- Một trong những bệnh khác, lan truyền do đường miệng, đó là viêm gan siêu vi A. Theo Tổ chức Y tế thế giới, virút gây viêm gan A lây truyền chủ yếu qua đường phân - miệng, một người lành ăn phải thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm mầm bệnh sẽ mắc bệnh viêm gan A. Virút này có thể lây truyền qua tiếp xúc vật lý gần gũi với người nhiễm, nhưng khả năng ít hơn nhiều. Cũng theo WHO, ở các nước đang phát triển với điều kiện vệ sinh môi trường kém thì hầu hết trẻ em (90%) bị nhiễm viêm gan siêu vi A trước 10 tuổi.
Vì thế, để tránh nguy cơ đối mặt với các bệnh trên, bạn cần từ bỏ thói quen xấu như uống chung rượu, chung nước chấm, dùng chung đũa...
3/ Thói quen nên làm
Nét đẹp văn hóa Việt Nam là ở chỗ “ăn trông nồi ngồi trông hướng” hay “liệu cơm gắp mắm”, liệu khả năng mà bày biện, biết khẩu vị của nhau mà chiêu đãi, chứ đâu phải ở cái chuyện gắp mời nhau ăn mới là quan tâm quý trọng nhau, đúng không nhỉ các bạn!?
- Trong bữa ăn, đừng bao giờ lấy đũa của mình gắp đồ ăn cho người khác, vì như thế có thể coi là kém vệ sinh. Đối với những vị khách là bạn bè thân thuộc, có thể xử sự tự nhiên, thân mật hơn, nhưng cũng chỉ nên dùng thìa (muỗng) hoặc dĩa chung để lấy đồ ăn bỏ vào bát họ, không nên dùng đũa của mình. Còn đối với những vị khách ít thân quen hơn, chỉ nên mời miệng, không nên gắp đồ ăn bỏ vào bát họ. Vì vậy, trên bàn ăn nên đặt đĩa hoặc đũa chung cho tất cả mọi người. Tốt nhất, nếu có khả năng, thì mỗi người một phần;
- Khi đi dự những bữa tiệc đặc biệt long trọng, việc gắp thức ăn cho khách lại càng trở nên tối kị. Nếu lỡ có người vẫn gắp cho mình thì người “được” tiếp thức ăn tất nhiên không giãy nảy từ chối, mất vui, nhưng cũng có quyền không ăn đến;
- Không dùng những vật dụng gắp đồ sống để gắp thức ăn chín;
- …Và không nên uống chung ly bia rượu nữa.
Chúng ta luôn là người có văn hóa trong ăn uống tập thể và đi tiệc.

VietBF@sưu tập