Năm học 2022 - 2023, sinh viên đối mặt với mức tăng học phí

[Romano]

Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang tiếp tục kiến nghị chưa áp dụng mức học phí mới cho năm học 2022 - 2023, nhưng nhiều trường ĐH vẫn dự kiến tăng mạnh so với năm 2021.
Bộ chủ quản: Kiến nghị chưa tăng

Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng, trước ảnh hưởng kéo dài của dịch Covid-19, Bộ GD-ĐT đã tham mưu và được Chính phủ đồng ý giữ nguyên không tăng học phí năm học 2021-2022. Tuy nhiên, theo Nghị định 81/2021/NĐ-CP quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi học tập; giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, địa phương, đơn vị giáo dục sẽ được quyết định mức cụ thể học phí cho từng năm học trong phạm vi khung, trần học phí do Chính phủ quy định. Theo đó, bắt đầu từ tháng 9-2022 học phí năm học 2022 - 2023 sẽ tăng theo lộ trình như quy định. Với lộ trình này, giáo dục Mầm non công lập tăng khoảng 75%, Đại học tăng khoảng 12,5%. Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, với mức tăng học phí năm học 2022-2023 dự kiến tác động tới CPI tăng 1,5 - 2,8%.

Trước tác động không nhỏ tới người dân, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 năm nay, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn đã kiến nghị Chính phủ ban hành Nghị quyết đối với học phí năm học 2022 - 2023. Trong đó, với giáo dục Đại học công lập, Bộ kiến nghị lùi khung học phí quy định tại Nghị định 81 thêm 1 năm. Theo kiến nghị này, năm học tới mức học phí của trường Đại học công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên chỉ tăng tối đa 15% so với năm học 2021 - 2022 (thấp hơn mức tăng theo Nghị định 81 là 25%). Đối với trường công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, mức trần học phí tối đa hệ số 2 lần so với cơ sở chưa tự đảm bảo chi thường xuyên (giữ nguyên như quy định tại Nghị định 81). Đối với trường công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư được xác định mức trần học phí tối đa hệ số 2,5 lần so với cơ sở chưa tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (giữ nguyên như quy định tại Nghị định 81).

Các trường: Tăng là theo… lộ trình

Một trong những trường có mức học phí cao nhất hiện nay trong khối các trường đại học công lập là trường Đại học Luật TP.HCM. Theo thông báo của trường, học phí Khóa 47 áp dụng từ năm học 2022 - 2023 đến 2025 - 2026, mức cao nhất thuộc hệ chất lượng cao ngành Luật, giảng dạy bằng tiếng Anh với 765,9 triệu đồng/khóa. Tiếp theo là hệ chất lượng cao ngành Quản trị - Luật có học phí là 358,2 triệu đồng/khóa. Mức thấp nhất cho hệ đại trà là 151 triệu đồng/khóa dành cho các ngành Luật, Luật thương mại quốc tế, Quản trị kinh doanh. Học phí hệ đại trà của những ngành còn lại ở mức 179 triệu đến 204,7 triệu đồng/khóa. Theo đại diện nhà trường, mức học phí này được xây dựng căn cứ theo quy định pháp luật hiện hành, đồng thời nhằm đảm bảo nguồn lực thực hiện mục tiêu nhanh chóng đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo, tiếp cận nền giáo dục đại học của các nước phát triển trong khu vực.

Năm học này học phí của Đại học Dược Hà Nội cũng tăng đáng kể. Nếu như năm 2021, trường áp dụng học phí là 1,430 triệu đồng/tháng đối với sinh viên hệ đại học chính quy thì đến năm học 2022 - 2023, nhà trường đã thông báo mức thu hệ đại trà, ngành Dược là 24,5 triệu đồng/năm; ngành Hóa dược thu 18,5 triệu đồng/năm, ngành Công nghệ sinh học và ngành Hóa học áp dụng mức thu 13,5 triệu đồng/năm. Ở hệ chất lượng cao, mức học phí được công bố là 45 triệu đồng/năm.

Đến thời điểm này, Bộ GD-ĐT mới chỉ có kiến nghị với Chính phủ và chưa có thông báo chính thức học đối với việc tăng học phí năm học học 2022 - 2023. Do đó, các trường đều công bố mức học phí mới theo đúng lộ trình 4 năm để người học có thông tin tham khảo khi chọn ngành. Trong trường hợp cơ quan nhà nước có thông báo chính thức yêu cầu các trường áp dụng mức học phí khác với Nghị định 81/2021/NĐ-CP thì sẽ có thông báo tới người học sau.

Đại học Luật Hà Nội cũng dự kiến mức thu học phí tăng mạnh so với năm học trước. Theo đó, năm học 2022 - 2023, đối với chương trình đào tạo đại trà trình độ Đại học, học phí của trường này là 2 triệu đồng/tháng, tăng 2,04 lần; học phí chương trình đào tạo chất lượng cao là 5 triệu đồng/tháng, tăng 1,65 lần so với năm học 2021 - 2022. Cùng mức tăng cao phải kể đến Học viện Báo chí và Tuyên truyền tính học phí theo tín chỉ. Trừ các ngành đào tạo giảng viên lý luận chính trị được miễn, học phí hệ đại trà dự kiến 440.000 đồng/tín chỉ, hệ chất lượng cao 1,32 triệu đồng/tín chỉ. Hai mức này tăng lần lượt gần 60% và hơn 70% so với học phí năm 2021 (276.000 đồng cho hệ đại trà và 771.000 đồng hệ chất lượng cao).

Theo lý giải của nhiều trường đại học đối với việc tăng học phí năm học tới thì đến thời điểm này, Bộ GD-ĐT mới chỉ có kiến nghị với Chính phủ và chưa có thông báo chính thức về việc này. Do đó, các trường đều công bố mức học phí mới theo đúng lộ trình 4 năm để người học có thông tin tham khảo khi chọn ngành. Những trường này đều cho biết, trong trường hợp cơ quan nhà nước có thông báo chính thức yêu cầu các trường áp dụng mức học phí khác với Nghị định 81, trường sẽ có thông báo tới người học sau.

Số ít trường không tăng học phí

Mặc dù đa số các trường đại học đều dự kiến tăng học phí năm học 2022 - 2023 theo lộ trình, tuy nhiên lãnh đạo Đại học Kinh tế quốc dân cho biết, năm học 2022 - 2023 trường vẫn giữ ổn định học phí với mức đã được duy trì từ năm 2019. Thực tế 2 năm đại dịch vừa qua đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng, việc giữ ổn định học phí là cách nhà trường chia sẻ khó khăn với sinh viên và gia đình có mong muốn vào trường, đồng thời thực hiện trách nhiệm xã hội. Theo đó, mức học phí đang duy trì thấp hơn chi phí đào tạo thực tế. Theo đề án tuyển sinh năm 2022, trường dự kiến mức thu học phí 16 - 22 triệu đồng/năm. Với chương trình đặc thù, học phí sẽ là 45 - 65 triệu đồng/năm. Đây là mức được Đại học Kinh tế quốc dân áp dụng từ năm 2019 và được giữ ổn định trong suốt 4 năm qua.

Tuy nhiên Đại học Kinh tế quốc dân thuộc nhóm tự chủ hoàn toàn. Theo Nghị định 81, học phí với khối ngành Kinh doanh, Quản lý, Pháp luật của các đại học chưa tự chủ là 14,1 triệu đồng/năm. Nếu cơ sở giáo dục đã tự chủ chi thường xuyên và chi đầu tư, học phí bằng 2,5 lần mức này, tương đương 35 triệu đồng. Nếu đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế hoặc do Bộ GD-ĐT quy định, các trường được tự xác định mức học phí. Được biết, một trong những cách thức để trường này duy trì mức học phí ổn định là việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, đào tạo, áp dụng phần mềm đăng ký xét tuyển, nhập học trực tuyến. Việc quản lý điểm số, các hoạt động của sinh viên, sử dụng giáo trình đều bằng các phần mềm ứng dụng, giảm chi phí quản lý hành chính...

GS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, trường cũng đang trên lộ trình điều chỉnh học phí ở mức đúng và đủ, nhưng không có nghĩa là tăng đột biến. Điều quan trọng là cần nâng cao chất lượng đào tạo, kết hợp với trách nhiệm của nhà trường và người học nhằm đào tạo ra những kỹ sư, cử nhân tương lai có năng lực, có khả năng kiếm tiền để bù đắp vào mức học phí đã đóng. Khi tự chủ, các trường cần có lộ trình tăng học phí phù hợp. Để tạo ra sự công bằng trong giáo dục vẫn cần có những chính sách hỗ trợ sinh viên nghèo và sinh viên giỏi. Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nhà trường cam kết với người học mức học phí sẽ không tăng quá 8 - 10%/năm. Cùng với đó, những sinh viên thuộc hộ nghèo, nhà trường có các chính sách hỗ trợ bằng các gói học bổng cùng các khoản hỗ trợ chi phí sinh hoạt khác.

Đại học Bách khoa Hà Nội đang trên lộ trình điều chỉnh học phí ở mức đúng và đủ, nhưng không có nghĩa là tăng đột biến. Điều quan trọng là cần nâng cao chất lượng đào tạo, kết hợp với trách nhiệm của nhà trường và người học nhằm đào tạo ra những kỹ sư, cử nhân tương lai có năng lực, có khả năng kiếm tiền để bù đắp vào mức học phí đã đóng. Khi tự chủ, các trường cần có lộ trình tăng học phí phù hợp. Để tạo ra sự công bằng trong giáo dục vẫn cần có những chính sách hỗ trợ sinh viên nghèo và sinh viên giỏi. Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nhà trường cam kết với người học mức học phí sẽ không tăng quá 8 - 10%/năm. Cùng với đó, những sinh viên thuộc hộ nghèo, nhà trường có các chính sách hỗ trợ bằng các gói học bổng cùng các khoản hỗ trợ chi phí sinh hoạt khác.

GS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội