Năm 2012 hứa hẹn những gì (kỳ 1 + 2)?

Trước thềm 2012 đang đến gần, tạp chí Foreign Policy đưa ra dự đoán 12 sự kiện nhiều khả năng sẽ trở thành những vấn đề nổi cộm trong năm tới:

Nếu được yêu cầu gọi tên 5 sự kiện chính trị nổi cộm nhất trên thế giới trong năm 2011, nhiều người sẽ không đắn đo mà kể ra đầu tiên là cách mạng “mùa xuân Arab”, thứ 2 là khủng hoảng châu Âu, rồi đến vụ tiêu diệt trùm khủng bố bin Laden, khủng hoảng hạt nhân ở Nhật, tình trạng hỗn loạn tại Pakistan…

Vậy còn năm tới thì sao? Trước thềm 2012 đang đến gần, tạp chí Foreign Policy đưa ra dự đoán 12 sự kiện nhiều khả năng sẽ trở thành những vấn đề nổi cộm trong năm tới:

1.Sự thay đổi cơ cấu lãnh đạo trên khắp thế giới

2012 sẽ là năm chứng kiến hàng loạt các cuộc bầu cử tại các các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Pháp...

Năm 2012 là năm diễn ra các cuộc bầu cử quan trọng tại Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Mexico, Ai Cập và nhiều quốc gia khác nữa. Các cuộc bầu cử cứ “đến hẹn lại lên” nhưng sẽ có thể tạo ra sự thay đổi về cơ cấu lãnh đạo của các quốc gia. Đây sẽ là sự kiện nổi bật, hứa hẹn nhiều bất ngờ xuyên suốt năm 2012.

2. Trung Quốc rơi vào vòng xoáy bất ổn

Năm 2012, Trung Quốc sẽ rơi vào bất ổn?

Đã có những dấu hiệu đầu tiên chứng tỏ trong năm tới Trung Quốc sẽ đối mặt với tình trạng bất ổn thực sự. Đó là các cuộc biểu tình, những mâu thuẫn nội bộ trong bộ máy chính quyền, hàng loạt chỉ trích công khai dành cho Chính phủ liên quan đến các tai nạn tàu hỏa, tàu cao tốc thảm khốc từ các phương tiện truyền thông …

Không chỉ có thế, đội ngũ lãnh đạo mới của Trung Quốc sẽ còn phải đối mặt với một kỳ bầu đầy khó khăn khi cử tri bắt đầu trở nên khó tính hơn và muôn vàn thách thức để duy trì quyền lực.

3. Sự sụp đổ của Assad ở Syria

Sự tồn tại của Chế độ Assad chỉ còn tính trên đầu ngón tay và sẽ sụp đổ vào năm 2012?

Điều này có thể dễ dàng suy ra từ thực tế những gì đã diễn ra và đang diễn ra ở Trung Đông nói chung và ở Syria nói riêng. Cách mạng mùa xuân Arab đã đánh đổ chế độ độc tài lâu đời và kiên cố nhất như Gaddafi ở Libya, Ben Ali ở Tunisia hay Mubarack ở Ai Cập. Do đó, những ngày còn lại của Chế độ Assad chỉ còn đếm trên đầu ngón tay mặc cho chính Tổng thống Assad không ý thức được nó.

Với quyết tâm, sức mạnh và sự đoàn kết ngày càng lớn của những người biểu tình, áp lực ngày một gia tăng từ cộng đồng thế giới và cả những sai lầm cơ bản của Chính phủ thì dù có nhận được sự hẫu thuẫn mạnh mẽ đến đâu từ nhóm Hezbollah, chế độ Assad cũng đừng mong trụ được lâu.

4. Tranh giành quyền lực ở Pakistan

Năm 2012, Pakistan vẫn ở trong tình trạng bất ổn bởi trành giành quyền lực nội bộ.

Dự đoán này giống kiểu dự đoán thời tiết ngày mai cũng sẽ giống như thời tiết ngày hôm nay và 80% bạn sẽ đúng.

Trong thời gian gần đây, có một số lời đồn thổi rằng Chính quyền quân sự của Tổng thống Zardari sẽ dần mạnh lên nhưng khả năng này khá xa vời khi thực tế, trung tâm quyền lực thực sự của Pakistan vẫn nằm trong tay Cục tình báo nội (ISI) của nước này và các “chóp bu” của ISI sẽ chẳng đời nào chịu ngồi yên nhìn quyền lực của họ bị san sẻ bớt đi.

Do đó, một câu hỏi đặt ra là trong năm tới, liệu những người điều khiển rối sẽ tiếp tục đứng sau giật dây con rối của họ hay sẽ chính thức bước vào văn phòng Chính phủ? Bất cứ ai cá cược rằng cuối năm sau, Islamabad sẽ có nội các mới nhiều khả năng sẽ lãi to.

5. Sự sụp đổ của chế độ Ahmadinejad ở Iran

Chế độ Ahmadinejad của Iran cũng sẽ sụp đổ vào năm 2012?

Nếu những bất đồng và mâu thuẫn hiện nay giữa hai phe phái chính trị cầm quyền ở Iran là Tổng thống Ahmadinejad và phe giáo sĩ Hồi giáo tiếp tục leo thang thì có khả năng Cộng hòa Hồi giáo bị lật đổ sẽ không phải bởi sức mạnh đến từ các cường quốc phương Tây mà sẽ đến từ một cuộc nội chiến đẫm máu.

Iran là quốc gia có nền chính trị thần quyền, nơi các giáo sĩ trực tiếp nắm triều chính. Trong chính quyền luôn tồn tại hai phe phái, một bên muốn xây dựng một đất nước dân chủ và mang tính thế tục, không bị tôn giáo thao túng. Một bên chỉ kiên trì tư tưởng Hồi giáo và quân sự hóa chính quyền. Dù có Tổng thống và 8 Phó Tổng thống điều hành công việc nhưng quyền lực tối cao của Iran lại nằm trong tay lãnh tụ tối cao Khamenei.

Cơ chế này khiến quyền lực ở Iran mặc dù tập trung, nhưng luôn xảy ra xung khắc và rạn nứt giữa các thế lực cầm quyền.

6. Suy thoái toàn cầu

Năm 2012 sẽ đánh dấu sự trở lại của Mỹ và Nhật Bản?

Khủng hoảng nợ công đang lan rộng trên khắp châu Âu lẫn Mỹ, cường quốc số 1 thế giới. Chính sách thắt lưng buộc bụng hà khắc sẽ chẳng thể giúp họ giải quyết vấn đề mà chỉ khiến mọi thứ trở nên trầm trọng hơn dẫn đến hậu quả khủng hoảng ở châu Âu và Mỹ nhiều khả năng tác động mạnh mẽ và lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Thực tế, tiến trình này bắt đầu diễn ra.

Tuy nhiên, có một khuynh hướng ở đây: Mỹ sẽ là kẻ thắng cuộc. Phỏng đoán này dựa trên việc nghiên cứu và đánh giá lịch sử với những nét đặc trưng đặc biệt, khó hiểu của nước Mỹ. Nhật Bản cũng có khả năng đó. Họ có thể không làm tốt được như trong quá khứ nhưng nhiều người vẫn tin người Nhật sẽ vươn lên mạnh mẽ từ “đống tro tàn” hay trong những thời khắc khó khăn, gian khổ nhất.

Lê Dung (theo Foreign Policy)

Từ sự sụp đổ của chế độ Ahmadinejad ở Iran, Assad ở Syria, cho đến sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng đều sẽ là những gạch đầu dòng đáng chú ý cho năm 2012.

7. Chủ nghĩa cực đoan ở châu Phi lan rộng và Mỹ sẽ phải hành động

Năm 2012 sẽ chứng kiến Chủ nghĩa cực đoan tiếp tục nổi lên tại Trung Phi?

Năm 2011 là năm chứng kiến các căn cứ quân sự và căn cứ máy bay không người lái âm thầm dịch chuyển sang châu Phi.

Lý do là Mỹ và các đồng minh phương Tây của họ đang quan ngại về khu vực Trung Phi bởi sự nổi lên của chủ nghĩa cực đoan trong khu vực này, đặc biệt là tại “mỏ tài nguyên khổng lồ” Nigeria sau đó là tới những khu vực đang diễn ra quá trình al Qaeda hóa hoặc các chịu ảnh hưởng của các nhóm cực đoan tương tự.

Thực tế này đe dọa đối với an ninh của nước Mỹ, thậm chí toàn cầu, do đó, không có gì ngạc nhiên khi Mỹ và các đồn mình phương Tây sẽ “không dời mắt” khỏi khu vực này và sẵn sàng hành động khi tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

8. Sự chuyển đổi mô hình chính trị và quyền lực ảnh hưởng tại Trung Đông

Năm 2012, nền chính trị Trung Đông sẽ tiếp tục rung chuyển và biến động?

Cách mạng “mùa xuân Arab” sẽ chưa thể dừng lại và chấm dứt trong năm 2011 mà tiếp tục kéo dài đến cuối năm 2012 dẫn đến những sự sụp đổ của một vài chế độ ở Trung Đông.

Ngoài ra, 2012 sẽ là năm chứng kiến sự nổi lên của Trung Quốc và Ấn Độ trong việc giành, giữ vai trò chi phối, ảnh hưởng tại Trung Đông thay cho Mỹ.

Trong khi vai trò và quyền lực của Trung Quốc ngày càng được thừa nhận và lớn mạnh ở Pakistan, Afghanistan hay Iran thì Mỹ lại đang chứng tỏ sự suy giảm trầm trọng tầm ảnh hưởng và quyền lực của họ tại khu vưc này.

Việc Mỹ rút quân khỏi Iraq và Afghanistan, chuyển tầm ngắm chiến lược sang châu Á – Thái Bình Dương cùng sự suy giảm tầm ảnh hưởng của Israel trong khu vực, 2012 sẽ là năm chứng kiến sự nổi lên của Thổ Nhĩ Kỳ để giành vai trò chi phối, ảnh hưởng lên khu vực.

Chạy đua vũ khí hạt nhân tại Trung Đông sẽ “nóng” hơn và nó xảy ra đồng thời với bất ổn leo thang ở Pakistan đặt ra nhiều nguy cơ hơn.

Ngoài ra, sự nổi lên và lan rộng bất ngờ của các “nền dân chủ Hồi giáo”, nằm ngoài mong đợi của Mỹ và các đồng minh phương Tây đang tạo nên sự thay đổi lớn hình thành bộ mặt mới cho Trung Đông.

9. Củng cố khu vực đồng Euro

Củng cố, làm vững mạnh khu vực đồng Euro phụ thuộc vào nỗ lực của Đức và Pháp, đầu tàu của khu vực này.

2011 là năm các quốc gia trong khu vực đồng Euro nhận ra vai trò quan trọng của thể chế này đối với sự sống còn của họ. Do đó, 2012 sẽ là năm quyết định tương lai của cả châu Âu thông quá quá trình củng cố và làm mạnh hơn khu vực đồng Euro.

Nếu các quốc gia châu Âu muốn vượt qua cơn khủng hoảng, họ chỉ còn cách nỗ lực để củng cố và xây dựng thể chế này trở nên vững mạnh hơn, hiện thực hóa khát vọng 12 năm qua của họ.

10. Sự ra đi của Tổng thống Chavez và cựu Chủ tịch Castro

Với những vấn đề về sức khỏe, liệu Tổng thống Venezuela Chavez và cựu Chủ tịch Cuba Castro có "ra đi" trong năm tới.

Điều này không chỉ có nghĩa ám chỉ sự ra đi về mặt sinh học đang treo lơ lửng trước mắt Tổng thống Venezuela Chavez và cựu Chủ tịch Cuba Castro khi hai nhà lãnh đạo này là những người có khả năng rời bỏ thế giới nhất trong năm tới vì lý do sức khỏe.

Thậm chí, nếu họ không chết, các chính sách quản lý, điều hành đất nước của họ đang chỉ ra sự lỗi thời và không hiệu quả do đó, 2012 có thể là năm chứng kiên các đối thủ của cả hai nhà lãnh đạo này nổi lên giành lấy quyền lực.

11. Chiến tranh mạng

Chiến tranh mạng có nguy cơ nổ ra trong năm 2012?

“Siêu virus” Stuxnet mới chỉ là khúc dạo đầu dự báo cho một cuộc chiến tranh mạng có thể bùng nổ vào năm 2012.
Năm 2011 là năm chứng kiến sự tăng lên đáng kể các vụ tấn công mạng vô cùng nghiêm trọng và ngày càng tinh vi của giới tin tặc trên phạm vi toàn cầu.

Do đó, 2012 có thể là năm một cuộc chiến tranh mạng thực sự bùng nổ mà hậu quả của nó là thị trường tài chính sụp đổ, mạng lưới giao thông vận tải bị tàn phá…

Hậu quả của chiến tranh mạng sẽ làm thay đổi phương thức các quốc gia tương tác với nhau và tạo ra một sự bùng nổ liên quan đến các giải pháp an ninh mạng.

12. Gập ghềnh con đường trở lại quyền lực của Thủ tướng Putin

Thủ tướng Nga Putin sẽ trở lại điện Kremlin trong năm 2012 nhưng con đường trở lại quyền lực của ông sẽ khó khăn hơn so với dự đoán.

Những cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử với chiến thắng thuộc về đảng Nước Nga Thống nhất của Thủ tướng Putin bởi những người ủng hộ phe đối lập bùng lên mạnh mẽ và lan rộng ở nhiều thành phố lớn của Nga là minh chứng cho nhận định con đường trở lại quyền lực của “người đàn ông quyền lực nhất nước Nga” gập ghềnh và trắc trở hơn nhiều so với dự đoán.

Lê Dung (theo Foreign Policy)