Có những cú ngã không cần bản án dài. Chỉ cần một cánh cửa sắt khép lại, và một cái tên từng sống giữa thảm đỏ, vệ sĩ, quyền lực… bỗng phải học lại cách thở trong bốn bức tường ẩm mốc.

Nicolás Maduro – người từng được mô tả sống trong xa hoa – đang chuẩn bị bước vào một chương mới ở New York City: nhà tù liên bang Metropolitan Detention Center (MDC). Từ “cung điện” tới “ổ tối”, sự chuyển cảnh này không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà còn là tấm gương phản chiếu cho một giai đoạn rối ren phía trước của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela).

Cú rơi từ xa hoa xuống MDC: nhà tù bị gọi là “dơ bẩn” và “kinh hoàng”
MDC tại New York City nổi tiếng không phải vì kỷ luật sắt, mà vì những lời mô tả gây lạnh gáy: “disgusting” (dơ bẩn) và điều kiện “horrifying” (kinh hoàng).

Cơ sở này được biết đến với tình trạng nhếch nhác, thiếu nhân sự kéo dài, bạo lực trong tù và… sự cố mất điện. Một nơi mà chỉ nghe tên thôi, nhiều luật sư đã phải nhăn mặt trước tòa.

MDC được xây từ thập niên 1990 nhằm giảm quá tải nhà tù. Nhưng qua thời gian, nó trở thành “địa chỉ quen” của các vụ án đình đám. Nơi đây từng giam ca sĩ R. Kelly, “Pharma Bro” Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Sam Bankman-Fried, và cả ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs. Một nhân vật bị nghi là thủ lĩnh cartel, Ismael “El Mayo” Zambada Garcia, cũng từng bị giữ tại đây khi chờ xét xử về tội giết người và buôn ma túy.

Cuối năm 2024, luật sư của Diddy – Marc Agnifilo – còn phải tranh luận trước tòa rằng MDC “rất khó để một bị cáo chuẩn bị cho phiên xử” nếu bị giam ở đó. Chỉ một câu như vậy cũng đủ thấy: MDC không chỉ là nhà tù, mà là một bài kiểm tra tâm lý và thể chất.

Bạo lực và bóng tối: những thứ không có trong lịch trình “xa hoa”
Bạo lực ở MDC có thể là mối đe dọa thường trực. Từng có một tù nhân bị đâm chết vào tháng 6/2024, và một người khác chết trong một cuộc ẩu đả chỉ một tháng sau đó.

Nhưng điều khiến MDC ám ảnh nhất lại là… điện. Năm 2019, một vụ mất điện kéo dài đã nhấn chìm các khu giam trong bóng tối gần như hoàn toàn, giữa thời tiết giá lạnh, suốt một tuần.

Sự cố này dẫn đến điều tra của Bộ Tư pháp và cuối cùng là một thỏa thuận bồi thường 10 triệu USD cho khoảng 1.600 tù nhân bị ảnh hưởng. Đơn kiện mô tả cảnh tù nhân bị nhốt trong phòng giam nhiều ngày, phải chịu điều kiện mất vệ sinh với nhà vệ sinh hỏng hóc.

MDC hiện là trung tâm giam giữ liên bang duy nhất phục vụ New York City, sau khi khu giam giữ liên bang ở Manhattan đóng cửa sau vụ Jeffrey Epstein chết trong tù năm 2019.

Với Maduro, đó là cú chuyển nhà không cần vali: từ “đời sống xa hoa” sang một nơi mà chính hệ thống Mỹ cũng từng bị chỉ trích vì điều kiện tồi tệ.

Mỹ “chạy” Venezuela: nghe thì gọn, làm mới thấy… gai
Trong khi Maduro chuẩn bị đối diện thực tế MDC, một câu chuyện khác cũng đang nóng lên: kế hoạch mà Trump từng nói – Mỹ sẽ “run” (điều hành) Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp.

Cựu đại sứ Mỹ tại Venezuela, ông Charles Shapiro, cảnh báo đây sẽ là nhiệm vụ cực kỳ phức tạp. Ông nói khó phân biệt liệu những người bỏ phiếu cho phe đối lập năm 2024 là “chống chế độ thật sự” hay chỉ là người quá bất mãn với nền kinh tế sụp đổ.

Shapiro ước tính ít nhất khoảng 20% dân số – có thể hơn – vẫn là người ủng hộ Maduro. Và câu hỏi lớn nhất là: làm sao “kéo” những người đó sang một trật tự mới?

Ông nhắc lại rằng năm 2024 từng nổ ra biểu tình sau khi cơ quan bầu cử (bị cho là đầy đồng minh của chế độ) công bố Maduro thắng với 51%, dù trước đó Maduro hứa bầu cử tự do – công bằng. Quá trình bầu cử bị phủ bóng bởi các cáo buộc gian lận.

Thêm vào đó là rủi ro an ninh: Venezuela khoảng 30 triệu dân, lại có sự hiện diện của một số nhóm du kích. Shapiro cho rằng chính quyền Trump khó có khả năng đưa quân số lớn vào và có vẻ sẽ dựa vào Phó Tổng thống Delcy Rodríguez cùng quân đội Venezuela để giữ trật tự.

Ông kết luận: đó là “một cái kim cực khó xâu” – vừa muốn chuyển tiếp, vừa tránh hỗn loạn, vừa không biến mọi thứ thành phản tác dụng.

Giữ dầu bằng “boots on the ground”? Một đất nước có thể trở mặt bất cứ lúc nào
Cùng lúc, tướng Wesley Clark – cựu tư lệnh tối cao NATO – cảnh báo: nếu Venezuela trở nên thù địch, việc Mỹ dùng lực lượng để “giữ dầu” sẽ vô cùng khó.

Ông nói lịch sử cho thấy các quốc gia thường không chấp nhận chuyện “cường quốc vào chỉ để lấy tài nguyên,” cho dù Trump có lập luận rằng đó là “tài nguyên của Mỹ” vì Mỹ từng đầu tư và đã bị tịch thu trước đây. Giữ được dầu trong một đất nước có thể chuyển sang thái độ đối đầu là một bài toán không đơn giản.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez của Venezuela đã yêu cầu “thả ngay lập tức” Maduro và vợ, đồng thời nói lãnh thổ Venezuela bị Mỹ “tấn công man rợ.” Clark nhận định mọi thứ sau chiến dịch vẫn “chưa rõ ràng.”

Donald Trump vừa thả một quả “địa chấn” lên thị trường năng lượng – dù hôm nay là cuối tuần và dầu tương lai còn chưa kịp mở cửa.

Tại Mar-a-Lago, ông tuyên bố Hoa Kỳ sẽ nắm quyền kiểm soát các trữ lượng dầu khổng lồ của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), đồng thời “chiêu mộ” các công ty Mỹ đầu tư hàng tỷ đô-la để sửa chữa một ngành dầu khí mà ông gọi là “một thảm bại toàn phần.”

303 tỷ thùng: kho dầu “to bằng một phần năm thế giới” nhưng bị bỏ phế
Theo số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), Venezuela đang ngồi trên khoảng 303 tỷ thùng dầu thô – tương đương gần một phần năm trữ lượng toàn cầu. Nghe như một chiếc két sắt khổng lồ nằm dưới đất.

Nhưng trớ trêu là tiềm năng ấy không hề phản chiếu lên sản lượng thực tế. Venezuela hiện chỉ bơm khoảng 1 triệu thùng/ngày, tương đương chừng 0,8% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Con số này chưa bằng một nửa mức trước khi Maduro nắm quyền năm 2013, và chưa bằng một phần ba thời kỳ ngành dầu khí còn “phun như suối” – khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trước khi chế độ xã hội chủ nghĩa lên nắm.

Nói cách khác: có vàng dưới chân, nhưng tay thì trống.

Vì sao “mỏ vàng” hóa thành đống sắt vụn? Trừng phạt, khủng hoảng, nhưng gốc rễ là thiếu đầu tư
Suy thoái kinh tế và các lệnh trừng phạt quốc tế đã góp phần kéo ngành dầu Venezuela xuống dốc. Nhưng EIA cũng nhấn mạnh thêm một nguyên nhân chí mạng: thiếu đầu tư và thiếu bảo trì kéo dài.

Cơ sở hạ tầng năng lượng xuống cấp theo năm tháng, công suất khai thác teo tóp, và hệ thống vận chuyển – đường ống – bị già hóa.

Bản thân công ty quốc doanh PDVSA thừa nhận đường ống của họ “50 năm chưa được cập nhật,” và muốn đưa sản lượng trở lại đỉnh cao thì phải chi tới 58 tỷ đô-la để nâng cấp hạ tầng.

Đó là một mức giá khổng lồ, không chỉ bằng tiền, mà còn bằng thời gian và năng lực quản trị.

Trump nói sẽ “cho đại công ty dầu Mỹ vào”: hàng tỷ đô để vá lại ngành dầu bị “ran sườn”
Trump tuyên bố Mỹ sẽ điều hành chính quyền Venezuela “trong thời gian tới,” và các tập đoàn dầu khí Mỹ sẽ vào “chi hàng tỷ đô-la,” sửa lại “hạ tầng dầu mỏ bị phá nát,” rồi “bắt đầu tạo tiền cho đất nước.”

Ông mô tả ngành dầu Venezuela là “total bust,” cho rằng họ “bơm gần như chẳng được bao nhiêu so với khả năng đáng lẽ có thể bơm.”

Lời hứa nghe như một cuộc đại tu: thay vì chỉ cấm vận hay mặc cả chính trị, Washington muốn chạm thẳng vào mạch máu kinh tế – dầu.

Thị trường dầu sẽ phản ứng ra sao? “Tác động có thể khiêm tốn,” trừ khi tình hình rối loạn
Vì là cuối tuần nên giá dầu tương lai chưa giao dịch, tác động trước mắt vẫn là một trò “đoán ý thị trường.” Dầu sẽ mở cửa lại vào đêm Chủ nhật.

Một số phân tích cho rằng phản ứng giá có thể không quá lớn trong ngắn hạn, bởi Venezuela hiện không bơm đủ nhiều để “làm nghiêng cán cân.”

Thêm vào đó, giá dầu năm nay bị giữ tương đối thấp vì nỗi lo dư cung: OPEC tăng sản lượng, trong khi nhu cầu có dấu hiệu chững lại do kinh tế toàn cầu còn vật lộn với lạm phát và bài toán chi phí sinh hoạt sau cú sốc giá hậu đại dịch.

Trước đó, giá dầu Mỹ từng vượt 60 USD/thùng khi chính quyền Trump bắt đầu tịch thu dầu từ các tàu Venezuela, nhưng sau đó lại rơi về khoảng 57 USD/thùng.

Chuyên gia Phil Flynn (Price Futures Group) nhận định đây “có thể là một sự kiện mang tính lịch sử” đối với dầu, nhưng ông cũng nói tác động có thể chỉ tăng nhẹ về mặt tâm lý vì dầu Venezuela có thể được thay thế bởi nguồn từ các nhà sản xuất toàn cầu khác.

Bob McNally (Rapidan Energy Group) dự đoán tác động lên giá sẽ “khiêm tốn,” trừ khi xuất hiện dấu hiệu bất ổn xã hội lan rộng và tình hình trở nên “bầy nhầy.” Nếu mọi thứ có vẻ “ổn định,” thị trường sẽ ít hoảng loạn hơn.

Tuy nhiên, McNally cũng cảnh báo một điều rất thật: “nhận thức thường chạy nhanh hơn thực tế.” Nhà đầu tư có thể tưởng Venezuela tăng sản lượng nhanh hơn khả năng thật, trong khi ông nhấn mạnh Venezuela “có thể là chuyện cực lớn, nhưng không phải trong 5 đến 10 năm.”

“Dầu nặng, chua”: món hàng khó nhằn nhưng cực hợp gu nhà máy lọc dầu Mỹ
Dầu của Venezuela không phải loại “dễ ăn.” Đó là heavy, sour crude – dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao – cần thiết bị đặc thù và trình độ kỹ thuật cao để khai thác, xử lý, tinh luyện.

Các tập đoàn dầu quốc tế có năng lực làm việc này, nhưng lâu nay bị hạn chế vì rào cản chính trị và trừng phạt.

Điểm đáng chú ý: Hoa Kỳ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, nhưng chủ yếu là dầu “light, sweet” – nhẹ, ít lưu huỳnh – tốt cho xăng, nhưng không phải thứ tối ưu cho tất cả sản phẩm.

Trong khi đó, dầu nặng kiểu Venezuela lại rất quan trọng cho các sản phẩm trong quá trình tinh chế như diesel, nhựa đường (asphalt), và nhiên liệu cho công nghiệp nặng. Diesel đang là mặt hàng căng trên thị trường thế giới, và có nhận định rằng tình trạng trừng phạt dầu Venezuela góp phần làm nguồn cung diesel trở nên “chật.”

Phil Flynn còn nhấn mạnh một chi tiết “đắt”: nhiều nhà máy lọc dầu ở Mỹ vốn được xây dựng để xử lý dầu nặng Venezuela, và chúng vận hành hiệu quả hơn khi dùng dầu Venezuela so với dùng dầu nội địa Mỹ.

Vì vậy, nếu “mở khóa” được nguồn dầu này, nước Mỹ có thể hưởng lợi trực tiếp, vì vừa gần về địa lý, vừa phù hợp về công nghệ lọc.

Helima Croft (RBC Capital Markets) nói thị trường sẽ nhìn vào một câu hỏi then chốt: liệu Trump có “hiện thực hóa” được cú quay đầu của ngành dầu Venezuela hay không.

Bà nhấn mạnh mọi thứ còn “phụ thuộc vào việc Venezuela có đi ngược lại lịch sử gần đây của các nỗ lực thay đổi chế độ do Mỹ dẫn dắt hay không.” Trump đã phát tín hiệu Mỹ quay lại “nation-building mode,” và nói các công ty Mỹ sẽ đổ vốn để vực dậy dầu khí.

Nhưng Croft cảnh báo: cần “nhiều chi tiết hơn rất nhiều” trước khi ai đó vội vàng tuyên bố “Mission Accomplished.”

Bởi dầu có thể nằm đó 303 tỷ thùng, nhưng để biến nó thành dòng tiền và ổn định thị trường, phải đi qua những thứ không nằm dưới lòng đất: luật lệ, an ninh, nhân lực, thiết bị, vốn, và một chính quyền đủ khả năng vận hành mà không biến mọi thứ thành… đống đổ nát mới.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Ông Nicolás Maduro với vẻ mặt nghiêm nghị, đeo còng tay và phát biểu câu đầu tiên kể từ khi bị Mỹ bắt giữ
(Ảnh: New York Post)

Hình ảnh áp giải ông Maduro đến Mỹ do tài khoản phản ứng nhanh của Tòa Bạch Ốc cho đăng tải đoạn video cho thấy cảnh áp giải ông Nicolás Maduro, đương kiêm TT Venezuela. Trong video, ông Maduro mặc áo hoodie đen, đi dọc hành lang trải thảm xanh có dòng chữ "DEA NYD" (Cơ quan Phòng chống ma túy New York). Trong đoạn video này, ông Maduro được cho là quay sang chúc một người đang đứng quan sát hoạt động áp giải. "Chúc mừng năm mới", ông Maduro nói.

Theo CNN, nhiều luật sư quyền lực hàng đầu của Mỹ chuyên bào chữa trong các vụ án hình sự đã sớm tìm cách tiếp cận để giành quyền đại diện cho ông Nicolás Maduro trong các phiên xét xử tại Mỹ.

Ông Maduro hiện bị tạm giữ tại Trại giam Metropolitan ở Brooklyn (New York, Mỹ) trong lúc chờ phiên hầu tòa đầu tiên tại tòa án liên bang ở Manhattan.
Việc xét xử ông Maduro đặc biệt thu hút sự quan tâm của giới luật sư tên tuổi tại Mỹ vì nhiều lý do. Trước hết, đây là vụ việc thu hút mức độ quan tâm cực kỳ cao ở tầm quốc tế. Thứ hai, ông Maduro được cho là một chính trị gia giàu có, có khả năng chi trả mức phí cao cho đội ngũ luật sư bào chữa cho ông.

Việc xét xử được dự báo sẽ thu hút sự chú ý rất lớn từ dư luận ở Mỹ và quốc tế. Những luật sư bào chữa hình sự hàng đầu luôn muốn tham gia các vụ xét xử lớn, gây tiếng vang. Cuối cùng, vụ xét xử này nhiều khả năng sẽ xuất hiện các lập luận về pháp lý mới mẻ có liên quan đến Hiến pháp hai nước và luật pháp quốc tế.

Đây là lĩnh vực lớn mà những luật sư bào chữa hình sự tài giỏi nhất luôn muốn có cơ hội để tham gia.

CNN cũng ghi nhận ra có nhiều cuộc biểu tình đang xảy ra trên khắp nước Mỹ ngay sau chiến dịch đột kích đặc biệt do Tổng thống Donald Trump tiến hành tại Venezuela nhằm bắt giữ ông Maduro.

Tại các thành phố lớn như Washington D.C., New York, Boston, Chicago và Los Angeles, các nhóm biểu tình với quy mô lên đến khoảng 100 người đã tuần hành, hô vang các khẩu hiệu phản đối việc bắt giữ người lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores.

Bất chấp thời tiết giá lạnh và mưa, nhiều người vẫn xuống đường để phản đối cuộc độc kích táo bạo này của Mỹ. Nhiều khẩu hiệu như "Không chiến tranh với Venezuela" hay "Mỹ hãy tránh xa Mỹ Latinh" phản ảnh ra sự bất bình ngày càng gia tăng trong dư luận Mỹ trước nguy cơ xung đột chiến tranh tại Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất nhì trên thế giới.

Ủy ban Chống chiến tranh Chicago, một trong các tổ chức đang đứng ra kêu gọi biểu tình tại thành phố này, cho rằng trong khi Hoa Kỳ tiến hành cuộc đột kích tại quốc gia khác, cơ sở hạ tầng công cộng và các chương trình về an sinh xã hội của Mỹ lại bị bỏ bê.

"Chúng tôi không muốn tiền thuế của người dân bị sử dụng để nuôi dưỡng chiến tranh, và cũng không muốn chính phủ Mỹ tiến hành chiến tranh chống lại quốc gia có chủ quyền là Venezuela", theo bản tuyên bố của Ủy ban Chống chiến tranh Chicago có nhấn mạnh.

Sau vụ bắt giữ này, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã lên án cuộc tấn công của Mỹ, cho rằng hành động này đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo ra tiền lệ nguy hiểm đồng thời nhấn mạnh đến giải pháp đối thoại.

Thuế nhập khẩu cao đã đẩy giá hàng hóa tăng và gây khó khăn cho doanh nghiệp Mỹ, nhưng mức độ ảnh hưởng lại thấp hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Một báo cáo mới đã chỉ ra những lý do phía sau hiện tượng này.

Năm ngoái, Tổng thống Donald Trump đã nâng mức thuế mà Mỹ áp lên hàng nhập khẩu lên ngưỡng cao nhất trong vòng một thế kỷ.

Theo báo New York Times, hệ quả là giá hàng hóa tăng, nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu và sản phẩm nhập khẩu gặp khó khăn, thậm chí phải đóng cửa. Tuy nhiên, tác động thực tế của các biện pháp này không nghiêm trọng như nhiều chuyên gia từng lo ngại, đặc biệt sau khi ông Trump công bố mức thuế hai con số với hàng hóa từ nhiều quốc gia hồi đầu tháng 4.

Một bài nghiên cứu sơ bộ của các nhà kinh tế thuộc Đại học Harvard và Đại học Chicago đã lý giải vì sao. Báo cáo cho thấy mức thuế thực tế mà các nhà nhập khẩu phải trả thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà ông Trump công bố. Nguyên nhân bao gồm: các ngoại lệ cho một số quốc gia và ngành hàng, mức thuế được điều chỉnh giảm khi hàng hóa cập cảng Mỹ, cũng như việc một số doanh nghiệp né tránh quy định.

Dựa trên phân tích nguồn thu thuế quan của chính phủ và giá trị hàng nhập khẩu, các nhà kinh tế kết luận rằng mức thuế quan thực tế của Mỹ chỉ ở mức 14,1% vào cuối tháng 9.

Con số này chỉ bằng khoảng một nửa mức thuế mà chính quyền công bố chính thức. Theo ước tính, thuế quan bình quân theo trọng số thương mại của Mỹ vào tháng 9 là 27,4%, giảm từ đỉnh 32,8% hồi tháng 4.

“Thuế thực tế thấp hơn nhiều so với con số được công bố, và đó là một trong những lý do khiến tác động không nghiêm trọng như lo ngại", Gita Gopinath, giáo sư Harvard, cựu Phó Tổng giám đốc thứ nhất của IMF, nói.

Một yếu tố quan trọng là miễn trừ cho các lô hàng đang trên đường tới Mỹ khi thuế được công bố. Việc vận chuyển bằng đường biển thường mất nhiều tuần, khiến mức thuế doanh nghiệp phải trả tăng chậm hơn so với tuyên bố của ông Trump.

Một yếu tố là việc miễn trừ cho các sản phẩm đang trên đường đến Mỹ khi thuế quan được công bố. Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển đến các cảng của Mỹ thường mất nhiều tuần, có nghĩa là thuế quan mà các doanh nghiệp phải trả tăng chậm hơn so với mức mà ông Trump đã công bố trong suốt năm.

Việc miễn trừ cho các sản phẩm và quốc gia bao gồm chất bán dẫn và một số sản phẩm chứa chúng, một động thái được nhiều người coi là ưu ái cho các giám đốc điều hành công nghệ. Mặc dù các quan chức cho biết họ sẽ công bố thêm thuế quan đối với chip và thiết bị điện tử, nhưng điều đó đã không xảy ra.

Kết quả là, các công ty đã trả mức thuế thực tế là 9% đối với chip nhập khẩu vào Mỹ, thấp hơn nhiều so với mức thuế đối với các mặt hàng khác. Và hàng xuất khẩu từ những nơi sản xuất nhiều chất bán dẫn, như Đài Loan/Trung Quốc, phải đối mặt với mức thuế thực tế thấp hơn nhiều (8%) so với mức thuế chính thức (28%).

Canada và Mexico cũng nhận được những miễn trừ đáng kể từ mức thuế cao trên danh nghĩa mà ông Trump áp đặt lên họ năm ngoái. Nhiều mặt hàng chủ yếu được sản xuất ở Bắc Mỹ đủ điều kiện được miễn thuế theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada, mà ông Trump đã ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.

Vì thuế quan của Mỹ nhìn chung thấp trong quá khứ, nhiều công ty đã không bận tâm khai báo rằng hàng hóa của họ tuân thủ hiệp định thương mại khi nộp tờ khai hải quan. Nhưng vào năm 2025, khoảng 90% hàng hóa đến từ Canada và Mexico được khai báo là tuân thủ, tăng từ dưới 50% so với năm trước.

Việc trốn thuế cũng làm giảm mức thuế thực tế mà các công ty phải trả. Các công ty có thể theo đuổi nhiều chiến lược, nhiều trong số đó là bất hợp pháp, để thay đổi thông tin trên tờ khai hải quan về nội dung, giá trị hoặc nguồn gốc của sản phẩm và trả mức thuế thấp hơn mức đáng lẽ phải trả.

Khi mối lo ngại về khả năng chi trả ngày càng tăng, chính quyền Tổng thống Trump có thể sẽ đưa ra thêm các miễn trừ và trì hoãn đối với các mức thuế đã được lên kế hoạch. Hôm 31/12, ông Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp hoãn việc tăng thuế quan đối với bàn trang điểm, tủ bếp và đồ nội thất bọc nệm trong một năm. Bộ Thương mại Mỹ cũng đã rút lại kế hoạch sơ bộ áp thuế đối với một số mặt hàng mì Ý nhập khẩu, cho biết một số nhà sản xuất mì đã giải quyết các lo ngại của Mỹ về các hành vi không công bằng. Quyết định cuối cùng dự kiến ​​sẽ được đưa ra vào tháng 3/2026.

VietBF@ sưu tập

"Bác sĩ Y khoa"theo quan niệm của nhiều người từ xa xưa cho đến nay, là một trong những nghề cao quý trong xã hội, đặc biệt đối với xã hội Việt Nam. Thời xưa, người thầy thuốc có vai trò như một ông thánh (!), phán ra câu nào là mọi người phải nghe theo vì kiến thức học sâu hiểu rộng về sức khoẻ và bệnh tật của con người.

Chẳng những thế mà thời phong kiến ở nước ta họ được gọi là Quan Đại Phu, thời Pháp thuộc thì phổ biến dưới tên gọi Quan Đốc (đốc-tờ: docteur), được trọng vọng không kém gì những ông thầy dạy học, vì chính họ cũng là một ông thầy: thầy thuốc. Điều này thể hiện sự tôn trọng của xã hội đối với nghề bác sĩ.

Sự tôn trọng này có căn cơ rõ rệt, vì trước khi thực hành công việc có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng của con người, họ đã phải trải qua 6 năm học dài đăng đẳng (các ngành khác chỉ có 4 năm). Nếu tính ra tất cả thời gian đi thực tập, trực gác ở bệnh viện và học chuyên khoa thì có lẽ sẽ gần gấp đôi các ngành nghề khác. Còn so với thời gian học y khoa ở Mỹ hay Úc, chúng ta…chỉ bằng có một nửa.

Trong thời gian đi học, sinh viên y khoa phải thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại của ngành y như các bệnh lý, hoá chất, các nguồn lây bệnh khác…, tập làm quen với mùi máu, mủ, phân, nước tiểu, nước ối,…tập nghe (và chịu đựng) tiếng rên la, tiếp xúc với người bệnh với những đau đớn, căng thẳng, mất mát và cả sự chết chóc. Họ phải học cách tự kiềm chế cảm xúc của mình trước những ca bệnh khó hoặc tuyệt vọng để tập trung tìm cách cứu chữa. Mỗi toa thuốc đều phải tính toán rất cẩn thận, mỗi đường rạch dao, mũi kim đều không thể là sự ngẫu hứng tình cờ. Họ phải tỉnh táo, thậm chí lạnh lùng để giải bài toán bệnh tật trong thời gian ngắn nhất với hiệu quả cao nhất. Thậm chí ở Mỹ, nghề bác sĩ còn được xếp vào nghề nguy hiểm, bên cạnh nghề cứu hoả và cảnh sát, vì khả năng lây nhiễm hay các nguy cơ về sinh học khác. Ngoài ra, họ còn phải tự điều chỉnh hành vi, thái độ, cách ứng xử cho phù hợp với từng đối tượng người bệnh khác nhau.

Ít có ngành nào mang đậm tính cách Nghề-Nghiệp như ngành y. Vẫn biết bác sĩ là một nghề cũng như bao ngành nghề khác để kiếm sống đàng hoàng và lương thiện. Nhưng trong ngành y, nó còn là cái Nghiệp, đúng hơn là thiên chức, vì có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng con người. Người thầy thuốc đồng hành với con người từ khi mới tượng hình trong bụng mẹ, 9 tháng sau tận tay trao hài nhi vừa chào đời cho sản phụ, rồi lại tiếp tục chăm sóc sức khoẻ suốt đời cho đến khi ngậm ngùi bất lực ghi vào bệnh án tử vong. Chỉ có họ mới là người được bệnh nhân tin cậy thổ lộ tất cả những đau đớn về thể chất và tinh thần, những nỗi băn khoăn, lo lắng, sợ hãi, cả những điều mà bệnh nhân không thể nói ra với gia đình.

Bỡi vì, trước khi ra trường, họ đã thề trước ông tổ của nghề nghiệp là không bao giờ tiết lộ bí mật của bệnh nhân. Họ chịu trách nhiệm lớn nhất về phần xác và một phần tâm hồn của người bệnh. Họ không chỉ là chuyên viên tư vấn về y học, mà còn là một chuyên viên tham vấn về sức khoẻ. Như vậy, những yếu tố góp phần hình thành vị thế và hình ảnh của người bác sĩ trong xã hội là (1) quá trình đào tạo, (2) tiềm năng và nỗ lực của bản thân và (3) sự phản hồi từ xã hội và người bệnh. Điều này đã làm cho y khoa trở thành một nghề tuy đẹp đẽ, nhưng khó nhọc vô cùng.

Trong thời gian gần đây, y đức trở thành một đề tài "hot", được bàn đến nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, chủ yếu là về việc suy thoái và làm cách nào để "vực dậy, lấy lại niềm tin cho người bệnh". Nếu chỉ hiểu đơn giản y đức là đạo đức của ngành y thì bất cứ ngành nghề nào cũng cần phải có đạo đức, và sự xuống cấp về đạo đức là vấn nạn của toàn xã hội, nhưng vì ngành y có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng con người nên được đem ra mỗ xẻ nhiều nhất.

Thật ra, y đức cũng chỉ là những quy ước về đạo đức hành nghề y bao gồm những chuẩn mực và nguyên tắc về sự giao tiếp giữa người thầy thuốc và bệnh nhân, đó là một phần của hệ thống đạo lý trong xã hội. Y đức có thể thay đổi đôi chút tuỳ thuộc vào văn hoá địa phương và thời gian, nhưng bản chất và nguyên lý không hề thay đổi, đó là
(1) trước hết không làm hại bệnh nhân
(2) luôn làm điều có lợi nhất cho bệnh nhân
(3) tôn trọng quyền tự chủ và nhân phẩm
(4) công minh, không phân biệt đối xử
(5) giữ bí mật nghề nghiệp.

Những yếu tố tạo ra hình ảnh và vị trí của người bác sĩ như đã nói trên thật ra cũng là những yếu tố chính hình thành ra "y đức". Nhưng trên hết, cốt lõi của vấn đề vẫn là con người. Và con người y khoa phải bao gồm cả 2 khía cạnh: chuyên môn và phẩm chất. Nếu có một nền tảng đạo đức tốt đẹp, nếu được huấn luyện tốt và cập nhật kiến thức thường xuyên, "y đức" sẽ được người bác sĩ thực thi nghiêm túc mà không cần phải học thuộc lòng hay đánh máy lồng khung kiếng treo trịnh trọng ở khắp nơi trong bệnh viện.

Nhưng đã là con người thì không thể không có sai sót trong đời. Và sai sót trong y khoa là điều không thể tránh khỏi cho dù là kỹ thuật điều trị mới nhất cũng có những tỷ lệ tai biến khó lường ra hết được. Nhưng khi xảy ra sai sót, nên xem xét lại hệ thống và quy trình quản lý ra sao hơn là chỉ đỗ lỗi cho cá nhân. Và như vậy, "y đức" còn liên quan đến môi trường mà người bác sĩ đang tương tác: cấp quản lý và người bệnh.

Y khoa vốn là một nghề đặc biệt vì bên cạnh kỹ thuật, nó còn mang đậm tính nhân văn. Xin được mượn ý của Bs. Đỗ Hồng Ngọc để kết thúc bài viết này. Ông cho rằng xã hội gọi người bác sĩ qua 3 chữ "người thầy thuốc", tức là nghề này phải gồm cả 3 yếu tố: "NGƯỜI" > nhân đạo, "THẦY" > nhân đức và "THUỐC" > nhân thuật. Ba yếu tố trên đây chính là "y đức" vậy.

Bs. Phan Minh Trí

Các kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu với quy mô ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ đang vấp phải sự phản đối ngày càng gay gắt từ cộng đồng người dân địa phương trên khắp Mỹ, trong bối cảnh nhu cầu điện toán đám mây và AI tăng mạnh.


Biểu tượng Microsoft. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Theo AP ngày 3/1, các doanh nghiệp công nghệ và nhà phát triển bất động sản Mỹ đang tìm cách rót hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu mới, song ngày càng nhiều dự án bị đình trệ hoặc bị bác bỏ do lo ngại về môi trường, hạ tầng và chất lượng sống tại địa phương.

Tại nhiều bang, các cộng đồng đang theo dõi và học hỏi kinh nghiệm phản đối từ những địa phương khác, khi các đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu xuất hiện dày đặc hơn và lan ra khỏi những khu vực công nghiệp truyền thống. Nhiều dự án hướng tới các thị trấn nông nghiệp hoặc vùng ngoại ô, nơi người dân lo ngại việc mất đất canh tác, không gian xanh và bản sắc nông thôn.

Trong nhiều trường hợp, chính quyền địa phương lúng túng trong việc xác định liệu các trung tâm dữ liệu, vốn tiêu thụ lượng lớn điện và nước, có phù hợp với quy hoạch hiện hành hay không. Một số nơi phải cân nhắc các chính sách miễn trừ, sửa đổi quy định, hoặc đối mặt với khoảng trống pháp lý do chưa có quy hoạch cụ thể cho loại hình này.

Khi thông tin về các dự án được công bố, các cuộc họp hội đồng địa phương vốn yên ắng ở nhiều thị trấn nhỏ đã trở nên căng thẳng, với sự tham gia đông đảo của người dân địa phương yêu cầu bác bỏ đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu. Tại một thị trấn ở bang Pennsylvania, người dân sống gần khu đất dự kiến xây dựng cho rằng dự án sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và giá trị tài sản của họ.

Sự phản đối lan rộng đang khiến nhiều dự án thất bại, làm dấy lên lo ngại trong giới phát triển trung tâm dữ liệu, từ các tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp bất động sản, cho tới các công ty điện lực và công đoàn lao động. Một số chuyên gia trong ngành cho biết họ chứng kiến ngày càng nhiều chiến dịch phản đối được tổ chức bài bản, với người dân đi vận động từng nhà và sử dụng mạng xã hội để huy động dư luận.

Theo thống kê của Data Center Watch, một dự án thuộc công ty tư vấn an ninh AI 10a Labs, chỉ trong quý II/2025, khoảng 20 đề xuất trung tâm dữ liệu trị giá tổng cộng 98 tỷ USD tại 11 bang đã bị chặn hoặc trì hoãn do phản ứng từ cộng đồng và chính quyền cấp bang. Con số này chiếm khoảng hai phần ba các dự án được tổ chức này theo dõi.

Các nhóm môi trường và bảo vệ người tiêu dùng cho biết họ đang nhận được số lượng lớn yêu cầu hỗ trợ từ cộng đồng địa phương. Tại bang Indiana, nhiều dự án đã không vượt qua được các thủ tục xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phản ánh mức độ phản kháng hiếm thấy trong nhiều năm.

Những lo ngại phổ biến bao gồm nguy cơ tăng hóa đơn tiền điện, suy giảm nguồn nước ngầm, tiếng ồn liên tục từ máy chủ và máy phát điện diesel, cũng như tác động tiêu cực đến sức khỏe và giá trị bất động sản. Một số địa phương đã vướng vào các vụ kiện pháp lý xoay quanh quy trình phê duyệt dự án.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Google, Amazon và Facebook, hiện đầu tư hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu toàn cầu, chưa đưa ra phản hồi chính thức về tác động của làn sóng phản đối. Tuy nhiên, Microsoft từng thừa nhận trong hồ sơ gửi nhà đầu tư rằng sự phản đối từ cộng đồng và các lệnh tạm dừng ở cấp địa phương có thể làm chậm tiến độ phát triển hạ tầng.

Ngay cả khi nhận được sự ủng hộ ở cấp bang hoặc liên bang, nhiều dự án vẫn không vượt qua được rào cản tại địa phương. Tại một thị trấn ngoại ô ở bang North Carolina, một dự án đã bị rút khỏi chương trình nghị sự sau khi chính quyền nhận thấy sự phản đối gần như tuyệt đối từ cư dân. Tại Minnesota, một khu phức hợp trung tâm dữ liệu quy mô lớn hiện bị đình lại do tranh cãi về đánh giá tác động môi trường và quy trình công bố thông tin.

Một số người dân địa phương cho biết họ chỉ biết về dự án sát thời điểm bỏ phiếu quy hoạch, làm gia tăng cảm giác bị gạt ra ngoài lề. Các nhà phát triển thừa nhận cần tăng cường đối thoại và điều chỉnh kế hoạch dựa trên phản hồi từ cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, ngành phát triển trung tâm dữ liệu đang xem xét lại cách tiếp cận, từ việc tham vấn sớm hơn, nhấn mạnh lợi ích kinh tế, đến cam kết tiết kiệm năng lượng và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự ủng hộ của chính quyền địa phương không còn đủ để đảm bảo thành công nếu thiếu sự đồng thuận của cư dân, yếu tố ngày càng trở thành rào cản lớn nhất đối với tham vọng mở rộng hạ tầng số của các tập đoàn công nghệ lớn.

VietBF@sưu tập

Việc loại bỏ tín dụng thuế liên bang khiến nhiều mẫu EV đắt tiền bán chậm, buộc đại lý phải mạnh tay khuyến mãi.


Ảnh minh họa: Ảnh: The New York Times

Những đảo ngược trong chính sách đối với xe điện (EV) của Chính phủ Mỹ đang gây khó khăn cho các nhà sản xuất. Hoang mang trước sự bất định của thị trường, nhiều người mua bắt đầu ngần ngại trong quyết định mua xe điện và kết quả là số lượng tồn kho xe điện tại "xứ cờ hoa" đang tăng trong dịp cuối năm.

Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, sự chậm lại của thị trường xe điện có thể mang lại lợi ích cho người mua. Một báo cáo từ iSeeCars chỉ ra những mẫu xe điện đang tồn kho nhiều tại các đại lý trên khắp nước Mỹ. Trong bối cảnh hàng tồn kho nhiều, những đại lý sẽ phải tìm cách khuyến mãi và người mua dễ mặc cả hơn.

Cụ thể, đối với dòng xe đời 2024, Genesis GV60 đứng đầu danh sách các mẫu xe điện có tỷ lệ tồn kho cao nhất, với 21,8% số xe vẫn chưa được bán. Nói cách khác, khoảng 2 trong số 10 chiếc 2024 GV60 được tung ra thị trường đang nằm trong kho của các đại lý. GV60 nằm trong những mẫu xe điện cao cấp đầu tiên vào đầu thập niên này. Chúng có cùng nền tảng với các mẫu xe điện phổ thông như Hyundai Ioniq 5 và Kia EV, được đánh giá là những mẫu xe điện tốt trên thị trường và không hẳn vì kém chất lượng mà bán chậm.

Tiếp theo trong danh sách là Dodge Charger Daytona EV, một mẫu xe mà nhà sản xuất Stellanits từng đặt niềm tin rất lớn, dự kiến sẽ thay thế cho các thế hệ Charger và Challenger chạy bằng xăng. Theo iSeeCars, Charger EV đời 2024 hiện đang có tỉ lệ tồn kho là 20,9%, tiếp theo là mẫu xe pickup Chevrolet Silverado EV (11,9%).

Đối với dòng xe đời 2025, BMW i4 - mẫu xe điện bán chạy nhất của nhà sản xuất xe Đức tại Mỹ - dẫn đầu danh sách với tỷ lệ tồn kho đáng kinh ngạc là 89,2%. Điều này cho thấy các đại lý vẫn cho nhập nhiều chiếc xe điện cao cấp này bất chấp việc khoản tín dụng thuế liên bang 7.500 USD đã bị loại bỏ vào tháng 9/2025. Porsche Macan EV đứng thứ hai với 67,8%, tiếp theo là Volkswagen ID.4 (59,1%), Cadillac Escalade IQ (47,8%), Genesis Electrified GV70 (37,2%). Đây đều là những mẫu xe điện hạng sang, đắt tiền.

Giới quan sát nhận định khuynh hướng này có thể thay đổi trong năm 2026. Nhiều nhà sản xuất xe hơi như Volvo, Mercedes-Benz… đã bắt đầu thay đổi kế hoạch chuyển hoàn toàn sang xe điện vào cuối thập niên này. Thay vào đó sẽ là nhiều mẫu xe khác nhau như hybrid, plug-in hybrid, cùng với sự trở lại mạnh hơn của xe xăng.

Trên thực tế, giá giao dịch của những mẫu xe điện kể trên khác nhau tùy thuộc vào địa phương, các chương trình khuyến mãi và nhu cầu. Nhưng người mua sẽ có nhiều cơ hội hơn để đàm phán, vì các đại lý thường có khuynh hướng bán hết xe cũ để nhập xe mới. Nhiều mẫu xe tốt nay có khả năng được bán với giá rẻ hơn nhiều.

Trong thời điểm giá xe đắt đỏ như hiện nay, những nguồn thông tin như của iSeeCars là quý giá đối với người mua xe điện, giúp đưa ra quyết định mua xe hợp lý, có khả năng đạt được thỏa thuận có lợi nhất.

VietBF@sưu tập

Diễn biến chính trị mới nhất tại Venezuela đang thu hút sự quan tâm lớn từ thị trường dầu mỏ toàn cầu.


Nhà máy lọc dầu Petroleos de Venezuela Bajo Grande tại Khu phức hợp lọc dầu Paraguana. Ảnh: Gaby Oraa/Bloomberg/Getty Images

Theo kênh CNN, Tổng thống Nicolás Madurođã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước sau một cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ, đặt ra câu hỏi về quản lý trữ lượng dầu mỏ khổng lồ mà Venezuela đang sở hữu.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô – chiếm gần 1/5 trữ lượng dầu mỏ toàn cầu, nhiều hơn cả Iraq. Tuy nhiên, sản lượng khai thác thực tế của nước này chỉ khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với mức trước năm 2013. Nguyên nhân chủ yếu là cơ sở hạ tầng dầu khí xuống cấp, thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt quốc tế.

Do thị trường dầu tương lai không hoạt động vào cuối tuần, tác động ngắn hạn từ các biến động chính trị tại Venezuela tới giá dầu khó dự đoán và sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong vài ngày tới. Giới quan sát cho rằng nếu Venezuela áp dụng chính sách thân thiện hơn với thị trường, tiềm năng khai thác dầu thô nặng có thể được phát huy, góp phần ổn định nguồn cung dầu toàn cầu. Ngược lại, trong trường hợp xung đột hoặc bất ổn kéo dài, điều đó có thể tạo áp lực tăng giá.

Ông Phil Flynn, nhà phân tích cấp cao tại Price Futures Group, nhận định: “Đối với dầu mỏ, đây có thể là một sự kiện lịch sử, nhưng tác động tức thời nhiều khả năng chỉ mang tính tâm lý, vì sản lượng dầu thực tế của Venezuela vẫn hạn chế so với nhu cầu toàn cầu”. “Diễn biến 24 đến 48 giờ tới sẽ rất quan trọng”, ông Flynn khẳng định.

Trữ lượng và sản lượng dầu mỏ của Venezuela

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng 1 triệu thùng/ngày, chiếm chưa tới 1% sản lượng dầu toàn cầu. Các lệnh trừng phạt quốc tế cùng khủng hoảng kinh tế sâu sắc đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành dầu mỏ. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng xuống cấp và thiếu đầu tư cũng khiến năng lực khai thác giảm mạnh.

Vì vậy, ngay cả khi nguồn cung dầu từ Venezuela bị gián đoạn, tác động tới giá dầu và các sản phẩm như xăng có thể không quá lớn. Giá dầu hiện vẫn được kiểm soát nhờ tình trạng dư cung, khi OPEC tăng sản lượng nhưng nhu cầu toàn cầu giảm nhẹ do áp lực lạm phát và khả năng chi trả sau đại dịch.

Ông Flynn đánh giá: “Về mặt tâm lý, diễn biến tại Venezuela có thể tạo động lực nhất định, nhưng nguồn dầu của nước này có thể được bù đắp bởi các nhà sản xuất khác trên thế giới”.

Tiềm năng dầu thô nặng của Venezuela

Điểm đáng chú ý là loại dầu mà Venezuela đang sở hữu là dầu thô nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao, đòi hỏi thiết bị đặc biệt và trình độ kỹ thuật cao để sản xuất. Các công ty dầu khí quốc tế có khả năng khai thác và tinh chế loại dầu này, nhưng họ bị hạn chế hoạt động kinh doanh tại quốc gia này.

Dầu thô nặng rất quan trọng để sản xuất diesel, nhựa đường và nhiên liệu cho các thiết bị nặng. Loại dầu này đang khan hiếm trên toàn cầu, phần lớn do các hạn chế thương mại đối với dầu Venezuela.

Theo giới chuyên gia, việc khai thác dầu thô nặng Venezuela có thể góp phần ổn định thị trường dầu toàn cầu, bởi hầu hết các nhà máy lọc dầu lớn trên thế giới được thiết kế để xử lý loại dầu này và vận hành hiệu quả hơn với dầu Venezuela.

“Nếu ngành dầu mỏ Venezuela được khai thác trở lại, đây có thể là một bước tiến quan trọng cho thị trường dầu toàn cầu”, ông Flynn nhận định.

VietBF@sưu tập

Chỉ bằng vài chục chữ trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump đã tự vẽ ra một bức tranh về một nước Mỹ có thể ra tay đột ngột, quyết liệt và với một phần công luận, đó là “đòn kết thúc” dành cho một chế độ bị xem là độc tài.

Làn sóng phản ứng quốc tế đến dồn dập và trái chiều.
Thủ tướng Anh Keir Starmer viết thẳng: phương Tây coi Maduro là “bất hợp pháp” và “không nhỏ giọt nước mắt” trước hồi kết của chế độ này, đồng thời nhấn mạnh tiếp tục bàn với Mỹ về một lộ trình chuyển tiếp dân chủ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Maduro đã làm tổn hại phẩm giá chính người dân mình, và nói Paris mong một chuyển tiếp dân chủ dưới vai trò của ông Edmundo González Urrutia.
Ở chiều thận trọng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói đang theo dõi sát, nhưng nhấn mạnh “mọi giải pháp phải tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.”
Ngược lại, Tổng thống Brazil Lula da Silva gọi cuộc tấn công của Mỹ là hành động xúc phạm nghiêm trọng chủ quyền, vượt qua một “lằn ranh không thể chấp nhận.” Cuba và Mexico lên án gay gắt, gọi đây là tội ác/đòn can thiệp thô bạo. Trung Quốc tuyên bố “bị sốc” và “kịch liệt phản đối” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền.
Trong khi đó, Tổng thống Argentina Javier Milei lại tỏ rõ thái độ hoan nghênh: “Tự do tiến lên!”

Ngay tại Hoa Kỳ: kẻ tung hô “bình minh mới”, người tố “đảo chính vì dầu”
Trong nội bộ Mỹ, các phản ứng cũng không kém phần đối nghịch.
Thống đốc New York Kathy Hochul nói tiểu bang bà có cộng đồng người Ủy Nội Thụy Lạp đông đảo, “đứng cùng các gia đình” với hy vọng về một tương lai ổn định hơn; đồng thời trấn an rằng hiện chưa có mối đe dọa đáng tin nào nhắm vào New York, nhưng lực lượng an ninh đang phối hợp theo dõi sát.
Thống đốc Texas Greg Abbott thì ăn mừng, gọi Maduro là “narco-terrorist” và tuyên bố “Texas và cả thế giới tốt hơn vì việc hắn bị bắt.”
Ở chiều phản đối, Thị trưởng Chicago Brandon Johnson lên án đây là “thay đổi chế độ bất hợp pháp”, vi phạm luật quốc tế và có thể đẩy tình hình tới nguy cơ chiến tranh toàn diện, cho rằng động cơ thật sự là “dầu mỏ và quyền lực.”

Hệ quả không chỉ nằm trên mặt đất. Sau các diễn biến quân sự, không phận khu vực Caribbean bị siết chặt vì lý do “an toàn bay”, kéo theo hàng trăm chuyến bay hủy và hoãn. JetBlue thuộc nhóm chịu tác động nặng, trong khi American Airlines, Delta, United cũng phải cắt/điều chỉnh lịch bay.
Một loạt sân bay ở Puerto Rico, Aruba, Saint Thomas, Saint Lucia… ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến rất cao. Bộ Giao thông Mỹ nói các hạn chế sẽ được gỡ khi phù hợp, và các hãng đưa ra miễn phí đổi lịch cho hành khách bị ảnh hưởng.
Trong một ngày, cả vùng biển nắng gió bỗng hóa thành “nút thắt cổ chai” của hàng không: người muốn về không bay được, kẻ muốn đi phải chờ… và thế giới hiểu rằng, đôi khi tiếng nổ ở một thủ đô có thể làm rung cả bầu trời cách đó hàng nghìn cây số.

Một loạt bức ảnh do Nhà Trắng công bố đã hé ra một lát cắt vừa lạ lùng vừa rất “thời đại”: trong lúc chiến dịch Venezuela diễn ra giữa đêm, Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao ngồi ở Mar-a-Lago… canh X.

Không phải canh một bản tin chính thức. Mà là canh mạng xã hội của Elon Musk – nơi tin đồn thường chạy nhanh hơn thông cáo, và một dòng chữ cũng có thể biến bí mật quân sự thành câu chuyện bàn dân thiên hạ.

Những tấm ảnh gợi ý rằng giới lãnh đạo Mỹ đang theo dõi các bài đăng có thể cho thấy công chúng đã bắt đầu “ngửi thấy mùi” của cuộc tấn công khi nó còn đang diễn ra.

“Canh X” để dò rò rỉ: màn chiếu có nhiều tab, gõ tìm “Venezuela”
Trong nhiều bức ảnh, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và các quan chức khác làm việc trước một màn chiếu (projector) hiển thị hình ảnh màn hình máy tính. Trên màn hình có nhiều tab X đang mở.

Ở hai bức ảnh, người ta thấy một ô tìm kiếm đã được gõ vào một từ trông giống “Venezuela” – dù phông nền bị làm mờ.

Đặc biệt, trong một bức ảnh khác, tài khoản X nổi tiếng “OSINTdefender” hiện rõ trên màn hình. Tài khoản này tự mô tả là “Open Source Intelligence Monitor” chuyên đăng video và thông tin từ các điểm nóng xung đột khắp thế giới. Nội dung kiểu “thô” và dồn dập của nó vừa giúp tài khoản nổi như cồn, vừa kéo theo vô số tranh cãi về độ tin cậy.

Với các quan chức chính quyền Trump, OSINTdefender có thể là một “công cụ miễn phí” để kiểm tra xem tin về những vụ nổ ở Caracas đã bắt đầu lan ra chưa, và lan đến mức nào.

Theo diễn tiến được nêu, bài đăng đầu tiên của OSINTdefender về “các báo cáo ban đầu có tiếng nổ” xuất hiện lúc 1:04 a.m. ET – chỉ ít phút sau thời điểm những bức ảnh được chụp. Và đến 4:21 a.m., Trump mới xác nhận hành động quân sự trên nền tảng của riêng mình là Truth Social – đối thủ của X.

Chiều cùng ngày, OSINTdefender còn đùa trên X về việc mình xuất hiện trong ảnh của Nhà Trắng: “Tôi thật sự thấy được ‘nâng niu’, nhưng lần sau cứ mời tôi vào Situation Room nhé,” kèm một emoji nháy mắt.

Một câu đùa, nhưng nó tố cáo một sự thật: thời chiến bây giờ có thêm một chiến tuyến – chiến tuyến tin rò rỉ.

Trump tuyên bố Mỹ sẽ “tạm điều hành” Venezuela: gạt cả chính phủ xã hội chủ nghĩa lẫn đối lập
Trong khi câu chuyện “canh X” làm người ta thấy Mar-a-Lago giống một phòng điều hành dã chiến, thì phát biểu của Trump lại mở ra một cú rẽ chính trị lớn hơn nhiều:

Trump nói Washington sẽ nắm quyền điều hành Venezuela sau khi bắt Tổng thống Nicolás Maduro. Ông loại trừ việc tiếp tục chính quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời cũng gạt luôn khả năng phe đối lập – vốn kỳ vọng sẽ lên nắm quyền – được dẫn dắt đất nước.

Đặc biệt, Trump công khai đánh giá thấp lãnh đạo đối lập María Corina Machado. Ông nói ông không tin Machado có đủ ủng hộ và đủ sự tôn trọng để lãnh đạo: “Sẽ rất khó để bà ấy làm lãnh đạo… bà ấy là người phụ nữ rất dễ mến, nhưng không có sự tôn trọng cần thiết để trở thành lãnh đạo.”

Trump không nêu rõ ông đang nói về dạng “ủng hộ” nào. Machado vốn là cựu dân biểu, từng thắng áp đảo trong cuộc bầu chọn sơ bộ của phe đối lập. Phía CNN cho biết đã liên hệ đội truyền thông của Machado và cựu ứng viên tổng thống Edmundo González để hỏi về phát biểu này và đang chờ phản hồi.

Tranh chấp tính chính danh: đối lập nói González thắng 67%, nhưng hội đồng bầu cử tuyên Maduro thắng
Phe đối lập Venezuela vẫn khẳng định Edmundo González đã thắng cuộc bầu cử tổng thống tháng 7/2024 với 67% phiếu, so với 30% của Maduro.

Tuy nhiên, Hội đồng Bầu cử Quốc gia Venezuela lại công bố Maduro thắng mà không công khai chi tiết kiểm phiếu. Quyết định đó bị phần lớn cộng đồng quốc tế bác bỏ và xem là thiếu minh bạch.

Trước đó, chính Machado từng tuyên bố González “phải lập tức nhận lấy sứ mệnh hiến định” và được lực lượng vũ trang công nhận là tổng tư lệnh. Ngay cả một số đồng minh của Mỹ như Argentina và Ecuador, cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cũng đã bày tỏ ủng hộ phe đối lập sau khi Maduro bị giam giữ.

Nhưng rồi Trump lại đi một đường khác: ông không nói chuyện với Machado, và không trao chìa khóa chuyển tiếp cho González – ít nhất là theo những gì ông công khai.

Bắt tay với Delcy Rodríguez: “Đã liên lạc” và bà được tuyên thệ làm tổng thống tạm quyền
Khi bị hỏi liệu ông có sẵn sàng làm việc với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez không, Trump thừa nhận chính quyền của ông đã có liên hệ với bà.

Trump nói Delcy đã được tuyên thệ làm tổng thống lâm thời, nhưng nhấn mạnh một câu như đóng dấu: bà ấy “do Maduro chọn.”

Đó là nghịch lý mới của thời khắc hậu Maduro: Washington vừa muốn đoạn tuyệt với di sản của Maduro, vừa dùng người trong bộ máy của Maduro để dựng khung chuyển tiếp.

Một thời đại nơi chiến dịch quân sự đi cùng… tab mạng xã hội
Những bức ảnh Nhà Trắng tung ra, vô tình hoặc cố ý, đã dựng nên một biểu tượng rất mới: các quan chức cấp cao ngồi trước màn chiếu, không chỉ nhìn bản đồ hay kênh liên lạc mật, mà còn nhìn mạng xã hội để xem “đám đông đã biết chưa.”

Và sau đó, cũng chính từ căn cứ ấy, Trump công bố một lựa chọn chính trị gây chấn động: Mỹ sẽ tạm nắm quyền điều hành Venezuela, không để chế độ cũ tiếp tục, mà cũng không trao tay lái cho phe đối lập như họ mong đợi.

Từ đây, Venezuela bước vào một đoạn đường vừa mù sương vừa nguy hiểm: tính chính danh còn tranh cãi, người lãnh đạo tương lai chưa rõ, và những quyết định lớn có vẻ đang được định hình không chỉ trong phòng họp — mà cả trong thanh tìm kiếm của X.

Đêm nay, câu chuyện vốn bắt đầu trong “giờ đen tối” của một cuộc đột kích đã chuyển sang một sân khấu lạnh lùng hơn: đường băng, còng tay, sinh trắc học, và một phòng giam ở Manhattan.

Theo một quan chức liên bang, chiếc máy bay chở Tổng thống Venezuela bị bắt Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores đã đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở New York. Từ đây, ông Maduro dự kiến sẽ phải đối mặt các cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí tại tòa liên bang Manhattan vào tuần tới.

Cùng ngày, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cũng công bố (unseal) một cáo trạng mới nhắm vào Maduro, đồng thời nêu tên cả vợ và con trai ông.

Còng tay, áo xám, hộ tống dày đặc: khoảnh khắc rời máy bay ở Stewart ANG Base
Theo quan chức liên bang và hình ảnh Maduro đã bước xuống khỏi máy bay tại Stewart Air National Guard Base trong trang phục màu xám, hai tay bị còng, được áp giải bởi hơn một chục nhân viên liên bang mặc đồ đen.

Trong khi Maduro đã rời máy bay, phía thực thi pháp luật cho biết Cilia Flores vẫn còn ở lại dưới mặt đất tại căn cứ, đang được kiểm tra y tế thêm trong một nhà chứa máy bay (hangar).

Sự khác biệt ấy tạo nên một chi tiết rất “đời”: dù đây là câu chuyện chính trị – ngoại giao ở cấp cao nhất, quy trình vẫn phải đi qua những bước rất người thường: khám y tế, giấy tờ, kiểm tra sức khỏe trước khi bàn giao giam giữ.

Trực thăng vào Manhattan, điểm đến là MDC – nhà giam khét tiếng giữa New York
Theo kế hoạch, Maduro sẽ được đưa bằng trực thăng vào Manhattan, trước khi chuyển tới Metropolitan Detention Center (MDC) – nơi từng giam nhiều nhân vật nổi bật trong các vụ án liên bang, như Sean “Diddy” Combs và Sam Bankman-Fried.

Một loạt lực lượng cảnh sát địa phương và liên bang đã có mặt tại khu heliport ở Manhattan. Hình ảnh cho thấy trực thăng hạ cánh, và sau đó đoàn xe gồm SUV đen, xe cảnh sát và các xe van trắng rời khỏi khu vực trong đội hình áp tải.

Đó là khoảnh khắc chuyển trạng thái: từ “bị bắt” thành “bị giam giữ,” từ một nguyên thủ bị lôi khỏi phòng ngủ ở Caracas thành một bị can liên bang chuẩn bị ra tòa tại trung tâm tài chính – pháp lý khắc nghiệt bậc nhất nước Mỹ.

“Venue” – ý nghĩa pháp lý của điểm chạm đất đầu tiên tại Newburgh
Theo phân tích của chuyên gia pháp lý cao cấp Elie Honig, việc Maduro đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở Newburgh, New York mang “ý nghĩa chính trị, quốc tế, ngoại giao cực lớn” vì liên quan tới khái niệm “venue” – thẩm quyền xét xử theo địa hạt liên bang.

Honig giải thích: công tố có hai cách để xác lập venue. Một là chứng minh một phần của âm mưu xảy ra trong địa hạt đó. Hai là khi một bị can bị đưa từ nước ngoài vào, địa điểm đầu tiên người đó “chạm đất Mỹ” sẽ tự động tạo venue.

Honig – cựu công tố liên bang và tiểu bang – nói trong thực tế, nhiều trường hợp Mỹ bắt giữ người nước ngoài cũng được đưa vào căn cứ Newburgh nhằm bảo đảm venue thuộc Southern District of New York (SDNY). Ông gọi SDNY là văn phòng công tố “đặc biệt phù hợp” để xử loại hồ sơ này, và nhấn mạnh đây là nơi đã xử các vụ án “căng thẳng nhất, áp lực nhất, cường độ cao nhất” trong lịch sử tư pháp hình sự Mỹ.

Nói ngắn gọn: cú đáp xuống Newburgh không chỉ là chuyện đường băng. Nó là một chiếc chìa khóa mở cửa đúng phòng xử.

Sinh trắc học – dấu vân tay – ảnh chụp: “booking” bắt đầu trước khi xuống máy bay
Chuyên gia John Miller cho biết, ngay trước khi Maduro và Flores rời máy bay, nhà chức trách đã bắt đầu quy trình “booking”: lấy dữ liệu sinh trắc học, dấu vân tay, chụp ảnh, rồi nhập thông tin vào hệ thống của US Customs and Border Protection.

Sau đó là kiểm tra y tế, trước khi chuyển về MDC. Tại MDC, Miller nói hai người sẽ được “book” lần nữa trước khi ra hầu tòa (arraignment) – “có khả năng là vào thứ Hai.”

Miller cũng cho biết tại MDC, Maduro và Flores nhiều khả năng sẽ bị áp dụng chế độ Special Administrative Measures (SAMs) – tức giam giữ theo tiêu chuẩn an ninh rất cao, có thể bị cách ly, thậm chí tách khỏi nhau.

John Miller nhận định cuộc chuyển đổi này sẽ là “cú sốc” đối với Maduro: từ đời sống “trong xa hoa,” giữa “hàng triệu triệu đô-la” mà chính quyền liên bang cáo buộc là lợi ích bất chính từ các cartel ma túy, tới một nơi giam giữ.

Nếu ở Caracas, Maduro từng được bảo vệ sau những lớp cửa thép, thì ở New York, ông sẽ đối mặt một lớp cửa khác: cửa của thủ tục tố tụng – nơi mọi thứ không còn là quyền lực chính trị mà là hồ sơ, chứng cứ, và các phiên điều trần.

Và từ khoảnh khắc đặt chân xuống Newburgh, câu chuyện đã chuyển hẳn sang một trận tuyến mới: trận tuyến của tòa án Manhattan và bản án tử hình !

Có những chiến dịch được gọi tên để ghi vào lịch sử. Và có những chiến dịch được gọi tên để nhắc nhở: đây là thứ chỉ cần sai một mắt xích là tất cả cùng rơi xuống vực.

Sáng Thứ Bảy tại Mar-a-Lago, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ – Tướng Dan Caine – công bố tên mật danh của phi vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro: Operation Absolute Resolve.

Ông mô tả đây là chiến dịch “kín đáo, chính xác”, diễn ra “trong những giờ đen tối nhất” của ngày 2 tháng 1, là kết tinh của “nhiều tháng” chuẩn bị và diễn tập – và theo ông, “thành thật mà nói, chỉ quân đội Hoa Kỳ mới có thể thực hiện.”

Mỹ vẫn ở lại khu vực: “tình trạng sẵn sàng cao” sau đòn đánh và vụ bắt
Tướng Caine nhấn mạnh: sau các đợt tấn công quy mô lớn và vụ bắt Maduro qua đêm, lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện trong khu vực.

“Ngay lúc này, lực lượng của chúng ta vẫn ở trong vùng, ở trạng thái sẵn sàng rất cao,” ông nói, khẳng định Mỹ có khả năng “phóng chiếu sức mạnh”, tự vệ và bảo vệ “lợi ích của chúng ta” trong khu vực.

Ông gọi toàn bộ chiến dịch là “minh chứng cho sự tận tụy và cam kết không lay chuyển đối với công lý”, và là “quyết tâm” buộc những kẻ đe dọa hòa bình – ổn định phải chịu trách nhiệm.

Đó không chỉ là lời cảm ơn. Đó là lời cảnh báo: đêm qua chưa chắc là hồi kết.

Một phi cơ bị bắn trúng, nhưng vẫn bay được: “tất cả đều về nhà”
Tướng Caine xác nhận trong quá trình bắt giữ Maduro, có một phi cơ Mỹ bị trúng đạn. Nhưng chiếc phi cơ đó vẫn “flyable” – vẫn hoạt động được xuyên suốt phần còn lại của nhiệm vụ.

Ông nhấn mạnh: như Tổng thống Trump đã nói trước đó, toàn bộ phi cơ Mỹ đều trở về an toàn, và chiếc bị trúng đạn vẫn tiếp tục bay được trong khi chiến dịch diễn ra tại khu nhà mục tiêu.

Trong những câu chuyện tác chiến, đây là kiểu chi tiết vừa thực vừa “để lại mùi thuốc súng”: nó cho thấy lực lượng Mỹ đã gặp hỏa lực thật, nhưng vẫn giữ được quyền kiểm soát bầu trời cho tới phút rút lui.

Tình báo “bơm dữ liệu theo thời gian thực”: bám sát từng bước di chuyển
Tướng Caine đặc biệt nhắc tới vai trò của các đội tình báo trên không và mặt đất, cung cấp cập nhật theo thời gian thực cho lực lượng đột kích.

Ông nói các nhóm này giúp đơn vị tác chiến “đi trong một môi trường phức tạp mà không phải gánh rủi ro không cần thiết.” Nói nôm na: họ vừa là mắt, vừa là tai, vừa là bản đồ sống – và trong một đêm tối, bản đồ sống thường quan trọng hơn cả súng.

Ông cũng tiết lộ mức độ theo dõi chi tiết: lực lượng Mỹ phải bám Maduro để “hiểu ông ta di chuyển ra sao, sống ở đâu, đi đâu, ăn gì, mặc gì.” Những chi tiết nghe đời thường, nhưng trong tác chiến đó chính là chìa khóa để biến một mục tiêu “mất dấu” thành một mục tiêu “nằm trong tay.”

150 phi cơ từ 20 căn cứ: trực thăng bay sát mặt biển 100 feet tiến vào Venezuela
Nếu phần chuẩn bị kéo dài nhiều tháng, thì “phần trên mặt đất” – theo lời tướng Caine – chỉ kéo dài vài giờ.

Ông cho biết, khuya Thứ Sáu, hơn 150 phi cơ đã xuất kích từ 20 căn cứ khác nhau trên đất liền và trên biển khắp Tây Bán Cầu. Trong số đó có những trực thăng chở lực lượng “extraction” (rút mục tiêu) bay vào Venezuela ở độ cao chỉ khoảng 100 feet trên mặt nước.

Trực thăng được “che chắn” bởi một chuỗi đòn tấn công triển khai trong khu vực, rồi tới khu nhà mục tiêu của Maduro vào khoảng 1 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ).

Theo mô tả, đây là kiểu tiếp cận “cạo sóng” để né phát hiện: đi thấp, đi nhanh, và đi vào lúc thiên hạ còn đang ngủ.

Giao chiến tự vệ khi rút lui: “nhiều cuộc đụng độ” trên đường ra khỏi Venezuela
Tướng Caine thừa nhận lực lượng Mỹ đã gặp kháng cự khi rút khỏi Venezuela.

“Có nhiều cuộc giao chiến tự vệ khi lực lượng bắt đầu rút ra,” ông nói. Và ông nhấn mạnh: việc bắt giữ Maduro và vợ ông ta đòi hỏi nhiều “self-defense engagements” khi lực lượng bị bắn, trước khi bay ra khỏi Venezuela vào khoảng 3:29 sáng (giờ miền Đông).

Những con số thời gian cụ thể khiến câu chuyện có nhịp như đồng hồ: 1:00 đến mục tiêu, 3:29 rời khỏi đất nước. Một cuộc đột kích được tính bằng phút, nơi mỗi phút là một ngã rẽ sống – chết.

Từ bãi đáp tới chiến hạm: chuyển giao lên USS Iwo Jima, hướng về New York ra tòa
Sau khi rút khỏi Venezuela, Maduro và vợ được chuyển giao lên USS Iwo Jima. Từ đó, họ đang trên đường tới New York để “đứng trước tòa” theo kế hoạch của phía Mỹ.

Tướng Caine kết luận bằng một câu nói mang tính “luật thép” của chiến tranh: “Chỉ cần một bộ phận của cỗ máy trơn tru này thất bại là toàn bộ nhiệm vụ sẽ bị đe dọa. Và thất bại không bao giờ là một lựa chọn đối với lực lượng liên quân của nước Mỹ.”

Đó là lời tự tin. Nhưng cũng là lời thừa nhận: chiến dịch này là trò chơi cân não của hàng trăm mắt xích – từ tình báo, không quân, trực thăng, cho tới lực lượng trên mặt đất.

Khoảng 1/4 số người trưởng thành ở Mỹ, bị cơn đau kéo dài trên 3 tháng, vượt quá thời gian để được hồi phục bình thường. Và cứ 12 người thì có 1 người chịu đau nặng đến mức phải hạn chế các sinh hoạt hằng ngày.

Đau mãn tính (chronic pain) không chỉ là di chứng của chấn thương mà là một bệnh lý riêng biệt, có liên quan đến sự thay đổi trong hệ thống dây thần kinh và cả yếu tố về tâm lý. Tin vui là các chuyên gia ngày nay đã hiểu rõ hơn về căn bệnh này và có đưa ra nhiều phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Sau đây sẽ lần lượt đề cập đến một số loại liệu pháp:

1/ Đau cơ và khớp
Đây là loại đau nhức thường gặp khi bạn bị chấn thương như va đập, bong gân, rách cơ hay dây chằng (ligaments) và chiếm phần lớn các trường hợp đau mãn tính kéo dài.

- Cảm giác: Thường bị đau nhức, bị nhói hoặc như có sức ép ở cơ, khớp, xương, gân (tendons), dây chằng và đôi khi cả nội tạng.

- Nguyên nhân:
* Chấn thương gây ra rách cơ, rách dây chằng, bong gân.
* Tình trạng bị viêm sưng (inflammation) kéo dài sau khi vết thương đã lành.
* Sự hao mòn theo tuổi tác dẫn đến bệnh như chứng thoái hóa khớp (osteoarthritis) hay thoái vị hóa đĩa đệm (degenerative disc disease).

- Cách làm giảm đau:
Vận động nhẹ: Yoga, tai chi, đạp xe, bơi lội,... sẽ giúp giảm đau và cải thiện tinh thần. Nếu chưa quen, có thể tập với chuyên viên vật lý trị liệu (physical therapy).

- Thuốc:
* Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen giúp giảm viêm tạm thời nhưng có nguy cơ gây ra loét bao tử, chảy máu.
* Thuốc bôi ngoài da như lidocaine, capsaicin hữu ích khi cơn đau tập trung ở một vùng.
* Một số thuốc chống trầm cảm (antidepressants) như duloxetine có thể giảm đau bằng cách tác động lên tín hiệu thần kinh.
Nhiều người bị đau mãn tính sợ phải cho vận động thể chất, nhưng thực ra việc duy trì hoạt động đúng cách sẽ giúp giảm cơn đau hiệu quả hơn.

2/ Đau thần kinh
Khác với triệu chứng đau cơ và khớp, đau nhức thần kinh (neuropathic pain) là do bị tổn thương hoặc bệnh lý ở hệ thống thần kinh.

- Cảm giác: Đau nhói như bị dao đâm, hay có cảm giác bị điện giật, tê rần. Người bệnh rất nhạy cảm với kích thích nhỏ như chạm nhẹ hoặc thay đổi nhiệt độ.

- Nguyên nhân:
* Diabetic neuropathy: Tổn thương dây thần kinh do bệnh tiểu đường, thường ở chân và bàn chân.
* Postherpetic neuralgia: Biến chứng sau khi mắc bệnh "giời leo" (shingles).
* Pinched nerve: Dây thần kinh bị chèn ép do thoát vị đĩa đệm (herniated disc) hoặc viêm khớp cột sống (spinal arthritis) gây ra.

- Cách giảm đau:
* Thuốc:
– Thuốc giảm đau thường (ibuprofen) ít có hiệu quả.
– Dùng thuốc chống trầm cảm (antidepressants) như duloxetine, hoặc thuốc chống co giật (antiseizure drugs) như gabapentin để làm dịu dây thần kinh.
– Thuốc bôi ngoài da lidocaine, capsaicin giúp giảm đau tự phát (spontaneous pain).

- Thiết bị: Máy kích thích thần kinh (TENS unit – sẽ đề cập sau) có thể làm giảm đau.

- Liệu pháp tâm lý:
* Liệu pháp hành vi nhận thức (cognitive behavioral therapy–CBT).
* Chánh niệm (mindfulness), thiền (meditation) giúp kiểm soát căng thẳng và giảm đau mạn tính.ã
Bạn có thể bắt đầu tập ngồi thiền qua ứng dụng miễn phí như Insight Timer, Mindfulness Coach hoặc tìm tài liệu từ UCLA Mindful. Ngoài ra, bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến chuyên gia tâm lý trị liệu, hoặc áp dụng ACT (acceptance and commitment therapy). ACT giúp chấn cơn đau, thay đổi lối sống và tập trung vào những hoạt động quan trọng.

3/ Đau nhức toàn thân
Một loại đau nhức thứ ba, lần đầu tiên được đặt tên vào năm 2016, là một dạng bệnh lý riêng biệt, xuất hiện mà không có bằng chứng về chấn thương hay tổn thương dây thần kinh.

- Cảm giác:
Loại đau này được gọi là đau nociplastic. Nó thường lan tỏa ra bất thường, đôi khi ra khắp cơ thể và có thể đau nhức rất dữ dội. Người bệnh có thể đau ở nhiều vị trí cơ thể khác nhau vào thời điểm khác nhau, hoặc đau toàn thân cùng một lúc. Đau nhức lan tỏa thường đi kèm với mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn hay mùi vị mạnh.

- Nguyên nhân:
Ở những người này, hệ thần kinh thay đổi làm tăng độ nhạy cảm với đau. Các bệnh có thể gây đau nociplastic gồm: xơ cơ (fibromyalgia), hội chứng đau bàng quang, đau lưng không rõ nguyên nhân.

- Cách làm giảm đau:
Mục tiêu đầu tiên là giảm đi phản xạ quá mức của hệ thống thần kinh:
* Vận động nhẹ: (đi bộ, yoga, Thái cực quyền) có thể cải thiện giấc ngủ và giảm đau. Người đau nặng nên tập dưới hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu.
* Liệu pháp tâm lý:
- Liệu pháp hành vi nhận thức (Cognitive behavioral therapy–CBT) giúp làm thay đổi lối suy nghĩ tiêu cực để giảm cảm giác đau nhức
- Liệu pháp "tái xử lý tín hiệu đau" (pain reprocessing therapy) giúp người bệnh kiểm soát những báo động giả từ hệ thống thần kinh.

- Thuốc hỗ trợ
* NSAIDs (Advil, Aleve, Aspirin): Giảm đau do viêm, hiệu quả với đau cơ và khớp.
Tác dụng phụ: khó tiêu, loét (ulcers), đau đầu, buồn ngủ, chóng mặt. Không vượt quá 1,200 mg ibuprofen/ngày.

* Acetaminophen (Tylenol): Hữu ích cho đau cấp tính, ít có hiệu quả với đau mãn tính.
Tác dụng phụ: liều cao gây tổn thương gan nếu kéo dài; không vượt quá 3,000 mg/ngày.

* Thuốc bôi giảm đau (lidocaine, capsaicin, diclofenac): Gây tê hoặc làm ấm tại chỗ, hữu ích cho triệu chứng bị bong gân, đau cơ và khớp; miếng dán lidocaine/capsaicin có thể giúp giảm đau thần kinh.
Tác dụng phụ: kích ứng, nổi ngứa ở da (rash).

* Thuốc chống trầm cảm (Cymbalta, Amitriptyline): Một số thuốc ngăn chặn chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm nhận đau.
Tác dụng phụ: chóng mặt, mệt mỏi, nhức đầu.

* Thuốc chống động kinh (Gabapentin, Pregabalin): Giảm tín hiệu đau trong não và dây thần kinh, dùng cho đau thần kinh và xơ cơ.
Tác dụng phụ: chóng mặt, buồn ngủ, làm bao tử khó chịu.

* Chích (cortisone, phong bế thần kinh-nerve block): Giảm đau tạm thời cơ hoặc thần kinh, thường phối hợp với vật lý trị liệu.
Tác dụng phụ: cortisone liều cao gây hư sụn, tăng đường huyết; phong bế thần kinh có thể gây chảy máu hoặc dễ bị nhiễm trùng.

* Thuốc phiện (opioids) (morphine, oxycodone, fentanyl): Không còn là lựa chọn đầu tiên cho đau mạn tính vì nguy cơ gây ghiền và quá liều (overdose). Nếu dùng, cần liều thấp nhất, có kế hoạch giảm liều rõ ràng.
Tác dụng phụ: buồn ngủ, buồn nôn, táo bón, lệ thuộc thuốc.

NHỮNG THIẾT BỊ GIÚP GIẢM CƠN ĐAU
Các tín hiệu báo cho não bộ rằng, bạn đang cảm thấy đau nhức, đau nhói hay tê râm ran thực chất là những dòng điện nhỏ đang chạy trong cơ thể. Một lãnh vực đang được phát huy trong việc điều trị đau gọi là "neuromodulation", sử dụng các xung điện nhẹ để tác động đến các dây thần kinh cụ thể và chặn các tín hiệu đau, giống như một cú sốc điện nhỏ nhưng chính xác.

Một số thiết bị "neuromodulation" được cho cấy ghép trong cơ thể, tương tự như máy tạo nhịp tim (pacemaker). Những thiết bị khác cho sử dụng ngoài da, có thể mua trực tiếp ngoài quầy thuốc. Dưới đây là một số loại phổ biến và có lợi ích.

LIỆU PHÁP DÒNG ĐIỆN GIAO THOA(Interferential Current Therapy–IFC)

Thiết bị này trông giống TENS nhưng được sử dụng dòng điện tần số trung bình để tác động vào các mô sâu hơn. Máy IFC cũng có thể được dùng tại nhà, nhưng thường mắc tiền hơn và hay được các chuyên viên vật lý trị liệu sử dụng. Liệu pháp IFC đặc biệt hữu ích cho người bị đau cơ và khớp, bao gồm đau cổ và đau thắt lưng.

KÍCH THÍCH DÂY THẦN KINH ĐIỆN QUA DA (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation–TENS)

Thiết bị TENS là loại dùng ngoài da, có bán ở các tiệm thuốc hoặc mua trực tuyến với giá khoảng 30-80 USD, thường được sử dụng tại một số phòng khám của bác sĩ. TENS truyền đi dòng điện áp thấp qua da bằng các điện cực được dán lên vùng đau.

Các cuộc nghiên cứu cho thấy phương pháp này có thể giảm đau cho người bị đau xơ cơ (fibromyalgia), thoái hóa khớp gối (knee osteoarthritis), và đau dây thần kinh. Ít có nguy cơ bị tác dụng phụ nghiêm trọng, tuy nhiên, hiệu quả của TENS có xu hướng giảm dần theo thời gian.

KÍCH THÍCH Ở TỦY SỐNG (Spinal Cord Stimulation–SCS)

Một số bác sĩ phẫu thuật thần kinh sử dụng phương pháp này, trong đó một thiết bị cấy ghép gồm bộ pin và hai dây dẫn sẽ kích thích tủy sống. Nó được thiết kế để thay thế cảm giác đau bằng cảm giác tê râm ran nhẹ (hoặc với một số thiết bị SCS mới thì không có cảm giác nào cả).

Các nghiên cứu cho thấy SCS hứa hẹn nhất cho những người bị đau dây thần kinh. Do việc cấy ghép thiết bị này cần một ca phẫu thuật lớn với việc cho gây mê toàn thân, nên thường chỉ được xem xét sau khi đã dùng các thiết bị ngoài da khác mà không có hiệu quả tốt.

KÍCH THÍCH DÂY THẦN KINH NGOẠI BIÊN (Peripheral Nerve Stimulation–PNS)

Để tác động lên các dây thần kinh nằm ngoài tủy sống và não, những dây nhỏ gọi là điện cực được cấy dưới da gần vị trí đau (một số thiết bị mới còn hoạt động không dây). Đây có thể là một phương pháp hiệu quả cho những người bị đau ở một dây thần kinh cụ thể. Có bằng chứng tốt khi dùng PNS để điều trị cơn đau ở vùng chậu, đau thắt lưng và đau vai.

(Theo Consumer’s Report)

Theo tờ báo Economic Daily của Đài Loan, chip A20 sắp ra mắt dự kiến sẽ có giá lên đến 280 USD/chip, tương đương với mức tăng giá khoảng 80% so với chip A19 hiện đang được sử dụng trong dòng iPhone 17 của Apple.

Việc tăng giá này một phần là do nạn lạm phát đang diễn ra trong lĩnh vực bộ nhớ và được củng cố thêm bởi việc TSMC sử dụng "kỹ thuật transistor nanosheet thế hệ đầu tiên" cũng như "tụ điện lớp xen kẽ kim loại hiệu suất rất cao" cho quy trình sản xuất N2P của mình.

Kỹ thuật transistor nanosheet, còn được gọi là kỹ thuật Gate-All-Around (GAA), là một quy trình chế tạo chip trong đó cổng bao quanh kênh được hình thành bởi các nanosheet xếp chồng lên nhau, cung cấp khả năng kiểm soát tĩnh điện vượt trội đồng thời cho phép tăng
mật độ transistor xử lý logic lên 1.2 lần.

Về phần Apple, chip A20 được chuyển đổi từ kỹ thuật đóng gói InFO sang WMCM, trong đó kỹ thuật InFO cho phép kết hợp nhiều thành phần khác nhau chẳng hạn như DRAM, vào một chip duy nhất, trong khi kỹ thuật WMCM cho phép kết hợp nhiều chip riêng lẻ, chẳng hạn như CPU, GPU và Neural Engine vào một gói duy nhất, mang lại mức độ linh động chưa từng có nhờ số lượng cấu trúc chip khổng lồ có sẵn.

TSMC dường như đang bị quá tải do nhu cầu đối với quy trình N2P của mình, đây cũng là một yếu tố góp phần vào sự tăng giá chóng mặt của loại chip A20 nói trên.

Trong một biến cố gây ra chấn động dư luận quốc tế, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã thực hiện "một cuộc tấn công với quy mô lớn" và đã bắt sống Tổng Thống Nicolás Maduro cùng vợ ông, bà Cilia Flores. Vợ chồng Maduro đã được đưa ra khỏi lãnh thổ Venezuela để đối mặt các tội danh hình sự tại Mỹ. Thông tin này được Trump viết trên Truth Social ngày 3 tháng Giêng, đánh dấu sự kết thúc đột ngột của một chế độ từng được coi là bất khả xâm phạm kéo dài hơn một thập niên qua.

(Minh họa)
Đây là bước leo thang dữ dội nhất trong chiến dịch gây ra áp lực kéo dài trong nhiều tháng qua của chính quyền Trump nhắm vào Caracas, với lý do Maduro đứng đầu một tổ chức buôn lậu ma túy quy mô lớn và đã gian lận bầu cử. Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi khẳng định Maduro và vợ sẽ bị truy tố tại Tòa Án Khu Vực Nam New York với các tội danh "âm mưu khủng bố và buôn lậu" cùng với nhiều các cáo buộc khác…

Người thừa kế của "El Comandante Chavez"

Từ một tài xế xe buýt vô danh ở Caracas đến kẻ bị Hoa Kỳ treo giải thưởng 50 triệu USD, hành trình chính trị của Nicolás Maduro là bức tranh cô đặc về sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy cánh tả, sự suy tàn của một quốc gia dầu mỏ và bi kịch của quyền lực không được kiểm soát.

Nicolás Maduro Moros sinh ngày 23/11/1962 ở thủ đô Caracas trong một gia đình nghèo. Không xuất thân từ giới tinh hoa quân sự hay tài phiệt, tuổi trẻ của Maduro gắn với những chuyến xe buýt công cộng và hoạt động công đoàn trong ngành giao thông. Con đường chính trị của ông chỉ thực sự mở ra khi Venezuela bước vào thời kỳ biến động vào đầu thập niên 1990, với cuộc đảo chính bất thành năm 1992 do viên sĩ quan nhảy dù Hugo Chávez dẫn đầu.

Sau đó Maduro đã trở thành một trong những người ủng hộ trung thành nhất của "El Comandante" (người chỉ huy) Hugo Chávez. Ông ta vận động cho việc trả lại tự do cho Chávez, tham gia xây dựng phong trào chính trị mới, và từng bước tiến thân trong bộ máy quyền lực sau khi Chávez đã đắc cử tổng thống hồi năm 1998. Năm 2000, Maduro đã đắc cử vào Quốc Hội. Đến năm 2005, Maduro làm chủ tịch Quốc Hội, rồi được Chávez bổ nhiệm làm Ngoại trưởng vào năm 2006. Sáu năm sau, ông trở thành Phó tổng thống.

Maduro được Chavez "chọn mặt gửi vàng" trong những ngày cuối đời vì bệnh ung thư. Khi Chávez đã qua đời năm 2013, Maduro thắng cử sít sao trong cuộc bầu cử đặc biệt, với cách biệt chưa đầy hai điểm phần trăm. Đó là chiến thắng mong manh nhưng đủ để cho ông tiếp quản di sản chính trị đồ sộ của người tiền nhiệm, và cả những mầm mống khủng hoảng âm ỉ từ lâu.

Kế thừa mô hình "chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21" của Chávez, Maduro tiếp tục chính sách kiểm soát giá cả, quốc hữu hóa và phân phối phúc lợi dựa vào nguồn thu từ dầu mỏ. Tuy nhiên, khi giá dầu bị lao dốc, nền kinh tế Venezuela vốn được phụ thuộc nặng vào xuất cảng dầu, đã rơi vào vòng xoáy suy thoái nặng nề. Trong giai đoạn 2012-2020, GDP Venezuela bị giảm hơn 70%, lạm phát lên đến mức siêu lạm phát, có thời điểm vượt 100,000%. Siêu thị trống rỗng, thuốc men khan hiếm…

Cùng với khủng hoảng kinh tế là khủng hoảng về chính trị. Các cuộc biểu tình đã nổ ra liên tiếp từ năm 2014, cao điểm là các đợt phản kháng dữ dội năm 2017 và 2019. Chính quyền Maduro đáp trả với biện pháp cứng rắn. Hàng trăm người đã thiệt mạng, hàng ngàn người bị bắt.

Năm 2015, phe đối lập giành chiến thắng trong bầu cử Quốc Hội. Tuy nhiên, thay vì chấp nhận thế cân bằng quyền lực mới, chính quyền Maduro sử dụng Tối Cao Pháp Viện và Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia để vô hiệu hóa Quốc Hội do phe đối lập kiểm soát. Một Quốc Hội mới, thân chính phủ, đã được thành lập ra vào năm 2017 trong bối cảnh có nhiều cáo buộc về gian lận. Từ đó, Maduro gần như chỉ cai trị bằng sắc lệnh. Các tổ chức quốc tế, trong đó có Liên Hiệp Quốc và Tổ Chức Các Quốc Gia Châu Mỹ (OAS), nhiều lần cảnh cáo về sự xói mòn nghiêm trọng của chế độ pháp quyền và tính cách độc lập tư pháp tại Venezuela.

Cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 7/2024 một lần nữa đã bị cáo buộc gian lận. Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia do Maduro kiểm soát tuyên bố ông đã thắng cử. Phe đối lập cho công bố biên bản kiểm phiếu cho thấy ứng viên Edmundo González Urrutia đã thắng áp đảo. Dù vậy, Maduro vẫn tổ chức lễ nhậm chức nhiệm kỳ ba vào tháng Giêng, 2025, với bài phát biểu hùng hồn tự so sánh mình như "David chống Goliath" trong cuộc chiến đương đầu với Hoa Kỳ. Ông cáo buộc Mỹ và phe đối lập âm mưu lật đổ chính phủ Venezuela, thậm chí còn đe dọa "khởi động chiến tranh thế giới thứ 3".

Trong khi đó, Washington cáo buộc Maduro đứng đầu "Cartel de los Soles", tổ chức mafia buôn lậu ma túy do các giới chức cao cấp Venezuela điều hành. Theo Bộ Ngoại Giao Mỹ, Maduro hợp tác với bọn du kích FARC của Colombia để vận chuyển hàng tấn cocaine, cung cấp vũ khí và huấn luyện dân quân. Năm 2020, Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố Maduro với các cáo buộc "khủng bố" và "buôn lậu ma túy", ban đầu cho treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông này, sau đó (thời Tổng Thống Joe Biden) nâng lên 25 triệu USD và cuối cùng là 50 triệu USD vào tháng Tám, 2025.

Đất nước đã tan hoang
Dưới thời Maduro, Venezuela chứng kiến cuộc di cư lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latin: khoảng 8 triệu người phải khăn gói rời bỏ đất nước. Liên Hiệp Quốc và Human Rights Watch ước tính có hơn 20,000 người đã bị giết hại ngoài vòng pháp luật. Năm 2011, Tòa Án Hình Sự Quốc Tế mở điều tra chính thức về tội ác chống nhân loại của chế độ Maduro.

Venezuela tụt hàng chục bậc trên bảng xếp hạng tự do báo chí toàn cầu. Theo bảng Xếp Hạng Tự Do Báo Chí Thế Giới (World Press Freedom Index) do Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (Reporters Without Borders–RSF) cho công bố ra vào năm 2025, Venezuela hiện được xếp thứ 160 trong 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hàng trăm cơ quan truyền thông đã bị đóng cửa, vô số nhà báo bị bắt hoặc buộc phải lưu vong. Chính quyền kiểm soát phần lớn truyền hình quốc gia, hạn chế internet trong các thời điểm nhạy cảm, tạo ra tình trạng "mất làn sóng thông tin" kéo dài. Trong bối cảnh đó, mạng xã hội vừa là kênh thông tin thay thế, vừa là mảnh đất màu mỡ cho các tin giả và tuyên truyền.

Cho đến những ngày cuối năm 2025, kinh tế Venezuela vẫn còn khó khăn trầm trọng. Trong bài báo ngày 21/11/2025 ("The Peril of Ousting Maduro"), tờ Foreign Affairs cho biết kinh tế nước này đã bị co rút lại chỉ còn bằng khoảng một phần tư so với quy mô trước đây.

Lạm phát hàng năm, vốn ở mức hai con số vào năm 2024, được dự báo tăng lên gần 700% vào năm 2026, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Khoảng cách giữa tỷ giá hối đoái chính thức của chính phủ và tỷ giá thị trường được sử dụng cho các giao dịch không chính thức đã liên tục mở rộng, cho thấy đồng tiền quốc gia đang bị cho định giá quá cao. Tháng Giêng, 2025, hai tỷ giá này gần như bằng nhau; hiện nay, tỷ giá chính thức là 226 bolivar đổi 1 USD, thấp hơn nhiều so với tỷ giá thị trường là hơn 300 bolivar đổi 1 USD.

Đời sống khó khăn bội phần. Mức lương tối thiểu 130 bolivar mỗi tháng hiện chỉ còn giá trị chưa đến 1 USD! Ngay cả khi có các khoản tiền thưởng lớn, nhiều viên chức khu vực công cũng chỉ may mắn kiếm được hơn 100 USD mỗi tháng. Chi phí sinh hoạt cho một gia đình ở Venezuela hiện cao gấp khoảng năm lần số tiền đó.

Chính phủ Caracas luôn phủ nhận nền kinh tế trong tình trạng tồi tệ. Tháng Mười, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez khoe rằng Venezuela đã trải qua 18 quý tăng trưởng GDP liên tiếp và dự báo mức tăng trưởng là 8.5% trong năm 2025, những số liệu thống kê lạc quan cao dựa chủ yếu vào việc tăng sản lượng dầu mỏ. Tuy nhiên, 80% người dân Venezuela đang sống trong cảnh nghèo đói, và tầng lớp trung lưu đang dần biến mất.

Khi không còn bóng của Nicolás Maduro
Vài giờ sau khi Trump loan báo bắt sống vợ chồng Nicolás Maduro, Bộ Tư pháp Mỹ công bố bản cáo trạng dài 25 trang cáo buộc Maduro đứng đầu đường dây buôn bán cocaine trên toàn cầu. Có tên trong cáo trạng là Cilia Flores (vợ của Maduro); con trai của Maduro, Nicolas Maduro Guerra; cùng Diosdado Cabello (Bộ trưởng Nội vụ); Ramón Rodríguez Chacín (cựu Bộ trưởng Nội vụ) và thủ lãnh băng giang hồ Tren de Aragua…

Chưa ai có thể nói điều gì sẽ đến tiếp theo nhưng sự sụp đổ của Maduro có thể dẫn Venezuela đến tình trạng chưa chắc đã sáng sủa hơn, ít nhất là trong thời điểm trước mắt. Khoảng trống quyền lực có thể được lấp đầy từ nhiều nhóm vũ trang khác nhau, từ các băng nhóm du kích Colombia đến các băng đảng tội phạm. Hàng ngàn tay súng của Quân đội Giải phóng Quốc gia (ELN), một nhóm du kích Marxist Colombia hoạt động từ những năm 1960, hiện còn nương náu ở Venezuela, dưới sự bảo kê của Nicolás Maduro. Đó là chưa kể nhóm giang hồ khét tiếng Tren de Aragua lâu nay cũng sống dưới sự che chở của chế độ Maduro.

Nói cách khác, Venezuela không thể nhanh chóng trở thành quốc gia dân chủ thật sự. Mọi cặp mắt giờ đây đang đổ dồn vào Maria Corina Machado, nhân vật bất đồng chính kiến lẫy lừng vừa giành được giải Nobel Hòa bình 2025. Theo giới quan sát, hai nhân vật sáng giá nhất kế nhiệm Nicolás Maduro là María Corina Machado và Edmundo González (cựu đại sứ Venezuela tại Argentina). Trên thực tế, trước đây Washington đã công nhận Edmundo González là người đứng đầu hợp pháp của Venezuela sau khi ông này đã đánh bại Nicolás Maduro trong cuộc bầu cử hồi năm 2024.

Tổng hợp

Lại chuyện visa dành cho công dân Mỹ nghỉ hưu muốn đến VN để sống lâu dài ở đây theo luật lệ quy định.

Vietnam Visa Guide 2026: Options, Mistakes & My Top Recommendations


Jan 3, 2026 #VietnamTravel #VietnamVisa #LivingInVietnam
Don’t let the visa process be a source of stress or a hassle! One of the best things about traveling to Vietnam in 2026 is that you have plenty of great options. In this video, I’m breaking them all down so you can choose the path that is the best fit for your travel style.

Whether you’re looking for the absolute budget-friendly path, the ease of having an agent handle the paperwork for total peace of mind, or you want to use a "visa run" as an excuse for a fun mini-exploration, there is an option here for everyone.

If you’re a DIY traveler, pay close attention to the critical "gotchas" I’ve included—like the middle name trick and date formats—to ensure your entry into this beautiful country is as smooth and cheerful as your vacation plans.

📍 Current Vietnam Visa Costs (January 2026 Guide):
[Note: This is for reference, always consult the online form or a visa agent for updated pricing.]

Government E-Visa (DIY): $25 USD (Single Entry) / $50 USD (Multiple Entry - 90 days).

Agent Service Fees: Typically $10 – $50 USD (added to gov fee) for error-checking and ease.

Expedited Processing: $40 – $100+ USD (for 4 to 24-hour turnaround).

Lao Bao Border Run: Approx. $25–$35 for transport + $35–$45 for Laos Visa on Arrival.

🕒 Video Chapters:
0:00 - Welcome to Vietnam! Let's keep it stress-free
0:50 - Do You Need a Visa? (Passport Requirements)
1:20 - Choosing Your Visa: 30 vs. 90 Days
1:55 - Two Ways to Apply: Government Site vs. Local Agent
2:45 - The Boarding Pass Secret: What Airlines Look For
3:28 - Your Entry Stamp: Don't miss the end date
5:00 - Smart Planning: The "4-Day Buffer"
5:30 - The Mini-Vacation: Flying out for a Visa Run
6:15 - Working with Agents & Expedited Options
8:00 - The Land Border Experience: A Day Trip to Lao Bao
11:05 - Pro Tip: The Middle Name "Gotcha"
12:35 - Date Formats: Avoiding the MM/DD Confusion
14:15 - Final Summary: Stay Flexible and Enjoy!

Sau đêm chấn động bắt giữ Nicolás Maduro, Tổng thống Donald Trump không chỉ khoe chiến dịch. Ông bắt đầu vẽ ra một bản đồ quyền lực mới cho Venezuela — và bản đồ đó, theo lời ông, sẽ đi qua Delcy Rodríguez, chứ không đi qua người đối lập nổi tiếng nhất.

Từ Florida, Trump tuyên bố Mỹ hiện đang “làm việc” với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez sau khi Maduro bị bắt. Ông nói bà đã được tuyên thệ làm tổng thống, nhưng đồng thời nhấn mạnh: bà là người “do Maduro chọn”.

Một câu nói tưởng như mâu thuẫn, nhưng lại phản ánh đúng tinh thần thời điểm: Washington muốn dùng chính người trong bộ máy cũ để mở đường cho trật tự mới — ít nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp.

“Rubio vừa nói chuyện với cô ấy”: Delcy được mô tả là sẵn sàng làm điều Mỹ muốn
Khi được hỏi có sẵn sàng hợp tác với Delcy Rodríguez hay không, Trump trả lời bằng một câu vừa khen vừa ép: Ngoại trưởng Marco Rubio “vừa có một cuộc nói chuyện” với bà, và bà “về cơ bản” sẵn sàng làm “những gì chúng ta cho là cần thiết để làm Venezuela vĩ đại trở lại.”

Trump kể thêm rằng Delcy đã nói chuyện “dài” với Rubio và nói: “Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì ông cần.” Rồi Trump chốt một câu lạnh: ông cho rằng bà “khá lịch thiệp”, nhưng “thật ra bà ấy không có lựa chọn.”

Đây là kiểu ngôn ngữ nửa ngoại giao nửa tối hậu thư: sự mềm mỏng được ghi nhận, nhưng quyền quyết định được đặt ở phía Mỹ.

Trump “gạt” Machado: ‘Không đủ ủng hộ, không đủ tôn trọng để lãnh đạo’
Trong khi đó, Trump lại tỏ ra lạnh nhạt với lãnh đạo đối lập và là người đoạt Nobel Hòa bình, María Corina Machado. Khi bị hỏi liệu ông có liên lạc với Machado từ sau vụ bắt Maduro hay không, Trump nói thẳng: “không.”

Rồi ông nêu quan điểm: sẽ “rất khó” để Machado làm lãnh đạo vì bà “không có sự ủng hộ” và “không có sự tôn trọng” cần thiết trong nội bộ đất nước. Trump còn thêm: bà là “một người phụ nữ rất dễ mến”, nhưng “không có sự tôn trọng để làm lãnh đạo.”

Những lời này, dù đúng hay sai, cho thấy Washington đang định hình một lựa chọn khác: thay vì trao lá cờ chuyển tiếp cho biểu tượng đối lập, Trump dường như muốn điều khiển tiến trình qua một nhân vật “đầu cầu” trong bộ máy cũ — người có thể ký, có thể chỉ đạo, có thể ra lệnh trong hệ thống hiện hữu.

“Không sợ boots on the ground”… nhưng Trump nói quân Mỹ sẽ vào “liên quan tới dầu”
Điểm gai nhất nằm ở câu chuyện quân đội. Trước đó trong họp báo, Trump nói ông không loại trừ khả năng can dự quân sự, thậm chí buông một câu đủ khiến cả khu vực rùng mình: “Chúng tôi không sợ boots in the ground.”

Nhưng khi được hỏi trực tiếp liệu ông có hình dung cảnh lính Mỹ “đặt chân” trong lúc Mỹ gần như điều hành chính phủ Venezuela giai đoạn tạm thời hay không, Trump “làm mềm” lại: ông nói “không”, và nhấn mạnh Mỹ sẽ có “sự hiện diện ở Venezuela” nhưng “liên quan tới dầu.”

Ông giảm nhẹ số quân cần thiết, nói Mỹ chỉ “đưa chuyên môn vào”, có thể cần “một chút”, “không nhiều.”

Tiền dầu sẽ đi đâu? Trump: cho dân Venezuela, người Venezuela ở ngoài nước, và Mỹ như một khoản “bồi hoàn”
Trump còn đưa ra một tuyên bố có tính “định nghĩa mục tiêu”: Mỹ sẽ khai thác “một lượng tài sản khổng lồ” từ lòng đất, và nguồn tài sản đó sẽ “đi về” người dân Venezuela, những người “từ bên ngoài Venezuela” trước đây từng sống ở Venezuela, và cả Hoa Kỳ dưới hình thức “bồi hoàn” thiệt hại mà Trump nói là do Venezuela gây ra cho Mỹ trong thời Maduro.

Cách nói này tạo ra một hình dung rất đặc biệt: dầu không chỉ là tài nguyên, mà là “hồ sơ thanh toán” cho một giai đoạn. Và sự hiện diện của Mỹ, theo Trump, gắn trực tiếp với việc bảo đảm dòng tài nguyên ấy.

Một bước ngoặt nhiều lớp: hợp tác với người của Maduro, gạt người đối lập, đặt dầu làm trung tâm
Trong cùng một ngày, Trump đã đặt ba mảnh ghép lên bàn:

- Làm việc với Delcy Rodríguez — người “do Maduro chọn” — vì bà sẵn sàng làm điều Mỹ yêu cầu.
- Không tin Machado đủ uy tín để cầm lái.
- Đưa quân vào Venezuela không phải để “đóng đô” toàn diện, mà để “bảo vệ dầu”, và dùng tiền dầu như một cơ chế bồi hoàn – tái phân phối.

Đó là một mô hình chuyển tiếp mà Trump muốn thế giới hiểu theo logic của ông: nhanh, thực dụng, lấy đòn bẩy tài nguyên làm trọng tâm, và ưu tiên người “có thể ký ngay” hơn người “có biểu tượng”.

Phó Tổng thống JD Vance vừa tung ra một thông điệp cứng như thép về lý do Nhà Trắng quyết định ra tay ở Venezuela: Tổng thống Donald Trump đã đưa ra “nhiều lối thoát” (multiple off ramps) cho Nicolás Maduro, nhưng vẫn đi đến kết cục bị bắt sau một chiến dịch quy mô lớn, kèm theo đòn đánh mạnh vào thủ đô Caracas.

Theo Vance, Trump đã rất rõ ràng từ đầu: nạn buôn ma túy phải chấm dứt, và “dầu bị đánh cắp” phải được trả lại cho Hoa Kỳ. Ông viết rằng Maduro chỉ là “người mới nhất” nhận ra một điều: Trump nói là làm. Và Vance dành lời khen cho các lực lượng đặc nhiệm Mỹ vì đã thực hiện một chiến dịch mà ông gọi là “thật sự ấn tượng.”

“Nhiều lối thoát” nhưng không có lối quay đầu: thông điệp điều kiện của Trump
Vance không đi vào chi tiết các “lối thoát” là gì. Nhưng cách ông mô tả khiến người ta hình dung đó là những cơ hội rút lui, những bước giảm leo thang, những cánh cửa để tránh một cuộc đối đầu trực diện.

Vấn đề nằm ở chỗ: Nhà Trắng nói họ đã mở cửa, nhưng cũng đặt điều kiện. Với Vance, điều kiện đó xoay quanh hai trục: ma túy và dầu. Và khi điều kiện không được đáp ứng, chiến dịch bắt giữ cùng đòn đánh vào Caracas được xem như câu trả lời cuối cùng.

Vance phản bác chỉ trích “phi pháp”: “Không thể trốn công lý chỉ vì sống trong cung điện”
Trong một bài đăng tiếp theo, Vance đẩy thẳng cuộc tranh luận vào mặt trận pháp lý. Ông bác bỏ ý tưởng rằng hành động của chính quyền Trump là “bất hợp pháp,” nhấn mạnh Maduro có nhiều cáo trạng ở Mỹ liên quan đến “narco-terrorism.”

Vance viết đại ý: bạn không thể né công lý vì tội buôn ma túy ở Mỹ chỉ vì bạn sống trong một cung điện ở Caracas. Câu này nghe như khẩu hiệu chính trị, nhưng mục tiêu rõ ràng: biến chiến dịch thành một hành động “thi hành công lý,” chứ không phải một cuộc phiêu lưu quân sự.

Trump đã báo trước: “Đánh trên bộ sẽ sớm bắt đầu”
Bối cảnh cho cú ra tay này đã được Trump gieo từ trước. Ngày 2/12, ông cảnh cáo rằng Mỹ đang chuẩn bị hành động mới chống các mạng lưới buôn ma túy bị cáo buộc ở Venezuela, và các đòn đánh trên bộ sẽ bắt đầu “sớm.”

Trump nói họ “biết họ sống ở đâu,” biết “những kẻ xấu sống ở đâu,” và sẽ ra tay rất nhanh. Trong nhiều tháng, chính quyền Trump đã tiến hành các đòn đánh nhắm vào các tàu bị nghi buôn ma túy.

Nhưng chiến dịch chống ma túy ấy cũng từng gây tranh cãi. Một đòn đánh tiếp theo vào một tàu nghi buôn ma túy ở vùng Caribbean ngày 2/9 — sau khi đòn đánh ban đầu không giết hết những người trên tàu — đã vấp chỉ trích lưỡng đảng, với lo ngại nó có thể cấu thành “tội ác chiến tranh.” Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khi đó tìm cách tạo khoảng cách với quyết định đánh đợt hai, nói rằng họ không biết về nó.

CIA được “bật đèn xanh”, và mệnh lệnh bí mật đánh cartel
Tháng 10, Trump nói ông đã cho phép CIA hoạt động bên trong Venezuela nhằm siết dòng di dân và ma túy bất hợp pháp. Cùng thời điểm, theo các nguồn tin, Trump cập nhật thẩm quyền cho CIA sau khi ký một chỉ thị bí mật yêu cầu quân đội bắt đầu tấn công các cartel ma túy ở Mỹ Latin từ đầu mùa hè.

Tất cả ghép lại thành một đường thẳng chính sách: coi ma túy là chiến trường, coi cartel là mục tiêu quân sự, và coi Venezuela là một mắt xích then chốt.

Florida reo mừng: “Như bức tường Berlin sụp đổ”
Nếu ở Washington là tranh luận đúng-sai và hợp pháp-không hợp pháp, thì ở Florida lại là cảm xúc bùng nổ.

Nhiều dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa Florida sáng Thứ Bảy đồng loạt ca ngợi chiến dịch và việc bắt Maduro. Dân biểu Carlos Gimenez nói ông đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio ngay sau chiến dịch, và gọi đây là “phiên bản Tây bán cầu của sự kiện Bức tường Berlin sụp đổ.”

Ông viết rằng đó là “một ngày trọng đại ở Florida,” nơi tập trung đông đảo người lưu vong Venezuela, Cuba và Nicaragua; cộng đồng của ông “ngập tràn cảm xúc và hy vọng.”

Dân biểu Mario Diaz-Balart công kích Maduro và ca ngợi Trump, nói khi những người khác còn chần chừ, Trump đã nhìn đúng bản chất mối đe dọa và hành động dứt khoát.

Dân biểu Maria Elvira Salazar cảm ơn Trump và Rubio, tuyên bố “narco-terror” do chế độ Maduro áp đặt đã chấm hết, và đã đến lúc “những lãnh đạo chính đáng” của Venezuela khôi phục tự do, tái thiết đất nước.

Thượng nghị sĩ Rick Scott thì gọi đây là “một ngày mới” cho Venezuela và cả Mỹ Latin, cho rằng Mỹ và khu vực an toàn hơn nhờ “sự lãnh đạo” của Trump.

Vì sao Florida là tâm chấn? Con số 49% và câu chuyện lưu vong
Không phải ngẫu nhiên Florida phản ứng mạnh. Người Venezuela di cư tập trung lớn tại tiểu bang này. Theo Migration Policy Institute, giai đoạn 2019–2023 có khoảng 49% người nhập cư Venezuela ở Mỹ cư trú tại Florida.

Bởi vậy, bất kỳ biến động nào ở Caracas cũng dội thẳng vào trái tim chính trị Florida: hy vọng hồi hương, nỗi đau lưu lạc, ký ức về độc tài, và giấc mơ một ngày được trở về dựng lại quê nhà.

Và đó cũng là lý do cùng một sự kiện có thể được gọi bằng hai cái tên hoàn toàn khác nhau: với người ủng hộ, đó là “công lý”; với người hoài nghi, đó là “can thiệp.” Nhưng dù gọi thế nào, tuyên bố của JD Vance đã cho thấy Nhà Trắng muốn đóng khung câu chuyện bằng một kết luận duy nhất: Trump đã cảnh báo, đã mở lối thoát, và khi lối thoát không được bước qua, ông sẽ tự tay khép cánh cửa còn lại.

Tổng thống Donald Trump kể rằng ông đã ngồi trong một căn phòng ở Mar-a-Lago, bên cạnh các tướng lĩnh quân đội, theo dõi cuộc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro diễn ra theo thời gian thực. Ông mô tả cảnh tượng ấy “như đang xem một chương trình truyền hình,” chỉ khác ở chỗ: đó là một cuộc đột kích thật, với cửa thép thật, và một nguyên thủ thật bị lôi ra “trong vài giây.”

Trump nói ông được “những người quân đội thật sự” khẳng định không có quốc gia nào trên Trái Đất có thể thực hiện một cuộc cơ động như vậy. Điều khiến ông ấn tượng không chỉ là độ phức tạp, mà là thứ ông gọi bằng cụm từ quen thuộc trong giới tác chiến: “tốc độ và bạo lực” — tốc độ để đối phương không kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, và bạo lực đủ mạnh để bẻ gãy mọi lớp phòng thủ trước khi nó kịp khép lại.

“Tôi xem từng giây”: phá cửa thép, đánh thốc vào nơi kiên cố nhất
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News, Trump nói cuộc bắt giữ “rất phức tạp, cực kỳ phức tạp,” và ông cùng đội ngũ đã “xem mọi khía cạnh” của chiến dịch. Ông kể lực lượng Mỹ đã “đột nhập,” phá vào những nơi vốn được thiết kế để không thể bị phá, kể cả những cánh cửa thép đặt ra “chỉ để phòng trường hợp này.”

Trump cho biết Maduro bị bắt tại một nơi mà ông mô tả giống “pháo đài” hơn là nhà ở: có cửa thép, có khu “an toàn” với thép bao quanh. Maduro được nói là đã cố chạy vào khu đó để khóa mình lại, nhưng bị “đánh dồn” quá nhanh nên không kịp đóng.

Trump nói Mỹ đã chuẩn bị sẵn cả “đèn khò cỡ lớn” và các phương tiện cần thiết để xuyên thép, nhưng cuối cùng “không cần dùng tới.” Ông cũng nhấn mạnh Mỹ huy động “một số lượng khổng lồ” phi cơ, gồm trực thăng và chiến đấu cơ.

Trì hoãn vì thời tiết: “Thời tiết phải hoàn hảo”
Trump nói chiến dịch lẽ ra được thực hiện sớm hơn, nhưng bị hoãn nhiều ngày vì thời tiết. “Chúng tôi định làm bốn ngày trước, nhưng thời tiết không hoàn hảo. Thời tiết phải hoàn hảo,” ông nói, rồi kể tiếp: đã tính làm ba ngày trước, hai ngày trước… cho tới khi “bỗng nhiên cửa sổ mở ra,” và họ ra lệnh hành động.

Theo các nguồn tin nắm kế hoạch, chính quyền Trump bắt đầu chuẩn bị cho chiến dịch tấn công và bắt Maduro từ giữa tháng 12. Một kế hoạch định làm sớm hơn cũng bị xáo trộn bởi nhiều yếu tố, trong đó có thời tiết và cả quyết định của Trump mở đòn tấn công ở Nigeria vào dịp Giáng Sinh.

“Chúng tôi sẽ can dự rất sâu”: Trump hé lộ ý định tham gia điều hành hậu Maduro
Không chỉ dừng ở việc kể chiến dịch, Trump còn phác ra suy nghĩ “ngày hôm sau” về chuyện điều hành Venezuela. Ông nói chính quyền Mỹ đang quyết định điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, vì “không thể liều” để một người khác lên điều hành rồi tiếp tục những gì Maduro để lại. “Chúng tôi đang quyết định điều đó ngay bây giờ… Chúng tôi sẽ can dự rất sâu,” Trump nói, kèm theo lời hứa mơ hồ rằng Mỹ “muốn tự do cho người dân.”

Trump cũng cho rằng người Venezuela “rất vui” vì Maduro bị bắt, “vì họ yêu nước Mỹ,” và vì dưới thời Maduro, Venezuela là “một nền độc tài.”

Ông kể Maduro đã cố “đàm phán vào phút chót,” nhưng ông từ chối: “Tôi nói không. Những gì ông ta làm với ma túy là xấu.”

Kế hoạch “chính phủ chuyển tiếp” từng được tính tới, nhưng giờ im lặng
Các nguồn tin nói kế hoạch của Mỹ trước đó tập trung vào việc loại Maduro khỏi quyền lực, rồi thực hiện các bước để dựng một chính phủ chuyển tiếp gồm một nhóm người Venezuela trước khi kêu gọi bầu cử.

Tuy nhiên, trong những giờ ngay sau chiến dịch bắt Maduro, chính quyền Trump lại không công khai bình luận về việc đang thiết lập một chính phủ chuyển tiếp. Trước đó, CNN từng đưa tin chính quyền đã âm thầm soạn các kế hoạch “ngày hôm sau” nhiều tuần liền để lấp khoảng trống quyền lực nếu Maduro bị hất khỏi ghế. Nhưng khi được hỏi hồi tháng trước Mỹ sẵn sàng làm gì để bảo đảm ổn định nếu Maduro rời quyền lực, Ngoại trưởng Marco Rubio đã không trả lời rõ.

Một số dự thảo kế hoạch được nói là từng tập trung vào việc dựng cấu trúc hỗ trợ lãnh đạo đối lập Edmundo Gonzalez.

Dân Chủ đòi họp khẩn: “Chưa thấy bằng chứng đe dọa… và chưa nghe chiến lược hậu chiến”
Ngay trong ngày, tiếng nói phản biện từ Quốc hội Mỹ nổi lên. Dân biểu Jim Himes, thành viên Dân Chủ cao nhất trong Ủy ban Tình báo Hạ viện, kêu gọi chính quyền Trump phải lập tức báo cáo Quốc hội sau khi Mỹ tấn công Caracas và đưa Maduro ra khỏi Venezuela.

Himes thừa nhận Maduro là “một nhà cầm quyền không hợp pháp,” nhưng ông nói chưa thấy bằng chứng nào cho thấy chiếc ghế tổng thống của Maduro tạo ra mối đe dọa đủ để biện minh cho hành động quân sự khi không có ủy quyền của Quốc hội. Ông cũng nói ông chưa nghe một chiến lược rõ ràng cho “ngày hôm sau,” và làm sao ngăn Venezuela rơi vào hỗn loạn.

Himes nhấn mạnh Rubio từng nhiều lần phủ nhận trước Quốc hội rằng chính quyền có ý định ép thay đổi chế độ ở Venezuela; vì vậy, theo ông, chính quyền phải lập tức báo cáo kế hoạch bảo đảm ổn định khu vực và cơ sở pháp lý cho quyết định này.

Trong một cuộc phỏng vấn ngắn qua điện thoại với The New York Times, Trump từ chối nói liệu ông có xin Quốc hội ủy quyền cho đòn tấn công hay không.