Quy định mới sẽ giúp Trung Quốc siết chặt quản lý chatbot AI, nhằm ngăn chặn các nội dung liên quan đến tự tử, cờ bạc và khiêu dâm.


Chatbot AI có khả năng thao túng cảm xúc của người dùng. Ảnh: AFP.
Trung Quốc đang lên kế hoạch tăng cường kiểm soát các chatbot AI có khả năng tác động đến cảm xúc con người, đặc biệt là những nội dung gây nguy cơ đến tự tử, tự gây thương tích hoặc các hành vi gây hại khác. Động thái này được thể hiện trong dự thảo quy định mới do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc công bố ngày 27/12.

Theo bản dịch tài liệu của CNBC, dự thảo nhắm đến các “dịch vụ trí tuệ nhân tạo tương tác giống con người”, tức những hệ thống AI có khả năng mô phỏng tính cách, hành vi và giao tiếp của con người thông qua văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc video. Các quy định này sẽ áp dụng đối với mọi sản phẩm, dịch vụ AI được cung cấp công khai tại Trung Quốc sau khi hoàn thiện. Thời hạn lấy ý kiến công chúng kéo dài đến ngày 25/1.

Ông Winston Ma, Giáo sư thỉnh giảng tại Trường Luật Đại học New York (NYU), nhận định đây có thể là nỗ lực đầu tiên trên thế giới nhằm xây dựng khung pháp lý dành riêng cho các hệ thống AI mang đặc điểm “giống người”. Theo ông, đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh các doanh nghiệp Trung Quốc đang tăng tốc phát triển trợ lý ảo AI.

So với quy định về AI được Trung Quốc ban hành vào năm 2023, ông Ma cho rằng dự thảo mới cho thấy sự dịch chuyển trọng tâm từ “an toàn nội dung” sang “an toàn cảm xúc”, phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn đối với tác động tâm lý của AI đối với người dùng.

Dự thảo quy định nêu rõ, chatbot AI không được tạo ra nội dung khuyến khích tự tử, tự gây thương tích hoặc sử dụng bạo lực bằng lời nói, cũng như các hình thức thao túng cảm xúc gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần. Trong trường hợp người dùng bày tỏ ý định tự tử, nhà cung cấp dịch vụ công nghệ phải cử người tiếp quản cuộc trò chuyện và liên hệ ngay với người giám hộ hoặc người được chỉ định của người dùng.

Ngoài ra, các chatbot AI bị cấm tạo nội dung liên quan đến cờ bạc, khiêu dâm hoặc bạo lực. Trẻ vị thành niên chỉ được phép sử dụng AI cho mục đích bầu bạn cảm xúc khi có sự đồng ý của người giám hộ, đồng thời phải tuân thủ giới hạn thời gian sử dụng.

Đề xuất được công bố không lâu sau khi 2 startup chatbot AI lớn của Trung Quốc là Z.ai và Minimax nộp đơn xin phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong trong tháng 12.

Minimax được biết đến với ứng dụng Talkie AI và phiên bản nội địa Xingye, chiếm hơn 1/3 doanh thu của công ty trong 3 quý đầu năm, với trung bình hơn 20 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Trong khi đó, Z.ai (Zhipu) cho biết công nghệ của họ đã được triển khai trên khoảng 80 triệu thiết bị, dù không công bố số người dùng hoạt động cụ thể.

Trong bối cảnh toàn cầu, ảnh hưởng của AI lên sức khỏe tinh thần con người đang ngày càng được chú ý, khi nhiều quốc gia và doanh nghiệp công nghệ bắt đầu đối mặt với những rủi ro xã hội do công nghệ này mang lại.

VietBF@ sưu tập

An Dương Vương tên thật là Thục Phán, ông là người sáng lập và duy nhất cai trị nước Âu Lạc. Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương kéo dài 50 năm, từ 257 TCN đến 208 TCN...

Thục Phán An Dương Vương là một trong những nhân vật đặc biệt nhất của lịch sử cổ đại Việt Nam, vừa hiện diện trong sử liệu chính thống, vừa gắn chặt với truyền thuyết dân gian, phản ánh giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ nhà nước Văn Lang của các vua Hùng sang nhà nước Âu Lạc. Theo các nguồn sử cổ và nghiên cứu hiện đại, An Dương Vương là người sáng lập và cũng là vị vua duy nhất cai trị nước Âu Lạc, một quốc gia tồn tại không dài nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình hình thành dân tộc Việt.

Về thân thế, An Dương Vương có tên thật là Thục Phán. Ông là thủ lĩnh của các bộ lạc Âu Việt sinh sống xen kẽ với người Lạc Việt ở vùng Bắc Bộ ngày nay. Trong khi người Lạc Việt chịu sự cai trị của nhà nước Văn Lang do các vua Hùng đứng đầu, thì người Âu Việt tồn tại tương đối độc lập. Vào khoảng cuối thế kỷ III trước Công nguyên, trong bối cảnh khu vực có nhiều biến động lớn do sự bành trướng của nhà Tần từ phương Bắc, Thục Phán đã nổi lên như một thủ lĩnh quân sự và chính trị có uy tín, đủ khả năng thống nhất các bộ lạc.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Thục Phán đánh bại vị vua Hùng cuối cùng, chấm dứt nhà nước Văn Lang và sáp nhập hai cộng đồng Âu Việt – Lạc Việt thành một quốc gia thống nhất. Ông xưng vương, lấy hiệu là An Dương Vương và đổi quốc hiệu thành Âu Lạc. Sử sách cổ ghi chép niên đại trị vì của An Dương Vương theo hai cách khác nhau. Các bộ sử Việt Nam truyền thống cho rằng ông lên ngôi năm 257 trước Công nguyên và trị vì trong khoảng 50 năm, đến năm 208 trước Công nguyên thì mất nước. Trong khi đó, nhiều sử gia hiện đại căn cứ vào Sử ký Tư Mã Thiên, một bộ chính sử gần thời đại Âu Lạc hơn, cho rằng An Dương Vương và nước Âu Lạc chỉ tồn tại từ khoảng năm 208 đến năm 179 trước Công nguyên, tức là gần 30 năm. Dù theo cách tính nào, An Dương Vương vẫn là một trong số ít các vị vua cổ đại Việt Nam có niên đại trị vì tương đối rõ ràng.

Sau khi lên ngôi, An Dương Vương chọn Phong Khê, tức khu vực Cổ Loa ngày nay, Hà Nội, làm kinh đô. Đây là một quyết định mang tính chiến lược, bởi vị trí này vừa thuận lợi về giao thông đường thủy, vừa có khả năng phòng thủ cao. Dưới triều ông, bộ máy nhà nước Âu Lạc về cơ bản kế thừa mô hình của Văn Lang với các chức danh như Lạc hầu, Lạc tướng, Bồ chính, nhưng quyền lực trung ương được củng cố chặt chẽ hơn. Vai trò của nhà vua được nâng cao, phản ánh sự phát triển của nhà nước từ hình thức liên minh bộ lạc sang một nhà nước sơ khai có tổ chức rõ ràng hơn.

Một trong những thành tích nổi bật nhất của An Dương Vương là lãnh đạo cuộc kháng chiến lâu dài và quyết liệt chống lại quân xâm lược nhà Tần. Sau khi thống nhất Trung Hoa, Tần Thủy Hoàng tiếp tục thực hiện tham vọng chinh phục vùng đất Bách Việt ở phía Nam. Năm 218 trước Công nguyên, nhà Tần huy động khoảng 50 vạn quân chia làm nhiều đạo tiến xuống phương Nam. Đạo quân do Đồ Thư chỉ huy đã tiến sâu vào khu vực Tây Âu và Lạc Việt, gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với Âu Lạc.

Trước sức mạnh quân sự to lớn của nhà Tần, An Dương Vương đã áp dụng chiến lược kháng chiến linh hoạt, kết hợp giữa phòng thủ, tiêu hao và phản công. Nhân dân Âu Lạc thực hiện chiến thuật “vườn không nhà trống”, khiến quân Tần dù đông nhưng nhanh chóng lâm vào cảnh thiếu lương thực, mệt mỏi và suy kiệt. Khi thời cơ chín muồi, quân dân Âu Lạc dưới sự chỉ huy của Thục Phán tổ chức các đợt tập kích bất ngờ, sử dụng cung nỏ để tiêu diệt đối phương. Tướng Đồ Thư bị giết, quân Tần tan rã và buộc phải rút lui. Sử ký Tư Mã Thiên mô tả tình trạng quân Tần lúc đó vô cùng thảm hại, tiến không được, lui không xong, binh sĩ chết chóc dọc đường. Chiến thắng này không chỉ bảo vệ nền độc lập của Âu Lạc mà còn khẳng định tài năng quân sự và uy tín lớn của An Dương Vương.

Sau chiến thắng trước quân Tần, An Dương Vương tập trung xây dựng và củng cố đất nước. Ông cho xây dựng thành Cổ Loa, một công trình quân sự đồ sộ bậc nhất Đông Nam Á thời cổ đại, với cấu trúc nhiều vòng thành xoắn ốc, vừa có giá trị phòng thủ, vừa thể hiện trình độ tổ chức và kỹ thuật cao của cư dân Âu Lạc. Gắn liền với thành Cổ Loa là truyền thuyết về thần Kim Quy và nỏ thần liên châu do Cao Lỗ chế tạo, phản ánh khát vọng của người xưa về sức mạnh quân sự và sự bảo trợ thần linh cho quốc gia. Dù yếu tố truyền thuyết chiếm tỷ lệ lớn, các phát hiện khảo cổ tại Cổ Loa cho thấy đây thực sự là một trung tâm chính trị – quân sự quan trọng, minh chứng cho sự phát triển vượt bậc của Âu Lạc dưới thời An Dương Vương.

Tuy nhiên, sự hưng thịnh của Âu Lạc không kéo dài. Nguyên nhân dẫn đến sự diệt vong của triều đại An Dương Vương bắt nguồn từ cả yếu tố bên ngoài lẫn bên trong. Sau khi nhà Tần sụp đổ, Triệu Đà, một viên quan cũ của Tần ở Lĩnh Nam, đã nhân cơ hội ly khai, lập ra nước Nam Việt. Với tham vọng mở rộng lãnh thổ, Triệu Đà sớm coi Âu Lạc là mục tiêu cần chinh phục. Ban đầu, các cuộc tấn công quân sự trực diện của Nam Việt không mang lại kết quả như mong muốn, bởi Âu Lạc vẫn giữ được sức phòng thủ đáng kể.

Theo truyền thuyết được lưu truyền rộng rãi trong cả sử sách Việt Nam và Trung Quốc, Triệu Đà đã chuyển sang sử dụng kế sách mềm dẻo và thâm hiểm hơn, đó là chiến tranh gián điệp. Ông cho con trai là Trọng Thủy cầu hôn công chúa Mỵ Châu, con gái An Dương Vương. Thông qua cuộc hôn nhân này, Trọng Thủy nắm được bí mật quân sự then chốt của Âu Lạc, đặc biệt là liên quan đến nỏ thần. Khi bí mật bị lộ, ưu thế phòng thủ của Âu Lạc không còn, Triệu Đà lập tức phát động tấn công và giành thắng lợi quyết định.

Trước sự sụp đổ không thể cứu vãn của quốc gia, An Dương Vương buộc phải bỏ chạy và theo truyền thuyết đã tự vẫn, kết thúc triều đại của mình. Về niên đại mất nước, sử sách Việt Nam truyền thống thường ghi là năm 208 trước Công nguyên, trong khi căn cứ vào Sử ký Tư Mã Thiên, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Âu Lạc bị diệt vào khoảng năm 179 trước Công nguyên, sau khi Lã Hậu của nhà Hán qua đời. Dù mốc thời gian cụ thể còn có sự khác biệt, sự diệt vong của Âu Lạc dưới thời An Dương Vương nhìn chung được lý giải bởi sự kết hợp giữa âm mưu xâm lược tinh vi của Nam Việt và những hạn chế nội tại của một nhà nước còn non trẻ.

Nhìn tổng thể, Thục Phán An Dương Vương là một nhân vật lịch sử có vai trò đặc biệt trong quá trình hình thành quốc gia và dân tộc Việt Nam. Ông là người sáng lập nước Âu Lạc, thống nhất các cộng đồng Âu Việt và Lạc Việt, lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến chống quân Tần và xây dựng một trung tâm chính trị – quân sự lớn tại Cổ Loa. Đồng thời, sự thất bại của ông trước Nam Việt cũng để lại bài học sâu sắc về cảnh giác trước âm mưu thâm nhập từ bên trong. Giữa ranh giới của lịch sử và truyền thuyết, hình ảnh An Dương Vương vẫn tồn tại như biểu tượng của một giai đoạn chuyển mình quan trọng, đặt nền móng cho sự tiếp nối lâu dài của lịch sử Việt Nam.

Nước Tần được hình thành từ năm 897 TCN, khi Phi Tử (非子) được nhà Chu phong đất ở vùng Tần (nay thuộc Cam Túc – Thiểm Tây), cho đến năm 221 TCN, khi Tần Thủy Hoàng Doanh Chính tiêu diệt sáu nước và xưng Hoàng đế. Trước Tần Thủy Hoàng, nước Tần đã có 31 vị quân chủ...

Trước khi Tần Thủy Hoàng diệt sáu nước, thống nhất Trung Hoa và xưng Hoàng đế vào năm 221 trước Công nguyên, nước Tần đã tồn tại như một chính thể độc lập trong suốt một thời gian rất dài, trải qua nhiều biến động, cải cách và chiến tranh khốc liệt. Nếu xét từ thời điểm hình thành sớm nhất, khi Phi Tử được nhà Chu phong đất ở vùng Tần vào năm 897 trước Công nguyên, cho đến khi Doanh Chính xưng đế, nước Tần đã tồn tại khoảng 676 năm. Trong quãng thời gian ấy, nước Tần trải qua tổng cộng 31 đời quân chủ, từ các vị khanh, hầu sơ khai cho đến các Tần vương thời Chiến Quốc, trước khi chuyển mình thành đế quốc đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa.



Vị quân chủ đầu tiên được xem là người đặt nền móng cho nước Tần chính là Phi Tử, một nhân vật có nguồn gốc đặc biệt. Ông được cho là hậu duệ của Cao Dao, một pháp quan nổi tiếng thời thượng cổ, và được nhà Chu giao cho nhiệm vụ chăn nuôi, lai tạo ngựa phục vụ triều đình. Nhờ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ này, Phi Tử được phong đất ở vùng Tần, khu vực nằm ở phía tây bắc, giáp ranh với các bộ lạc du mục. Ban đầu, Tần chỉ là một vùng phụ thuộc, mang tính chất biên viễn, giữ vai trò cung cấp quân mã và bảo vệ biên cương cho nhà Chu, chưa phải là một quốc gia chư hầu độc lập đúng nghĩa.

Phải đến thời Tần Tương Công, con của Tần Trang Công, nước Tần mới chính thức được phong làm chư hầu. Khi Chu Bình Vương dời đô về phía đông sau loạn Tây Nhung năm 770 trước Công nguyên, Tần Tương Công có công hộ tống, dẹp loạn, nên được ban đất phong và tước hầu. Đây được xem là cột mốc đánh dấu sự ra đời chính thức của nước Tần trong hệ thống chư hầu nhà Chu. Từ đây, Tần trở thành một trong những nước thuộc trật tự chính trị Chu triều, dù vẫn bị các nước Trung Nguyên coi là “man di”, bán khai do có sự pha trộn mạnh mẽ với các bộ tộc Nhung, Địch.

Trong giai đoạn Xuân Thu, nước Tần phát triển chậm hơn so với các nước ở miền Trung Nguyên. Vị trí địa lý xa xôi, thường xuyên phải đối phó với các bộ lạc du mục khiến Tần không thể tham gia sâu vào các cuộc tranh bá thời kỳ này. Tuy nhiên, chính hoàn cảnh biên viễn ấy lại rèn luyện cho Tần một tinh thần thượng võ mạnh mẽ, một xã hội quen với chiến tranh và kỷ luật nghiêm khắc. Tần cũng đóng vai trò là cầu nối thương mại giữa văn minh Chu và các vùng đất phía tây, điều này giúp tích lũy nguồn lực kinh tế và nhân lực đáng kể.

Bước ngoặt mang tính quyết định trong lịch sử nước Tần diễn ra vào thế kỷ IV trước Công nguyên, dưới thời Tần Hiếu Công. Nhận thức rõ sự tụt hậu của Tần so với các nước khác, Tần Hiếu Công đã trọng dụng Thương Ưởng, một nhà tư tưởng Pháp gia kiệt xuất. Cuộc biến pháp của Thương Ưởng không chỉ là cải cách hành chính đơn thuần, mà là một cuộc cách mạng toàn diện đối với cấu trúc nhà nước Tần. Pháp luật được đặt lên trên tất cả, áp dụng bình đẳng cho mọi tầng lớp, kể cả quý tộc. Chế độ cha truyền con nối bị suy yếu, thay vào đó là việc trọng dụng người có công lao thực tế, đặc biệt là trên chiến trường.

Thương Ưởng khuyến khích nông nghiệp, thương mại và lao động sản xuất, coi đó là nền tảng để nuôi dưỡng một đội quân hùng mạnh. Ông mở rộng chính sách nhập cư, thu hút nhân tài và nông dân từ các nước khác đến Tần, cấp đất, miễn nghĩa vụ quân sự trong một thời gian nhất định. Nhờ đó, dân số Tần tăng nhanh, sản lượng nông nghiệp dồi dào, tạo điều kiện duy trì một quân đội đông đảo, chuyên nghiệp. Việc chia đất nước thành các quận huyện do quan lại bổ nhiệm trực tiếp, thay vì phong cho quý tộc, đã giúp Tần vương kiểm soát quyền lực tập trung hơn bất kỳ nước nào khác thời bấy giờ.

Về quân sự, nước Tần từ bỏ những quy tắc chiến tranh mang tính lễ nghi của thời Xuân Thu, chuyển sang lối đánh thực dụng, tàn khốc nhưng hiệu quả. Tần không ngần ngại lợi dụng điểm yếu của đối phương, đánh úp, vây hãm, tiêu diệt triệt để. Điều này khiến Tần bị nhiều nước chỉ trích là tham lam, vô đạo, nhưng cũng chính nhờ đó mà Tần liên tiếp giành thắng lợi, mở rộng lãnh thổ và bẻ gãy sức kháng cự của các đối thủ.

Sau khi Thương Ưởng bị xử tử do mâu thuẫn chính trị nội bộ, các vị quân chủ kế nhiệm như Tần Huệ Văn Vương, Tần Chiêu Tương Vương vẫn tiếp tục duy trì và phát huy thành quả của biến pháp. Dưới thời Tần Chiêu Tương Vương, nước Tần trở thành cường quốc áp đảo trong cục diện Chiến Quốc, liên tiếp đánh bại các nước Ngụy, Hàn, Triệu, mở rộng lãnh thổ về phía đông và nam. Việc tiêu diệt phần lãnh thổ còn sót lại của nhà Chu vào năm 256 trước Công nguyên mang ý nghĩa biểu tượng cực lớn, đánh dấu sự chấm dứt vai trò chính trị của Chu triều đã tồn tại hơn 800 năm.

Cuối thời Chiến Quốc, bảy nước lớn tồn tại song song là Tần, Sở, Tề, Yên, Hàn, Ngụy và Triệu. Trong số đó, Tần nổi bật với ưu thế vượt trội về quân sự, tổ chức nhà nước, kinh tế và địa lý. Khi Doanh Chính lên ngôi năm 246 trước Công nguyên, dù mới 13 tuổi, nước Tần đã sẵn sàng cho giai đoạn chinh phục cuối cùng. Sau khi nắm thực quyền, Doanh Chính lần lượt tiêu diệt Hàn, Triệu, Ngụy, Sở, Yên và Tề chỉ trong vòng chưa đầy một thập kỷ.

Việc Doanh Chính xưng Hoàng đế vào năm 221 trước Công nguyên không phải là sự kiện đột ngột, mà là kết quả tất yếu của gần bảy thế kỷ tích lũy, cải cách và chinh chiến của nước Tần. Trước khi trở thành đế quốc, Tần đã là lực lượng phá vỡ trật tự phong kiến nhà Chu, mở đường cho mô hình nhà nước trung ương tập quyền. Những thành tựu của nước Tần trong giai đoạn nhà Chu, từ cải cách thể chế, tổ chức quân đội, đến tư duy quản trị và chiến tranh, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Trung Hoa.

Có thể nói, nếu không có gần 676 năm tồn tại với 31 đời quân chủ, không có những giai đoạn âm thầm tích lũy sức mạnh ở vùng biên viễn, không có cuộc biến pháp mang tính cách mạng của Thương Ưởng và không có tinh thần thực dụng, sắt đá của các Tần vương thời Chiến Quốc, thì sẽ không bao giờ có Tần Thủy Hoàng – vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa. Nước Tần, trong vai trò một chư hầu của nhà Chu, đã trở thành kẻ đào huyệt cho trật tự cũ và đồng thời là người mở ra một kỷ nguyên hoàn toàn mới trong lịch sử Trung Quốc.

Vietbf @ Sưu tầm

Ngay từ khi Lý Tiểu Long bái võ sư nổi tiếng Diệp Vấn làm thầy, huyền thoại võ thuật Trung Quốc đã tiên đoán cậu học trò của mình là người đoản mệnh.

Lý Tiểu Long (Bruce Lee) là một trong những ngôi sao đầu tiên quảng bá võ thuật Trung Quốc ra thế giới và cũng là siêu sao điện ảnh châu Á nổi tiếng nhất ở Hollywood. Đáng tiếc là khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao, Lý Tiểu Long lại đột ngột qua đời ở tuổi 32, để lại nhiều tiếc nuối trong lòng người hâm mộ.

Thực ra, ngay từ khi Lý Tiểu Long bái võ sư nổi tiếng Diệp Vấn làm thầy, huyền thoại võ thuật Trung Quốc đã tiên đoán cậu học trò của mình là người đoản mệnh chỉ thông qua một ánh nhìn: “Cậu ấy đi mà gót chân không chạm đất, đây là tướng đoản mệnh". Không ai ngờ rằng câu nói của Diệp Vấn lại trở thành sự thật.


Tài năng võ thuật

Lý Tiểu Long xuất thân là một ngôi sao nhí. Khi mới được ba tháng tuổi, cậu bé họ Lý đã được tham gia bộ phim Kim Môn Nữ (Golden Gate Girl). Sau khi học xong tiểu học, anh vừa học vừa đóng phim. Tuy nhiên, Lý Tiểu Long không mấy hứng thú với việc học, niềm đam mê lớn nhất của anh là diễn xuất. Do đó, anh thường xuyên trốn học, thành tích cũng không tốt như bạn bè. Thậm chí, trong những năm đầu trung học, Lý Tiểu Long còn bị lưu ban.

Thấy con trai không có năng khiếu học tập, cha mẹ cũng không ép buộc anh phải thành đạt nhờ con đường học vấn. Trong khi đó, Lý Tiểu Long lại bộc lộ tài năng thiên bẩm trong võ thuật. Ngay từ nhỏ, anh đã học được các môn võ như Thái Cực Quyền, Hồng Quyền, Thái Lý Phật Quyền và thể hiện rất thuần thục.

Năm 1953, anh tình cờ gặp lại người bạn cũ là Trương Trác Khánh. Lúc đó, Trương đang học Vịnh Xuân Quyền và sư phụ của anh là võ sư huyền thoại Diệp Vấn. Khi nghe bạn kể về điều này, Lý Tiểu Long vô cùng ngưỡng mộ và mong muốn được theo học Diệp Vấn. Nhờ sự giới thiệu của bạn, Lý Tiểu Long chính thức bái sư và bắt đầu nghiêm túc học tập Vịnh Xuân Quyền.

Mỗi ngày sau giờ tan học, Lý Tiểu Long đều hăng hái chạy đến võ quán, đặt cặp sách xuống và ngay lập tức luyện tập. Chứng kiến sự nỗ lực không ngừng nghỉ ấy, Diệp Vấn ngày càng thêm trân trọng và chú ý đến cậu học trò này.


Lời tiên đoán đoản mệnh

Từ khi trở thành đệ tử của Diệp Vấn, Lý Tiểu Long luyện tập Vịnh Xuân Quyền rất chăm chỉ. Mỗi ngày anh dành luyện tập nhiều hơn những đệ tử khác bỏ ra trong cả một tuần. Chứng kiến niềm đam mê võ thuật của cậu học trò họ Lý, Diệp Vấn rất hài lòng. Ông không chỉ đánh giá cao tài năng thiên bẩm của Lý Tiểu Long mà còn thường xuyên tận tình chỉ dạy.

Trong quá trình huấn luyện, Diệp Vấn phát hiện Lý Tiểu Long có dáng đi rất đặc biệt, khác hẳn với những người bình thường. Dù bước đi trên nền đất bằng phẳng, nhưng gót chân Lý Tiểu Long vẫn nhún nhảy lên xuống. Cảm thấy kỳ lạ, Diệp Vấn nửa đùa nửa thật nói với học trò của mình: "Con đi mà gót chân không chạm đất, đây là tướng đoản mệnh đấy!".


Võ sư Diệp Vấn là sư phụ của Lý Tiểu Long
Thế nhưng, Lý Tiểu Long không mảy may bận tâm, chỉ xem đó như một câu bông đùa vô thưởng vô phạt. Anh chưa bao giờ tự hỏi tại sao dáng đi của mình lại khác biệt như vậy. Lý Tiểu Long chỉ tập trung vào tập luyện, chinh phục những động tác khó nhất trong võ thuật. Khi đó, Diệp Vấn cẩn trọng nhắc nhở học trò: “Hãy luôn biết lượng sức mình”.

Với Lý Tiểu Long, chưa bao giờ tồn tại bốn chữ “lượng sức mà đi”. Bất kể làm gì, anh đều muốn đạt đến sự hoàn hảo tuyệt đối. Khi đóng phim, chỉ vì một động tác chưa đạt yêu cầu, anh sẵn sàng quay đi quay lại vô số lần, cho đến khi bản thân cảm thấy hài lòng.

Vietbf @ Sưu tầm

Khi đế chế Áo - Hung sụp đổ, những báu vật vô giá thuộc về gia tộc Habsburg cũng biến mất, bao gồm cả “Viên kim cương Florentine” huyền thoại. Giờ đây, phần lớn kho báu đã xuất hiện trở lại trong một két sắt ở Canada. Hành trình lưu lạc của những cổ vật này như thế nào?

Sáng 1/11/1918, tình hình trở nên gấp rút, Hoàng đế Karl I (vị vua cuối cùng của Đế chế Áo - Hung) đã gọi Bá tước Leopold Berchtold để giao cho một nhiệm vụ nhạy cảm: Bí mật mang những món trang sức của gia tộc Habsburg ra khỏi đất nước. Và trong tình cảnh hỗn loạn đó, vị đại quản gia đã mang hàng chục món đồ quý hiếm từ kho bạc hoàng gia tại Hofburg (Vienna) qua biên giới Thụy Sĩ an toàn vào ngày 4/11.

Trong số các hiện vật có vương miện kim cương của Hoàng hậu Elisabeth, một chiếc vòng tay kim cương với viên ngọc lục bảo lớn mà Hoàng hậu Maria Theresa thường đeo trong những chuyến đi xe trượt tuyết lễ hội. Đặc biệt là “Viên kim cương Florentine” huyền thoại, một loại đá quý tuyệt đẹp, to bằng quả óc chó được cho là phát sáng màu vàng. Với trọng lượng 137 carat, nó được cho là viên kim cương lớn thứ tư trên thế giới. Nhưng chỉ 3 năm sau, kho báu đã biến mất không dấu vết. Kể từ đó, không ít huyền thoại và thuyết âm mưu xoay quanh số phận của nó được lan truyền.

Tuy nhiên, vào một ngày đầy nắng mùa thu năm 2025, ông Karl Habsburg (64 tuổi) - cháu trai vị Hoàng đế cuối cùng của Áo tiết lộ: “Viên kim cương Florentine đang được cất giữ trong két sắt của một ngân hàng ở Canada cùng với những món trang sức khác của gia đình”. Ông cũng cho biết, Hoàng hậu Zita (bà nội của ông, bà quả phụ của Hoàng đế Karl I) đã mang những món trang sức đó đến Canada cách đây nhiều thập kỷ, đựng trong một chiếc vali nhỏ màu nâu. Ông nói rằng nơi cất giấu là ở tỉnh Quebec và ông đã đích thân nhìn thấy chúng. Đây là một tin tức khiến nước Áo xôn xao, không chỉ đối với giới sử học mà cả các chính trị gia. “Nói một cách chính xác, số trang sức đó chưa bao giờ biến mất. Chỉ là rất ít người biết nó ở đâu” - ông Karl Habsburg nói và cho biết thêm.

Ông Habsburg kể, năm 2024, hai người anh em họ của ông liên lạc và nói rằng có chuyện cần bàn bạc. Họ cho hay, bà Zita đã ra lệnh rằng, tung tích của viên kim cương và những món trang sức khác phải được giữ bí mật, ít nhất là cho đến lễ kỷ niệm 100 năm ngày mất của Hoàng đế Karl I (ông qua đời khi đang lưu vong trên đảo Madeira vào ngày 1/4/1922). Họ chính là 2 thành viên nam duy nhất trong gia đình được biết về bí mật này.

Người ta tin rằng “Viên kim cương Florentine” thuộc về Charles the Bold - Công tước xứ Burgundy (thế kỷ 15). Ông đã mang theo viên đá quý này khi hy sinh trong trận Nancy gần 550 năm trước. Sau đó, nó thuộc sở hữu của gia tộc Medici. Qua vài phen lưu lạc, viên đá đã rơi vào tay nhà Habsburg.

Khi Francis Stephen lên ngôi Hoàng đế vào năm 1745, ông đã cho gắn viên đá lên vương miện của Hoàng hậu Maria Theresa. Năm 1810, nữ Công tước Marie-Louise nước Áo đã nhận được viên ngọc này làm quà cưới khi kết hôn với Hoàng đế Pháp Napoleon Bonaparte. Khi triều đại của Napoleon kết thúc vào năm 1814, Marie-Louise trở về Áo và mang theo viên đá quý.

Về thời điểm viên kim cương biến mất năm 1921, hãy hình dung về một gia đình hoàng gia đang tháo chạy. Họ đã thất bại trong việc giành lại quyền lực ở Hungary năm đó. Sau khi bị giam giữ ở Hungary, họ đã bị đưa xuống sông Danube trên các tàu Anh, qua Biển Đen và vào Địa Trung Hải. Bà Zita - vị Hoàng hậu cuối cùng của Áo đã chạy trốn cùng 8 đứa con. Gia đình họ đến đảo Madeira của Bồ Đào Nha ở Đại Tây Dương. Tại đó, Hoàng đế Karl I qua đời vì bệnh viêm phổi. Bà Zita cùng các con chuyển đến xứ Basque và sau đó đến Bỉ. Bắt đầu từ giữa những năm 1930, Otto (con trai cả của bà, cha của Karl Habsburg) đã trở thành một người chống đối Đức Quốc xã. Ông bị bức hại và năm 1940 gia đình họ một lần nữa phải trốn chạy vì chiến tranh. Họ đi qua Bordeaux đến biên giới Tây Ban Nha, nơi hàng trăm người tị nạn đang chờ đợi để vượt biên, nhưng cửa khẩu đã bị đóng. Một lính biên phòng đã nhận ra cựu Hoàng hậu và cho phép bà đi qua. Năm đó, bà định cư tại Canada ở vùng ngoại ô Sillery của thành phố Quebec. Không khó để hình dung trong hành trình loạn lạc ấy, người phụ nữ thanh tú luôn mang bên mình chiếc vali da màu nâu.

Karl Habsburg từng là nghị sĩ phi đảng phái của Nghị viện châu Âu thuộc Đảng Nhân dân Áo. Ông là một doanh nhân và tham gia bảo vệ các di sản văn hóa trên khắp thế giới. Khi bà nội qua đời, ông mới 28 tuổi. Ông kể, trong hầm mộ hoàng gia, nơi an nghỉ của gia tộc Habsburg, quan tài của bà Zita được đặt trên bệ cao hơn so với những người trong hoàng gia được an táng gần đây nhất.

Nỗi lo thất lạc lần nữa

A.E. Köchert là cửa hàng kim hoàn chuyên làm đồ trang sức cho Hoàng gia và chỉ cách kho bạc ở Hofburg vài phút đi bộ. Thay mặt cho gia tộc Habsburg, Christoph Köchert (đồng sở hữu cửa hàng ở thế hệ thứ sáu) gần đây đã đến Canada với một chiếc cân carat cầm tay, một khúc xạ kế và một máy kiểm tra kim cương điện tử. Nhiệm vụ của ông là xác định xem những món đồ trong két sắt có thực sự là kho báu đã bị mất tích từ lâu hay không. “Đó là một khoảnh khắc tuyệt vời, có lẽ là một trong những khoảnh khắc bạn chỉ trải qua một lần trong đời” - ông Köchert kể về lần đầu tiên nhìn thấy những thứ bên trong vali.

Một số món đồ trong bộ sưu tập được chế tác, bổ sung hoặc gia công bởi chính tổ tiên của ông Christoph Köchert. Ông lấy ví dụ, một chiếc đồng hồ được đặt trong một viên ngọc lục bảo hình quả lê lớn là món quà Hoàng hậu Maria Theresa đã tặng cho con gái Marie Antoinette - người sau này trở thành Hoàng hậu của nước Pháp và bị xử tử trên máy chém. Viên kim cương và 15 món đồ khác trong két sắt là hàng thật, ông Köchert không nghi ngờ gì về điều đó.

Ông Karl Habsburg nói rằng, những món trang sức nên được trưng bày, nhưng hiện tại là ở Canada chứ không phải ở Áo. “Chúng tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn tới Canada vì sự bảo vệ mà bà của chúng tôi đã nhận được ở đó” - ông Habsburg nói thêm. Trong nội bộ gia tộc Habsburg cũng có lo ngại rằng Cộng hòa Áo có thể khẳng định quyền sở hữu đối với số trang sức gia truyền đã bị cất giấu hơn 100 năm. Sau khi đế chế sụp đổ, các vật dụng của gia tộc Habsburg được lưu giữ tại Áo được tuyên bố là tài sản nhà nước. Sau khi Đức Quốc xã sáp nhập Áo vào năm 1938, chính quyền Đức Quốc xã ở Berlin tuyên bố sở hữu tài sản của Habsburg, nhưng sau khi Thế chiến 2 kết thúc, Áo đã tiếp tục tuyên bố chủ quyền.

Một nhân vật khác cần nhắc đến là nhà sử học người Anh Richard Basset, tác giả của 2 cuốn sách về gia tộc Habsburg và là người Anh cuối cùng phỏng vấn Hoàng hậu Zita trước khi bà qua đời vào năm 1989. Bài báo của Basset khẳng định số trang sức này là “tài sản riêng tư”. Hơn nữa, luật của Áo không thể liên quan đến vấn đề chủ sở hữu hợp pháp của những món trang sức nằm ở nước ngoài.

Khi xem xét “Viên kim cương Florentine” ở Canada, thợ kim hoàn Christoph Köchert nhận thấy viên ngọc bị lỏng lẻo. Có khả năng ai đó đã định bán riêng viên đá quý này, thậm chí có thể tìm cách chia nhỏ nó như được mô tả trong hồi ký của nhà buôn kim cương người Thụy Sĩ Sondheimer. Bộ sưu tập những món trang sức được cất giữ trong két an toàn ở Canada vẫn thiếu 1 vương miện kim cương với 1 viên kim cương 44 carat, 1 bộ vương miện ngọc lục bảo, hoa cài áo, vòng cổ… Liệu có phải vương miện đã bị vỡ thành từng mảnh và bán đi không, hay còn một kho báu. Habsburg nào khác đang ẩn giấu? Đó là câu hỏi vẫn nằm trong màn bí ẩn.

Vietbf @ Sưu tầm