Ngày 3/1, mưa lớn kết hợp triều cường được cho là mạnh nhất trong 20 năm đã gây ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều khu vực phía Bắc bang California (Mỹ), khiến hoạt động giao thông trên nhiều tuyến đường bị gián đoạn và nhiều người mắc kẹt trong ô tô.
Một tuyến đường bị ngập lụt sau những trận mưa lớn tại Corcoran, California, Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo Trung sĩ Michael Dobbins thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Marin, các tuyến đường dài khoảng 20 km từ khu vực Sausalito đến San Rafael đã bị ngập sâu sau khi mưa xối xả trút xuống đúng thời điểm xuất hiện “Thủy triều vua” dâng cao nhất trong hơn 2 thập kỷ. Lực lượng chức năng được triển khai khẩn cấp để giải cứu nhiều phương tiện mắc kẹt trong dòng nước dâng cao từ 1,1 - 1,2 mét.
Trước tình hình trên, chính quyền các cộng đồng phía Bắc thành phố San Francisco khuyến cáo người dân ở yên trong nhà cho đến khi nước rút. Trong khi đó, Cơ quan Thời tiết Quốc gia (NWS) Mỹ ban hành cảnh báo lũ lụt đến chiều 3/1 theo giờ địa phương và duy trì các khuyến cáo an toàn đến chiều 4/1 đối với khu vực San Francisco.
Tại hạt Santa Barbara, hoạt động giao thông trên nhiều tuyến đường cũng bị gián đoạn do ngập lụt. Một tuyến đường cao tốc huyết mạch gần thành phố Goleta đã bị chặn do nhiều vụ lở đất. Văn phòng Cảnh sát trưởng của hạt xác nhận 1 nam giới đã tử vong do nước cuốn trong cơn bão.
NWS dự báo những đợt mưa liên tiếp sẽ tiếp tục trút xuống bang California vào hai ngày đầu tuần tới.
Hiện tượng “Thủy triều vua” xảy ra khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất cùng nằm trên một đường thẳng, đồng thời Mặt Trăng tiến tới vị trí gần Trái Đất nhất. Điều này tạo ra lực hấp dẫn cực lớn, khiến mực nước biển dâng cao bất thường.
Song hành cùng đà tăng kỷ lục của nhóm cổ phiếu công nghệ trong năm 2025, dàn lãnh đạo các tập đoàn này cũng nhanh tay quy đổi khối tài sản khổng lồ “trên giấy” thành tiền mặt. Theo phân tích dữ liệu từ Bloomberg, tổng giá trị cổ phiếu được các nhân vật này bán ra đã vượt ngưỡng 16 tỷ USD.
Tỷ phú Jeff Bezos. Ảnh: AFP/TTXVN
Dẫn đầu xu hướng này là nhà sáng lập Amazon, ông Jeff Bezos. Trong hai tháng 6 và 7/2025, ông đã bán ra 25 triệu cổ phiếu, thu về 5,7 tỷ USD. Đứng ngay sau là cựu Giám đốc điều hành (CEO) Oracle, bà Safra Catz, với giá trị cổ phiếu bán ra đạt 2,5 tỷ USD; tiếp sau đó là ông Michael Dell, CEO của tập đoàn máy tính Dell Technologies, với 2,2 tỷ USD.
Tại Nvidia, ông Jensen Huang đã chứng kiến công ty của mình trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mức vốn hóa 5.000 tỷ USD. Cùng lúc đó, ông cũng bán ra lượng cổ phiếu trị giá 1 tỷ USD.
Tương tự, CEO của Arista Networks, bà Jayshree Ullal, đã thu về gần 1 tỷ USD khi nhu cầu các thiết bị mạng tốc độ cao của công ty tăng vọt, qua đó đưa giá trị tài sản ròng cá nhân của bà vượt mốc 6 tỷ USD.
Hầu hết các giao dịch kể trên đều được thực hiện thông qua những kế hoạch bán cổ phiếu đã được đăng ký và phê duyệt từ trước, chứ không phải là những quyết định mang tính nhất thời. Trong danh sách này còn có ông chủ Meta Mark Zuckerberg với 945 triệu USD cổ phiếu được bán thông qua quỹ của mình. Trong khi đó, CEO Nikesh Arora của Palo Alto Networks và người đồng sáng lập Robinhood Baiju Bhatt mỗi người cũng bỏ túi hơn 700 triệu USD.
Điểm chung xuyên suốt các thương vụ này chính là làn sóng tăng trưởng mạnh mẽ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) - động lực chính liên tục thúc đẩy giá cổ phiếu công nghệ lên những tầm cao mới trong suốt năm qua.
Đêm thứ Bảy ở Cúcuta (Colombia) bỗng khác thường. Trên những con phố sát biên giới, đám đông tụ lại, bật nhạc, nhảy múa, hô vang những câu khẩu hiệu về “đức hạnh” và một “Venezuela tự do”. Tin lan nhanh như gió: Tổng thống Nicolás Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự, và với một bộ phận người Venezuela tha hương, đó là khoảnh khắc họ chờ đợi đã quá lâu.
Một chàng bồi bàn 23 tuổi, quê bang Táchira, sống ở Colombia bảy năm, nói cảm giác ấy “không thể diễn tả” – như chỉ qua một đêm, hạnh phúc ập đến khi “bóng tối chuyển thành ánh sáng”, như thể cơn bão cuối cùng cũng chịu dừng. Với anh, đây là bước tiến mở ra cơ hội cho những người Venezuela khắp thế giới đã chịu đựng mất mát và đắng cay suốt nhiều năm.
Giữa đám đông, một người đàn ông lớn tuổi từ miền đông Venezuela cũng gọi đó là “ngày giải phóng khỏi một kẻ độc tài”, và ông nói về điều giản dị nhất nhưng xa xỉ nhất: người ta sẽ trở về, sẽ tìm việc, sẽ quay lại quê hương, gia đình sẽ đoàn tụ. “Cảm ơn Chúa,” ông nói, “sẽ không còn cảnh người Venezuela bị rải ra khắp thế giới nữa.” Niềm vui có điều kiện: “một cái đầu đã rơi xuống, nhưng đường còn dài”
Không phải ai ăn mừng cũng tin mọi thứ sẽ đổi thay ngay lập tức. Một phụ nữ 42 tuổi, là người lưu vong chính trị, gọi đây là ngày hội – “một trong những cái đầu đầu tiên đã rơi xuống” – nhưng cảnh báo chặng đường phía trước còn rất dài. Bà kêu gọi thế giới ủng hộ, lắng nghe và nhìn thấy niềm vui của họ, để hiểu rằng những điều Maduro từng tuyên bố “chưa bao giờ là sự thật”. Và trong lời nói của bà, có một khát vọng không dành cho khẩu hiệu: tất cả đều muốn trở lại Venezuela, xây tương lai cho con cháu. “Bị kéo khỏi giường ngủ” tới “perp walk”: những gì được tường thuật về hành trình của Maduro
Theo những thông tin được thuật lại sau đó, câu chuyện của Maduro rẽ sang một hướng không ai tưởng tượng nổi trong vài giờ đồng hồ.
Rạng sáng hôm qua, Tổng thống Donald Trump thông báo Maduro và vợ là Cilia Flores đã bị “bắt và đưa ra khỏi đất nước”. Hai nguồn tin am hiểu cho biết họ bị kéo khỏi phòng ngủ giữa đêm, khi đang ngủ. Vài giờ sau, ông Trump đăng một bức ảnh cho thấy Maduro trên tàu chiến USS Iwo Jima, mặc bộ đồ thể thao màu xám, tay cầm chai nước; trên mặt có bịt mắt màu đen và đeo tai nghe.
Sau đó, Maduro được nhìn thấy khi xuống máy bay tại căn cứ Stewart Air National Guard Base ở New York, hộ tống bởi hơn một chục đặc vụ liên bang mặc đồ đen. Từ đó, ông được đưa tới Manhattan bằng trực thăng, rồi tiếp tục bay trực thăng sang Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn – nơi hiện ông bị giam giữ.
Không lâu sau, tài khoản phản ứng nhanh chính thức của Tòa Bạch Ốc đăng video giống như cảnh “perp walk”. Trong video, Maduro mặc áo hoodie đen và quần tối màu, nói “good night” và chúc “Happy New Year” bằng tiếng Anh với những người trong phòng – một câu chúc nghe như lạc giọng giữa bối cảnh khóa sắt và ánh đèn lạnh.
Có những cú rơi không cần dàn dựng. Nicolás Maduro – người từng sống trong vòng vây xa hoa, quyền lực và đoàn tùy tùng – giờ bị đưa thẳng tới Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn, New York: một nơi mà chỉ nghe tên thôi, giới luật sư đã nhăn mặt. Theo thông tin được công bố, ông và vợ bị bắt trong một chiến dịch do Mỹ tiến hành tại Venezuela, rồi bị áp giải về New York để đối mặt cáo buộc liên quan ma túy; dự kiến ra tòa liên bang ở Manhattan trong những ngày tới.
Đoàn xe tiến vào MDC dưới lớp an ninh dày đặc, như một dấu chấm hết lạnh tanh cho đời “lãnh tụ” vốn quen phát biểu trên bục cao, ăn bò dát vàng, không quen nghe tiếng khóa sắt khép lại sau lưng. “Nhà giam kinh hoàng” của những cái tên từng làm nước Mỹ chấn động
MDC Brooklyn bị mô tả là “bẩn thỉu”, “kinh hoàng” trong lời kể của nhiều luật sư và người từng bước qua cánh cửa đó. Nơi này nổi tiếng vì thiếu nhân sự trầm trọng, bạo lực trong trại giam, và những sự cố mất điện khiến mọi thứ rơi vào hỗn loạn. Được xây từ thập niên 1990 để giảm tải quá tải nhà tù liên bang, MDC dần trở thành “điểm đến bất đắc dĩ” cho các bị can/bị cáo đình đám: từ ca sĩ R. Kelly, “Pharma Bro” Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Sam Bankman-Fried, cho đến ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs; thậm chí cả những nhân vật bị nghi là trùm băng đảng ma túy cũng từng bị giữ tại đây.
Cuối năm 2024, luật sư của Combs từng nói trước tòa rằng MDC là một nơi cực kỳ khó khăn cho phạm nhân, và việc chuẩn bị bào chữa trong bối cảnh đó gần như là một cuộc chiến thứ hai – cuộc chiến để còn… đủ bình tĩnh mà ra tòa.
Bóng tối 2019 và hai cái chết gây rúng động năm 2024
Ở MDC, bạo lực không phải tin đồn truyền miệng; nó là nỗi lo thường trực. Năm 2024, nhà giam này ghi nhận những vụ việc nghiêm trọng: có phạm nhân bị sát hại, có người chết sau một cuộc ẩu đả, và cơ quan công tố liên bang đã phải công bố các vụ truy tố liên quan những tội ác bạo lực xảy ra ngay trong trại.
Nhưng MDC không chỉ đáng sợ vì dao tự chế hay những cú đánh bất ngờ. Thứ ám ảnh nhất, đôi khi lại là… bóng tối. Năm 2019, một vụ mất điện kéo dài đã đẩy tù nhân vào tình trạng gần như tê liệt: tối tăm, lạnh giá, sinh hoạt đảo lộn, vệ sinh xuống cấp, nhà vệ sinh trục trặc. Sự kiện này dẫn tới điều tra và kiện tụng, rồi một thỏa thuận bồi thường cho hàng ngàn người bị ảnh hưởng – một bản cáo trạng âm thầm về điều kiện giam giữ mà chẳng cần lời văn hoa. Giáo hoàng Leo XIV: “Chủ quyền Venezuela phải được bảo đảm”
Trong khi Maduro bước vào cánh cửa thép ở Brooklyn, Vatican cũng vang lên tiếng nói khác – không phải tiếng hô hào, mà là lời nhắc về ranh giới. Giáo hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước những diễn biến tại Venezuela. Ngài kêu gọi con đường “công lý và hòa bình”, nhấn mạnh việc bảo đảm chủ quyền quốc gia, thượng tôn pháp luật được ghi trong Hiến pháp, tôn trọng quyền con người và quyền công dân.
Ngài cũng nhắc tới những người nghèo nhất – những người “chịu đau” rõ nhất khi kinh tế Venezuela lao dốc suốt nhiều năm. Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV từng cảnh báo về nguy cơ của một can thiệp quân sự; và ông Maduro, hồi tháng 10, cũng từng nói đã viết thư cho Tòa Thánh, mong góp phần giữ hòa bình. Trong nội bộ Vatican, Giáo hội Venezuela có ảnh hưởng nhất định, với những nhân vật ngoại giao gốc Venezuela và các hồng y từng có thời gian làm việc tại nước này.
Thế giới phản ứng: đồng thanh nói về “chủ quyền”, nhưng khác nhau ở chữ “giới hạn”
Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều lãnh đạo quốc tế đã lên tiếng. Đức nói cần tránh đẩy Venezuela vào bất ổn, kêu gọi một giải pháp chính trị và thận trọng trong đánh giá pháp lý. Ukraine đặt trọng tâm vào dân chủ, nhân quyền và quyền tự quyết của người Venezuela. Nghị viện châu Âu tiếp tục lập trường không coi Maduro là lãnh đạo hợp pháp, đồng thời nhắc lại yêu cầu tôn trọng luật quốc tế. Israel ca ngợi hành động của Mỹ như một bước đi “lịch sử”. Trong khi đó, Bắc Triều Tiên lên án gay gắt, gọi đây là hành động bá quyền và xâm phạm chủ quyền nghiêm trọng.
CUỘC TẤN CÔNG VENEZUALA VÀ BÓNG ĐÊM CỦA CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này.
Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại , một số câu hỏi đã được đặt ra là :
- " Liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp [/i][/color][/size][/b] và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp ?
Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không ?
Đây sẽ là đề tài bàn luận và tranh cãi ngay tại Mỹ và chính trường quốc tế trong những ngày tới, còn ở đây , có thể nhìn vào một lý do khác về cuộc biến động này .
Đó là trữ lượng dầu của Venezuela.
Là một quốc gia sản xuất dầu không đáng kể, tuy nhiên Venezuela lại sở hữu một trữ lượng dầu thô khổng lồ , khoảng hơn 300 tỷ thùng dầu hay một phần năm trữ lượng toàn thế giới, theo dữ liệu từ Cơ quan Thông Tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA).
Quốc gia Nam Mỹ có xấp xỉ 30 triệu dân này là quốc gia dầu lửa quan trọng của thế giới và cùng với Iran, Iraq, Kuwait và Saudi Arabia, Venezuela từng là một thành viên chủ chốt trong việc vận động và sáng lập khối OPEC từ thập niên 60s.
Từ giai đoạn Hugo Chávez nắm quyền cho đến Nicolás Maduro lên thay thế, sự kiểm soát và chính sách về trữ lượng dầu thô khổng lồ của Venezuela .
Venezuala không mấy gì thân thiện với Mỹ.
Mỹ đã tạo ra một áp lực nặng nề khi đưa ra một chính sách cấm vận và những biện pháp trừng phạt nặng nề với chính phủ Maduro từ hàng chục năm qua, leo thang từ nhiệm kỳ đầu của Donald Trump và trở nên vũ lực hơn trong năm nay qua các cuộc tấn công quân sự kể từ khi Nicolás Maduro từ chối từ bỏ quyền lực dưới áp lực của Hoa Kỳ.
Đó là lý do công luận có thể cho rằng :
- Trữ lượng dầu thô của Venezuela là mục đích quan trọng và hàng đầu của chiến dịch quân sự bắt sống tổng thống Maduro, sau lưng các cáo buộc bề mặt như :
- “ Khủng bố ma túy ”
- Tàng trữ vũ khí hay là một kẻ độc tài, vi phạm nhân quyền và tham nhũng…, dù những điều này đã và đang xảy ra dưới sự nắm quyền của Nicolás Maduro.
Bởi Maduro không phải là một lãnh tụ độc tài duy nhất trên thế giới và các dữ liệu có kiểm chứng cho thấy việc đưa ma túy và fentanyl từ Venezuela vào Mỹ không đáng kể [color=indigo ]so với [/color] với từ :
- Mexico và Columbia, hay các thủ phạm gián tiếp như :
- Trung Quốc cùng Ấn Độ, là nguồn cung cấp chính yếu các hoá chất và thiết bị sản xuất các chất độc hại này.
Lực lượng Delta Force - đơn vị tác chiến đặc nhiệm tinh nhuệ bậc nhất của Lục quân Mỹ thực hiện cuộc tấn công và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Delta Force còn được biết đến với tên chính thức Đội đặc nhiệm Biệt phái Delta số 1 (1st SFOD-D hay Delta) gắn liền với những chiến dịch đặc nhiệm tinh nhuệ và bí mật bậc nhất của Quân đội Mỹ. Lực lượng này được cho là chủ lực trong chiến dịch tối mật bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ diễn ra ngày 3/1.
Được thành lập năm 1977, Delta từng hoạt động dưới nhiều tên gọi khác nhau trong cơ cấu Bộ Chỉ huy tác chiến đặc biệt liên hợp (JSOC). Về mặt hành chính, đơn vị này trực thuộc Lục quân Mỹ, song quyền chỉ huy và kiểm soát tác chiến nằm trong tay JSOC.
Đặc nhiệm Delta Force của Mỹ. (Ảnh: US Army)
Delta chuyên đảm nhiệm nhiệm vụ chống khủng bố, hành động trực tiếp, giải cứu con tin và trinh sát đặc biệt. Phần lớn chiến dịch của đơn vị đều diễn ra trong bí mật, có mức độ rủi ro rất cao và triển khai theo chỉ đạo của những cấp lãnh đạo cao nhất của chính phủ Mỹ. Điều này phản ánh vai trò then chốt và tầm quan trọng chiến lược của Delta trong hệ thống an ninh - quốc phòng Mỹ.
Đặc nhiệm Delta ra đời như thế nào?
Từ làn sóng vụ khủng bố nghiêm trọng trong thập niên 1970, chính phủ Mỹ nhận thấy nhu cầu cấp bách phải xây dựng lực lượng chống khủng bố chuyên trách. Ý tưởng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Đại tá Charlie Beckwith - sĩ quan Mũ nồi xanh, người chịu ảnh hưởng sâu sắc từ mô hình tác chiến của Lực lượng Không quân Đặc nhiệm (SAS).
Sau nhiều năm kiên trì vận động và vượt qua không ít sự phản đối trong nội bộ, Lầu Năm Góc cùng nhiều tướng lĩnh cấp cao của Lục quân Mỹ cuối cùng trao cho Đại tá Beckwith quyền lãnh đạo đơn vị mới. Dưới sự chỉ đạo của ông, tài liệu quan trọng mang tên “Báo cáo Robert Redford” được soạn thảo, trong đó đề xuất quy trình tuyển chọn và huấn luyện gồm 4 giai đoạn, nhằm chứng minh việc xây dựng lực lượng tinh nhuệ, sẵn sàng tác chiến đòi hỏi thời gian và đầu tư nghiêm túc. Theo ước tính của Đại tá Beckwith, toàn bộ quá trình này cần khoảng 2 năm để hoàn thiện.
Những nỗ lực đó cuối cùng cũng đi đến kết quả khi Delta chính thức thành lập vào ngày 19/11/1977, đánh dấu sự ra đời của một trong những đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ và bí mật bậc nhất của quân đội Mỹ.
Tuy nhiên, trong thời gian chờ ứng viên hoàn tất quy trình tuyển chọn khắt khe, quân đội Mỹ đã triển khai một giải pháp tạm thời nhằm duy trì năng lực tác chiến. Nhiệm vụ này được giao cho Bob Mountel, biệt danh “Black Gloves”, khi đó đang phục vụ tại Nhóm Lực lượng Đặc biệt số 5.
Năm 1978, Mountel chọn ra tình nguyện viên và cho họ tham gia khóa huấn luyện kéo dài 6 tháng, bao gồm định hướng trên bộ và mang vác nặng trong môi trường núi non hiểm trở. Mục đích là để kiểm tra kỹ lưỡng thể chất và tinh thần của những ứng viên này.
Đến mùa thu năm 1979, Delta chính thức hoàn thiện cơ cấu tổ chức, ngay trước thềm cuộc khủng hoảng con tin Iran. Cuộc khủng hoảng này cùng với thất bại của Chiến dịch Eagle Claw sau đó đã phơi bày những hạn chế trong năng lực hỗ trợ tác chiến đặc biệt.
Từ thực tế đó, quân đội Mỹ đẩy mạnh việc phát triển đơn vị chuyên trách nhằm tăng cường sức mạnh cho Delta, nổi bật là Trung đoàn Không quân Đặc nhiệm số 160 còn được biết đến với tên gọi Biệt đội Đêm (Night Stalkers) và Đội SEAL số 6, đặt nền móng cho hệ thống tác chiến đặc biệt phối hợp chặt chẽ hơn trong những năm sau này.
Delta hành động nhanh, hiệu quả
Lịch sử hoạt động của Delta có sự khởi đầu không thuận lợi khi hứng chịu thất bại nặng nề ngay lần đầu ra quân trong chiến dịch "Vuốt đại bàng" nhằm giải cứu 52 con tin Mỹ bị Iran bắt giữ. Sau đó, Delta lấy lại danh tiếng khi tham gia chiến dịch năm 1993 nhằm bắt giữ lãnh đạo nhóm phiến quân Somalia Mohamed Farrah Aidid ở thủ đô Mogadishu và sau đó là cứu phi công lục quân Michael Durant sau khi trực thăng của người này bị rơi trong khi tham gia chiến dịch.
Ông Maduro bị bắt giữ, đưa đến Mỹ.
Kết quả, 5 đặc nhiệm Delta thiệt mạng trong vụ việc này cùng với 14 lính Mỹ thuộc các đơn vị khác. Bên cạnh đó, hàng trăm chiến binh Somalia và dân thường cũng thiệt mạng. Đặc biệt, Delta tham gia nhiều chiến dịch ở Afghanistan và Iraq. Họ cũng là lực lượng từng bắt sống cựu lãnh đạo Iraq Saddam Hussein.
Năm 2011, Delta rút khỏi Iraq khi lực lượng Mỹ rời khỏi nước này, nhưng có mặt thường xuyên trong những chiến dịch chống IS ở Iraq. Kể từ sau năm 2015, Delta từng tham gia nhiều chiến dịch tại Syria và thực hiện chiến dịch bắt Abu Sayyaf, kẻ quản lý các mỏ dầu bị IS chiếm ở miền đông Syria. Dù không bắt sống được Sayyaf, nhưng ETF bắt sống các tay chân thân tín của hắn và thu được nhiều tin tình báo quan trọng sau quá trình thẩm vấn.
Trước Abu Bakr al-Baghdadi, năm 2006, đặc nhiệm Delta và không quân Mỹ phối hợp tiêu diệt Abu Musab al-Zarqawi, thủ lĩnh mạng lưới al-Qaeda tại Iraq và cũng được coi là kẻ tiền nhiệm của Abu Bakr al-Baghdadi trước khi hắn biến tổ chức này thành IS.
Nhiệm vụ gây chú ý nhất của Delta là chiến dịch đột kích tiêu diệt thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi vào năm 2019. Bản thân chiến dịch này như phong cách hành động nhanh gọn của Delta khá hiệu quả: lúc đầu là đột nhập, sau đó là triển khai vụ đọ súng ngắn nhưng ác liệt.
Hiện tại, đội đặc nhiệm Delta có trụ sở ở căn cứ Fort Bragg bang North Carolina, chào đón mọi thành viên của lực lượng vũ trang, bao gồm cả quân đội Lực lượng Dự bị và Vệ binh Quốc gia. Tuy nhiên, giới lãnh đạo điều hành Delta thường đến từ Trung đoàn 75 Biệt kích của Lục quân có biệt danh là "Mũ nồi xanh".
Cùng với đó, hai năm một lần, Delta tổ chức khóa tuyển chọn thành viên kéo dài một tháng ở dãy núi Appalachian với sự tham gia của hàng trăm ứng viên đến từ lực lượng đặc nhiệm và các quân binh chủng khác nhau. Dù họ từng trải qua nhiều khóa huấn luyện khắc nghiệt trước đó, tỷ lệ trượt vẫn thường ở trên mức 90%. Các ứng viên hoàn thành khóa tuyển chọn vẫn có thể bị loại nếu không được hội đồng giám khảo đồng ý.
Sau khi vượt qua vòng loại, ứng viên phải tham gia Khóa huấn luyện Đặc nhiệm (OTC) kéo dài 6 tháng, nơi có 30 - 40% binh sĩ tiếp tục bị loại vì không thể theo kịp quá trình huấn luyện căng thẳng.
Câu hỏi hóc búa "Nhận tiền cả 1 triệu USD hay duy trì 1.000 USD/tuần đến hết đời" từ trường hợp của cô gái 20 tuổi khiến không ít người đau đầu.
Mới đây, Brenda Aubin-Vega (20 tuổi) sinh sống tại vùng Quebec, Canada, trúng giải độc đắc xổ số. Tuy nhiên, cô lại quyết định chọn phương án nhận tiền định kỳ thay vì cầm cục tiền mặt khổng lồ.
Khi so kết quả vé số, Aubin-Vega vô cùng sửng sốt khi biết mình trúng giải độc đắc. Công ty xổ số đưa ra hai phương án là nhận toàn bộ số tiền 1 triệu USD (khoảng 26,5 tỷ đồng) hoặc nhận tiền định kỳ 1.000 USD/tuần (khoảng 26,5 triệu đồng) suốt đời.
Sau khi tham khảo ý kiến gia đình, cô thông báo với công ty xổ số rằng mình sẽ nhận giải thưởng dưới dạng khoản thanh toán 1.000 USD/tuần thay vì nhận 1 triệu USD một lần.
Quyết định này ngay lập tức làm dấy lên một cuộc tranh luận nảy lửa trên mạng xã hội Canada. Nhiều người cho rằng đây là một bước đi sai lầm về mặt tài chính. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, lựa chọn của Aubin-Vega mang lại cả những ưu điểm và rủi ro.
Cô gái trẻ chọn nhận 1.000 USD/tuần và sẽ có khoảng 3,1 triệu USD ở tuổi 80.
Một trong những điểm thuận lợi nhất của Aubin-Vega là cô sống tại Canada. Tiền trúng số không phải chịu thuế. Nếu chọn nhận 1 triệu USD, cô sẽ được cầm trọn vẹn số tiền đó.
Tuy nhiên, bằng cách chọn nhận 1.000 USD/tuần, cô tự tạo cho mình một mức lãi suất hàng năm khoảng 5,2%. Để so sánh, trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Canada hiện chỉ có lãi suất 3,4%. Như vậy, cô đang sở hữu một tài sản có độ an toàn cao như trái phiếu nhưng mang lại lợi nhuận hấp dẫn hơn nhiều.
Độ tuổi cũng là một lợi thế lớn của Aubin-Vega. Ở tuổi 20, nếu nhận tiền định kỳ, cô sẽ đạt mốc 1 triệu USD vào năm 39 tuổi và tổng số tiền nhận được có thể lên tới 3,1 triệu USD khi cô 80 tuổi.
Ngoài ra, việc nhận "lương tuần" giúp cô tránh khỏi sự nhòm ngó của những kẻ đào mỏ. Như một người dùng nhận xét: "Lợi thế của việc không nhận cục tiền lớn là đám 'kền kền' sẽ không bu quanh bạn. Đó là cách duy nhất để bạn vừa trúng triệu đô mà vẫn sống yên ổn".
Ngược lại, các chuyên gia tài chính chỉ ra rằng việc từ chối 1 triệu USD tiền mặt làm mất đi tính linh hoạt trong đầu tư. Với số tiền ít ỏi, cô bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng tài sản.
Nếu đem 1 triệu USD đầu tư vào các quỹ chỉ số với lãi suất kỳ vọng 7%/năm, Aubin-Vega có thể trở thành triệu phú chỉ sau 10 năm. Lúc đó, số tiền lãi cô rút ra hàng năm sẽ lớn hơn nhiều so với con số 1.000 USD/tuần hiện tại.
Ngoài ra, áp lực lạm phát là rủi ro lớn nhất. Sức mua của 1.000 USD hôm nay chắc chắn sẽ khác xa 30 năm tới. Với tỷ lệ lạm phát giả định 2%/năm, giá trị của khoản tiền này sẽ giảm đi một nửa khi cô bước sang tuổi 56.
Về mặt tâm lý, trở thành triệu phú ở tuổi 20 có sức nặng và vị thế hoàn toàn khác so với việc phải đợi đến năm gần 40 tuổi mới chạm mốc đó. Lựa chọn của Aubin-Vega cho thấy sự ưu tiên cho sự an toàn và kỷ luật tài chính thay vì mạo hiểm để tối ưu hóa lợi nhuận.
Tuy nhiên, một vài chuyên gia lại chỉ ra trong thế giới của những người trúng số vốn thường rơi vào cảnh phá sản sau vài năm. Một nguồn thu nhập ổn định "chảy vào túi" mỗi tuần là tấm lưới bảo hiểm vững chắc nhất cho tương lai của cô gái trẻ.
Hiện nay, câu hỏi hóc búa "Nhận tiền cả 1 triệu USD hay duy trì 1.000 USD/tuần đến hết đời" vẫn đang được nhiều người tranh luận.
Sau nhiều tháng gia tăng sức ép quân sự và kinh tế, rạng sáng 3/1 (giờ địa phương), quân đội Mỹ đã không kích nhiều mục tiêu trên khắp Venezuela. Ít giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores và đưa họ sang New York.
Trực thăng bay qua khu vực khói bốc lên từ loạt vụ nổ ở thủ đô Caracas, Venezuela, ngày 3/1/2026. Ảnh: Reuters/TTXVN
Các phóng viên AFP tại hiện trường cho biết tiếng nổ đầu tiên vang lên tại thủ đô Caracas và khu vực lân cận vào gần 2 giờ sáng, kèm theo tiếng máy bay bay ở tầm thấp. Các đợt tấn công kéo dài đến khoảng 3 giờ 15 phút. Hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội ghi nhận trực thăng xuất hiện trong đêm, tên lửa đánh trúng mục tiêu, tạo ra cột khói và lửa lớn.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump xác nhận Washington đã thực hiện thành công một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Venezuela, đồng thời nhấn mạnh ông Maduro và phu nhân đã bị bắt giữ. Khoảng 5 giờ sau khi chiến dịch bắt đầu, Thượng nghị sĩ Mỹ Mike Lee dẫn lời Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chiến dịch đã kết thúc sau khi ông Maduro bị giam giữ.
Trên kênh Fox News, Tổng thống Trump cho biết lực lượng Mỹ đã ghi nhận một số người bị thương, song không có trường hợp thiệt mạng. Ông cũng nói Mỹ đã chờ 4 ngày để thời tiết thuận lợi hơn trước khi tiến hành chiến dịch, đồng thời cho biết Washington sẽ tham gia mạnh mẽ vào ngành công nghiệp dầu khí của Venezuela.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López phát biểu trên truyền hình quốc gia, bác bỏ lý do Mỹ cho rằng chiến dịch nhằm chống ma túy, khẳng định mục tiêu thực sự là áp đặt thay đổi chính quyền hợp pháp tại Caracas và kiểm soát các nguồn tài nguyên chiến lược.
Các nhà quan sát nhận định đây là bước leo thang chưa từng có trong chiến dịch gây sức ép kéo dài nhiều tháng của Mỹ đối với Venezuela.
Các mục tiêu bị tấn công
Một trong những mục tiêu chính là Fort Tiuna, khu phức hợp quân sự lớn nhất Venezuela, nằm ở phía nam thủ đô Caracas, nơi đặt trụ sở Bộ Quốc phòng, học viện quân sự và khu nhà ở của binh sĩ.
Phóng viên AFP ghi nhận lửa và các cột khói lớn bốc lên từ khu vực này. Một số phương tiện quân sự bị hư hại, trong khi nhiều người dân mang theo hành lý rời khỏi khu vực lân cận.
Ngoài Fort Tiuna, căn cứ không quân La Carlota ở phía đông Caracas cũng bị không kích. Tại đây, một xe bọc thép và một xe buýt bị cháy. Các vụ nổ khác được ghi nhận tại thành phố cảng La Guaira, thành phố Maracay, thị trấn ven biển Higuerote và khu vực gần biên giới Colombia.
Ông Lopez cáo buộc lực lượng Mỹ đã phóng tên lửa và rocket vào các khu dân cư. Chính phủ Venezuela xác nhận có cả dân thường và quân nhân thương vong, song chưa công bố con số cụ thể. Các cơ quan chức năng vẫn đang thống kê số người thiệt mạng và bị thương.
Thông tin về Tổng thống Maduro
Tổng thống Trump khẳng định ông Maduro và phu nhân đã bị bắt và đưa ra khỏi Venezuela. Tuy nhiên, chi tiết về quá trình bắt giữ hiện chưa được công bố. Trước đó hai ngày, ông Maduro vẫn xuất hiện trên truyền hình tại Caracas.
Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez đã trở thành quyền Tổng thống, kêu gọi Mỹ cung cấp bằng chứng về tình trạng của Tổng thống Maduro và phu nhân.
Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết Tổng thống Maduro và phu nhân đã bị truy tố tại Toà án liên bang Khu vực phía Nam bang New York. Tuy nhiên, bà Bondi chưa nêu rõ các cáo buộc cụ thể.
Trước đó cùng ngày, tờ The Wall Street Journal đưa tin Tổng thống Maduro có thể sẽ phải đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy cấp độ liên bang tại Mỹ. Năm 2020, ông Maduro và các quan chức cấp cao trong Chính phủ Venezuela đã bị các cơ quan chức năng Mỹ truy tố với cáo buộc điều hành một tổ chức buôn bán cocaine. Tổng thống Maduro đã bác bỏ mọi cáo buộc.
Phản ứng quốc tế
Nhiều quốc gia đã lên tiếng bày tỏ quan ngại về diễn biến tại Venezuela. Nga, Iran và Cuba phản đối các hành động quân sự của Mỹ.
Bộ Ngoại giao Nga ra đã tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án hành động vũ trang nhằm vào Venezuela do Mỹ thực hiện. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga khẳng định: “Trong tình hình hiện tại, điều quan trọng là cần ngăn chặn tình hình leo thang hơn nữa và tập trung tìm giải pháp cho tình hình thông qua đối thoại”. Tuyên bố cho rằng Venezuela cần phải được đảm bảo quyền tự quyết định vận mệnh của mình mà không có bất kỳ sự can thiệp quân sự nào từ bên ngoài, đồng thời nhấn mạnh cần thiết phải duy trì nền hòa bình ở khu vực Mỹ Latinh.
Tại Mỹ Latinh, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva lên án cuộc tấn công, cho rằng đây là xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo tiền lệ nguy hiểm. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng thông qua Liên hợp quốc, đồng thời sẵn sàng thúc đẩy đối thoại để giải quyết cuộc khủng hoảng.
Cùng ngày, Chính phủ Mexico khẳng định các hành động quân sự của Mỹ trên lãnh thổ Venezuela vi phạm Điều 2 của Hiến chương Liên hợp quốc. Mexico nhấn mạnh đối thoại và đàm phán là công cụ hiệu quả duy nhất để giải quyết những khác biệt giữa Mỹ và Venezuela, đồng thời tái khẳng định sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại, hòa giải hoặc hỗ trợ góp phần duy trì hòa bình khu vực.
Tổng thống Chile Gabriel Boric kêu gọi một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng. Ông tái khẳng định cam kết của nước này đối với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bao gồm cấm sử dụng vũ lực, không can thiệp, giải quyết hòa bình các tranh chấp quốc tế và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia.
Bộ Ngoại giao Uruguay bày tỏ phản đối sự can thiệp quân sự của một quốc gia vào lãnh thổ của quốc gia khác và tái khẳng định tầm quan trọng của việc tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Từ châu Âu, Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi Mỹ kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu, bà Kaja Kallas, trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cũng kêu gọi Washington kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Trái lại, Tổng thống Argentina Javier Milei công khai ủng hộ các cuộc không kích của Mỹ.
Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu, kêu gọi người dân đoàn kết chống lại “sự xâm lược từ bên ngoài” và coi đây là “cuộc đấu tranh vì tự do”. Dù ông Maduro đã bị bắt, các thể chế và quân đội Venezuela vẫn hoạt động.
Kể từ nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã đưa Venezuela vào trọng tâm chính sách đối ngoại, theo đuổi chiến lược gia tăng sức ép đối với chính quyền Maduro. Washington cáo buộc Caracas liên quan đến buôn lậu ma túy và nhập cư trái phép, treo thưởng 50 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông Maduro, liệt một số băng nhóm vào danh sách tổ chức khủng bố, tăng cường hiện diện quân sự quanh Venezuela và thu giữ các tàu dầu.
Trong khi đó, Tổng thống Maduro nhiều lần khẳng định Venezuela không mong muốn xung đột quân sự và từng tuyên bố sẵn sàng chào đón đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực dầu khí.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) được cho là đã bí mật hướng dẫn Ukraine nhắm vào những điểm then chốt trong hệ thống lọc dầu của Nga cũng như 'hạm đội ngầm' giúp Moscow né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.
Dù chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây thu hẹp hỗ trợ quân sự cho Ukraine, các nguồn tin cho hay giới tình báo và quân đội Mỹ vẫn tìm cách kìm hãm năng lực quân sự của Nga.
Cụ thể, từ tháng 6, CIA được cho là đã cung cấp thông tin tình báo chi tiết phục vụ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu sâu trong lãnh thổ Nga, theo The Telegraph dẫn lời các quan chức Mỹ.
Khói bốc lên nghi ngút sau khi UAV của Ukraine tấn công một nhà máy lọc dầu tại vùng Ryazan (Nga) ngày 13.3.2024
ẢNH: REUTERS
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump ngày càng tỏ ra thất vọng trước việc Tổng thống Nga Vladimir Putin chưa sẵn sàng đàm phán và vẫn tăng cường không kích các thành phố Ukraine.
Mỹ từ lâu chia sẻ tình báo với Ukraine để hỗ trợ các hoạt động quân sự tại vùng lãnh thổ bị Nga kiểm soát và cảnh báo sớm về các đợt tấn công tên lửa, UAV. Tuy nhiên, từ tháng 3.2025, Nhà Trắng đã đóng băng viện trợ quân sự và tạm ngừng chia sẻ tình báo.
Dù vậy, The New York Times dẫn nguồn thạo tin cho hay CIA đã vận động mạnh mẽ để duy trì việc chia sẻ thông tin ở mức hạn chế. Theo một kế hoạch mới do CIA và quân đội Mỹ xây dựng, chiến dịch của Ukraine chuyển trọng tâm sang các nhà máy lọc dầu - nơi được xác định có những "điểm yếu chí mạng" và "điểm nghẽn khó thay thế". Cụ thể, CIA đã xác định được một thiết bị then chốt mà nếu bị phá hủy có thể khiến nhà máy phải ngừng hoạt động nhiều tuần.
Các cuộc tấn công này đã khiến sản lượng lọc dầu của Nga có thời điểm giảm tới 20%, kéo theo sụt giảm xuất khẩu và thiếu hụt nhiên liệu trong nước. Tình báo Mỹ ước tính thiệt hại kinh tế của Nga lên tới 75 triệu USD/ngày.
Cuối tháng 11, Ukraine mở thêm mặt trận mới khi triển khai chiến dịch trên biển nhằm vào "hạm đội ngầm" của Nga - mạng lưới hàng trăm tàu chở dầu bị trừng phạt. Ukraine sử dụng UAV tầm xa mang thuốc nổ để phá hỏng tàu, nhằm cắt đứt nguồn tài chính quan trọng của Nga.
Các quan chức Mỹ và Ukraine cho hay CIA được phép hỗ trợ các chiến dịch này, bất chấp nguy cơ làm gia tăng căng thẳng với Nga.
Báo cáo của The New York Times - dựa trên phỏng vấn hàng trăm quan chức an ninh và ngoại giao Mỹ, Ukraine và châu Âu - cho rằng Washington và Kyiv đã rạn nứt đáng kể trong năm 2025.
Giới quan sát nhận định những quyết định thiếu nhất quán và bất đồng trong nội bộ Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, cùng việc ông Trump đánh giá quá cao khả năng thuyết phục Tổng thống Putin, đã làm suy yếu nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột.
Dịch vụ internet vệ tinh Starlink được cung cấp miễn phí tại Venezuela, sau khi quân đội Mỹ tấn công nhiều nơi và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.
Khói bốc lên gần pháo đài Tiuna ở Caracas (Venezuela), khu vực bị mất điện do Mỹ tấn công hôm 3.1
ẢNH: REUTERS
Hãng thông tấn Central News ngày 4.1 đưa tin Công ty Dịch vụ Starlink (Mỹ) của tỉ phú Elon Musk công bố cung cấp dịch vụ internet miễn phí cho người dân Venezuela đến ngày 3.2, trong bối cảnh quân đội Mỹ vừa bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và đưa về Mỹ với tuyên bố để xét xử cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí.
Thông tin về Starlink được chia sẻ trên tài khoản mạng xã hội X chính thức của công ty vào ngày 3.1, nhằm đảm bảo kết nối tiếp tục cho hàng triệu người tại nước này.
"Nhằm ủng hộ người dân Venezuela", ông Musk viết trên X, chia sẻ bài đăng của Starlink về thông báo này.
Thông báo của Starlink được đưa ra ngay sau chiến dịch của Mỹ nhắm vào các địa điểm quân sự và gây gián đoạn hạ tầng liên lạc trên diện rộng.
Số liệu từ tổ chức Netblocks (trụ sở tại Anh) cho thấy sự cố mất kết nối internet đột ngột ở một số khu vực của Caracas vào ngày 3.1, mà theo họ là do "sự cố mất điện trong chiến dịch quân sự của Mỹ".
Truyền thông địa phương cũng cho hay một số khu vực của thủ đô không có kết nối internet, theo CNN.
Phản ứng về việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro và phu nhân, Tân Hoa xã ngày 4.1 dẫn lời một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ lập tức thả hai người này.
Trung Quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc Mỹ bắt giữ ông Maduro và phu nhân một cách cưỡng bức và đưa họ ra khỏi đất nước, đồng thời nhấn mạnh rằng hành động của Mỹ vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế, các chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế, cũng như các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo phát ngôn viên trên.
Trung Quốc kêu gọi Mỹ đảm bảo an toàn cá nhân cho ông Maduro và phu nhân, thả họ ngay lập tức và giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại và đàm phán, phát ngôn viên này cho biết thêm.
Trong diễn biến liên quan, các hãng hàng không Delta Air Lines và United Airlines của Mỹ cho hay họ dự định khôi phục các chuyến bay đến khu vực Caribbean trong ngày 4.1.
United Airlines cho biết hãng đang chuẩn bị khôi phục các chuyến bay đến San Juan (Puerto Rico) vào tối 3.1 (giờ địa phương), khi lệnh giới hạn không phận vùng Caribbean kết thúc.
Hãng dự kiến sẽ khai thác hầu hết các chuyến bay theo lịch trình đến vùng Caribbean vào ngày 4.1 và đang nỗ lực bổ sung thêm các chuyến bay để hỗ trợ khách hàng có hành trình bị gián đoạn.
Delta Air Lines cho biết sẽ nối lại các chuyến bay vào ngày 4.1 đến và đi từ 13 sân bay ở vùng Caribbean trước đây bị ảnh hưởng bởi thông báo của Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA) và dự kiến khai thác lịch trình bình thường trong khu vực vào cùng ngày.
Việc chương trình âm nhạc "Về đây 4 cánh chim trời" hủy phút chót phơi bày khoảng trống lớn trong cơ chế bảo vệ người mua vé và quản trị rủi ro của thị trường biểu diễn Việt Nam. Ở các quốc gia có công nghiệp giải trí phát triển, hủy show là kịch bản hầu hết đã được dự liệu bằng bảo hiểm, quy trình pháp lý chuẩn hóa.
Từ Taylor Swift đến những "túi bảo hiểm" tỷ USD
Vào tháng 8/2024, người hâm mộ âm nhạc thế giới rúng động khi ba đêm diễn trong khuôn khổ Eras Tour của Taylor Swift tại Vienna (Áo) bị hủy bỏ sau khi nhà chức trách phát hiện kế hoạch tấn công khủng bố nhằm vào sân vận động Ernst Happel. Với quy mô khoảng 195.000 khán giả dự kiến tham dự, thiệt hại tài chính ước tính có thể lên tới hàng chục triệu USD.
Thay vì rơi vào tình trạng hỗn loạn hay tranh cãi gay gắt về việc hoàn tiền, đơn vị tổ chức là Barracuda Music đã nhanh chóng thông báo toàn bộ vé sẽ được hoàn trả trong vòng 10 ngày. Sự tự tin này đến từ "tấm khiên" vững chắc là bảo hiểm hủy sự kiện.Tại các thị trường phát triển như Anh và Mỹ, việc mua bảo hiểm là yêu cầu gần như bắt buộc cho các sự kiện lớn. Thông thường, các vụ tấn công vũ trang không nằm trong điều khoản mặc định, nhưng nhà tổ chức thường mua thêm các gói bảo hiểm khủng bố hoặc đe dọa khủng bố độc lập.
Gói bảo hiểm được thiết kế để phân tán rủi ro. Từ đơn vị tổ chức, nghệ sĩ cho đến bản thân sân vận động đều có những hợp đồng riêng biệt để đảm bảo dòng tiền không bị đứt gãy.
Trong đại dịch COVID-19, nhờ các "túi bảo hiểm tập thể", nhiều nhà tổ chức lễ hội lớn tại châu Âu đã nhận được hàng chục triệu Euro bồi thường. Điển hình là lễ hội Electric Picnic (Ireland) đã nhận khoảng 13,27 triệu bảng Anh sau khi hủy show năm 2020. Nhờ đó họ duy trì bộ máy vận hành và hoàn vé cho khán giả mà không bị phá sản.
Khoảng trống khi xử lý rủi ro
Ngược lại với bức tranh chuyên nghiệp quốc tế, vụ việc show Về đây 4 cánh chim trời bị hủy tại Việt Nam đã bộc lộ những lỗ hổng trong quản trị rủi ro. Khi chương trình đổ vỡ, thay vì quy trình thanh toán tự động từ đơn vị bảo hiểm, khán giả và ban tổ chức (BTC), nghệ sĩ rơi vào cuộc chiến truyền thông và pháp lý mệt mỏi.
Tại Việt Nam, các cơ chế như "túi bảo hiểm" hay “tài khoản ký quỹ” (tài khoản do bên thứ ba độc lập quản lý) gần như vắng bóng. Hệ quả là tiền vé trở thành "điểm nóng" tranh cãi. BTC dính vào vòng lao lý trong khi khán giả loay hoay không biết khi nào mới nhận lại được tiền. Mỗi lần một sự kiện đổ vỡ không chỉ là thiệt hại về kinh tế mà còn là "cú sốc" làm xói mòn niềm tin của công chúng vào thị trường giải trí trong nước.
Nhiều người trong ngành nhận định việc hủy show ở Việt Nam vẫn được coi là sự cố bất ngờ và xử lý dựa trên thiện chí của các bên.
Giải pháp bền vững?
Có nhiều mô hình quản trị rủi ro đã được tiêu chuẩn hóa toàn cầu. Các quốc gia Đông Nam Á lân cận như Malaysia và Indonesia đang đi trước trong việc đưa bảo hiểm vào từng tấm vé. Ví dụ, thông qua sự hợp tác giữa các công ty bảo hiểm như Tune Protect và nền tảng bán vé Ticket2U, người mua vé chỉ cần chi thêm khoảng 5% giá vé để được bảo vệ trước các tình huống bất khả kháng không thể tham dự sự kiện. Điều này không chỉ bảo vệ khán giả mà còn giúp BTC giảm bớt áp lực hoàn tiền khi có sự cố.
Với cơ chế ký quỹ, tại Anh và một số nước châu Âu, các show lớn thường sử dụng tài khoản ký quỹ (escrow account) do bên thứ ba quản lý. Tiền vé được phong tỏa và chỉ giải ngân theo từng giai đoạn thực hiện hợp đồng, ngăn chặn việc BTC sử dụng dòng tiền sai mục đích trước khi sự kiện diễn ra. Trong khi đó, Hàn Quốc và Nhật Bản sử dụng các hợp đồng mẫu chuẩn hóa, quy định chi tiết trách nhiệm và điều kiện hủy bỏ, giúp giảm thiểu việc hình sự hóa các tranh chấp dân sự.Theo kinh nghiệm từ New Zealand, các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng như Consumer NZ khẳng định rõ ràng. Nếu nghệ sĩ chính rút lui hoặc sự kiện thay đổi ngày diễn, đó là sự thay đổi hợp đồng và khán giả có quyền được hoàn tiền theo Luật Thương mại Công bằng. Việc minh bạch hóa các quy định này giúp cả người bán và người mua biết rõ giới hạn trách nhiệm của mình.
Với nhiều khán giả và người trong nghề, vụ hủy show Về đây 4 cánh chim trời không chỉ là sự cố đáng tiếc, mà là lời nhắc rằng thị trường biểu diễn Việt Nam đang cần chuyển sang một hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp. Chỉ khi rủi ro được "đóng gói" bằng bảo hiểm và luật lệ, khán giả mới thực sự được bảo vệ, ngành công nghiệp giải trí mới có thể phát triển bền vững.
Apple sẽ dời ngày ra mắt iPhone 18 tiêu chuẩn sang đầu năm 2027 thay vì cuối 2026. Nếu tin đồn chính xác, đây sẽ là thay đổi lớn trong chu kỳ ra mắt iPhone sau 20 năm.
Bất chấp sự thành công rực rỡ của dòng iPhone 17 vào năm 2025, phiên bản kế nhiệm iPhone 18 được cho là sẽ không xuất hiện cho đến tận mùa xuân năm 2027.
Cụ thể, theo MacRumors, thay vì tung ra tất cả mẫu máy cùng một lúc vào tháng 9 như thường lệ, năm 2026 có thể sẽ chứng kiến một sự chia tách chiến lược đầy toan tính của Apple.
Vào tháng 9/2026, Táo khuyết dự kiến chỉ tung ra thị trường 3 mẫu máy cao cấp gồm iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max và iPhone Fold (hoặc có thể được gọi là iPhone Ultra).
Phải đến tận mùa xuân năm 2027, bộ ba sản phẩm tiếp theo là iPhone 18e, iPhone 18 và iPhone Air 2 mới chính thức được giới thiệu đến người dùng.
Nguồn tin cũng nhận định nguyên nhân của sự thay đổi này nằm ở việc dải sản phẩm Apple đang ngày càng trở nên chật chội. Tính đến cuối năm 2026, danh mục sản phẩm có thể bao gồm ít nhất 8 mẫu iPhone khác nhau.
Việc ra mắt tất cả cùng một lúc sẽ khiến các sản phẩm tự cạnh tranh lẫn nhau và giảm hiệu suất bán hàng. Thay vào đó, một lịch trình ra mắt giãn cách sẽ giúp tăng khả năng nhận diện, kéo dài vòng đời bán hàng và đặc biệt là tránh việc doanh số chỉ tập trung dồn cục vào một thời điểm trong năm.
Ngoài ra, các nhà phân tích chuỗi cung ứng cũng chỉ ra rằng việc giãn cách lịch ra mắt mang lại lợi ích to lớn về mặt sản xuất và hậu cần.
Đối tác của Apple sẽ không phải lắp ráp 4 hoặc 5 mẫu máy mới cùng một lúc. Việc quản lý linh kiện cũng sẽ tốt hơn, đặc biệt là với các linh kiện công nghệ cao khan hiếm.
Thực tế, sự phân vân này đã manh nha xuất hiện từ dòng iPhone 17 với sự ra đời của mẫu iPhone Air thay thế cho dòng Plus. Dù doanh số chưa bùng nổ, iPhone Air đã thu hút được một lượng đáng kể người dùng vốn trung thành với dòng Pro.
Trước đó, theo MacRumors, sự thay đổi này có thể gắn liền với iPhone màn hình gập, dự kiến trình làng vào mùa thu năm 2026 dưới dạng thiết bị cao cấp nhất, bên cạnh các model còn lại như iPhone 18 Air, iPhone 18 Pro và 18 Pro Max.
Chiến lược mới đồng nghĩa Apple sẽ ra mắt iPhone theo 2 giai đoạn: nửa cuối năm với dòng cao cấp và nửa đầu năm sau với dòng giá rẻ.
Trên thực tế, một phần chiến lược đã được Apple áp dụng đầu năm nay khi ra mắt iPhone 16e, phiên bản giá rẻ thay thế iPhone SE. Khác với iPhone SE vốn mang tên gọi riêng, mẫu iPhone “e” gắn trực tiếp với dòng sản phẩm chính của Táo khuyết.
Apple vẫn có được loạt sản phẩm ấn tượng nhưng cú hụt hơi trước làn sóng AI khiến năm 2025 sẽ là dấu mốc đáng buồn của Táo khuyết.
Sau khi Apple long trọng giới thiệu Apple Intelligence tại WWDC 2024 với hàng loạt lời hứa hẹn, cuối năm 2024, công ty vẫn chưa đưa nhiều tính năng thực sự đến tay người dùng, ngoại trừ những quảng cáo hoành tráng khoe những tính năng chưa tồn tại.
Nhưng khi ấy, phần đông vẫn tin rằng Apple sẽ không để tất cả chỉ là lời nói suông. Năm 2025 được kỳ vọng sẽ là thời điểm Siri được “tái sinh” và Apple Intelligence thực sự cất cánh. Nhưng rồi mọi chuyện không diễn ra như thế.
Tim Cook Apple.jpg
Năm 2025, Apple sẽ được nhớ đến vì những điều hãng đã không làm được. Ảnh: Medium
Đến tháng 3/2025, Apple buộc phải thừa nhận rằng họ chưa thể khiến mọi thứ hoạt động như mong đợi. Siri cá nhân hóa sâu hơn, vốn là lời hứa được đưa ra từ năm 2024, bị dời sang “một thời điểm trong năm tới”, nghĩa là sang tận năm 2026.
2025 từng được kỳ vọng là “năm của Apple Intelligence”
Ở thời điểm cuối năm 2024, nhiều nhà phân tích vẫn tin rằng Apple sẽ giữ trọn lời hứa và biến 2025 thành năm bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trên các thiết bị của mình.
Apple vốn nổi tiếng là công ty hiếm khi hứa điều mà họ không thể thực hiện, nên việc tin tưởng Táo khuyết là điều tự nhiên. Nhưng rồi mọi chuyện diễn ra đúng theo cách mà Apple giải thích: những tính năng AI đó “không đạt tiêu chuẩn chất lượng” và thế là bị dời lại.
Dù Apple năm 2025 vẫn ra mắt rất nhiều sản phẩm và dịch vụ đáng chú ý, nhưng lịch sử chắc chắn sẽ nhớ năm này như cột mốc mà Apple công khai thừa nhận mình không thể đáp ứng chính những tiêu chuẩn do họ đặt ra.
Nếu việc Apple hụt hơi trước làn sóng AI trở thành một điểm đen dài hạn trong lịch sử công ty, thì năm 2025 sẽ là dấu mốc được nhắc đến nhiều nhất.
Apple vốn tránh nói nhiều, làm ít. Việc họ trượt chân lần này chỉ cho thấy sức ép mà Apple phải chịu là lớn đến mức nào. Thành công trong năm 2024 đã vô tình trở thành cái bóng ám ảnh Apple trong năm sau. Nhiều người tin rằng Apple sẽ cố gắng đến cùng, nhưng cuối cùng, họ đã không thể. Đây là một trong những lời thừa nhận giới hạn năng lực rõ ràng nhất của Apple trong hơn một thập kỷ.
Thực tế, ngay từ cuối năm 2024, nhiều dấu hiệu cho thấy Apple Intelligence chỉ “đẹp mã” chứ không đủ thực chất. Nhiều dự đoán khi ấy cho rằng Siri dù được cập nhật, nhưng đến cuối 2025 vẫn chưa thể đạt đến mức như cách Apple thường làm. Sự hoài nghi đó hóa ra lại chính xác, nhưng không ai nghĩ Apple thất bại ở mức độ lớn như vậy.
Apple cũng “úp mở” việc hợp tác với Google Gemini tại WWDC 2024, khiến cả giới công nghệ chờ đợi thông báo chính thức về việc Siri sẽ bổ sung Gemini bên cạnh ChatGPT. Các lãnh đạo Apple liên tục nhắc đến Gemini theo cách đầy ẩn ý, như thể sự hợp tác là điều chắc chắn. Nhưng rồi chẳng có gì diễn ra. Đến thời điểm này, Apple chỉ mới dừng ở mức tích hợp ChatGPT và ngay cả điều đó cũng còn ở rất xa trình độ hiện tại của ChatGPT trên những nền tảng khác.
Theo Macworld, việc Siri không đạt kỳ vọng không chỉ là thất bại riêng của phần mềm. Nó kéo theo cả chiến lược sản phẩm của Apple. Nhiều người từng tin gần như chắc chắn rằng Apple sẽ trở lại mạnh mẽ ở mảng nhà thông minh với một thiết bị mới. Nhưng hóa ra, Apple đã thiết kế sản phẩm đó dựa trên một phiên bản Siri “thông minh vượt bậc”. Và khi Siri không sẵn sàng, cả dự án phải bị treo lại.
Điều này phơi bày rõ sự mất cân bằng giữa đội ngũ phần cứng - vốn luôn đi trước, hoàn thiện sớm và đội ngũ phần mềm - vốn không theo kịp tiêu chuẩn mà phần cứng đặt ra. Nhiều thiết bị hoàn tất trước cả năm trời, nhưng không thể ra mắt chỉ vì thiếu nền tảng AI đủ mạnh để vận hành.
Mảng sáng phần cứng và dịch vụ
May mắn thay, phần cứng Apple trở thành cứu tinh. Apple thực sự trình làng chiếc iPhone mỏng nhất lịch sử như tin đồn. Mức giá khởi điểm 999 USD cũng gần như đúng với dự đoán rằng Apple sẽ giữ giá dưới 1.000 USD. Phiên bản iPhone Air với những cắt giảm kỹ thuật gây tranh cãi cũng chính xác như bao nhận định: đủ tốt với người dùng phổ thông, nhưng đủ “khó chịu” để khiến cộng đồng công nghệ tranh luận không ngừng.
Dòng iPhone 17 có doanh số rất cao. Ảnh: Tom's Guide
Ở lĩnh vực dịch vụ, Apple tiếp tục tăng trưởng đúng như dự đoán. Hãng cũng trải qua một năm thành công với mảng phim ảnh và truyền hình. Bom tấn điện ảnh “F1” ra mắt, cùng loạt phim được đánh giá cao như Severance hay The Studio, giúp Apple củng cố vị thế trong ngành giải trí.
Điều thú vị là dù nhiều người nghĩ Apple sẽ đứng ngoài các cuộc đua bản quyền thể thao, công ty lại khiến tất cả bất ngờ khi chi đậm để giành quyền phát sóng Formula 1 tại Mỹ, vượt qua cả ESPN. Có lẽ quá trình hợp tác trong bộ phim về F1 đã tạo nên bước đệm cho thương vụ này.
Tuy vậy, Apple vẫn giữ lập trường không mua lại hãng phim nào, đứng ngoài những cuộc “thâu tóm” ồn ào trong ngành. Họ dường như hài lòng với con đường tự sản xuất nội dung của riêng mình.
Nhìn lại, bất ngờ lớn nhất trong năm 2025 của Apple không phải là những sản phẩm mới ra mắt, mà chính là việc công ty không thể thực hiện những gì đã hứa từ năm 2024. Apple buộc phải đẩy một phần lớn Apple Intelligence sang tận năm 2026.
Năm 2025 vẫn là năm Apple chứng minh họ làm phần cứng tuyệt vời, với loạt sản phẩm mới ấn tượng. Nhưng cái bóng từ những lời hứa “vội vã” tại WWDC 2024 vẫn bao trùm, như cơn say kéo dài khiến cả năm của Apple mang một sắc thái trĩu nặng.
Vì thế, năm 2025 sẽ được nhớ không phải vì Apple đã làm được điều gì vĩ đại, mà vì đây là năm hãng phải thừa nhận rằng họ không thể chạy kịp làn sóng trí tuệ nhân tạo, ít nhất là chưa thể và chưa đúng theo những gì họ từng tuyên bố.
Chiếc váy xuyên thấu, gần như khỏa thân, trong bộ hình mới của Lisa tạo ra khoảnh khắc táo bạo cho lĩnh vực thời trang dịp đầu năm nay.
Trong một bộ ảnh tạm biệt năm 2025 được đăng tải trên trang cá nhân, Lisa gây chú ý khi diện một chiếc naked dress (tạm dịch: “váy khỏa thân”). Cụ thể, cô mặc một thiết kế ren xuyên thấu, tạo ra những khoảng hở táo bạo, khoe khéo hình thể lý tưởng.
Phía bên trong, Lisa diện nội y chất liệu lụa màu hồng Barbie, khoe khéo trang phục lót thông qua lớp vải trong suốt. Chất liệu vải tương đối mỏng khiến tổng thể trở nên đặc biệt sexy, táo bạo, được đánh giá là mặc như không.
Với outfit này, Lisa đã tạo ra một khoảnh khắc đáng nhớ đầu tiên trong năm mới cho trào lưu xuyên thấu. Cũng trong bộ hình tổng kết này, thần tượng K-pop đăng tải hình ảnh diện trang phục màu hồng pastel của thương hiệu Việt Nam FANCì Club. Cô đã nhiều lần xuất hiện với thiết kế của nhãn hàng này trước đó.
Năm 2025 chứng kiến sự lên ngôi của naked dress (tạm dịch: “váy khỏa thân”). Những chiếc váy được làm từ chất liệu xuyên thấu xuất hiện từ thảm đỏ sự kiện, show thời trang đến đường phố. Nhiều khoảnh khắc gây sốc của trang phục gần như trong suốt được ghi nhận.
Chiếc váy xuyên thấu của Lisa tạo ra khoảnh khắc táo bạo cho lĩnh vực thời trang trong những ngày đầu năm mới. Ảnh: @lalalalisa_m.
Hồi đầu năm ngoái, Bianca Censori mặc một chiếc váy ngắn, mỏng, trong suốt, không nội y, sánh đôi cùng chồng rapper Ye tại lễ trao giải Grammy. Ban đầu, vợ Ye mặc áo khoác phía ngoài, che kín cơ thể. Sau đó, cô quay lưng về phía các nhiếp ảnh gia, cởi bỏ chiếc áo lông vũ, để lộ váy ngắn không tay, chất liệu lưới trong suốt, phô diễn gần như toàn bộ da thịt.
Trong một bài đăng đã bị xoá trên trang cá nhân của Ye, anh cho biết trang phục của vợ mình được thiết kế riêng. Tuy nhiên, bộ đồ không thể hiện sự tinh xảo, khéo léo trong nghệ thuật xếp nếp, may đo. Chiếc váy xuyên thấu được đánh giá là phô và trống rỗng. Giới mộ điệu đặt ra câu hỏi rằng thiết kế này là một phần của thời trang hay chỉ nhằm khoe da thịt.
Cộng đồng mạng cũng thể hiện sự thắc mắc về vai trò của West đối với mẫu váy này. “Anh ấy có tham gia thiết kế?” hay “West có bắt vợ mặc đồ hở hang không?” là những câu hỏi được để lại trên mạng xã hội.
Tại Tuần lễ thời trang Paris, Heidi Klum cũng thu hút sự quan tâm với trang phục xuyên thấu táo bạo. Siêu mẫu tham dự buổi trình diễn bộ sưu tập Xuân/Hè 2026 của nhà mốt VETEMENTS, diện chiếc váy ren màu trắng trong suốt, để lộ phần lớn da thịt, hướng sự chú ý vào đường cong cơ thể quyến rũ ở tuổi 52.
Đáng chú ý, Heidi Klum hoàn toàn thả rông, chỉ mặc duy nhất nội y tam giác màu trắng. Mặc dù cô sử dụng mái tóc vàng hoe nhằm che chắn vòng một, song vẫn để lộ ngực trần lấp ló. Ban đầu, siêu mẫu này khoác chiếc áo măng tô dáng rộng màu xám ra phía ngoài, sau đó cởi bỏ áo khoác trên thảm đỏ.
Ngoài ra, Dakota Johnson, nữ diễn viên nổi tiếng từ phim điện ảnh 50 Sắc Thái, cũng được xem là một trong những ngôi sao nhiệt tình lăng xê váy áo xuyên thấu. Trước những ý kiến cho rằng ở tuổi 36, Johnson nên ăn mặc kín đáo hơn, cô thẳng thắn phản hồi: “Tôi thật sự không quan tâm”.
Bianca Censori gây tranh luận với trang phục xuyên thấu tại Lễ trao giải Grammy hồi tháng 3/2025. Ảnh: Reuters.
Trước sự phổ biến của trang phục xuyên thấu, ban tổ chức Liên hoan phim Cannes 2025 phải đưa ra lệnh cấm váy khỏa thân, đảm bảo sự trang trọng cho sự kiện điện ảnh danh giá. Trên website chính thức, ban tổ chức Liên hoan phim Cannes năm nay công bố quy định: “Khỏa thân bị nghiêm cấm trên thảm đỏ cũng như mọi khu vực khác của sự kiện”, CNN đưa tin. Quyết định trên được đưa ra vì “thuần phong mỹ tục”.
Trên thực tế, bất chấp quy định của Cannes, nhiều minh tinh vẫn chọn váy trong suốt khi sải bước trên thảm đỏ. Với khả tôn vinh đường cong cơ thể quyến rũ của phái nữ, những chiếc váy xuyên thấu được dự đoán tiếp tục duy trì sức hút trong dòng chảy lịch sử thời trang.
Dù gây sốt phòng vé Hong Kong và xô đổ nhiều cột mốc, "Tầm Tần Ký" lại đang gặp khó ở thị trường Trung Quốc đại lục, nhận đánh giá trái chiều.
Theo Sohu, bộ phim Tầm Tần Ký vừa ra mắt hôm 31/12/2025 đã gây sốt phòng vé Hong Kong, thu gần 11,3 triệu HKD. Thành tích này giúp đứa con tinh thần của Cổ Thiên Lạc vượt qua kỷ lục 7,466 triệu HKD của Breaking Hell, trở thành phim có doanh thu ngày chiếu đầu cao nhất lịch sử điện ảnh xứ Hương Cảng.
Hiện tại, số suất chiếu Tầm Tần Ký chạm mốc 1.481 suất/ngày, vượt xa những bom tấn trước đó như Avengers 4 hay Breaking Hell. Tại một số cụm rạp, tác phẩm có tới 54 suất chiếu/ngày, được khán giả ví von là “còn dày hơn cả lịch xe buýt”. Tỷ lệ lấp đầy ghế cũng rất ấn tượng, lên tới 78%.
Trước thành tích phòng vé vượt mong đợi, ê-kíp mới đây quay video cảm ơn khán giả. Thống kê cho thấy 60% khán giả Hong Kong là nhóm trên 35 tuổi, chủ yếu là fan cũ của bản phim gốc. Nhiều người sau khi xem phim chia sẻ trên mạng xã hội rằng tác phẩm mang lại cảm giác hoài niệm, đầy cảm xúc.
Phim mới của Cổ Thiên Lạc gây sốt tại Hong Kong.
Dù gây chấn động phòng vé Hong Kong, tại thị trường Trung Quốc đại lục, thành tích Tầm Tần Ký lại không mấy nổi bật. Cụ thể, doanh thu ngày chiếu đầu là 40,8 triệu NDT, tỷ lệ suất chiếu chỉ 11,1% và bị các phim như Nặc Sát, Avatar 3 và Zootopia 2 áp đảo. Giới chuyên môn dự đoán tổng doanh thu tác phẩm tại đại lục chỉ dao động 110-260 triệu NDT.
Hiện tại, dư luận về phim đang phân hóa rõ rệt ở hai thị trường. Đa số khán giả Hong Kong khen Tầm Tần Ký hết lời, chấm phim 5 sao trên các nền tảng trực tuyến. Trong khi nhiều khán giả đại lục lại tỏ ra không mấy hài lòng với phim của Cổ Thiên Lạc, chê hiệu ứng kỹ xảo giống “phim mạng kinh phí thấp” và cho rằng các nhân vật mới bị gượng ép.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
South America
