(NV) - Trong những nghề không giống ai của xã hội Việt Nam hôm nay, như nghề bán máu, bán chỗ xếp hàng khám bệnh, nghề cò hành chánh,... thì nghề có tính phổ biến nhất của đa số gia đình đang cư trú ở các đô thị là nghề: đưa đón con đi học.
Gọi là nghề đưa đón con vì đa số quen miệng như vậy chớ thật ra đâu phải là thứ nghề để sinh nhai.
Hiểu rộng hơn chuyện đưa đón con ở Việt Nam là một cái nghiệp. Cái nghiệp này khởi phát từ xã hội Việt Nam có tầm mức bất an ngày càng đe dọa và gây ra nỗi sợ hãi, ám ảnh mọi phụ huynh có con em đến tuổi đến trường.
Chuyện chờ đón kéo dài hàng chục năm là chuyện thường ngày ở Sài Gòn. (Hình: Phùng Thức/Người Việt)
Cứ nhìn cảnh đến lớp, tan trường hàng ngày ở các đô thị lớn sẽ thấy, học trò nhà gần trường thì ông bà, cha mẹ đi bộ ôm cặp sách nặng cả chục kí lô giùm học trò. Nhà xa thì xe gắn máy của phụ huynh chở học trò chen lấn từng tấc đường.
Nói về nghề này, ông Trung, làm nghề nha công cho biết: “Cái chuyện đưa đón con đi học từ tuổi mẫu giáo đến hết bậc phổ thông trung học chỉ phát sinh sau năm 1975. Trước đây thế hệ tôi đến tuổi tiểu học là tự đến trường. Còn đời bây giờ đâu ai dám thả con nít một mình. Xã hội tưởng không loạn mà lại loạn, nhìn vô cảnh nhà nhà, người người tự đưa đón con đi học là biết bất an thế nào.”
Ðể rõ hơn về nghề này cũng cần phải để người đang làm nghề kể công.
Một viên chức kế toán kể: “Tôi cùng lúc phải đưa đón 3 đứa con. Nếu tính về thời gian từ tuổi mẫu giáo đến tuổi thi đại học, mỗi đứa con tôi phải ròng rã đưa đón 18 năm. Nếu tính về cự ly thì nhà tôi ở quận 11, con học mẫu giáo, cấp một đúng tuyến thì trung bình mỗi ngày đưa đón khoảng mười cây số.”
“Ðó là chưa kể tới lúc học trung học cơ sở, trung học phổ thông, học thêm ở nhà thầy cô từ môn văn, môn toán, môn lý... hoặc ở các trung tâm tiếng Anh thì cự ly cây số đưa đón càng ngày càng dài; có khi chạy không kịp còn phải huy động vợ, bạn bè, bà con chạy giúp... tổng cộng đoạn đường chạy xe gắn máy đưa đón ba đứa con mấy chục năm cũng có thể chưa bằng tới nước Mỹ nhưng nếu vợ tôi đẻ thêm vài đứa nữa là dư sức tới Canada.”
Về chuyện vui, chuyện trớ trêu, chuyện đau buồn... của nghề đưa đón con đi học thì mỗi người có cả một kho chuyện.
Có ông nhờ hành nghề chăm chỉ mà có duyên kết tình với một bà mẹ đơn thân, thế là ông đèo bồng “phòng nhì” và có thêm sô để hát bài đưa đón. Có bà trong lúc ngồi chờ đón con mua vé số và thế là trúng một phát đổi đời sang sắm xe hơi đón con. Có người trong mấy năm vô nghề đưa đón con mà đã bị giật mất gần cả lố điện thoại di động ngay trong lúc đang tám chuyện.
Có ông đậu xe trên lề đường chờ con vẫn bị mất mạng vì đám xe tải mất lái, còn cảnh trời mưa đi đón con bị sụp hố tử thần hay bị cây ngã đè bẹp mang thương tật là chuyện thường ngày.
Ðơn cử là một tay họa sĩ lèm bèm thường trụ ở quán nhậu văn nghệ, ông này không tự hào về tranh của mình nhưng hồn nhiên hạnh phúc về nghề làm tài xế kiêm vệ sĩ cho đứa con gái độc nhất.
Ông thiệt lòng tin rằng nghĩa vụ đưa đón con là thiêng liêng nhất dưới chế độ xã hội chủ nghĩa. Nhưng rồi một hôm ông ngồi nhậu, mắt đỏ ngầu vì buồn, bạn bè hỏi thăm, ông cho biết. Con gái ông đậu đại học mà vẫn không thể tự chạy xe hay đi xe bus, thành ra ông vẫn phải kéo dài nghĩa vụ thiêng liêng đưa đón con.
Rồi con gái ông phải đi học quân sự theo chương trình bắt buộc, ông hàng tuần đưa đón con từ quận 6 đến tận Củ Chi. Sau tuần đầu tập lăn lê bò trườn, con gái ông không cho ông đưa đón nữa. Ông hụt hẫng, nhưng đoán biết chắc có thằng bạn cùng khóa hay thằng bộ đội huấn luyện nào đó đã giành phần nghĩa vụ thiêng liêng của ông.
Con gái ông nói, “Bố cứ ở nhà nghỉ ngơi. Khi nào con thích thì có người đưa con về.” Ông nhất định giành lại nghĩa vụ thiêng liêng, thì bất ngờ tim ông đau điếng khi nghe con gái ông nói, “Nếu bố cứ thế thì con ở lại nhà trọ với bạn con luôn chẳng phiền bố lo làm gì.”
Ngày nay, trước các cổng trường học ở các đô thị lớn, đều có bóng dáng của nhân viên bảo vệ, dân phòng, công an để giữ gìn trật tự khi đội quân cha mẹ nháo nhào bấm kèn, rồ ga, hú gọi vì đưa đón con.
Hầu hết các con đường có các trường học đều lâm vào cảnh kẹt xe, hỗn loạn vào giờ cổng trường mở và đóng, nhưng cảnh rối loạn giao thông có nguyên nhân từ đội quân đưa đón con còn kéo dài vào tận các khu phố, các hẻm nhỏ vì có thêm đội quân bán hàng rong phục vụ học sinh ăn lót dạ để học thêm, vô số các điểm dạy thêm học thêm của thầy cô cũng mọc ra gần trường.
Tính riêng Sài Gòn, với số lượng hàng triệu học sinh thì sẽ thấy ngần ấy phụ huynh từ thế hệ này đến thế hệ khác đang quay cuồng trong việc tiêu tốn thời gian và tiền của khổng lồ trong việc đưa đón con.
Ở Việt Nam, nghề đưa đón con đi học không bao giờ thất nghiệp. (Hình: Phùng Thức/Người Việt)
Vì sao một việc rất đơn giản là tổ chức để một đứa trẻ được đến trường trong văn minh và an toàn mà cả chế độ và hệ thống giáo dục hiện hành vẫn không làm được.
Có lẽ không một phụ huynh nào ở Việt Nam cần câu trả lời bởi một lẽ cũng hết sức đơn giản là: Ai cũng cần phải làm hết sức mình để bảo vệ sự an toàn cho con cháu hơn là giao trứng cho ác.
Phùng Thức
(Người Việt)
Cha mẹ ở Sài Gòn quay cuồng đưa đón con đi học
