5 sự thực về kinh tế Trung Quốc mà các ngân hàng đang che giấu

Hệ thống ngân hàng đang bị buộc tội là nguyên nhân chính gây ra tình trạng bất ổn của kinh tế Trung Quốc hiện nay. Tuy nhiên, sự thực có phải vậy?
Lãi suất thực âm là vấn đề của riêng Trung Quốc

Sự thực là, trong bối cảnh hiện nay, lãi suất thực âm là hiện tượng phổ biến trên toàn cầu. Với tỷ lệ lạm phát và lãi suất huy động kỳ hạn 1 năm như hiện nay, lãi suất thực ở Mỹ là -2% trong khi ở Trung Quốc chỉ -0,5%.

Điều bất thường ở Trung Quốc không phải là lãi suất thực âm mà là vốn bị kiểm soát quá chặt khiến đầu tư bị hạn chế. Các khoản tiền rút ra bị giám sát chặt chẽ, giao dịch chuyển tiền được xem xét kỹ lưỡng về mục đích chuyển và nguồn gốc của khoản tiền đó.

Lãi suất thực âm chứng tỏ tiêu dùng yếu ớt

Thật ra, mức lãi suất này chỉ là nguyên nhân phụ gây nên tình trạng tỷ lệ đóng góp của tiêu dùng vào GDP sụt giảm 15%. Nguyên nhân chính là trong quá trình công nghiệp hóa khiến thu nhập của hộ gia đình giảm đi tương đối so với GDP và nghiễm nhiên tỷ lệ tiêu dùng trong GDP giảm xuống.

Hiện tượng tương tự cũng xảy ra ở các nền kinh tế công nghiệp hóa quá nhanh khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và thậm chí cả Mỹ cách đây 1 thế kỷ. Ở những nước này, tỷ lệ tiêu dùng/GDP đã giảm 20% đến 40%. Hơn nữa, tiêu dùng của hộ gia đình ở Trung Quốc đã tăng mỗi năm 8% trong suốt 2 thập kỷ qua và đây là tỷ lệ cao hơn bất kỳ nền kinh tế lớn nào. Mục tiêu của Trung Quốc là tăng trưởng tiêu dùng bền vững chứ không phải tăng tỷ lệ đóng góp của tiêu dùng vào GDP.

4 ngân hàng lớn của Trung Quốc có vị thế độc quyền và thu được lợi nhuận khổng lồ

Sự thực là, 4 ngân hàng này chỉ chiếm 45% tổng tài sản, giảm mạnh so với tỷ lệ 75% của 20 năm trước. Đồng thời, mặc dù công bố lợi nhuận cao, các ngân hàng này bắt buộc phải chịu lỗ nhiều nhất đối với các khoản vỡ nợ từ chương trình kích thích năm 2008.

Bởi vậy, họ không hưởng vị thế độc quyền, cũng không thu được lợi nhuận khổng lồ. Vấn đề thực sự ở đây là sự thiếu hụt các trung gian tài chính trong khi thị trường trái phiếu và cổ phần sơ khai không đủ để đáp ứng nhu cầu của các công ty tư nhân qui mô nhỏ và các chính quyền địa phương.

Lãi suất thấp khuyến khích vốn chảy vào các ngành cần nhiều vốn

Ý muốn của chính phủ chứ không phải lãi suất thấp là nhân tố điều chỉnh dòng vốn đầu tư của Trung Quốc. Lượng vốn lớn đổ vào các ngành công nghiệp nặng được bắt nguồn từ những tham vọng muốn xây dựng lại hình ảnh đất nước. Với chiến lược đẩy mạnh đô thị hóa, các ngành sản xuất thép, xi măng và máy móc xây dựng hạng nặng phát triển nhanh chóng.

Cải cách cho phép khu vực ngân hàng đóng vai trò quan trọng hơn trong nền kinh tế

Thực ra, tổng lượng tiền gửi ngân hàng so với GDP của Trung Quốc cao bất thường là do Chính phủ sử dụng chương trình mở rộng tín dụng để điều chỉnh lực cầu và các hộ gia đình có rất ít lựa chọn đầu tư. Trong một thế giới cải cách, dấu ấn của ngân hàng sẽ bị thu hẹp lại, nhường chỗ cho các dịch vụ tài chính khác.

Trên thực tế, yếu kém của hệ thống ngân hàng dù đến mức nào thì cũng không thể nghiêm trọng bằng những lỗ hổng của hệ thống tài khóa. Khi cải cách được bắt đầu cách đây 1 thập kỷ, tổng thu của chính phủ và lợi nhuận của các doanh nghiệp nhà nước bị sụt giảm nghiêm trọng. Lựa chọn tốt nhất để có thể đảm bảo đủ nguồn vốn phát triển là dựa vào lượng tiền gửi tiết kiệm của các hộ gia đình. Tuy nhiên, với nền kinh tế ngày càng phức tạp, các lãnh đạo Trung Quốc cần phải chấm dứt việc dùng các ngân hàng làm công cụ chính tài trợ cho chi tiêu công.

Minh Anh
Theo TTVN/Bloomberg