Nhà quản lý quỹ đầu cơ lừng danh Bill Ackman đã lên tiếng cảnh báo gay gắt việc Thung lũng Silicon - trung tâm sáng tạo hàng đầu thế giới và cái nôi của nhiều tập đoàn công nghệ thành công nhất - đang đứng trước nguy cơ suy tàn nếu bang California (Mỹ) áp đặt thuế tỷ phú. Ông cho rằng hậu quả rất nghiêm trọng đối với tiểu bang này khi các nhà sáng lập và doanh nhân thành công đồng loạt rời đi, để lại một vùng đất trống rỗng về sáng tạo và đầu tư.
Nhà quản lý quỹ đầu cơ lừng danh Bill Ackman. Ảnh: Bloomberg
Tờ New York Post ngày 30/12 dẫn các nguồn tin cho biết giới siêu giàu đã bắt đầu tính toán rời California trước đề nghị áp dụng một sắc thuế tài sản một lần ở mức 5% đối với những cư dân có giá trị tài sản trên 1 tỷ USD. Dự luật mang tên Billionaire Tax Act dự kiến đưa ra trưng cầu dân ý vào năm 2026, với lập luận của phe ủng hộ rằng có thể mang lại tới 100 tỷ USD trong vòng 5 năm nhằm bù đắp ngân sách cho y tế, giáo dục và dinh dưỡng bị cắt giảm ở cấp liên bang.
Tuy nhiên, ngay cả Thống đốc California, ông Gavin Newsom, cũng được cho là không ủng hộ đề nghị này, vốn chỉ tác động đến khoảng 200 cá nhân nhưng có nguy cơ gây chấn động toàn bộ nền kinh tế của tiểu bang lớn nhất Mỹ. Nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng việc đánh thuế tài sản không chỉ nhắm vào cá nhân giàu có, mà thực chất là đánh trực tiếp vào những tài sản doanh nghiệp đang vận hành và tạo công ăn việc làm.
Ông Chris Edwards, kinh tế gia thuộc Viện nghiên cứu Cato, phân tích rằng phần lớn tài sản của giới tỷ phú là cổ phần doanh nghiệp, những tài sản này đang nuôi sống hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lao động. Đánh thuế vào đó đồng nghĩa làm suy yếu đầu tư, thu hẹp hoạt động kinh doanh và đẩy các tài sản sản xuất ra khỏi California, gây tổn hại lâu dài cho tăng trưởng.
Bản thân ông Ackman thừa nhận hệ thống thuế hiện tại cho phép giới tỷ phú né tránh nghĩa vụ bằng cách vay mượn dựa trên cổ phần thay vì bán ra, từ đó sống xa hoa mà không phải chịu thuế tương xứng. Tuy vậy, ông phản đối thuế tài sản và thay vào đó, đề nghị đánh thuế các khoản vay cá nhân vượt quá giá vốn cổ phần, coi đó như một hình thức bán cổ phiếu trá hình để tạo công bằng thuế khóa mà không phá hoại môi trường đầu tư.
Cuộc tranh luận về thuế tỷ phú tại California phản ánh mâu thuẫn sâu sắc giữa nhu cầu ngân sách của một tiểu bang chi tiêu khổng lồ và thực tế cạnh tranh khốc liệt giữa các địa phương trong việc thu hút vốn và nhân tài. Nếu California tiếp tục theo đuổi con đường thuế tài sản, nhiều chuyên gia lo ngại rằng Thung lũng Silicon sẽ không còn là biểu tượng của đổi mới, mà trở thành bài học đắt giá về việc chính sách thuế sai lầm có thể làm tan rã một hệ sinh thái kinh tế từng dẫn đầu thế giới.
MỹJustin Jones phải đấu tranh suốt nhiều tháng để lấy lại bằng lái xe sau khi bị cáo buộc 20 năm trước lái xe khi say rượu ở một nơi chưa từng đặt chân đến.
Hôm 30/12, Justin Jones, 41 tuổi trú quận Carroll, bang Georgia cho biết mình bỗng dưng bị cáo buộc lái xe trong tình trạng say xỉn ở Santa Fe, New Mexico vào đêm Giáng sinh 20 năm trước.
"Tôi vừa nhận được một lá thư qua đường bưu điện thông báo rằng bằng lái xe của tôi đã bị đình chỉ. Điều đó thật sốc", Justin nói.
Anh cho hay chưa từng đến New Mexico, chưa từng lái xe qua New Mexico. "Tôi thậm chí chưa từng đặt chân xuống đất ở tiểu bang này khi transit máy bay".
Justin khẳng định hôm đó đón Giáng sinh tại nhà với người thân. Hai địa điểm (nhà Justin và nơi xảy ra vi phạm) cách nhau 21 giờ lái xe.
Justin Jones bỗng dưng bị tước bằng lái oan vì trung họ tên, ngày tháng năm sinh với người vi phạm. Ảnh: WSB TV
Để giải quyết, anh đến Sở Giao thông bang Georgia (DDS) nhưng không được phản hồi.
Justin do đó đã xin xác nhận của tòa án bang New Mexico rằng không có tiền án, chưa từng vi phạm gì ở tiểu bang này. Nhận được các tài liệu chứng minh mình "trong sạch", anh gửi tới DDS.
Sở Thuế New Mexico cũng đã gửi một bức thư cho DDS với nội dung xác nhận Justin không có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ lái xe trong tiểu bang của họ. Họ còn cho biết hồ sơ vi phạm thực ra thuộc về một cá nhân khác có tên và ngày sinh tương tự.
Tuy nhiên, DDS vẫn từ chối cấp lại giấy phép. Justin do đó đã không được phép lái xe hợp pháp trong hai tháng qua.
Trong một tuyên bố với truyền thông, DDS cho biết đã liên hệ với New Mexico và yêu cầu họ gửi thêm các văn bản khác để sửa lỗi. Sau khi nhận được văn bản này, Sở mới có thể xóa bỏ thông tin về vụ vi phạm. Vì hành vi vi phạm được truyền tải điện tử giữa các bang nên chỉ có việc hủy bỏ kỹ thuật số mới có thể dỡ bỏ lệnh trừng phạt, không thể thực hiện qua văn bản giấy.
Theo FBI, người Mỹ mất hơn 333 triệu USD do các vụ lừa đảo liên quan đến máy ATM Bitcoin, tăng mạnh so với năm trước. Giới chức cảnh báo tiền điện tử đang bị tội phạm lợi dụng vì khó truy vết.
ATM Bitcoin là máy rút tiền tự động dành cho Bitcoin, thường được đặt ở những nơi công cộng, cho phép bạn đôi khi mua bán khi cả các loại tiền điện tử khác để đổi lấy tiền mặt hoặc thanh toán bằng thẻ ghi nợ. Nó giống như máy ATM truyền thống của ngân hàng, nhưng dùng để giao dịch tiền điện tử.
Năm 2024, các vụ lừa đảo liên quan ATM Bitcoin đã gây thiệt hại khoảng 250 triệu USD, gấp hơn hai lần so với năm 2023. Từ tháng 1 đến 11/2025, con số này là 333,5 triệu USD, theo báo cáo của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI).
Hiện có hơn 45.000 máy ATM Bitcoin trên khắp nước Mỹ, cho phép người dùng nạp tiền và chuyển vào ví điện tử. Bọn lừa đảo ngày càng "thích" máy ATM tiền điện tử như một phương thức gian lận chính vì đặc điểm quan trọng của tiền điện tử khó truy vết cao hơn so với tiền truyền thống, khiến nó trở thành công cụ lý tưởng cho các hoạt động bất hợp pháp.
Hiện có hơn 45.000 máy ATM Bitcoin trên khắp nước Mỹ. Ảnh: ChainBytes
Vì khó truy vết nên các nhà chức trách gần như bất khả thi trong việc tìm lại số tiền đó một khi nó đã được chuyển vào ví điện tử.
Thủ đoạn thường thấy là kẻ lừa đảo giả là người có thẩm quyền, chẳng hạn cảnh sát hoặc chính phủ khi gọi điện thoại cho nạn nhân. Trong cuộc gọi, chúng thường tạo ra cảm giác khẩn cấp giả tạo, nói có vấn đề và họ cần phải gửi tiền.
Sau khi dọa nạt nạn nhân, kẻ lừa đảo hướng dẫn họ rút tiền từ tài khoản ngân hàng trước khi chỉ dẫn đến một máy ATM Bitcoin gần đó. Trong thời gian này, kẻ lừa đảo thường sẽ giữ liên lạc qua điện thoại với nạn nhân, đảm bảo họ không đi chệch khỏi kế hoạch...
"Yêu cầu chuyển tiền điện tử hiện là thủ đoạn tội phạm hay sử dụng nhất", Amy Nofziger, giám đốc hỗ trợ nạn nhân lừa đảo của Hiệp hội Người nghỉ hưu Mỹ (AARP) đánh giá.
Các nhà chức trách đã chú ý đến vấn đề này. Vào tháng 9, Văn phòng tổng chưởng lý Washington, DC, đã kiện Athena Bitcoin, một trong những nhà cung cấp máy ATM Bitcoin lớn nhất nước, cáo buộc "bỏ túi hàng trăm nghìn USD tiền phí không được tiết lộ từ tiền các nạn nhân bị lừa đảo".
Cơ quan này cũng cáo buộc rằng 93% các giao dịch trên thiết bị của Athena trong khu vực "là sản phẩm của hành vi gian lận trắng trợn", và "độ tuổi trung bình của các nạn nhân là 71 tuổi".
Nhận cuộc gọi báo án về việc một bà lão có vẻ đang bị kẻ lừa đảo thao túng tâm lý qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền, cảnh sát lập tức tới ngăn chặn, "đấu khẩu" với hắn.
Athena Bitcoin đã kịch liệt bác những cáo buộc đó, khẳng định đã duy trì "các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ chống lại gian lận, bao gồm hướng dẫn minh bạch, cảnh báo rõ ràng và giáo dục người tiêu dùng".
"Cũng giống như ngân hàng không chịu trách nhiệm nếu ai đó tự nguyện chuyển tiền cho người khác, Athena không kiểm soát các quyết định của người dùng", Athena Bitcoin cho biết.
Bảo vệ mình thế nào?
AARP đã vận động cho các quy định nghiêm ngặt hơn để bảo vệ người Mỹ khỏi các vụ lừa đảo trên máy ATM Bitcoin, chẳng hạn giới hạn số tiền người dùng có thể gửi trong một ngày. Ít nhất 17 tiểu bang đã thông qua luật trong những năm gần đây để điều chỉnh các máy này và một số thành phố đã tiến hành cấm hoàn toàn chúng.
Thống kê cho thấy người Mỹ trẻ tuổi có nhiều khả năng trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến hơn, có lẽ vì họ dành nhiều thời gian trực tuyến hơn. Tuy nhiên, người Mỹ lớn tuổi lại chịu tổn thất tài chính cao nhất từ các vụ lừa đảo.
Nhà chức trách khuyến cáo, cách tốt nhất để phòng chống lừa đảo là hiểu cách thức hoạt động của chúng và những điều mà kẻ lừa đảo thường nói. Nắm được những điều này có thể giúp bạn cảnh giác nếu kẻ lừa đảo bắt đầu nhắm mục tiêu vào ai đó.
Hãy coi bất kỳ cuộc gọi điện thoại, email hoặc tin nhắn nào không được yêu cầu là đáng ngờ. Hầu hết công ty và cơ quan chính phủ sẽ không bao giờ liên hệ với bạn một cách khẩn cấp để yêu cầu tiền. Nếu ai đó ở đầu dây bên kia bắt đầu nói nhanh hoặc gây áp lực với bạn, hãy cúp máy.
Quan trọng nhất, nếu người gọi yêu cầu tiền và sau đó yêu cầu bằng những cách bất thường, hãy cúp máy. Hầu hết các vụ lừa đảo đều khiến nạn nhân mua thẻ quà tặng hoặc sử dụng máy ATM, vì những hình thức này khó truy vết hơn. Các công ty hầu như luôn có trang web chính thức kết nối an toàn với ngân hàng để chuyển tiền.
Vào năm 1998, nhiều người Mỹ dự báo rằng trong 27 năm tới, nước này sẽ bầu ra một tổng thống da đen, hôn nhân đồng giới sẽ được hợp pháp hóa và xuất hiện một bệnh dịch mới gây tử vong lớn.
Ảnh: Datalere
Theo hãng tin CNN, vào năm 1998 khi Tổng thống Mỹ lúc đó Bill Clinton đang đối mặt với việc bị luận tội, phim Titanic càn quét giải Oscar và hầu hết các hộ gia đình vẫn còn sử dụng điện thoại cố định, hãng Gallup và báo USA Today đã gọi điện cho 1.055 người Mỹ và đề nghị họ đưa ra các dự đoán về một năm trong tương lai xa - năm 2025.
Những dự đoán đó đã được lưu giữ tại kho thăm dò ý kiến do Trung tâm Roper của Đại học Cornell vận hành. Vì vậy, khi những ngày cuối cùng của năm 2025 trôi qua, cùng xem một số dự đoán đã trở thành hiện thực như thế nào.
Một số dự đoán khá chính xác. Hầu hết người Mỹ từng dự đoán trong 27 năm tới, nước Mỹ sẽ bầu ra một tổng thống da đen, hôn nhân đồng giới sẽ được hợp pháp hóa và một căn bệnh mới gây tử vong sẽ xuất hiện...
Phần lớn mọi người vào năm 1998 đã đúng khi cho rằng du hành vũ trụ sẽ không phải là việc mà người Mỹ bình thường sẽ làm thường xuyên. Họ cũng không mong đợi người ngoài Trái đất sẽ liên lạc.
Các dự đoán khác không chuẩn xác lắm. Khoảng 2/3 số người Mỹ tham gia thăm dò cho rằng đất nước sẽ bầu được một nữ tổng thống. Có 59% người tin vào năm 2025, căn bệnh ung thư có thể được chữa khỏi, 61% kỳ vọng mọi người sẽ sống thọ tới 100 tuổi. Cho tới giờ, những điều trên đều chưa thành hiện thực.
Theo nhận định của mạng tin Axios ngày 30/12, nền kinh tế Mỹ đã phải chịu nhiều tổn thất nặng nề trong năm 2025, nhưng vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Câu hỏi cho năm 2026 là liệu các nguồn gốc yếu kém tiềm ẩn đã lộ rõ có lan rộng thành nguy cơ làm suy yếu khả năng chống chịu tổng thể của nền kinh tế hay không.
Bên dưới sự tăng trưởng mạnh mẽ của GDP và giá tài sản là những mối lo ngại nghiêm trọng: thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu dần theo từng tháng, lạm phát cao đang bóp nghẹt ngân sách gia đình và những lo ngại đang gia tăng rằng sự bùng nổ do trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy có thể khiến người lao động bình thường rơi vào tình trạng khó khăn hơn.
Những điểm đau đó đã khiến dư luận về nền kinh tế quay sang tiêu cực một cách rõ rệt. Đồng thời, một bài học rút ra từ năm 2025 là nền kinh tế Mỹ có khả năng thích ứng đáng kinh ngạc và có thể vượt qua nhiều thách thức hơn những gì người ta tưởng.
Vào tháng 4/2025, chính sách thuế quan "Ngày giải phóng" của Tổng thống Donald Trump đã khiến thị trường chứng khoán lao dốc và các nhà kinh tế nâng dự báo về khả năng xảy ra suy thoái kinh tế.
Đó không phải là dấu hiệu duy nhất cho thấy những khó khăn đang diễn ra. Tốc độ tăng trưởng việc làm gần như chững lại trong suốt mùa Hè. Việc trục xuất và các chính sách nhập cư hạn chế là một phần nguyên nhân, cùng với sự già hóa của lực lượng lao động bản địa. Nhưng một phần khác là do các công ty đang cố gắng tinh gọn bộ máy hoạt động.
Trong khi đó, lạm phát đã trở thành ngọn lửa khó có thể dập tắt hoàn toàn. Mặc dù mức lạm phát cao của năm 2022 đã thuộc về quá khứ, nhưng lạm phát vẫn luôn cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mỗi tháng kể từ tháng 3/2021. Khả năng chi trả cũng là mối quan tâm hàng đầu trong dư luận.
Tuy nhiên, điều quan trọng là nền kinh tế Mỹ trị giá 30.000 tỷ USD, dù có nhiều vấn đề, vẫn có thể vượt qua được nhiều khó khăn, ít nhất là ở cấp độ vĩ mô. Như nhà kinh tế trưởng của RSM, Joe Brusuelas, nhận xét, đó là một "cỗ máy năng động và kiên cường".
Các số liệu kinh tế tổng thể vẫn duy trì ở mức tốt. Xu hướng này được củng cố bởi báo cáo cho thấy GDP tăng trưởng với tốc độ 4,3% trong quý III/2025, nhờ chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ và sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Chỉ số S&P 500 tăng hơn 17% tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay. Tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ trong suốt cả năm, lên 4,6% vào tháng 11. Nhưng con số này vẫn thấp hơn so với 69% số tháng kể từ năm 1948.
Thế nhưng, những vấn đề lớn nhất đối với kinh tế Mỹ - những yếu tố được coi là rủi ro hàng đầu cho năm 2026 - lại nằm ở những dữ liệu có thể gọi là thứ cấp.
Trong khi số vụ sa thải vẫn còn ít, các nhà tuyển dụng đã làm chậm tốc độ tuyển dụng, điều này có nghĩa là những người mất việc phải đối mặt với con đường rất gian nan. Việc tạo việc làm chủ yếu được thúc đẩy bởi lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, trong khi các ngành mang tính chu kỳ thông thường như sản xuất, vận tải và kho bãi lại cắt giảm việc làm.
Nhu cầu tiêu dùng đang thể hiện các xu hướng “hình chữ K”, tập trung cao độ vào những người Mỹ giàu có đang hưởng lợi từ tài sản cổ phiếu tăng vọt trong khi tài chính hộ gia đình của những người thu nhập thấp ngày càng ở thế ngàn cân treo sợi tóc.
Nhà kinh tế Brusuelas viết trong một bản ghi chú rằng việc tăng trưởng GDP mạnh mẽ trong quý III/2025 lại trùng hợp với tình trạng tạo việc làm yếu kém "cho thấy sự tách rời giữa tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và việc tạo việc làm yếu ớt, mà theo ước tính của chúng tôi, có khả năng sẽ là câu chuyện kinh tế chủ đạo khi hướng tới năm 2026.”
Nền kinh tế năm 2026 được dự báo sẽ nhận được lực đẩy từ Washington, khi đạo luật thuế mang tính biểu tượng được thông qua vào tháng 7 (Đạo luật “To và Đẹp”) đóng vai trò là một kích thích tài khóa cùng với tác động trễ của 3 đợt cắt giảm lãi suất của Fed kể từ tháng 9.
Các công ty khó có thể trải nghiệm mức độ nhu cầu mạnh mẽ đối với hàng hóa và dịch vụ như đã thấy trong năm 2025 và cuối cùng lại không phải thuê thêm lao động để đáp ứng.
Có rất nhiều rủi ro tiềm ẩn trong năm 2026, nhưng khả năng phục hồi đáng kinh ngạc của nền kinh tế trong năm 2025 là lời nhắc nhở rằng những dự đoán bi quan về nền kinh tế Mỹ thường tỏ ra sai lầm.
Các trùm ma túy Colombia và khủng bố quốc tế: Lý do an ninh quốc gia cho một chiến dịch của Mỹ tại Venezuela
Ngoại trưởng Marco Rubio. Ảnh do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cung cấp
Có một số lý do chính đáng cho sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela. Tình trạng nghèo đói lan rộng và không cần thiết do chủ nghĩa xã hội gây ra, sự đàn áp của chế độ Maduro, và một cuộc bầu cử bị gian lận khiến khoảng 80% dân số muốn Maduro ra đi đều là những lý do mạnh mẽ cho hành động của Mỹ tại Venezuela. Nhưng cũng có một lý do an ninh quốc gia quan trọng cho sự can thiệp của Mỹ, bao gồm các mạng lưới buôn bán ma túy, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia hoạt động từ Venezuela, Colombia và các nơi khác, và các tổ chức khủng bố, bao gồm cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Marco Rubio đã bảo vệ chiến dịch quân sự của chính quyền Trump nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro bằng cách lập luận rằng Hoa Kỳ nắm giữ đòn bẩy quyết định đối với Venezuela thông qua lệnh cấm vận dầu mỏ nhắm vào nguồn năng lượng chính của chế độ này. Phát biểu trên chương trình Face the Nation, Rubio cho biết ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela đang ở mức thấp và cần được cải thiện đáng kể, đồng thời nhấn mạnh rằng doanh thu từ dầu mỏ không đến được với người dân mà bị giới tinh hoa ở tầng lớp thượng lưu biển thủ, làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói lan rộng .
Cuộc bầu cử tổng thống Venezuela ngày 28 tháng 7 năm 2024 đã bị lên án rộng rãi là gian lận sau khi cơ quan bầu cử do chính phủ kiểm soát tuyên bố Nicolás Maduro là người chiến thắng bất chấp bằng chứng rõ ràng ngược lại. Phe đối lập đã thu thập và công bố các bảng kiểm phiếu từ khoảng 80 đến 85% số điểm bỏ phiếu cho thấy chiến thắng áp đảo của Edmundo González, một kết quả được ủng hộ bởi các cuộc thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử, phân tích thống kê độc lập và các quan sát viên bầu cử, trong khi các tổ chức quốc tế, bao gồm cả Trung tâm Carter, cho rằng cuộc bỏ phiếu thiếu minh bạch và không đáp ứng các tiêu chuẩn dân chủ.
Tuy vậy, Maduro vẫn chứng nhận kết quả có lợi cho mình, ngăn chặn việc giám sát và đáp trả các cuộc biểu tình hậu bầu cử bằng các vụ bắt giữ hàng loạt và đàn áp chết người, củng cố sự công nhận rộng rãi của quốc tế rằng kết quả bầu cử là gian lận.
Ông giải thích rằng chế độ này phụ thuộc vào thu nhập từ dầu mỏ để tồn tại và Mỹ sử dụng các lệnh của tòa án để tịch thu các lô hàng dầu bị cấm vận, một công cụ gây áp lực mà ông mô tả là đáng kể và liên tục cho đến khi có những thay đổi có lợi cho lợi ích quốc gia của Mỹ và cải thiện tương lai của Venezuela.
Khi được hỏi về tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Hoa Kỳ vẫn giữ tất cả các lựa chọn quân sự, bao gồm cả lực lượng mặt đất, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chính sách hiện tại tập trung vào áp lực trừng phạt hơn là chiếm đóng. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng tổng thống vẫn giữ quyền lực theo hiến pháp để hành động chống lại các mối đe dọa cận kề. Rubio xác định các mục tiêu ưu tiên là ngăn chặn buôn bán ma túy, triệt phá hoạt động băng đảng và loại bỏ các nhóm phiến quân nước ngoài hoạt động bên trong Venezuela.
Rubio dẫn chứng các tổ chức du kích Colombia, bao gồm Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia, Quân đội Giải phóng Quốc gia và các phe phái ly khai của FARC, đã sử dụng lãnh thổ Venezuela làm nơi trú ẩn an toàn và hành lang trung chuyển ma túy lâu dài, đặc biệt là sau các cuộc đàm phán hòa bình năm 2016 của Colombia.
Các băng đảng ma túy Mexico, bao gồm băng đảng Sinaloa, Los Zetas và CJNG, cũng có liên hệ với các quan chức Venezuela và các tuyến đường buôn lậu, trong khi các nhóm tội phạm Brazil hoạt động ở phía đông nam Venezuela và dọc biên giới Colombia. Dữ liệu của Mỹ và khu vực cho thấy gần một phần tư sản lượng cocaine toàn cầu được vận chuyển qua Venezuela, với nhiều cáo buộc về sự đồng lõa của nhà nước trong việc tạo điều kiện cho các hoạt động này.
Venezuela đóng vai trò là trung tâm buôn bán ma túy quy mô lớn, liên quan đến cả các tổ chức trong nước và quốc tế. Băng đảng Mặt Trời (Cartel of the Suns), một mạng lưới các quan chức quân đội và chính phủ cấp cao của Venezuela, đã bị Mỹ cáo buộc điều phối các chuyến hàng cocaine từ ít nhất năm 1999, với Maduro được xác định là thủ lĩnh vào năm 2025. Tren de Aragua đã phát triển từ một băng đảng trong tù thành một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia tham gia vào buôn bán ma túy, buôn người, bắt cóc, tống tiền và buôn lậu người di cư, và đã bị Mỹ xếp vào danh sách Tổ chức Khủng bố Nước ngoài (Foreign Terrorist Organization - TOT) vào năm 2025.
Ông Rubio cũng chỉ ra sự hiện diện của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn chứng các hoạt động đã được xác nhận tại Venezuela, bao gồm các cơ sở sản xuất máy bay không người lái quân sự và vụ bắt giữ năm 2022 tại Argentina một máy bay chở hàng thuộc sở hữu của Venezuela chở các thành viên phi hành đoàn người Iran có liên hệ với IRGC và Lực lượng Quds. Quan hệ Iran-Venezuela đã mở rộng sau thỏa thuận năm 2022 thiết lập khuôn khổ hợp tác 20 năm, cho phép né tránh lệnh trừng phạt, các giao dịch dầu đổi lấy vàng và sử dụng Venezuela làm căn cứ cho ảnh hưởng của Iran trong khu vực.
Hezbollah duy trì một mạng lưới tội phạm-khủng bố rộng lớn liên kết với Venezuela, với các hoạt động trải rộng từ buôn bán ma túy, rửa tiền, buôn lậu vàng, các trại huấn luyện và sử dụng các tổ chức tài chính của Venezuela. Giới chức Mỹ đã cáo buộc các quan chức cấp cao của Venezuela, bao gồm cựu phó tổng thống kiêm bộ trưởng dầu mỏ Tareck El Aissami, tham nhũng và buôn bán ma túy có liên hệ với Hezbollah.
Hoạt động của Hamas tại Venezuela chưa được ghi nhận đầy đủ, nhưng các quan chức tình báo và lãnh đạo phe đối lập đã tuyên bố rằng chính quyền đã cho phép các nhóm khủng bố, bao gồm Hezbollah và Hamas, hoạt động tự do.
Về vấn đề lãnh đạo hợp pháp của Venezuela, Rubio thừa nhận những tuyên bố trước đây của mình về việc công nhận lãnh đạo phe đối lập Edmundo González là tổng thống hợp pháp sau cuộc bầu cử gây tranh cãi năm 2024. Ông bày tỏ “sự ngưỡng mộ vô cùng” đối với González và María Corina Machado, người mà đảng của bà đã thắng cử trong cuộc bầu cử đó.
Tuy nhiên, ông đã phân biệt giữa tính hợp pháp của cuộc bầu cử và nhiệm vụ trước mắt của chính quyền, mà theo ông là tập trung vào việc vô hiệu hóa các mối đe dọa đối với lợi ích quốc gia của Mỹ hơn là áp đặt một sự chuyển đổi chính trị tức thời.
Chính quyền hiện đang làm việc với Delcy Rodríguez, người mà Tổng thống Trump cho biết đã tuyên thệ nhậm chức lãnh đạo lâm thời của Venezuela. Rubio đã so sánh Rodríguez với Maduro, nói rằng cựu độc tài “chưa bao giờ giữ bất kỳ thỏa thuận nào ông ta đã ký” và “đã làm trò cười cho chính quyền Biden” trong các cuộc đàm phán trước đó. Ông nói rằng chính quyền đã đề nghị Maduro nhiều cơ hội để từ chức một cách hòa bình, nhưng ông ta đã từ chối. “Giờ ông ta đang ở New York”, Rubio nói, và phải đối mặt với công lý tại các tòa án Mỹ.
Khi được hỏi về sự mâu thuẫn rõ ràng giữa việc công nhận chiến thắng bầu cử của phe đối lập và việc tiếp xúc với những người thân cận trong chế độ, Rubio kêu gọi sự thực tế. Ông nói: “Họ đã duy trì hệ thống Chavismo này trong 15 hoặc 16 năm, và người dân đang hỏi tại sao, chỉ 24 giờ sau khi Nicolás Maduro bị bắt, lại không có cuộc bầu cử nào được lên lịch vào ngày mai. Điều đó thật vô lý”. Ông nhấn mạnh rằng quá trình chuyển đổi cần thời gian và mặc dù Hoa Kỳ kỳ vọng Venezuela sẽ tiến tới những thay đổi cơ bản, nhưng điều đó sẽ không xảy ra chỉ sau một đêm.
Rubio kết luận bằng cách phác thảo mục tiêu chính sách rộng lớn hơn của chính quyền. Ông nói: “Trong thế kỷ 21, dưới chính quyền Trump, chúng ta sẽ không có một quốc gia như Venezuela ở bán cầu của chúng ta đóng vai trò là ngã ba đường cho Hezbollah, Iran và mọi thế lực xấu khác trên thế giới. Điều đó sẽ không tồn tại.”
Chính quyền Mỹ cho biết sẽ tiếp tục sử dụng biện pháp cách ly dầu mỏ và các công cụ khác để bảo vệ lợi ích của Mỹ, đồng thời theo dõi xem các nhà lãnh đạo Venezuela có thực hiện các bước cụ thể nào để giải quyết vấn nạn buôn bán ma túy, hoạt động băng đảng và ảnh hưởng xấu của nước ngoài ở Tây bán cầu hay không.
Thẩm phán liên tục ngắt lời Maduro khi ông cố gắng phát biểu sau khi tuyên bố không nhận tội – Nhà độc tài Venezuela sửng sốt trước những quyền được trao cho mình tại tòa án.
Nicolas Maduro và vợ, Celia Flores, đã ra hầu tòa liên bang vào sáng thứ Hai để nghe cáo trạng.
Lực lượng Delta của quân đội đã bắt giữ Maduro vào sáng sớm thứ Bảy sau khi Tổng thống Trump ra lệnh tấn công quân sự vào quốc gia Nam Mỹ này.
Theo Reuters, lực lượng Delta Force đã tạo ra một bản sao chính xác của nơi trú ẩn an toàn của Maduro và luyện tập cách thức đột nhập và bắt giữ ông ta. CIA có một điệp viên hoạt động tại Venezuela, người đã thâm nhập vào vòng thân cận của Maduro.
Ông Maduro đã bị bồi thẩm đoàn liên bang tại khu vực phía Nam New York truy tố bốn tội danh.
Đọc bản cáo trạng tại đây .
Đại bồi thẩm đoàn đã truy tố Maduro, vợ ông, Cilia Flores, và bốn người khác với bốn tội danh: Âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine, sở hữu súng máy và thiết bị gây nổ, và âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị gây nổ.
Ông Maduro và vợ đã tuyên bố không nhận tội vào thứ Hai.
Cựu tổng thống Venezuela đã vô cùng kinh ngạc khi biết về những quyền hiến pháp được dành cho mình.
“Tôi vô tội. Tôi không có tội. Tôi là một người đàn ông tử tế”, Maduro nói với thẩm phán, khẳng định rằng ông “vẫn là tổng thống của đất nước tôi”.
Theo Fox News , thẩm phán Alvin Hellerstein đã nhiều lần ngắt lời Maduro khi ông này cố gắng phát biểu.
“Tôi là tổng thống của nước Cộng hòa Venezuela, và tôi đang bị bắt cóc kể từ thứ Bảy, ngày 3 tháng 1”, Maduro nói . “Tôi bị bắt tại nhà riêng ở Caracas, Venezuela.”
“Ông Maduro thậm chí chưa từng nghĩ đến việc mình có thể có luật sư, có thể xin bảo lãnh tại ngoại, có thể giữ im lặng, và có quyền không để bất kỳ tài liệu nào ông ấy nói bị luật sư bên ngoài đưa ra…” Fox News đưa tin.
Ông Maduro bị những người biểu tình la ó bên ngoài tòa án, và ông đáp lại: "Tôi là một tổng thống bị bắt cóc. Tôi là một tù binh chiến tranh."
Ông Maduro đang đối mặt với án tù chung thân.
🚨 BREAKING: Nicolas Maduro is reportedly STUNNED by how many rights America grants even the worst criminals, including himself
"He never even conjured the notion he gets an attorney, could apply for bail, can stay silent, the right that none of the material he said outside… pic.twitter.com/wxC4DVoLGY
Và đây là những người Venezuela ở Mỹ đang ăn mừng trên đường phố:
Venezuelans in the U.S. & worldwide ERUPT in joy as dictator Nicolas Maduro is CAPTURED – and thank President Donald J. Trump for delivering FREEDOM! 🇺🇸 pic.twitter.com/q7il0q02Tg
Tổng thống Trump đã có cuộc nói chuyện với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One cuối tuần này trên đường trở về Washington DC.
Trong cuộc trò chuyện, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Cuba có thể là quốc gia tiếp theo sụp đổ. Venezuela đã hỗ trợ nhà nước cộng sản bằng dầu giá rẻ hoặc miễn phí và thời kỳ đó đã qua.
(Theo Tupi Report và Bellum Acta )
Tổng thống Trump: “Họ không có thu nhập. Toàn bộ thu nhập của họ đều đến từ Venezuela. Dầu mỏ Venezuela, họ không nhận được một xu nào. Và Cuba sắp sụp đổ. Và rất nhiều người Mỹ gốc Cuba tốt bụng sẽ rất vui mừng về điều này.”
Lãnh đạo Cuba cuối tuần này tuyên bố họ đã mất 32 binh sĩ Cuba trong chiến dịch bắt giữ Nicolás Maduro và vợ ông ở Caracas. Cuối cùng thì những người cộng sản Cuba cũng thừa nhận điều mà mọi người dân Venezuela đều biết. Cuba đã gửi những tên côn đồ đường phố và binh lính để kiềm chế người dân Venezuela trong thời kỳ cai trị độc đoán của Maduro.
Các đảng viên cộng sản Cuba hẳn đang khá lo lắng kể từ khi nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro bị bắt giữ và đưa về Mỹ để xét xử.
Ngoại trưởng Marco Rubio nói, "Tôi nghĩ họ đang gặp rất nhiều rắc rối."
Hôm Chủ nhật, Tổng thống Trump đã đáp trả cáo buộc của Phó Tổng thống kiêm nhà lãnh đạo lâm thời mới nhậm chức của Nicolas Maduro, Delcy Rodríguez, rằng ông đã bắt cóc nhà độc tài bị lật đổ Nicolas Maduro.
Theo Gateway Pundit, Maduro đã bị bắt giữ vào giữa đêm thứ Bảy mà không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng, và ông ta đã bị truy tố tại Quận phía Nam New York với các tội danh Âm mưu khủng bố ma túy, Âm mưu nhập khẩu cocaine, Sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại, và Âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại chống lại Hoa Kỳ .
Sau chiến dịch, Trump đã đăng tải đoạn video về các cuộc không kích nhắm vào ít nhất bốn địa điểm xung quanh Caracas, Venezuela. Không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong chiến dịch này.
Khi được một phóng viên hỏi về cáo buộc "bắt cóc" Maduro, Trump đã trả lời một cách hài hước: "Vậy thì sao?"
“Không sao cả. Đó không phải là một thuật ngữ tồi,” ông tiếp tục.
Phóng viên: Chúng ta thấy sự phản đối từ phía Rodriguez, và cuối cùng là…
Trump: Vâng, tôi không nghĩ đó là sự phản kháng. Tôi nghĩ rằng các bạn đang nghe một người khác với người mà tôi đang nghe.
Phóng viên: Thật sao? Vậy là anh đã nói chuyện với cô ấy rồi à?
Trump: Chúng tôi đã nói chuyện với họ rồi.
Phóng viên: Bởi vì bà ấy gọi đó là vụ bắt cóc Maduro.
Trump: Vậy thì sao? Không sao cả. Đó không phải là một thuật ngữ tồi.
Sau khi Maduro bị bắt, Trump đã nắm quyền kiểm soát Venezuela, và vài giờ sau khi Maduro bị bắt hôm thứ Bảy, Trump nói với các phóng viên rằng ông "sẽ điều hành đất nước một cách đúng đắn", đồng thời nói thêm rằng đất nước sẽ được điều hành "rất thận trọng, rất công bằng".
Ông Trump cũng nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One hôm Chủ nhật rằng, “Đừng hỏi tôi ai là người chịu trách nhiệm, vì tôi sẽ cho các bạn câu trả lời, và nó sẽ rất gây tranh cãi.” Sau đó, ông tuyên bố, “Chúng ta đang nắm quyền,” và nói thêm rằng các công ty dầu mỏ sẽ đầu tư “rất nhiều” tiền và sửa chữa cơ sở hạ tầng của Venezuela.
ÂM THANH:
Trump cho biết hôm thứ Bảy rằng chính quyền đang liên lạc với bà Rodrigue, “và về cơ bản bà ấy sẵn sàng làm những gì chúng tôi cho là cần thiết để giúp Venezuela vĩ đại trở lại.”
Tuy nhiên, bà đã thay đổi quan điểm gần như ngay lập tức trong bài phát biểu hôm thứ Bảy, gọi đó là "vụ bắt cóc bất hợp pháp và phi chính thống" và một hành động "dã man".
“Chúng tôi quyết tâm giành lấy tự do,” Rodríguez tuyên bố. “Những gì đang xảy ra ở Venezuela là một hành động dã man.”
Ông Trump đáp trả, cảnh báo rằng “Bà ta sẽ phải trả giá rất đắt – có lẽ còn đắt hơn cả Maduro – nếu bà ta không làm điều đúng đắn.”
Tổng thống Trump đưa ra phản hồi gay gắt trước việc Tim Walz không tái tranh cử chức Thống đốc bang Minnesota sau vụ bê bối gian lận liên quan đến người Somalia.
Tổng thống Trump đã có nhiều điều để nói sau những tin tức chấn động ngày hôm nay từ Minnesota liên quan đến vị thống đốc tham nhũng và bất tài của tiểu bang này.
Như trang The Gateway Pundit đã đưa tin , ông Tim Walz (biệt danh "Tampon Tim") đã tuyên bố sáng nay rằng ông sẽ không tranh cử nhiệm kỳ thứ ba.
Thông tin này xuất hiện sau bài báo độc quyền gây chấn động của nhà báo độc lập Nick Shirley về vụ lừa đảo người Somalia, phơi bày hàng triệu đô la tiền gian lận liên quan đến các trung tâm giữ trẻ người Somalia ở Minnesota.
Shirley đã chia sẻ các đoạn video về cuộc điều tra của mình trên X, bao gồm cả cảnh cánh cửa bị đóng sầm vào mặt anh khi anh đang hỏi thăm một Trung tâm Chăm sóc Trẻ em ở Minnesota, nơi tuyên bố chăm sóc 102 trẻ em, nhưng thực tế lại trống không.
Shirley đã công bố toàn bộ video dài 42 phút về cuộc điều tra của mình, và cho biết: "Chúng tôi đã phát hiện ra hơn 110.000.000 đô la chỉ trong MỘT ngày."
Trong tuyên bố của mình, Walz phớt lờ vụ bê bối nhưng không quên đổ lỗi cho Tổng thống Trump vì đã biến tiểu bang thành một "nơi lạnh lùng và tàn nhẫn hơn" và chỉ trích Shirley là một "YouTuber cánh hữu theo thuyết âm mưu".
Ông Trump đã phản hồi trên Truth Social bằng giọng điệu gay gắt đặc trưng của mình, nói rằng ông Walz quyết định từ chức vì bị bắt quả tang biển thủ hàng tỷ đô la tiền thuế của người dân và phá hoại bang Minnesota.
Tổng thống cũng tuyên bố rằng ông tin một số thống đốc đảng Dân chủ khác, bao gồm Gavin Newsom và Kathy Hochul, đã làm việc thậm chí còn tệ hơn.
Sau đó, Trump kết thúc bằng cách bóng gió về những hậu quả pháp lý có thể xảy ra đối với Walz.
Dưới đây là toàn văn tuyên bố của Trump:
Thống đốc tham nhũng của Minnesota có thể sẽ rời nhiệm sở trước khi hết nhiệm kỳ, nhưng dù sao đi nữa, ông ta cũng sẽ không tranh cử lại vì đã bị bắt quả tang, cùng với Ilhan Omar và những người bạn Somalia khác, biển thủ hàng chục tỷ đô la tiền thuế của người dân.
Tôi tin chắc sự thật sẽ được phơi bày, và chúng sẽ vạch trần một nhóm người vô lương tâm và giàu có. Thống đốc Walz đã phá hủy bang Minnesota, nhưng những người khác, như Thống đốc Gavin Newscum, JB Pritzker và Kathy Hochul, theo tôi, đã làm một công việc thậm chí còn bất lương và thiếu năng lực hơn.
KHÔNG AI ĐỨNG TRÊN PHÁP LUẬT!
Mặc dù việc ông Walz mất đi sự nghiệp chính trị chắc chắn là điều đáng mừng, nhưng liệu ông có phải đối mặt với bất kỳ hậu quả pháp lý nào hay không vẫn còn phải chờ xem.
New York sáng nay không ồn theo kiểu phố xá. Nó ồn theo kiểu khác: tiếng ống kính, tiếng giày an ninh, tiếng cửa phòng xử khép lại—và một người đàn ông từng quen ra lệnh, giờ phải đứng trước thẩm phán để nghe đọc cáo buộc.
Nicolás Maduro, cựu lãnh đạo Venezuela vừa bị bắt sau chiến dịch của Mỹ hôm thứ Bảy, xuất hiện trong lần ra tòa đầu tiên tại New York, đối mặt các cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí.
Nhưng điều khiến phiên tòa trở nên khác thường không chỉ nằm ở tội danh. Nó nằm ở từng câu chữ Maduro thốt ra—và cách những câu chữ ấy phải đi qua… phiên dịch.
Phiên xử đầu tiên: thủ tục “chuẩn”, nhưng căng như dây đàn
Theo phân tích pháp lý, phiên điều trần hôm nay sẽ đi theo các bước cơ bản của tòa liên bang Mỹ. Trước hết là arraignment: thẩm phán thông báo các cáo buộc và cho bị cáo cơ hội nhập plea (nhận tội hay không nhận tội).
Tiếp theo, tòa sẽ xác nhận Maduro đã có luật sư bào chữa được chỉ định/đại diện đúng thủ tục.
Sau đó, thẩm phán sẽ xem xét vấn đề bảo lãnh tại ngoại, dù khả năng Maduro được thả gần như rất thấp.
Và cuối cùng, tòa sẽ đặt lịch trình cho vụ án: mốc thời gian nộp kiến nghị, tranh luận thủ tục, và có thể hé lộ vụ án sẽ chạy nhanh hay chậm—thậm chí có thể nhắc đến hướng đi cho một ngày xét xử.
Đó là “xương sống” của phiên đầu. Nhưng với Maduro, khúc xương ấy được bọc bằng lớp chính trị dày đến mức chỉ cần ông mở miệng là phòng xử lập tức đổi nhiệt. Phiên dịch và “nói nhiều hơn câu hỏi”: thẩm phán khó cắt lời
Maduro trả lời qua thông dịch viên, và chính điều này tạo ra một điểm rất đặc thù: thẩm phán khó “ngắt” bị cáo khi thấy bị cáo nói lan man. Nếu người nói dùng tiếng Anh, thẩm phán có thể cắt ngang ngay. Nhưng khi qua phiên dịch, thẩm phán phải đợi câu nói được dịch xong mới can thiệp.
Vì vậy, Maduro có vẻ trả lời nhiều hơn những gì thẩm phán hỏi. Khi nhập plea, ông nói thẳng: “Tôi vô tội, tôi không có tội.” Rồi ông thêm rằng mình là “một người đàng hoàng”. Khi được hỏi xác nhận tên, Maduro không chỉ nói tên, mà còn nhắc mình là tổng thống Venezuela và nói ông bị bắt tại nhà.
Một phiên tòa vốn chỉ nên là thủ tục, bỗng chốc biến thành một sân khấu nhỏ—nơi từng câu trả lời có thể là một mũi nhọn pháp lý, hoặc một mồi lửa truyền thông.
“Tôi bị bắt tại nhà ở Caracas”: đòn mở màn cho tuyến phòng thủ chính
Chỉ ít phút sau khi đứng trước thẩm phán, Maduro nói một câu có thể trở thành “xương sống” của chiến lược bào chữa:
“Tôi bị bắt tại nhà ở Caracas, Venezuela.”
Câu nói ấy không đơn giản là kể lại sự việc. Nó là lời báo trước cho một lập luận: rằng việc bắt người giữa đêm ở nước ngoài bởi lực lượng Mỹ—mà phía luật sư gọi là “quân sự bắt cóc”—đã vi phạm luật, vi phạm nguyên tắc tố tụng, và thậm chí vi phạm luật quốc tế.
Đây không phải lần đầu một bị cáo dùng lá bài này. Hơn ba thập niên trước, Manuel Noriega của Panama từng phản bác tương tự, cáo buộc Mỹ vi phạm luật quốc tế và quyền tố tụng khi xâm nhập Panama để bắt ông. Khi đó, tòa án không đi sâu xét tính hợp pháp của cuộc xâm nhập, mà tập trung vào cáo trạng hình sự. Liệu vụ Maduro có làm tòa xem lại tiền lệ ấy hay không—vẫn là dấu hỏi lớn.
Điều đáng chú ý: trong các phiên xuất hiện ban đầu, bị cáo thường không nói nhiều, vì luật sư luôn cảnh báo “nói gì cũng có thể bị dùng chống lại mình”. Hôm nay, thẩm phán Alvin Hellerstein cũng nhắc Maduro theo hướng tương tự: sẽ có “lúc và chỗ” để nói, không phải ngay tại phiên đầu.
“Tính hợp pháp giam giữ” và lá bài “miễn trừ nguyên thủ”
Trước khi tranh luận bằng chứng ma túy, vũ khí, nhóm luật sư của Maduro được dự báo sẽ đánh thẳng vào điểm gốc: ông có hợp pháp ở trong tay Mỹ hay không.
Tại tòa, luật sư Barry Pollack nói có vấn đề về tính pháp lý của việc ông bị “quân sự bắt cóc”. Maduro cũng liên tục khẳng định ông là tổng thống Venezuela—một chi tiết không chỉ mang tính tuyên bố chính trị mà còn liên quan đến lập luận pháp lý về việc ông là người đứng đầu một nhà nước có chủ quyền.
Tuyến này sẽ gặp tranh cãi lớn vì Mỹ không công nhận Maduro và chính quyền của ông sau nhiều cuộc bầu cử bị tranh chấp. Nói cách khác, ngay cả “tấm áo miễn trừ” nếu có, cũng sẽ bị giật mạnh ở hai phía.
“Có mùi trình diễn”: Maduro bị đưa ra trước ống kính
Một điểm gây xôn xao: phiên ra tòa mang “show aspect” – cảm giác như một cuộc “diễu” trước máy quay. Có nhận định rằng việc đưa Maduro lộ diện trước ống kính theo cách như vậy là rất khác thường trong hệ thống tòa liên bang Mỹ, nơi nguyên tắc “vô tội cho đến khi chứng minh có tội” thường khiến các cơ quan tránh làm điều có thể ảnh hưởng đến khả năng bào chữa.
Nhưng Maduro là một trường hợp đặc biệt: ông không chỉ là bị cáo; ông từng là người quen chỉ đạo mọi thứ. Và khi quen ra lệnh, người ta khó quen trả lời ngắn gọn.
Caracas siết quyền lực: anh em nhà Rodríguez nắm cả hành pháp lẫn lập pháp
Trong lúc Maduro đứng ở New York, tại Caracas, quyền lực vẫn vận hành theo “phần còn lại của hệ thống”. Jorge Rodríguez – anh trai của Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez – đã được bầu lại làm Chủ tịch Quốc hội với sự ủng hộ áp đảo.
Như vậy, trong khoảnh khắc lịch sử này, hai anh em nhà Rodríguez gần như kiểm soát cả nhánh hành pháp lẫn lập pháp của Venezuela.
Con trai Maduro lên tiếng: “Nếu bình thường hóa bắt cóc nguyên thủ, không nước nào an toàn”
Cùng ngày, Nicolás Maduro Guerra – con trai Maduro – phát biểu tại phiên khai mạc Quốc hội, gọi việc Mỹ bắt cha mình là “bắt cóc” và kêu gọi “đoàn kết quốc tế” để Maduro có thể trở về.
Ông cảnh báo nếu thế giới “bình thường hóa” chuyện bắt một nguyên thủ, thì không quốc gia nào an toàn: hôm nay là Venezuela, ngày mai có thể là bất cứ nước nào không chịu khuất phục. Ông gọi sự đoàn kết với Maduro và Venezuela là “nghĩa vụ đạo đức và pháp lý”, và nói im lặng trước các vi phạm sẽ làm suy yếu hệ thống quốc tế.
Maduro Guerra cũng nhắc việc mình bị đưa vào cáo trạng mới của Mỹ và bác bỏ các cáo buộc, nói gia đình ông đang bị “truy bức”.
An armored vehicle carrying ousted Venezuelan leader Nicolás Maduro and his wife Cilia Flores has just arrived at a New York courthouse, where Maduro is set to appear later on today on drugs and weapons charges.
Maduro and his wife arrive at Manhattan courthouse for first appearance
Nicolás Maduro Arrives in Manhattan to Face U.S. Federal Drug Charges
LIVE: Outside New York court as Maduro and wife make first appearance
New York bước vào tuần mới như mở nắp một chiếc hộp đen: vừa nóng mùi thuốc súng của địa chính trị, vừa lạnh màu thép của hồ sơ hình sự.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã công bố (unseal) bản cáo trạng thay thế vào thứ Bảy, nhắm vào Nicolás Maduro – cựu lãnh đạo Venezuela – cùng vợ Cilia Flores, con trai Nicolás Maduro Guerra và một số quan chức Venezuela khác. Ở trung tâm của hồ sơ, các công tố viên liên bang tại New York vẽ ra một câu chuyện dài hơn hai thập niên: quyền lực bị biến thành đường dây, và thể chế bị biến thành chiếc “xe tải” chở cocaine.
Bản cáo trạng mới: “25 năm bẻ cong quyền lực để đưa cocaine vào Mỹ”
Theo cáo trạng, “trong hơn 25 năm”, những người đứng đầu Venezuela đã lạm dụng quyền lực và làm băng hoại các định chế từng hợp pháp để tuồn hàng tấn cocaine vào Hoa Kỳ. Maduro bị mô tả là người ở tuyến đầu của sự tha hóa ấy, dùng ảnh hưởng “thu được bất hợp pháp” và cả bộ máy nhà nước bị ông làm mục ruỗng để vận chuyển hàng ngàn tấn cocaine sang Mỹ.
Cáo trạng nêu hàng loạt chi tiết kiểu “đánh vào ruột” một nhà nước: Maduro, trong các vai trò khác nhau, bị cáo buộc đã cấp hộ chiếu ngoại giao cho các tay buôn ma túy; dùng lớp vỏ ngoại giao để che chắn cho các chuyến bay rửa tiền ma túy từ Mexico về Venezuela; và nhóm đồng phạm thì “bắt tay” với các nhân vật bị mô tả là bạo lực và khét tiếng trong thế giới buôn ma túy và narco-terror.
Cilia Flores cũng bị cáo buộc có vai trò riêng: trong đó có cáo buộc bà từng nhận hàng trăm ngàn đô la hối lộ để môi giới một cuộc gặp giữa một trùm buôn ma túy và người đứng đầu cơ quan chống ma túy quốc gia Venezuela hồi năm 2007.
Đáng rợn nhất, cáo trạng còn cáo buộc trong giai đoạn 2004–2015, Maduro và Flores đã ra lệnh bắt cóc, đánh đập, giết người nhằm trừng phạt những ai nợ tiền ma túy hoặc làm “hỏng việc” đường dây, thậm chí có cáo buộc liên quan việc ra lệnh giết một “trùm địa phương” ở Caracas. Các tội danh: narco-terror, cocaine, và cả… súng máy – chất nổ
Maduro bị truy tố 4 tội danh, gồm:
Âm mưu narco-terrorism
Âm mưu nhập khẩu cocaine
Tàng trữ súng máy và thiết bị/hỏa lực hủy diệt
Âm mưu tàng trữ súng máy và thiết bị/hỏa lực hủy diệt
Flores đối diện các cáo buộc gồm: âm mưu nhập khẩu cocaine; tàng trữ súng máy và thiết bị/hỏa lực hủy diệt; và âm mưu tàng trữ những vũ khí đó.
Nhìn vào cấu trúc cáo trạng, người ta thấy đây không chỉ là một vụ án ma túy kiểu “đường dây” đơn thuần, mà là một khung truy tố muốn biến một chính quyền thành tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.
Phòng xử New York: Maduro nói qua phiên dịch, kêu oan và “nói nhiều hơn câu hỏi”
Trong lần ra tòa đầu tiên ở New York, Maduro sử dụng phiên dịch. Ông tuyên bố mình vô tội, nói “không phạm tội”, tự nhận là “một người đàng hoàng”, và khi được yêu cầu xác nhận danh tính, ông còn nhắc mình là tổng thống Venezuela và nói bị bắt tại nhà.
Một điểm gây chú ý: khi câu chữ phải đi qua phiên dịch, việc “cắt” lời bị cáo trở nên khó hơn, vì thẩm phán phải chờ bản dịch hoàn chỉnh rồi mới can thiệp được. Bởi vậy, chỉ một chi tiết kỹ thuật cũng có thể khiến phiên xử trở nên… dài hơn, khó kiểm soát hơn, và tạo thêm “đất” cho thông điệp chính trị len vào thủ tục tố tụng.
Đội luật sư: người từng đại diện Julian Assange xuất hiện
Maduro được cho là có luật sư bào chữa Barry Pollack – một luật sư tranh tụng dày kinh nghiệm, từng tham gia đại diện Julian Assange và là người góp phần môi giới thỏa thuận dẫn tới việc Assange nhận tội và được trả tự do mùa hè năm ngoái.
Vợ Maduro, Cilia Flores, được thông báo sẽ do Mark Donnelly – luật sư “white collar” từ Houston, từng là công tố viên Bộ Tư pháp – đại diện. Tiểu sử nghề nghiệp của Donnelly cho biết ông nói tiếng Tây Ban Nha, một chi tiết nhỏ nhưng cực thực dụng trong những ngày phiên dịch có thể quyết định nhịp thở phòng xử.
Caracas gọi “bắt cóc”, Quốc hội xác nhận Delcy Rodríguez là tổng thống lâm thời
Tại Venezuela, Quốc hội khai mạc kỳ lập pháp mới và nhắc lại rằng Delcy Rodríguez – Phó tổng thống hành pháp – đã đảm nhiệm vai trò tổng thống lâm thời, theo một quyết định/điều động được nói là xuất phát từ Tòa án Tối cao.
Trong phiên họp, các nghị sĩ thân chính phủ yêu cầu thả Maduro và Flores, gọi vụ bắt giữ là một cuộc tấn công “man rợ” và “phản bội”. Họ tố Trump muốn làm “công tố viên, thẩm phán và cảnh sát của thế giới”, đồng thời khẳng định sẽ huy động “đoàn kết” để Maduro “trở về”.
Chính quyền Venezuela và một số nước Mỹ Latin – như Cuba, Colombia, Chile, Mexico, Uruguay – đều được nhắc đến trong làn sóng chỉ trích.
Hội đồng Bảo an: Guterres lo “tiền lệ”, Jeffrey Sachs cảnh báo “hệ quả nghiêm trọng nhất”
Tại Liên Hiệp Quốc, Tổng thư ký Antonio Guterres nói ông “quan ngại sâu sắc” vì các quy tắc của luật pháp quốc tế có thể đã không được tôn trọng trong hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela. Ông nhấn mạnh luật quốc tế là nền tảng của hòa bình và an ninh, đồng thời bày tỏ lo ngại việc bắt giữ Maduro và Flores có thể làm tăng bất ổn trong nước, tác động dây chuyền tới khu vực, và tạo ra một tiền lệ cho cách các quốc gia đối xử với nhau.
Nhà kinh tế Jeffrey Sachs cũng phát biểu tại Hội đồng Bảo an với một thông điệp thẳng: vấn đề không phải là “tính chất” của chính phủ Venezuela, mà là câu hỏi liệu một quốc gia có quyền dùng vũ lực, cưỡng ép hay bóp nghẹt kinh tế để định đoạt tương lai chính trị của nước khác hay không. Ông cảnh báo nếu bỏ mặc điều cấm ấy của Hiến chương LHQ, hậu quả sẽ “nghiêm trọng nhất”, và hòa bình – thậm chí sự sống còn của nhân loại – phụ thuộc vào việc Hiến chương còn là công cụ sống hay bị làm cho vô nghĩa.
Mỹ – Nga đấu khẩu: “Truy bắt tội phạm” vs “tân thực dân”
Phía Mỹ, đặc phái viên tại LHQ Mike Waltz mô tả chiến dịch là một hoạt động thực thi pháp luật được quân đội hỗ trợ, nhắm vào “hai kẻ đào tẩu bị truy tố” của công lý Mỹ: Maduro và Flores. Ông nhấn mạnh Mỹ không chiếm đóng Venezuela, không có chiến tranh với người dân Venezuela, và rằng Washington muốn “tương lai tốt hơn” cho khu vực.
Ngược lại, đại diện Nga tại LHQ Vasily Nebenzya kêu gọi Mỹ thả Maduro, cảnh báo hành động của Washington có thể mở ra một kỷ nguyên mới của chủ nghĩa đế quốc và tân thực dân, như tiếng chuông cảnh báo vang khắp bán cầu Tây. Ông cũng mỉa mai sự “đạo đức giả” của những người thường yêu cầu tôn trọng Hiến chương LHQ, nhưng lúc này lại đứng trước một hành động bị cho là đi ngược chính văn bản đó.
Một bản cáo trạng dày lên ở New York. Một phòng họp nóng lên ở Hội đồng Bảo an. Một chính trường rung chuyển ở Caracas.
Trong mớ dây chằng chịt ấy, Maduro bước vào lịch sử bằng hai hình ảnh đối lập: với Washington, ông là “narco-terrorist bị truy tố”; với Caracas, ông là “tổng thống bị bắt cóc”; với thế giới, ông là cái cớ để cuộc tranh cãi về luật quốc tế bùng lên dữ dội hơn bao giờ hết.
Và khi lời nói phải đi qua phiên dịch, mỗi câu thốt ra trong phòng xử lại càng giống một viên đá ném vào mặt hồ: tiếng “tủm” nhỏ, nhưng gợn sóng có thể lan rất xa.
Một ngày sau khi Venezuela rơi vào cơn chấn động vì vụ bắt giữ Nicolás Maduro và những lời tuyên bố kiểu “Mỹ sẽ điều hành”, Tổng thống Donald Trump không dừng lại ở bán cầu Tây. Ông quay đầu về phía Bắc Đại Tây Dương, nhìn thẳng vào một hòn đảo phủ băng—nhưng ấm nóng bởi địa chiến lược: Greenland.
“Chúng tôi cần Greenland” – và lời giải thích bằng… tàu Nga, tàu Trung Quốc
Trong lúc trả lời báo chí, Trump lặp lại mong muốn giành Greenland, nói thẳng: “Chúng tôi cần Greenland… nó cực kỳ chiến lược lúc này.” Ông mô tả vùng biển quanh Greenland “đầy tàu Nga và tàu Trung Quốc”, rồi kết luận: Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia, và “Đan Mạch sẽ không thể làm được việc đó.”
Trump còn đẩy câu chuyện đi xa hơn khi khẳng định “Liên minh châu Âu cũng cần chúng ta có nó, và họ biết điều đó.” Trước đó, ông cũng nói với một tờ báo Mỹ rằng việc sở hữu Greenland là cần thiết cho phòng thủ: “Chúng ta cần Greenland, chắc chắn, cần cho quốc phòng.”
Đổ thêm dầu vào lửa, một nhân vật thân cận phe Trump đăng hình bản đồ Greenland phủ lá cờ Mỹ kèm một chữ ngắn gọn như lời hẹn: “SOON”. Copenhagen đáp trả: “Hoàn toàn vô nghĩa… Mỹ không có quyền”
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phản ứng dứt khoát và rất “Bắc Âu”: lạnh, thẳng, không vòng vo. Bà nói việc bàn chuyện Mỹ “cần” tiếp quản Greenland là hoàn toàn vô nghĩa, và nhấn mạnh: Mỹ không có quyền sáp nhập một phần lãnh thổ thuộc Vương quốc Đan Mạch.
Frederiksen cũng nhắc một chi tiết quan trọng: Copenhagen vốn đã có thỏa thuận quốc phòng với Washington, cho phép Mỹ tiếp cận Greenland ở mức rất rộng. Nói cách khác, nếu cần bố trí, phối hợp, tăng cường an ninh—hai bên đã có đường. Còn chuyện “thu luôn hòn đảo” là một câu chuyện khác.
Châu Âu đồng loạt chặn: “Tương lai Greenland do Greenland và Đan Mạch quyết định”
Không chỉ Đan Mạch, các đồng minh châu Âu cũng lên tiếng. Thủ tướng Anh Keir Starmer nói Greenland và Đan Mạch phải tự quyết tương lai của Greenland, không ai khác có quyền quyết thay.
Từ Berlin, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul khẳng định Greenland thuộc Đan Mạch; nếu cần tăng cường bảo vệ thì NATO có thể thảo luận theo đúng cơ chế đồng minh. Một phát ngôn viên chính phủ Đức nhấn mạnh thêm nguyên tắc xương sống của châu Âu: biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực.
Phía Pháp cũng nói rõ: Greenland thuộc về người dân Greenland và người dân Đan Mạch; việc thay đổi biên giới bằng cưỡng ép là điều không chấp nhận. Ủy ban châu Âu thì tái khẳng định nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia, và bày tỏ EU đứng cùng Đan Mạch.
Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu đồng thanh hiếm khi lẫn lộn: “Đừng đùa với đường biên.”
Thị trường: bình tĩnh lạ thường sau cú sốc Venezuela
Điều kỳ lạ là, trong khi địa chính trị nóng lên, thị trường lại không “nổ” như người ta tưởng. Chứng khoán châu Á và châu Âu nhích lên nhẹ; hợp đồng tương lai Dow Jones gần như đi ngang, còn S&P 500 cho tín hiệu tăng khoảng 0.3% trong phiên sớm. Dầu gần như không đổi; Brent chỉ giảm rất nhẹ.
Một số nhà phân tích nhắc lại quy luật cũ của phố Wall: cú sốc địa chính trị thường gây rung lắc, nhưng hiếm khi tạo tác động dài hơi—trừ khi nó làm bật lên những biến số kinh tế cứng như lạm phát, nguồn cung, hay chi phí năng lượng.
Vàng thì lại đi đúng bản năng con người: khi bất định tăng, người ta tìm chỗ trú ẩn. Giá vàng tăng mạnh khi dòng tiền chạy về tài sản “an toàn”.
Dầu Venezuela: trữ lượng lớn nhất, nhưng không có “phép màu qua một đêm”
Một câu hỏi ám ảnh sau biến cố Venezuela là: dầu sẽ ra sao? Dù Venezuela sở hữu trữ lượng đã được kiểm chứng thuộc loại lớn nhất thế giới, các chuyên gia cảnh báo chuyện nâng sản lượng không phải bấm nút là xong. Nguồn cung toàn cầu hiện vẫn dồi dào nên thị trường không sợ thiếu hụt ngay. Nhưng muốn tăng sản lượng thêm khoảng nửa triệu thùng/ngày, có ước tính cho rằng cần ít nhất hai năm và khoảng 10 tỷ USD đầu tư—tức là cuộc chơi của thời gian và tiền thật, không phải của khẩu hiệu.
Chevron bật mạnh: “người có sẵn đôi ủng” trong vùng bùn khó
Trong nhóm hưởng lợi rõ nhất trên sàn, Chevron nổi bật khi cổ phiếu tăng mạnh ở phiên giao dịch trước giờ mở cửa. Lý do không khó đoán: Chevron là doanh nghiệp Mỹ còn hiện diện ở Venezuela và đã vận hành tại đây theo cơ chế cho phép/miễn trừ trong bối cảnh trừng phạt. Một phần đáng kể dầu Venezuela do Chevron sản xuất được xuất sang Mỹ.
Giới phân tích nhìn Chevron như kẻ đang đứng ngay trước cổng: nếu Washington thật sự muốn “sửa” hạ tầng dầu Venezuela, thì người có sẵn kinh nghiệm, công nghệ và dấu chân từ trước sẽ có lợi thế. Một số chuyên gia nhấn mạnh chuyện khai thác ở Venezuela cực kỳ phức tạp, không phải cứ “đem máy bơm tới là có dầu”, và doanh nghiệp mới hoặc quay lại sẽ rất khó cạnh tranh với bên đã có nền tảng. Phía Chevron cũng khẳng định sẽ tiếp tục hoạt động phù hợp luật lệ và quy định liên quan.
Thụy Sĩ ra tay: đóng băng tài sản liên quan Maduro trong 4 năm
Ở một mặt trận khác, Thụy Sĩ tuyên bố đóng băng mọi tài sản trong phạm vi nước này bị cho là thuộc về Nicolás Maduro và các nhân vật liên quan. Biện pháp có hiệu lực ngay lập tức, kéo dài bốn năm, nhằm ngăn dòng tài sản nghi vấn bị tẩu tán. Bern nói rõ lệnh đóng băng không nhắm vào các thành viên của chính phủ Venezuela hiện tại, và nếu sau này có kết luận pháp lý rằng tài sản là bất minh, Thụy Sĩ sẽ tìm cách để các khoản đó quay về phục vụ người dân Venezuela.
Một bên là Greenland—tấm băng khổng lồ giữa đại dương—bỗng bị kéo vào vòng lửa tranh chấp bằng những câu chữ “chúng tôi cần”. Một bên là Venezuela—mỏ dầu lớn nhưng vỡ vụn vì năm tháng—trở thành lời hứa đầu tư lẫn cơn lo bất ổn. Châu Âu dựng rào nguyên tắc. Thị trường giữ vẻ bình thản, nhưng bàn tay lại lặng lẽ gom vàng. Và thế giới bước tiếp, đúng như câu mở đầu của thời đại này: biến động, đổi thay, và không ai dám chắc “ngày mai” sẽ dừng ở đâu.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
USA
