Ngành chống lão hóa đang bùng nổ ở TQ đang gặp khó vì nghiên cứu của khoa học gia Mỹ bị nghi ngờ là "thiếu trung thực"

[trungthuc]

Trong một tập của chương trình truyền hình thực tế The Kardashians vào năm 2022, người mẫu Kendall Jenner và Hailey Bieber (vợ của nam ca sĩ Justin Bieber) đã có một ngày để được trải nghiệm qua phương pháp chống lão hóa mang tên NAD.

Trong khi được truyền dịch vào tĩnh mạch, Hailey Bieber nói với Kendall Jenner: "Tôi sẽ sử dụng NAD trong suốt quãng đời còn lại của mình và sẽ không bao giờ già đi".(?)

Phương pháp chống lão hóa "NAD" (Nicotinamide Adenine Dinucleotide) là liệu pháp điều trị mới nổi lên, hứa hẹn sẽ giúp cải thiện cho sức khỏe và tuổi thọ bằng cách tăng mức độ NAD trong cơ thể. NAD là một coenzyme đóng vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học, bao gồm:

- Trao đổi chất: NAD giúp chuyển hóa thức ăn thành năng lượng cho cơ thể.
- Chỉnh sửa DNA: NAD cần thiết để sửa chữa DNA bị hư hỏng, điều này giúp bảo vệ cho tế bào khỏi bị lão hóa và dính bệnh tật.
- Biểu hiện gene: NAD tham gia vào quá trình điều chỉnh biểu hiện gene, nghĩa là nó kiểm soát các gene nào được bật và tắt trong tế bào.

Mức độ NAD trong cơ thể giảm dần theo tuổi tác, được cho góp phần vào quá trình lão hóa và một số bệnh liên quan đến tuổi tác như bệnh tim, Alzheimer, ung thư.

Liệu pháp chống lão hóa NAD nhằm mục đích tăng mức độ NAD trong cơ thể để giúp cải thiện cho sức khỏe và tuổi thọ.

Coenzyme là hợp chất hữu cơ có cấu trúc nhỏ, hoạt động cùng với enzyme để xúc tác cho các phản ứng sinh hóa. Coenzyme thường liên kết với enzyme ở một vị trí gọi là vị trí hoạt động, nơi mà nó giúp cho enzyme thực hiện chức năng của mình.

Những năm gần đây, phương pháp này đã trở nên rất phổ biến trong giới người nổi tiếng. Sau tập The Kardashians năm 2022, Hailey Bieber đã giới thiệu cho chồng cô là Justin Bieber sử dụng phương pháp NAD. Không chỉ những người trẻ mong muốn ngăn chặn lão hóa mà Li Ka-shing (95 tuổi), tỷ phú nổi tiếng Hồng Kông, đã sử dụng một sản phẩm tương tự kể từ năm 2017.

Trở lại hồi tháng 4/2022, công ty đầu tư mạo hiểm tư nhân Horizons Ventures của Li Ka-shing đã bỏ vốn đầu tư 25 triệu USD vào hãng ChromaDex (được niêm yết trên sàn Nasdaq). Theo Frank Jaksch, người đồng sáng lập và Chủ tịch của ChromaDex, Li Ka-shing đã sử dụng Tru Niagen, một loại thuốc "bổ sung sức khỏe chống lão hóa" do chính công ty này sản xuất ra.

Thế nhưng, liệu pháp NAD này đã không còn dành riêng cho những người giàu và nổi tiếng nữa. TQ đã trở thành nơi sản xuất thực phẩm bổ sung lớn nhất thế giới, và nhờ sản xuất với quy mô lớn cùng việc giảm giá sau đó, phương pháp NAD đang được đông đảo người dân nước này đón nhận.(?)

Tuy nhiên, tất cả điều nói trên có thể sớm bị hủy hoại sau khi ông David Sinclair, một khoa học hàng đầu đứng phía sau phuông pháp NAD, đã từ chức chủ tịch một học viện khoa học danh tiếng vào tháng 4/24 giữa những sự chỉ trích dữ dội về liệu pháp này cùng với sự nghi ngờ về tính hiệu quả của nó.

Ông David Sinclair, một giáo sư nổi tiếng tại khoa di truyền học tại Trường Y khoa Harvard (Mỹ), được biết nhiều với công trình nghiên cứu về tuổi thọ của mình.

Phòng thí nghiệm của ông Sinclair là một trong những nơi đầu tiên đã xác định được vai trò của quá trình sinhhóa tổng hợp NAD trong việc điều chỉnh tuổi thọ. NAD là một phân tử quan trọng với quá trình chuyển hóa tế bào, giúp chuyển đổi thức ăn thành năng lượng và sửa chữa DNA bị hư hỏng, nhưng nó sẽ giảm dần theo tuổi tác.

Các khoa học gia như ông David Sinclair nói rằng, việc gia tăng mức độ của NAD có thể giúp đảo ngược quá trình lão hóa. Vào năm 2018, ông chia sẻ với tạp chí Time rằng, NAD+ (dấu cộng chỉ dạng oxy hóa của nó) là "thứ gần nhất với suối nguồn tuổi trẻ mà chúng ta từng đạt được". Suối nguồn tuổi trẻ là một mạch nước mà người ta tin rằng có khả năng cải lão hoàn đồng cho bất cứ ai uống nước từ đó, hoặc ngâm mình hay tắm ở đó.

Trong bài báo năm 2013 đăng trên tạp chí Cell, nhóm nghiên cứu của ông Sinclair đã thông báo rằng, một phân tử tiền thân của NAD, được gọi là NMN, có thể được chuyển đổi thành NAD trong cơ thể. Sau khi cho chuột 22 tháng tuổi ăn NMN trong một tuần, người ta nhận thấy một số chỉ số về sức khỏe, gồm cả tình trạng cơ bắp của chuột, đã được phục hồi như ở mức 6 tháng tuổi.

NMN (Nicotinamide Mononucleotide) có nguồn gốc từ vitamin B3 (niacin) và được tìm thấy trong tế bào người. NMN có thể dễ dàng được sử dụng như một chất giúp tăng cường NAD.

Thế nhưng qua nhiều năm, nghiên cứu của ông David Sinclair đã gánh chịu rất nhiều sự hoài nghi. Giới phê bình đã tố cáo ông náy cho thổi phồng nghiên cứu của mình và chào hàng những sản phẩm chưa được chứng minh khoa học đầy đủ.

Trong một diễn biến mới nhất, vào tháng 4/24, ông David Sinclair đã buộc phải từ chức chủ tịch của một học viện danh tiếng sau khi đưa ra loại thuốc mà ông cho rằng có thể đảo ngược quá trình lão hóa ở loài chó.

Ông David Sinclair, một khoa học gia ở ĐH Harvard đứng sau liệu pháp NAD từ chức, khiến cho ngành kỹ nghệ chống lão hóa đang bùng nổ của TQ gặp khó khăn (Ảnh: Getty Images)

Chỉ 9 năm trước đây, vào năm 2015, sản phẩm tiêu dùng NMN đầu tiên trên thế giới đã được một hãng ở Nhật Bản tung ra thị trường, sau đó bắt đầu thâm nhập vào TQ thông qua hoạt động mua hàng ở nước ngoài. Những ngày đầu đó, một chai chứa liều bổ sung 9,000 mg NMN có giá hơn 28,000 nhân dân tệ (tương đương với 3,865 USD).

Giá bán này đã sụt giảm đáng kể chỉ hai năm sau đó, khi sản phẩm đối thủ của GeneHarbor (hãng kỹ nghệ sinh học có trụ sở tại Hồng Kông) được tung ra thị trường với giá chỉ khoảng 1,300 nhân dân tệ.

Giá giảm là do những đột phá về kỹ thuật cũng như sự gia tăng số lượng nguyên liệu thô có thể cung cấp. Điều này đánh dấu sự khởi đầu của quá trình chuyển từ sản phẩm chỉ dành riêng cho giới thượng lưu sang việc sử dụng nó rộng rãi hơn trong công chúng.

Điều này phần lớn nhờ vào một người: Wang Jun. Chỉ một ngày sau khi bài báo mang tính bước ngoặt của ông David Sinclair được xuất bản vào năm 2013, Wang Jun (người sáng lập ra công ty GeneHarbor) đã cảm nhận được tiềm năng thương mại của NMN và giao nhiệm vụ cho các đồng nghiệp của mình nghiên cứu quá trình chế tạo ra nó.

Wang Jun tốt nghiệp Đại học ở Madison, Wisconsin (Mỹ) với bằng tiến sĩ về sinh học phân tử. Vào năm 1992, ông gia nhập Đại học Trung văn Hồng Kông với tư cách là giảng viên, nơi mà các lĩnh vực nghiên cứu chính của ông gồm sinh học phân tử, kỹ thuật enzyme và sinh học tổng hợp. Năm 2004, sau khi rời Đại học Trung văn Hồng Kông, Wang Jun đứng ra thành lập công ty GeneHarbor.

Hơn một thập kỷ trước, nguyên liệu NMN có giá lên đến 2 triệu USD/kg. Công ty của Wang Jun đã cố gắng giảm mức giá đó xuống chỉ còn 3,000 USD/kg bằng cách sử dụng kỹ thuật sinh học tổng hợp để gia tăng quy mô sản xuất ra nguyên liệu thô.

Năm 2018, GeneHarbor bắt đầu xây dựng một nhà máy ở tỉnh Chiết Giang, miền Đông TQ. Đi vào hoạt động hai năm sau đó, nhà máy có khả năng sản xuất 200 tấn nguyên liệu NMN mỗi năm và trở thành nơi tạo ra NMN lớn nhất thế giới. Điều này đã cho khiến giá tiếp tục giảm, hiện chỉ còn vài trăm USD/kg.

Wang Jun nói với trang SCMP: "Chúng tôi là công ty đầu tiên trên thế giới thực sự kỹ nghệ hóa NMN".

Nghiên cứu của ông David Sinclair được sử dụng như một sự chứng thực khoa học trên trang chủ sản phẩm NMN của GeneHarbor. Trang web này cho biết: "Việc phát hiện ra hiệu quả của NAD+ và NMN trong việc chống lão hóa là nghiên cứu khoa học được kiểm chứng nghiêm ngặt đầu tiên trên thế giới với những kết quả quan trọng", có đính kèm hai hình ảnh về cuộc nghiên cứu của ông David Sinclair được sử dụng làm ảnh minh họa.

Song, không phải bất cứ ai trong cộng đồng khoa học cũng bị thuyết phục. Dù nghiên cứu này đã được công bố về chức năng và cơ chế chống lão hóa của NMN, nhưng chưa có bước đột phá lâm sàng lớn nào đạt được.

Ông Jonas Treebak, chuyên gia tại khoa Khoa học y tế và Sức khỏe tại Đại học Copenhagen (Đan Mạch), cho biết cần phải nghiên cứu thêm về NMN. Ông nói: "NMN rất phức tạp và cần nhiều cuộc nghiên cứu hơn để xác định cách thức lẫn thời điểm tiền chất NAD+ ở dạng NMN và NR đem lại lợi ích cụ thể cho con người".

NR (nicotinamide riboside) tương tự như NMN, nhưng cần chuyển đổi thành NMN thông qua một loại enzyme trong cơ thể trước khi chuyển thành NAD+.

Ôn Jonas Treebak nói rằng, để NMN hoặc NR có lợi ích thực sự, chúng sẽ phải nhắm mục tiêu vào loại tế bào hoặc mô cho thấy sự suy giảm nhất quán và bất lợi về mức độ NAD+ theo tuổi tác, điều mà có rất ít bằng chứng thấy được ở người.

Năm ngoái, một bài báo đánh giá nghiên cứu của ông David Sinclair do Jonas Treebak cùng đồng nghiệp thực hiện (được xuất bản trên tạp chí Science Advances) chỉ ra việc bổ sung NR qua đường uống mang đến rất ít tác dụng có liên quan đến lâm sàng và rằng "có một xu hướng đáng tiếc trong nghiên cứu này là phóng đại tầm mức quan trọng và tính chắc chắn của các tác dụng được báo cáo".

"Có rất nhiều người trong lĩnh vực này nuôi dưỡng những nghi ngờ về nghiên cứu của ông David Sinclair", một chuyên gia nghiên cứu cho biết trong cuộc phỏng vấn với tạp chí khoa học ở Boston vào năm 2019.

Ngoài những sự hoài nghi về nghiên cứu của mình, ông David Sinclair còn bị chỉ trích do xung đột lợi ích về mặt tài chính. Theo báo cáo của trang KFF Health News năm 2019, ông David Sinclair là người sáng lập, người bỏ vốn đầu tư hoặc thành viên hội đồng quản trị của 28 công ty. Ít nhất 18 công ty trong số đó có liên quan đến việc chống lão hóa, gồm cả nghiên cứu hoặc thương mại hóa thuốc tăng cường NAD.

Hồi tháng 2/2024, Animal Biosciences, một công ty khác do ông David Sinclair đồng sáng lập, có trích dẫn lời ông rằng một loại thực phẩm bổ sung mà họ sản xuất (cũng hoạt động bằng cách tăng cường sản xuất NAD+) đã đảo ngược lão hóa ở chó. Tuy nhiên, tuyên bố này đã khiến cho các đồng nghiệp của ông lên tiếng phẫn nộ.

Cuộc tranh cãi đã dẫn đến hàng loạt vụ từ chức ở cơ quan nghiên cứu uy tín do ông David Sinclair thành lập là Học viện Nghiên cứu Sức khỏe và Tuổi thọ. Một khoa học gia đã xin nghỉ việc sau khi gọi ông David Sinclair là "kẻ bán dầu rắn".

Thuật ngữ "kẻ bán dầu rắn" này bắt nguồn từ thế kỷ 19 ở Mỹ. Khi đó, những kẻ lừa đảo tuyên bố dầu rắn là phương thuốc chữa bách bệnh. Dầu rắn trên thực tế không có tác dụng để chữa bệnh gì, nhưng những kẻ lừa đảo đã thuyết phục mọi người rằng nó có thể chữa khỏi mọi thứ, từ bệnh ung thư đến cảm lạnh thông thường.

Vào tháng 4/2024, ông David Sinclair bị buộc phải từ chức Chủ tịch Học viện Nghiên cứu Sức khỏe và Tuổi thọ.

Những sản phẩm như NMN bị kiểm soát chặt chẽ ở TQ, do chưa được cơ quan chức năng phê duyệt và khách hàng chỉ có thể mua chúng thông qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Vào tháng 5/2023, đơn xin phê duyệt NMN làm phụ gia thực phẩm đã bị Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc thẳng thừng bác bỏ.

Wang Jun đã bày tỏ sự không hài lòng với những quyết định như vậy. Wang Jun lập luận rằng, NMN đã là một phân tử trong cơ thể, do đó sẽ không có vấn đề gì về độ an toàn của nó. Ông cho biết, nghiên cứu trong nhiều năm đã làm rõ cơ chế của NMN, đồng thời nói thêm rằng nó đang ngày càng có giá cả phải chăng hơn. Theo Wang Jun, tất cả những điều này làm cho NMN trở thành một sản phẩm chống lão hóa tốt.

Wang Jun cho biết gần đây đã gặp một người bạn nói rằng hàng trăm người chung quanh ông sử dụng thực phẩm bổ sung NMN và nhiều người đã đề cập đến việc cải thiện chất lượng giấc ngủ cũng như hệ thống tim mạch, miễn dịch nhờ ở sản phẩm này.

Trên nền tảng thương mại điện tử lớn của TQ là JD.com, nhiều người mua thực phẩm bổ sung NMN cũng đề cập đến việc cải thiện tương tự. Tuy nhiên, một số người vẫn còn tỏ ra hoài nghi.

Ví dụ, một người mua đã sử dụng sản phẩm này được hai năm nhận xét vào tháng 3 rằng: "Tôi sử dụng nó với sự dè dặt vì nếu uống nó lâu dài cũng không biết sẽ có hại sa sao nữa?".

Người này cho biết thêm: "Sự thoải mái về mặt tâm lý còn lớn hơn tác dụng thực tế", nhưng cũng hi vọng nó sẽ làm chậm quá trình lão hóa và điều chỉnh các chức năng của cơ thể.

Wang Jun bác bỏ những tranh cãi chung quanh nghiên cứu của ông David Sinclair sẽ có ảnh hưởng không tốt đến triển vọng của các sản phẩm NMN. Ông cho biết, do có nhiều lợi ích nên việc sử dụng NMN trong tương lai sẽ chỉ mở rộng, từ các sản phẩm chăm sóc sức khỏe đến mỹ phẩm và dược phẩm.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí China Newsweek vào năm 2020, Wang Jun đề cập đến khả năng mở rộng thêm thành nhà máy NMN lớn hơn nhiều, thúc đẩy sản xuất và do đó giảm giá thành hơn nữa.

"NMN có lẽ sẽ rẻ như một cốc trà sữa", ông nhấn mạnh.

Phải công nhận là những tiến bộ về khoa học kỹ thuật là điều hoàn toàn có thật và đã giúp cho nhân loại có những bước nhảy vọt ngoài sức tưởng tượng về nhiều mặt.
Tuy nhiên, khi đề cập đến vấn đề về y khoa, thì chúng ta cần hết sức thận trọng và cảnh giác nhiều hơn đối với các chiêu trò quảng cáo ầm ĩ khi mượn hình tượng của các nhân vật nổi tiếng để chứng minh cho sự hoàn hảo của sản phẩm được tung ra bán này.
Hầu hết các cuộc nghiên cứu về y khoa đều sử dụng các sinh vật như mèo, chó, chuột, thỏ,... để làm vật thí nghiêm cho các loại thuốc mới. Dĩ nhiên, nên sáng suốt để biết rằng, con vật tuy có đầy đủ bộ phận trong ngoài giống như con người, nhưng lại hoạt động hoàn toàn khác vì não bộ người vốn khác biệt rất xa đối với loài vật. Nên nhớ rằng, mọi hoạt động của sinh vật đều do bộ não ra lệnh, chỉ huy, cho nên các phản ứng về cơ thể, về sinh học cũng hoàn toàn khác biệt với nhau ở người và loài vật.
Chính vì vậy mà khi cho công bố phát hiện mới về loại thuốc này, loại chất mới thần kỳ kia, thật ra chỉ có hiệu quả đối với chuột, thỏ, v..v.. nhưng không nhất thiết là sẽ có tốt cho người. Cho nên sẽ không tránh khỏi các tác dụng phụ, lắm khi gây ra tác hại lớn hơn người ta ước tính và từ đó đã có rất nhiều trường hợp chính phủ phải ra lệnh cho thu hồi lại sản phẩm hay thuốc men "dỡm" đã bán ra. Và cũng đáng tiếc thay, ít nghe nói có hình phạt tù nặng nào dành cho những ai đã dám phát minh ra loại thuốc mới thật tai hại này, mà chỉ nghe thấy toàn là chuyện bồi thường tiền do đã gây ra chết người hoặc làm cho bị "tiền mất tật mang suốt đời" này!!!
Nội chuyện giá thành của nguyên liệu từ 2 triệu USD/kg nay chỉ còn vài trăm đô là đủ hiểu rõ mức hiệu nghiệm sẽ đi đến đâu rồi, vì theo người xưa có nói "của rẻ là của ôi", đúng hay sai thì còn tùy duyên của mỗi người vậy!!!

Cái gì dính đến tàu chó đều có nguy cơ bịp bợm cao.