Theo như đợt giao tranh thứ hai giữa quân đội hai nước Campuchia và Thái Lan trong chưa đầy sáu tháng qua kéo dài hơn cuộc chiến năm ngày hồi tháng Bảy, và gây thiệt hại lớn hơn nhiều, khiến cái giá của cuộc chiến biên giới giữa Thái Lan và Campuchia được thể hiện một cách nghiệt ngã, mà Campuchia thấm cái giá phải trả cho cuộc chiến này.

Cái giá của cuộc chiến biên giới giữa Thái Lan và Campuchia được thể hiện một cách nghiệt ngã trong bệnh viện Mongkol Borei – một khu nhà thấp tầng thoáng đãng với cây xanh bao quanh.

Những người lính bị thương nằm lặng lẽ trên giường bệnh. Một người, tay bị cắt cụt từ khuỷu trở xuống, ngồi kế bên là người vợ đang mỉm cười và tìm cách động viên chồng. Vợ và con của một người khác ngồi trên tấm chiếu đặt cạnh giường.

Đôi tay của bác sĩ gây mê Sar Chanraksmey run lên, khóe mắt rưng rưng khi cho tôi xem những hình ảnh ghê rợn trên điện thoại về những ca ông điều trị các chấn thương do vụ nổ.

"Tim tôi đau nhói," ông nói. "Xin hãy nói với thế giới rằng chúng tôi chỉ muốn hòa bình."

Đợt giao tranh thứ hai giữa quân đội hai nước trong chưa đầy sáu tháng qua kéo dài hơn cuộc chiến năm ngày hồi tháng Bảy, và gây thiệt hại lớn hơn nhiều.

Đã xảy ra những cuộc đấu pháo dọc theo toàn bộ đường biên giới dài 800km, cùng những trận đánh ác liệt ở cự ly gần giữa binh sĩ Thái Lan và Campuchia nhằm giành quyền kiểm soát một vài ngọn đồi có rừng bao phủ.

Không quân Thái Lan gần như tự do ném bom các mục tiêu bên trong lãnh thổ Campuchia – quốc gia có hệ thống phòng không hạn chế và lực lượng không quân gần như không đáng kể.

Trong khi đó, các tên lửa BM21 đáng sợ của Campuchia – loại vũ khí thiếu độ chính xác – đã trút xuống phía bên kia biên giới thuộc Thái Lan, khiến một dân thường thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, dù chính quyền Thái đã sớm tiến hành sơ tán.

Campuchia không công bố số lượng binh sĩ thiệt mạng kể từ khi giao tranh tái diễn hôm 7/12, nhưng quân đội Thái Lan ước tính con số này có thể lên tới vài trăm người.

Phía Thái Lan có 21 binh sĩ thiệt mạng. Sự chênh lệch này cho thấy rõ ưu thế về quy mô và trang bị của lực lượng vũ trang Thái Lan so với Campuchia.

Tương tự với xung đột hồi tháng Bảy, rất khó xác định chính xác vì sao tranh chấp kéo dài 120 năm liên quan đến những dải lãnh thổ nhỏ lại bùng phát thành một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn như vậy.

Lần này, Thái Lan cáo buộc lực lượng Campuchia phục kích một nhóm kỹ sư quân sự Thái hôm 7/12, khiến hai binh sĩ bị thương.

Chính phủ Campuchia thì cho rằng Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đã tái khởi động chiến sự nhằm nâng cao cơ hội của mình trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới.

Điểm khác biệt lần này là quyết tâm của quân đội Thái Lan trong việc tiếp tục giao tranh cho tới khi, theo lời các chỉ huy, quân đội Campuchia không còn là mối đe dọa trên biên giới.

Thái Lan đã bác bỏ các lời kêu gọi ngừng bắn từ phía Campuchia, thậm chí phớt lờ cả lời kêu gọi đình chiến mà Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi tới hai bên.

Trong các cuộc trao đổi với sĩ quan quân đội Thái Lan, lập luận thường được nhắc đến là việc không thể tin Campuchia sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn, trừ khi họ phải chịu những tổn thất lớn hơn nhiều so với hồi tháng Bảy.

Một minh chứng sống động cho cách tiếp cận cứng rắn này là những thanh thép cong queo và hố thủng lớn trên cây cầu bắc qua sông Me Teuk ở tỉnh Pursat.

Ngày 13/12, các tiêm kích F-16 của Thái Lan đã thả nhiều quả bom, phá hủy một đoạn dài 20 mét của cây cầu do Trung Quốc xây dựng – công trình nối một dải dài biên giới phía nam Campuchia giáp Thái Lan với phần còn lại của đất nước.

F-16 cũng đánh trúng một tòa nhà tám tầng cạnh một sòng bạc, mà phía Thái Lan cho rằng được sử dụng làm sở chỉ huy quân sự.

Hệ quả ngoài dự kiến – hoặc có lẽ là có chủ ý – của các đòn tấn công này là làn sóng người Trung Quốc ồ ạt rời đi.

Chúng tôi nhìn thấy họ kéo vali, ôm theo máy tính, nháo nhác băng qua con sông trên cây cầu thép cũ – công trình vẫn còn nguyên vẹn nhưng không phù hợp cho xe tải hạng nặng.

Những quan chức tháp tùng chúng tôi ra cầu giải thích, với vẻ thiếu thuyết phục, rằng những người này làm việc tại một nhà máy thủy điện ở thượng nguồn.

Tuy nhiên, trang phục họ mặc và thiết bị họ mang theo gần như chắc chắn cho thấy những người này xuất phát từ một trong các "khu tổ hợp lừa đảo" đang hoạt động tại nhiều khu vực biên giới của Campuchia. Họ che kín mặt và từ chối trả lời phỏng vấn.

Mối liên hệ giữa giới lãnh đạo Campuchia với ngành lừa đảo là một điểm yếu trong nỗ lực giành thiện cảm quốc tế của nước này; Thái Lan đã biến việc nhắm vào ngành này thành trọng tâm trong chiến dịch quân sự, với việc ném bom nhiều khu phức hợp sòng bạc.

Chính phủ Campuchia nói rằng họ hiện đang hành động để trấn áp các trung tâm lừa đảo, nhưng việc các cơ sở này bùng phát mạnh trong những năm gần đây, cùng mối liên hệ của chúng với một số nhân vật Campuchia rất quyền lực và có kết nối chính trị, khiến người ta nghi ngờ mức độ chân thành của các biện pháp đó.

Yếu tố chính phủ Campuchia hy vọng có thể giành được sự đồng cảm là ở những lời kêu gọi hòa bình. Kể từ khi giao tranh tái bùng phát, thông điệp gần như liên tục của chính quyền là kêu gọi quay trở lại lệnh ngừng bắn hồi tháng Bảy và đề nghị có sự trung gian của quốc tế.

Tại các thành phố Campuchia, những tấm biển bằng tiếng Anh và tiếng Khmer treo khắp nơi, tuyên bố mong muốn hòa bình – điều mà hầu như bất kỳ người Campuchia nào bạn gặp cũng lặp lại.

Điều này có những lý do chính đáng. Ngoài cái giá khủng khiếp mà binh sĩ nước này đang phải trả ở tiền tuyến, tác động kinh tế hẳn là rất nặng nề, dù rất khó thu thập số liệu thống kê cụ thể.

Hơn 700.000 lao động đã trở về từ Thái Lan, do lo ngại có thể đối mặt với sự thù địch từ người dân nước này.

Khoảng 480.000 người Campuchia đã phải rời bỏ nhà cửa, và sự hoảng loạn trước các cuộc không kích của Thái Lan – dù viễn cảnh đó là thật hay chỉ là tin đồn – đã buộc nhiều gia đình phải di dời nhiều lần.

Hoạt động thương mại biên giới trị giá 5 tỷ USD với Thái Lan đã bị đình trệ. Các cộng đồng sinh sống dọc biên giới ở cả hai nước đều chịu thiệt hại. Và làn sóng siết chặt toàn cầu đối với gian lận trực tuyến – trong đó Mỹ và Anh gần đây đã trừng phạt một số tài phiệt Campuchia – đang đe dọa ngành công nghiệp lừa đảo, lĩnh vực mà theo một số ước tính chiếm hơn một nửa nền kinh tế quốc gia.

Tuy nhiên, kể từ khi Tổng thống Trump can thiệp một cách quyết đoán để chấm dứt giao tranh hồi tháng Bảy, thái độ ở Thái Lan đối với người láng giềng nhỏ hơn đã trở nên cứng rắn hơn.

Sau khi ông Hun Sen, nhà lãnh đạo kỳ cựu có ảnh hưởng quyết định tại Campuchia, tiết lộ một cuộc điện đàm riêng tư với bà Paetongtarn Shinawatra, Thái Lan đã trải qua cuộc khủng hoảng chính trị một cú sốc dẫn tới sự sụp đổ của chính phủ và khiến dư luận phẫn nộ.

Có tác động tương tự là những bằng chứng thuyết phục cho thấy binh sĩ Campuchia vẫn tiếp tục rải mìn trong thời gian ngừng bắn, khiến bảy binh sĩ Thái Lan bị cụt chi.

Các nỗ lực của Tổng thống Trump và Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim nhằm khôi phục lệnh ngừng bắn trước đó đã vấp phải sự từ chối dứt khoát từ Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul.

"Chúng tôi không cần phải nghe theo bất kỳ ai," ông nói.

Một chủ nhà hàng ở tỉnh Surin, phía Thái Lan giáp biên giới, kể với chúng tôi rằng cuộc xung đột lần này rất khác so với cuộc chiến ngắn ngủi cách đây 14 năm. Từ trước tới nay, Surin luôn có mối liên hệ chặt chẽ giữa người dân ở đây: nhiều người Campuchia làm việc tại đây, và tiếng Khmer – ngôn ngữ của Campuchia – được sử dụng rộng rãi trong toàn vùng.

Năm 2011, bà cho biết, không hề có sự thù địch công khai nào nhằm vào người Campuchia, và họ vẫn ở lại Thái Lan trong suốt thời gian giao tranh. Nhưng lần này, bà nói, sự nghi kỵ đối với người Campuchia đã gia tăng đáng kể, và phần lớn họ đã rời đi.

Bà cho rằng điều này xuất phát từ những phát ngôn mang tính kích động trên mạng xã hội, vốn đã thổi bùng một thứ chủ nghĩa dân tộc giận dữ và méo mó ở cả hai nước.

Điều đó khiến các nhà lãnh đạo ở cả hai phía rất khó thể hiện thái độ hòa giải, đặc biệt là tại Thái Lan, nơi cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ vụ ông Hun Sen công khai bản ghi âm và một cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào tháng 2 tới. Không có đảng phái nào tham gia tranh cử ủng hộ việc ngừng bắn.

Thái Lan cáo buộc Campuchia, bằng những lời kêu gọi sự can thiệp từ bên ngoài, là đang "đóng vai nạn nhân".

Campuchia thì cáo buộc Thái Lan hành xử như kẻ bắt nạt.

Những cáo buộc này chẳng phải mới mẻ gì, nhưng đã bị phóng đại trong năm nay, đến mức thật khó hình dung có thể khôi phục được niềm tin – yếu tố thiết yếu trong quan hệ song phương.

Đài RT (Nga) đưa tin, theo thông cáo của Cơ quan An ninh Liên bang (FSB), cơ quan này đã ngăn chặn một vụ "tấn công khủng bố" mà họ cáo buộc chủ mưu là người Ukraine, sau khi cảnh sát bắt giữ một cô gái Nga cố gắng mang quả bom tự chế vào một tòa nhà hành chính của thành phố Volgodonsk ở vùng Rostov, phía nam nước Nga. FSB cho biết thêm rằng cô gái dường như đã trở thành mục tiêu của những kẻ lừa đảo trực tuyến.

Trong một thông cáo vào ngày 18/12, FSB cho biết cảnh sát đã chặn một nữ sinh 16 tuổi ở trung tâm Volgodonsk sau khi nghi ngờ chiếc ba lô lớn của cô. Các chuyên gia xử lý bom sau đó xác nhận rằng bên trong chứa một quả bom nổ tự chế có sức công phá tương đương khoảng 10 kg TNT. Quả bom này được nhồi đầy ốc vít, đai ốc và đinh nhằm tạo mảnh đạn và được trang bị cơ chế hẹn giờ điện tử.

Theo FSB, nữ sinh này khai với các nhà điều tra rằng cô đã lấy chiếc ba lô từ một nơi cất giấu bí mật ở ngoại ô Volgodonsk. Cơ quan này cho biết thêm, lời khai của cô gái cho thấy cô đã bị những kẻ lừa đảo trực tuyến dụ dỗ khoảng một tháng trước đó và suýt chút nữa trở thành một "kẻ đánh bom tự sát".

FSB cũng công bố một video về hoạt động hủy nổ quả bom, cho thấy một sĩ quan mặc bộ đồ bảo hộ dày tiến đến chiếc ba lô đựng bom đặt trên quảng trường thành phố và sau đó kích nổ nó từ một khoảng cách an toàn.

Cơ quan này cáo buộc rằng vụ “tấn công khủng bố” đã được lên kế hoạch bởi “các cơ quan an ninh” của Ukraine, và đã bị ngăn chặn nhờ các biện pháp chống khủng bố được tăng cường của Nga.

Đầu tuần này, FSB từng cáo buộc rằng Ukraine ngày càng dựa vào các hoạt động lừa đảo qua điện thoại để tuyển mộ công dân Nga, chủ yếu là thanh thiếu niên và người già, tham gia các hành vi khủng bố.

Theo RT, Ukraine đã nhiều lần tìm cách thực hiện các cuộc tấn công bên trong lãnh thổ Nga, bao gồm các âm mưu ám sát nhắm vào các quan chức chính phủ, chỉ huy quân sự và những người có ảnh hưởng trong dư luận, cũng như các hoạt động phá hoại nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Eric Yong đã lâu không được tận hưởng một ngày cuối tuần đúng nghĩa. Là quản lý phát triển kinh doanh cấp cao của công ty dịch vụ kỹ thuật CNMy tại Malaysia, Yong cho biết anh thậm chí còn phải nghe điện thoại trong kỳ nghỉ Quốc khánh vì các yêu cầu đầu tư vào Johor từ nước ngoài liên tục đổ về.

“Tôi cảm thấy đây là khởi đầu cho những thập kỷ tươi sáng tiếp theo của Johor và Malaysia nói chung. Trước đây chúng tôi phụ thuộc rất nhiều vào nông nghiệp, nhưng giờ đây chúng tôi đã lên chuyến tàu tốc hành đến thành công,” ông Yong nói với Nikkei Asia khi đứng trước một cụm công trường xây dựng trung tâm dữ liệu ở bang phía nam Malaysia.

“Ở đây và đó, những khu vực mà các bạn đang nhìn thấy sẽ được phát triển thành các trung tâm dữ liệu mới,” Yong nói, chỉ tay về phía khu rừng cọ rộng lớn bao quanh cụm trung tâm. “Cách đây 5 năm, Johor không có trung tâm dữ liệu nào, nhưng giờ mọi thứ đã thay đổi”.

“Tôi đang tiếp đón rất nhiều công ty và các đoàn tham quan đến từ mọi lĩnh vực… trung tâm dữ liệu, xây dựng, chất bán dẫn, vật liệu… Tất cả mọi người đều đang tìm cách nắm bắt cơ hội chuyển đổi mang tính đột phá này,” Yong nói.

Bùng nổ của trung tâm dữ liệu được cho là đã tạo ra khoảng 40.000 việc làm tại Malaysia. Thành công này diễn ra trong bối cảnh biến động toàn cầu và khu vực: căng thẳng địa chính trị đang thúc đẩy các nhà sản xuất công nghệ đa dạng hóa nguồn cung khỏi Trung Quốc, trong khi sự bùng nổ nhu cầu về trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) kể từ cuối năm 2022 đã định hình lại bối cảnh trung tâm dữ liệu của châu Á, thách thức sự thống trị lâu đời của Nhật Bản và Singapore.

Kết quả của hai xu hướng này là dòng vốn đầu tư ồ ạt đổ vào Malaysia, Ấn Độ, Indonesia và Thái Lan, đến từ nhiều công ty khác nhau, từ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và nhà điều hành trung tâm dữ liệu đến các nền tảng thương mại điện tử.

“Nếu nhìn vào Johor, chỉ trong ba năm qua, họ đã đạt được công suất trung tâm dữ liệu hơn 900 megawatt, điều mà Singapore, trung tâm ban đầu, phải mất từ 12 đến 14 năm mới xây dựng được”, Dedi Iskandar, giám đốc khu vực châu Á Thái Bình Dương của datacenterHawk, chia sẻ với Nikkei Asia.

Megawatt (MW) được sử dụng rộng rãi như một thước đo dung lượng của trung tâm dữ liệu vì năng lượng sẵn có quyết định lượng thiết bị, bao gồm máy chủ và hệ thống làm mát, mà một cơ sở có thể hỗ trợ. Thông thường, bất kỳ cơ sở nào vượt quá 30 MW đều được coi là quy mô lớn và 100 MW trở lên là trung tâm dữ liệu siêu quy mô. 1.000 MW tương đương với 1 gigawatt (GW). Các nhà điều hành ngành và các nhà hoạch định chính sách cho rằng việc đặt các cụm máy tính mạnh mẽ có thể nâng cao tầm quan trọng chiến lược của một khu vực.

Tuy nhiên cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu AI không dành cho tất cả mọi người.

Các trung tâm công nghệ trọng điểm như Đài Loan (Trung Quốc), Singapore và Hàn Quốc thu hút được ít cơ sở điện toán AI mới hơn nhiều về số lượng và công suất của các dự án đã được lên kế hoạch, một phần là do những hạn chế về đất đai và năng lượng. Ví dụ, Đài Loan đã ban hành các quy định nghiêm ngặt đối với các trung tâm dữ liệu mới ở miền bắc với công suất trên 5 MW vào cuối năm 2023.

Jabez Tan, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Structure Research, cho biết việc đặt các trung tâm dữ liệu mang lại lợi ích về kinh tế và chiến lược, ngay cả khi chúng không trực tiếp thu hút nhiều nhân tài hoặc tạo ra nhiều việc làm lâu dài.

“Một khi quốc gia của bạn đạt được đà phát triển như một trung tâm dữ liệu, một tuyến đường sắt cho trí tuệ nhân tạo, nó sẽ bắt đầu tạo ra hiệu ứng đà tăng trưởng riêng, nơi bạn sẽ bắt đầu thấy nhiều sự phát triển hơn diễn ra trong nước,” ông Tan nói với Nikkei Asia. “Nó sẽ tạo ra một tốc độ nhất định để thu hút cơ sở hạ tầng kết nối vào quốc gia của bạn, bao gồm cả cáp kết nối ngầm dưới biển. … Đó là cách Singapore trở thành một trung tâm chiến lược”.

Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Malaysia đã từ một quốc gia nhỏ bé trở thành một trong những điểm đến thu hút đầu tư kỹ thuật số lớn nhất khu vực, với tổng số vốn đầu tư đạt ít nhất 210,4 tỷ ringgit (51,4 tỷ USD) trong năm 2023 và 2024, theo số liệu của chính phủ. Johor là nơi thu hút phần lớn sự tăng trưởng này, mặc dù Kuala Lumpur và Cyberjaya cũng là những trung tâm công nghệ mới nổi.

Theo ông Tan, một yếu tố chính góp phần vào sự phát triển của nơi này thành trung tâm dữ liệu là vị trí gần Singapore. Chỉ mất 40 phút lái xe từ trung tâm thành phố nhộn nhịp của Singapore đến biên giới với Johor. Giờ cao điểm, thời gian di chuyển có thể tăng lên đáng kể, nhưng tuyến tàu xuyên biên giới dự kiến bắt đầu hoạt động vào cuối năm sau được kỳ vọng sẽ giảm bớt tình trạng tắc nghẽn.

Khu kinh tế đặc biệt Johor-Singapore được thành lập vào tháng 1 dự kiến sẽ tăng cường hơn nữa mối quan hệ kinh doanh giữa hai bang và nước láng giềng bằng cách cung cấp các ưu đãi từ thủ tục nhập cảnh nhanh hơn đến các quy định hải quan đơn giản hơn.

“Chúng tôi đã đánh giá cả Penang và Johor cho nhà máy đầu tiên của mình bên ngoài khu vực Đại Trung Hoa và tôi đã nói với sếp rằng chúng ta nên chọn Johor,” ông Steven Tan, một giám đốc điều hành của FIC Global Inc. ( Đài Loan) cho biết . “Tôi tin tưởng mạnh mẽ vào tiềm năng ở đây nhờ vị trí gần Singapore, những lợi ích của đặc khu kinh tế và sự phát triển mạnh mẽ của các cụm trung tâm dữ liệu.”

FIC đã chọn một khu công nghiệp mới ở Johor, chỉ cách biên giới 30 phút, để xây dựng hai nhà máy sản xuất linh kiện mô-đun quang học. Nhà máy đầu tiên đã đi vào hoạt động từ tháng 9, và hiện công ty đang tập trung vào việc tăng cường sản xuất tại đây với hy vọng đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu toàn cầu, theo lời ông Tan.

Peter Huang, chủ tịch toàn cầu phụ trách quản lý nhiệt và trung tâm dữ liệu tại Castrol, cũng đang để mắt đến Johor.

“Xét về các trung tâm dữ liệu AI ở châu Á, ‘tam giác vàng’ lớn nhất mà chúng tôi đang nhắm đến là Johor, Singapore và Batam [Indonesia],” Huang nói với Nikkei Asia. Ông cho biết thêm, chi phí xây dựng tương đối thấp hơn, đặc biệt là ở Malaysia, là một trong những lý do khiến các dự án mới đổ vào khu vực này.

Lái xe về phía bắc từ biên giới, các khu công nghệ đang mọc lên như nấm giữa những rừng cọ và núi non của Malaysia. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và nhà điều hành trung tâm dữ liệu lớn và vừa từ Trung Quốc, như ByteDance, Tencent và Global Data Solutions, và từ Mỹ, bao gồm Microsoft và Oracle, đều có mặt tại đây.

Khu công nghệ Sedenak là khu công nghệ lớn nhất ở Johor, trải rộng trên diện tích 745 mẫu Anh (khoảng 300 ha) tại quận Kulai. Từng là nơi tập trung nhiều nhà máy dệt may, khu vực này giờ đây tràn ngập tiếng ồn ào của máy ủi và máy xúc. Quá trình chuyển đổi thành trung tâm dữ liệu được hỗ trợ bởi cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm một cơ sở phân phối điện cao thế thuộc sở hữu của công ty điện lực nhà nước

Trung tâm dữ liệu YTL Green thuộc sở hữu của tập đoàn cung cấp dịch vụ tiện ích YTL Group của Malaysia.

Khu phức hợp trung tâm dữ liệu YTL Green, nằm cạnh khu rừng Hutan Lipur Gunung Pulai nổi tiếng với hoạt động leo núi và cắm trại, thuộc sở hữu của tập đoàn cung cấp dịch vụ tiện ích YTL Group của Malaysia. YTL đang xây dựng trung tâm dữ liệu này với các máy chủ AI của Nvidia và đặt mục tiêu đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ mục tiêu phát triển AI chủ quyền của Malaysia.

“Kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra những cơ hội kinh doanh mới, bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây thế hệ mới và AI quốc gia, trong đó YTL được xem là một ví dụ điển hình cho thị trường Malaysia”, Emily Hong, Giám đốc điều hành của Wiwynn, một nhà cung cấp của Nvidia và AWS, cho biết. Wiwynn đã xây dựng một nhà máy sản xuất máy chủ tại Johor. Wiwynn cũng là đối tác chiến lược của YTL, hỗ trợ công ty này xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.

Theo Ngân hàng Trung ương Malaysia (Bank Negara Malaysia), sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu tại Malaysia không chỉ định hình lại dòng vốn đầu tư mà còn tạo ra nhiều việc làm với mức lương cao hơn đáng kể so với mức trung bình quốc gia. Việc vận hành và bảo trì các cơ sở này đòi hỏi các chuyên gia về kỹ thuật điện và viễn thông, cũng như các chuyên gia mạng, kiến trúc sư điện toán đám mây và nhà khoa học dữ liệu, với mức lương cao hơn rõ rệt. Các vị trí cấp thấp thường có mức lương từ 3.000 đến 7.000 ringgit mỗi tháng, so với mức trung bình quốc gia khoảng 2.793 ringgit. Các vị trí có kinh nghiệm hơn có thể đạt từ 10.000 đến 30.000 ringgit, theo ước tính của ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn cũng có mặt trái của nó. Thứ nhất, tỷ lệ tạo việc làm thấp hơn nhiều so với ngành sản xuất, chủ yếu là do tự động hóa và vị trí xa xôi của nhiều cơ sở. Các trung tâm dữ liệu cũng đòi hỏi nguồn lực lớn, trong đó điện và nước đang trở thành những trở ngại đối với Johor.

Ủy viên Hội đồng Hành chính bang Johor, ông Lee Ting Han, cho biết với Nikkei Asia rằng Johor hiện có 15 trung tâm dữ liệu đang hoạt động, 11 trung tâm đang được xây dựng và 25 dự án đã được phê duyệt, với tổng công suất 5,3GW.

Ông Lee cho biết: “Chúng tôi đang đồng thời xây dựng ba cơ sở cung cấp nước để đáp ứng nhu cầu, và giai đoạn đầu tiên sẽ đi vào hoạt động vào tháng 6 năm 2027, vì vậy chúng tôi đã thông báo cho các đơn xin cấp phép mới rằng họ cần thay đổi giải pháp làm mát của mình, nếu không chúng tôi sẽ từ chối đơn. Chúng tôi có đủ điện và nước, nhưng đối với nước, chúng tôi cần thêm cơ sở hạ tầng hệ thống cung cấp và điều đó cần thời gian”.

Các yếu tố địa chính trị và kiểm soát xuất khẩu là những rủi ro khác. Iskandar của datacenterHawk nói với Nikkei Asia rằng việc tiếp cận chip AI vẫn là một ẩn số lớn khi cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt để trở thành trung tâm dữ liệu tiếp theo của khu vực.

“Nếu có một khoản đầu tư mới đổ vào Malaysia, Indonesia hoặc Thái Lan mà không chắc chắn liệu họ có thể nhập khẩu chip AI hay không, sẽ có rủi ro lớn là sau khi xây dựng xong các cơ sở vật chất, sẽ không có người mua”, ông Iskandar cho biết.

Malaysia đã thành lập văn phòng AI quốc gia vào cuối năm 2024 và đặt mục tiêu trở thành “quốc gia AI” vào năm 2030. Nước này đang nỗ lực duy trì lập trường trung lập giữa Mỹ và Trung Quốc, hoan nghênh đầu tư từ các công ty công nghệ của cả hai bên.

Nhưng rủi ro vẫn tồn tại.

Malaysia, giống như Singapore, đã nhiều lần bị các nhà hoạch định chính sách của Mỹ giám sát chặt chẽ vì lo ngại các trung tâm dữ liệu của nước này có thể bị các tập đoàn công nghệ Trung Quốc sử dụng để né tránh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington đối với chip và các công nghệ tiên tiến khác.

Để đáp lại, chính phủ Anwar Ibrahim vào tháng 7 đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với chip AI hiệu năng cao có nguồn gốc từ Mỹ nhằm ngăn chặn các nỗ lực lách luật kiểm soát xuất khẩu hoặc tham gia vào các hoạt động buôn bán bất hợp pháp của bất kỳ cá nhân hoặc công ty nào. Ông Lee cho biết chính phủ Malaysia hy vọng duy trì sự cân bằng giữa hai siêu cường thế giới và tư duy đó được áp dụng khi phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu mới ở Johor.

“Điều quan trọng là phải giữ thái độ trung lập trong khi chúng ta theo dõi sát sao các biện pháp kiểm soát xuất khẩu,” ông nói. “Việc tiếp cận thị trường với chip AI của Nvidia sẽ có tác động sâu sắc đến tính bền vững của xu hướng trung tâm dữ liệu AI tại Malaysia”.

Theo: Nikkei Asia

Những chiếc trực thăng này sắp được cho ngừng hoạt động, lý do là vì Hải quân Đức sẽ được trang bị các trực thăng đa năng NH90 Sea Tiger thế hệ mới để thay thế chúng.

Gợi ý này được chỉ huy lực lượng không quân hải quân - ông Broder Nielsen đưa ra trong bài phát biểu trước giới truyền thông nhân dịp bàn giao chiếc Sea Tiger đầu tiên cho các thủy thủ Hải quân Đức.

Trả lời câu hỏi về tương lai của các phương tiện chiến đấu đang được loại biên, vị chỉ huy quân sự cấp cao đã phát biểu như sau: "Tôi nghĩ chúng ta sẽ tìm ra một giải pháp tốt".

Ông Nielsen nói thêm rằng chúng sẽ không bị đưa vào bảo tàng mà sẽ tiếp tục bay, đồng thời cho biết các trực thăng Sea Lynx, dự kiến sẽ ngừng hoạt động trong khoảng một năm nữa, có thể sẽ được đưa đến cùng địa điểm với các những chiếc Westland Sea King, vốn đã ngừng hoạt động năm ngoái.

Được biết sau khi ngừng hoạt động, 6 chiếc máy bay lên thẳng chiến đấu này đã được chuyển giao cho Hải quân Ukraine.

Phi đội trực thăng Westland Mk 88A Sea Lynx sẽ là sự bổ sung rất đáng giá cho Hải quân Ukraine.

Tư lệnh lực lượng không quân hải quân Cộng hòa Liên bang Đức tuyên bố: "Những chiếc Sea King này vẫn đang bay, vì vậy Sea Lynx cũng có thể sẽ làm theo".

Hải quân Đức hiện đang vận hành 21 trực thăng Westland Mk 88A Sea Lynx, 14 chiếc máy bay lên thẳng loại này được đưa vào phục vụ trong những năm 1980, và số còn lại vào cuối thập niên 1990.

Các trực thăng này được trang bị bộ cảm biến toàn diện cho hoạt động tác chiến hải quân, bao gồm cả hệ thống ảnh nhiệt cho nhiệm vụ ban đêm. Chúng có thể mang nhiều loại vũ khí, bao gồm ngư lôi hạng nhẹ Mk 46 hoặc MU90 để tấn công tàu ngầm, cũng như tên lửa chống hạm Sea Skua.

Theo vpk

Mới đây, một chuyên gia quân sự Ukraine đã cay đắng thừa nhận rằng, Nga có thể đóng vai trò là hình mẫu trong việc đào tạo người điều khiển máy bay không người lái (UAV) và Kiev cần khẩn trương dịch sách giáo khoa về vận hành máy bay không người lái của Moscow sang tiếng Ukraine.

Thông tin này được Thiếu tướng Serhiy Kryvonos, cựu Phó Bí thư Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Ukraine và cựu Phó Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm của Lực lượng Vũ trang Ukraine, đưa ra trên kênh YouTube "Bliznyuk Nazhyvo".

Vị chuyên gia quân sự Ukraine đã từng tham gia Chiến dịch Chống khủng bố (ATO) ở Donbass chính là người thường xuyên chỉ trích cá nhân Tổng thống Ukraine đã mãn nhiệm Volodymyr Zelensky và những người thân cận của ông vì những quyết định sai lầm trong cuộc xung đột với Nga.

Ông lưu ý rằng, các quan chức Moscow đã xem xét vấn đề máy bay không người lái một cách nghiêm túc và có cách tiếp cận mang tính hệ thống nhất quán, coi chiến tranh UAV là hình mẫu của chiến tranh tương lai.

Ông Krivonos tuyên bố, mỗi năm sẽ có nhiều người Nga hơn tốt nghiệp các trường đào tạo máy bay không người lái, hơn nữa, chất lượng nhân viên điều khiển UAV của Nga cũng cao hơn của Ukraine.

“… vào tháng 5 và tháng 6, khi các lễ tốt nghiệp bắt đầu, sẽ có thêm 300.000 người điều khiển máy bay không người lái nữa. Trong khi đó, chúng ta [Ukraine] vẫn đang ngồi không, bởi vì số người điều khiển máy bay không người lái thiệt mạng và bị thương còn cao hơn số người mà chúng ta đang đào tạo” - ông Kryvonos chỉ ra điều đó.

Trong khi đó, trường học và sách vở, video của Ukraine có đủ thứ nhảm nhí, mà không hề dạy về cách tháo lắp súng máy và vận hành máy bay không người lái, khiến người dân nước này không hiểu gì về chiến tranh và quân sự, dẫn đến đất nước thiếu nguồn lực phù hợp cho chiến tranh.

Vị chuyên gia Ukraine này cũng chỉ trích các quan chức chính quyền Kiev vì sự “lười biếng và thiếu năng lực chuyên môn”.

Ông cho rằng, những quan chức này chỉ chăm chăm học hỏi kinh nghiệm của các nước khác bất kể là nó có phù hợp hay không, mà không thể hoặc không muốn tự mình nghĩ ra bất cứ cái gì và điều này rõ ràng là không thể giúp Ukraine tự chủ và trở nên mạnh mẽ trong cuộc xung đột với Nga.

Theo như Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã ra lệnh "phong tỏa toàn diện và toàn bộ" tất cả các tàu chở dầu bị trừng phạt đang ra vào Venezuela, một động thái nhằm siết chặt nguồn thu nhập chủ chốt của chính phủ Nicolas Maduro. Tuy nhiên, hành động này ngay lập tức làm dấy lên những tranh luận về luật pháp quốc tế rằng liệu có được coi là một hành động chiến tranh hay không.

Quyết định áp đặt lệnh phong tỏa một phần đối với Venezuela của Tổng thống mỹ Donald Trump đánh dấu một bước leo thang mạnh mẽ trong nỗ lực gây áp lực lên Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Tuy nhiên, động thái này cũng có nguy cơ làm xói mòn một mục tiêu chính sách hàng đầu của Mỹ: ngăn chặn một cuộc bao vây hải quân tiềm tàng của Trung Quốc đối với Đài Loan, theo Reuters.

Hôm thứ 16/12, Tổng thống Mỹ đã ra lệnh "phong tỏa toàn diện và toàn bộ" tất cả các tàu chở dầu bị trừng phạt đang ra vào Venezuela, một động thái nhằm siết chặt nguồn thu nhập chủ chốt của chính phủ Maduro.

Tuy nhiên, hành động này ngay lập tức làm dấy lên những tranh luận về luật pháp quốc tế rằng liệu có được coi là một hành động chiến tranh hay không.

Tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các nhà hoạch định quân sự từ lâu đã bày tỏ lo ngại chuyện Trung Quốc có thể sử dụng hải quân phong tỏa nhằm ép buộc Đài Loan phải chấp nhận sự cai trị của Bắc Kinh.

Mặc dù Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và sẽ hầu như không viện dẫn luật pháp quốc tế nhằm biện minh cho các hành động quân sự, các chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh có thể lợi dụng việc Mỹ phong tỏa Venezuela để làm suy yếu nỗ lực của Washington trong việc vận động sự phản đối ngoại giao quốc tế đối với một động thái tương tự ở eo biển Đài Loan.

"Nếu Mỹ sử dụng lệnh phong tỏa để thay đổi kết quả chính trị tại Venezuela, Trung Quốc có thể biện minh cho các biện pháp cưỡng chế đối với Đài Loan với cái gọi là lý do an ninh," Craig Singleton, chuyên gia về Trung Quốc tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (Washington), nhận định.

"Bối cảnh pháp lý có thể khác nhau, nhưng cơ hội để tuyên truyền là có thật. Tiền lệ trong quan hệ quốc tế không chỉ được thiết lập bởi luật pháp, mà còn bởi cách dẫn dắt câu chuyện," ông nói thêm.

"Khi Washington làm mờ đi các khái niệm, họ sẽ tự làm suy yếu khả năng lên án hành vi cưỡng chế ở những nơi khác," ông Singleton nhấn mạnh.

Lệnh phong tỏa là bước đi mới nhất trong quá trình tăng cường quân sự của Mỹ gần đây, trong đó có hơn hai chục cuộc tấn công vào các phương tiện nghi chở ma túy nhằm gây áp lực lên ông Maduro và các quan chức cấp cao Venezuela bị chính quyền Trump cáo buộc có liên quan đến các mạng lưới buôn lậu ma túy.

Ông Maduro cáo buộc hành động của Mỹ nhằm lật đổ ông và giành quyền kiểm soát tài nguyên dầu mỏ của quốc gia thuộc OPEC - vốn là khu vực sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới.

"Tổng thống Trump sẵn sàng sử dụng mọi sức mạnh của Mỹ để ngăn chặn ma túy tràn vào đất nước và đưa những kẻ chịu trách nhiệm ra trước công lý," một quan chức Nhà Trắng trả lời mà không đề cập trực tiếp đến vấn đề Đài Loan.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang tăng cường áp lực quân sự và ngoại giao lên Đài Loan.

Trung Quốc, khách hàng mua dầu thô lớn nhất của Venezuela, đã đứng về phía quốc gia Nam Mỹ này khi tuyên bố hôm 18/12 rằng họ "phản đối mọi hành vi đơn phương, bắt nạt và ủng hộ các nước bảo vệ chủ quyền và nhân phẩm quốc gia".

Trung Quốc diễn tập phong tỏa

Bắc Kinh đã nhiều lần phát đi tín hiệu rằng một cuộc phong tỏa hải quân thực tế có thể là yếu tố trọng tâm trong chiến dịch giành quyền kiểm soát Đài Loan. Quân đội Trung Quốc đã thực hiện các cuộc diễn tập mô phỏng phong tỏa quanh hòn đảo với tần suất ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Với cộng đồng quốc tế, các quan chức Trung Quốc có khả năng sẽ mô tả một động thái tương tự quanh Đài Loan là một biện pháp kiểm soát nội bộ hoặc thực thi pháp luật. Bắc Kinh bác bỏ mọi sự so sánh giữa Đài Loan và các quốc gia khác, kể cả Ukraine.

Tuy nhiên, các quan chức Đài Loan khẳng định việc Trung Quốc phong tỏa hòn đảo sẽ bị coi là hành động chiến tranh và gây ra những hậu quả sâu rộng đối với thương mại quốc tế.

Washington từ lâu vốn phản đối những thay đổi đơn phương đối với hiện trạng của Đài Loan và cũng sẽ lập luận rằng việc hải quân Trung Quốc bao vây hòn đảo tương đương với một lệnh phong tỏa.

Chiến lược an ninh quốc gia của chính quyền Trump công bố hồi đầu tháng 12 đã gọi việc ngăn chặn xung đột tại Đài Loan là ưu tiên hàng đầu do vị trí chiến lược và tầm quan trọng kinh tế của nơi này.

Isaac Kardon, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho rằng Bắc Kinh muốn ngăn Mỹ xây dựng một liên minh toàn cầu chống lại các hành động của Trung Quốc đối với Đài Loan. Sự lo ngại của quốc tế về việc Mỹ phong tỏa Venezuela sẽ là công cụ hữu ích cho nỗ lực của Trung Quốc.

"Cuối cùng, Mỹ đang gây thiệt hại lớn cho các tiêu chuẩn của luật chơi," ông Kardon nói. "Đó là một đòn giáng mạnh vào uy tín của luật pháp quốc tế trong việc kiềm chế các chủ thể khác."

Ông Kardon cũng cảnh báo rằng hành động của Mỹ đối với các tàu dầu Venezuela có thể mở đường cho Trung Quốc thực hiện các hành động tương tự, chẳng hạn như chặn các tàu chở khí đốt tự nhiên thiết yếu đang hướng về Đài Loan.

"Mọi thứ liên quan chuyện này đều khiến vấn đề trở nên rối rắm hơn," ông nói.

Ngoài ra, việc triển khai khí tài hải quân kéo dài tới vùng biển Caribe cũng có thể làm suy yếu khả năng sẵn sàng chiến đấu của Mỹ và khả năng ứng phó với khủng hoảng tại eo biển Đài Loan.

'Chính trị thực dụng'

Phong tỏa trong thời chiến được phép theo luật pháp quốc tế nhưng chỉ dưới những điều kiện khắt khe. Milena Sterio, chuyên gia luật hàng hải tại Đại học Bang Cleveland, nhận định một lệnh phong tỏa toàn diện của Mỹ đối với Venezuela có khả năng là bất hợp pháp nếu không có bằng chứng chứng minh Mỹ đang xung đột vũ trang với quốc gia này.

"Lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ làm suy yếu khả năng chúng ta đối với việc chỉ trích một lệnh phong tỏa của Trung Quốc đối với Đài Loan," bà nói. "Cùng một quy tắc luật pháp quốc tế áp dụng cho tất cả các quốc gia, và sẽ là mâu thuẫn nếu Mỹ chỉ trích các nước khác về chính những gì chính chúng ta đang làm."

Tuy nhiên, Michael Hunzeker, chuyên gia về răn đe quân sự Đài Loan tại Đại học George Mason, lại tỏ ra hoài nghi về việc hành động của ông Trump sẽ gây hại cho những nỗ lực thực sự quan trọng: đó là xây dựng sự ủng hộ từ các đồng minh của Mỹ để chống lại lệnh phong tỏa trong một cuộc khủng hoảng Đài Loan.

Ông Hunzeker nhận định rằng bất kỳ sự dẫn chiếu nào của các đồng minh về vấn đề Venezuela trong bối cảnh đó có lẽ chỉ là "lời lẽ biện minh" cho một quyết định mang tính chính trị thực dụng để đứng ngoài cuộc.

"Tôi không nghĩ sự phong tỏa này sẽ làm thay đổi đáng kể cách họ đánh giá các lợi ích đó," ông nói.

Vào ngày 18/12, sau khoảng 14 giờ đàm phán, trong đó những chia rẽ sâu sắc trong khối đã trở nên trầm trọng hơn do sự can thiệp lập pháp quá mức của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và người đồng hương, Thủ tướng Đức Friederich Merz, các cuộc đàm phán của Hội đồng châu Âu đã kết thúc mà không đạt được kết quả nào.

Theo Euronews, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa được cho là đã đề xuất các thành viên khối cùng nhau huy động nợ, tức là vay trên thị trường, để tài trợ cho Kiev trong ngắn hạn trong khi "các khía cạnh kỹ thuật của khoản vay bồi thường chiến tranh đang được hoàn thiện".

Số phận của kế hoạch gây tranh cãi về việc sử dụng các tài sản của Nga bị đóng băng trong khối để tài trợ cho khoản vay 180 tỷ euro nhằm cho phép Kiev tiếp tục xung đột quân sự vẫn chưa được biết.

Moscow đã khởi xướng các thủ tục trọng tài chống lại Euroclear, công ty thanh toán bù trừ có trụ sở tại Bỉ đang nắm giữ khoảng 130 tỷ euro tiền của Nga, và trong các cuộc đàm phán ở Brussels, họ tuyên bố đã mở rộng vụ kiện sang bao gồm cả "các ngân hàng châu Âu", làm tăng rủi ro cho các nhà cho vay châu Âu khi hỗ trợ kế hoạch này.

Thủ tướng Bỉ Bart de Wever là tâm điểm của sự bất đồng, mặc dù sự phản đối của ông đối với kế hoạch chiếm đoạt tài sản của Nga được sự ủng hộ của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Thủ tướng Hungary Viktor Orban, Thủ tướng Slovakia Robert Fico và Thủ tướng Cộng hòa Séc Andrej Babis.

Ba nhà lãnh đạo này được cho là đã đưa ra một phương án để các nước EU cùng cung cấp khoản nợ cho Ukraine, miễn trừ quốc gia của họ khỏi ý tưởng này, nhưng cũng cam kết không phủ quyết nó.

Thủ tướng Đức Friederich Merz và Chủ tịch EC von der Leyen đã bác bỏ kế hoạch đó, và thay vào đó kiên quyết lựa chọn phương án nguy hiểm hơn là chiếm đoạt tài sản của Nga, và cố gắng cung cấp cho Ukraine đủ tiền để tiếp tục cuộc chiến.

Nếu không có nguồn lực tài chính từ EU, Kiev sẽ phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế ngắn hạn. Ukraine cần khoảng 72 tỷ euro để trả khoản vay từ G7 và duy trì sự ổn định tài chính.

Giờ đây, mọi sự chú ý sẽ chuyển sang cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Ukraine tại Miami, và lời kêu gọi hòa bình trước Giáng sinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo RT

Đợt công bố này mang đến một cái nhìn rời rạc nhưng gây sốc về những tài liệu mà các nhà điều tra cho rằng có thể phản ánh mạng lưới, phương thức hoạt động và các mối quan hệ của Epstein.

Đợt công bố hôm thứ Năm bao gồm 68 bức ảnh, đánh dấu lần công khai thứ ba trong một kho tư liệu khổng lồ hơn 95.000 hình ảnh thu được từ các tài sản của Epstein, đã chuyển giao cho Quốc hội Mỹ theo trát triệu tập. Tương tự các đợt trước, những hình ảnh này được công bố không kèm theo thông tin chi tiết về bối cảnh, thời gian hay địa điểm.

Trích dẫn từ tiểu thuyết “Lolita” của Vladimir Nabokov dường như được viết lên cơ thể một phụ nữ.

Trong số các hình ảnh gây chú ý nhất có những bức chụp trích dẫn từ tiểu thuyết “Lolita” của Vladimir Nabokov dường như được viết lên cơ thể một phụ nữ, cùng với hình ảnh các hộ chiếu và giấy tờ tùy thân nước ngoài bị che thông tin, bao gồm giấy tờ tùy thân hoặc hộ chiếu liên quan với công dân Ukraine, Nga, Litva, Cộng hòa Séc, Italy, Nam Phi, cũng như một thị thực ngắn hạn được cho là cấp cho một công dân Morocco.

Các nghị sĩ cho biết việc che thông tin nhằm tránh tiết lộ danh tính của những người có thể là nạn nhân.

Theo Ủy ban Giám sát, một số hình ảnh còn ghi lại tin nhắn thảo luận về việc tuyển các cô gái cho Epstein, cùng với các bức ảnh chụp những nhân vật giàu có và có ảnh hưởng từng giao du với ông ta.

Trong số đó có một hình ảnh của tỷ phú Bill Gates, cũng như các bức ảnh khác cho thấy nhiều nhà hảo tâm và nhân vật nổi tiếng tham dự các bữa tiệc. Ủy ban nhấn mạnh rằng sự xuất hiện trong các bức ảnh không đồng nghĩa với bằng chứng về hành vi phạm tội của những người được chụp.

Ủy ban nhấn mạnh rằng sự xuất hiện trong các bức ảnh không đồng nghĩa với bằng chứng về hành vi phạm tội của những người được chụp.

Hạ nghị sĩ Robert Garcia, đại diện bang California và là nghị sĩ Dân chủ cao cấp nhất trong Ủy ban Giám sát, cho biết việc công bố các tài liệu này nhằm giúp công chúng hình dung rõ hơn quy mô và tính chất của những gì liên quan đến Epstein được bàn giao cho Quốc hội.

Ông mô tả các hình ảnh là “vô cùng đáng lo ngại” và cho rằng chúng làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về hoạt động cũng như các mối quan hệ của Epstein.

Đảng Dân chủ cho biết các tài liệu được công bố “nguyên trạng như khi tiếp nhận”, không kèm theo giải thích gì thêm.

Jeffrey Epstein , một tội phạm tình dục đã bị kết án, chết trong nhà tù ở New York năm 2019 khi đang chờ xét xử các cáo buộc liên bang về buôn bán tình dục. Cộng sự thân cận của ông ta, Ghislaine Maxwell, sau đó đã bị kết án và tuyên án trong một vụ liên quan.

Việc công bố loạt ảnh mới diễn ra trước thời hạn Bộ Tư pháp Mỹ phải tiết lộ thêm các hồ sơ liên quan đến Epstein và Maxwell, qua đó làm dư luận chú ý trở lại về cách các cơ quan chức năng xử lý vụ việc, cũng như câu hỏi về những cá nhân có thể đã liên quan hoặc được bảo vệ trong suốt quá trình điều tra.

Hãng thông tấn AFP (Pháp) đưa tin, vào ngày 18/12, Bắc Kinh đã yêu cầu Mỹ "chấm dứt ngay lập tức" việc trang bị vũ khí cho Đài Loan (Trung Quốc) sau khi Washington phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho hòn đảo này.

"Trung Quốc kêu gọi Mỹ tuân thủ nguyên tắc một Trung Quốc... và chấm dứt ngay lập tức các hành động nguy hiểm nhằm trang bị vũ khí cho Đài Loan [Trung Quốc]", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết trong một cuộc họp báo.

Theo AFP, vào ngày 18/12, Washington đã phê duyệt gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan (Trung Quốc), công bố một trong những thương vụ bán vũ khí lớn nhất dành cho hòn đảo này trong nỗ lực ngăn chặn một cuộc tấn công tiềm tàng của Bắc Kinh.

Mặc dù theo truyền thống, Washington là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Loan (Trung Quốc), nhưng những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm dấy lên nghi ngờ về thiện chí bảo vệ hòn đảo này của ông.

Đài Loan (Trung Quốc) đã tăng mạnh chi tiêu quân sự trong một thập kỷ qua khi Bắc Kinh gia tăng áp lực, nhưng chính quyền Tổng thống Trump đã thúc đẩy hòn đảo này phải tự nỗ lực hơn nữa.

Thương vụ bán vũ khí được công bố vào ngày 18/12 vẫn cần sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ, và sẽ là thương vụ thứ hai với Đài Loan (Trung Quốc) kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, sau vụ bán linh kiện và phụ tùng trị giá 330 triệu USD hồi tháng 11.

Theo cơ quan đối ngoại Đài Loan (Trung Quốc), thương vụ vũ khí mới nhất lớn hơn nhiều, bao gồm hệ thống tên lửa HIMARS, pháo tự hành, tên lửa chống tăng, máy bay không người lái và các thiết bị khác.

"Đây là thương vụ bán vũ khí thứ hai cho Đài Loan [Trung Quốc] được công bố trong nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Trump, một lần nữa chứng tỏ cam kết vững chắc của Mỹ đối với an ninh của Đài Loan [Trung Quốc]", cơ quan này cho biết.

AFP đưa tin, quy mô tiềm năng của thương vụ này sánh ngang với thương vụ 18 tỷ USD được cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush phê duyệt vào năm 2001, mặc dù cuối cùng con số đó đã bị giảm xuống sau các cuộc đàm phán thương mại.

Trong suốt 8 năm cầm quyền, ông Bush đã bán vũ khí trị giá 15,6 tỷ USD cho Đài Loan (Trung Quốc).

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Mỹ đã phê duyệt việc bán vũ khí trị giá 10 tỷ USD cho Đài Loan (Trung Quốc), trong đó có 8 tỷ USD dành cho máy bay chiến đấu.

Gói vũ khí mới nhất dự kiến sẽ sớm được Quốc hội Mỹ thông qua, nhờ sự đồng thuận giữa các đảng phái về vấn đề phòng vệ của Đài Loan (Trung Quốc).

Đài Loan (Trung Quốc) duy trì ngành công nghiệp quốc phòng riêng nhưng sẽ bị áp đảo về hỏa lực trong một cuộc giao tranh tiềm tàng với Bắc Kinh, và do đó vẫn phụ thuộc rất nhiều vào vũ khí Mỹ.

Cơ quan phòng vệ Đài Loan (Trung Quốc) cho biết trong một tuyên bố rằng thương vụ bán vũ khí mới nhất cho thấy Washington tiếp tục hỗ trợ hòn đảo trong việc "nhanh chóng xây dựng năng lực răn đe mạnh mẽ".

Chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) đã cam kết sẽ tăng chi tiêu quân sự lên hơn 3% GDP vào năm tới và 5% vào năm 2030, sau áp lực từ Mỹ.

Ngoài ra, chính quyền này cũng có kế hoạch tìm kiếm nguồn vốn đặc biệt lên tới 1 nghìn tỷ Đài tệ để nâng cấp hệ thống phòng không của hòn đảo, cũng như tăng cường năng lực sản xuất và dự trữ đạn dược.

Theo AFP, Bắc Kinh thường xuyên triển khai máy bay quân sự và tàu chiến xung quanh Đài Loan (Trung Quốc) gần như mỗi ngày, điều mà các nhà phân tích mô tả là các hoạt động "vùng xám" - chiến thuật cưỡng chế chưa đến mức hành động chiến tranh.

Cơ quan phòng vệ Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, trong vòng 24 giờ tính đến rạng sáng ngày 18/12 (giờ địa phương) đã phát hiện 40 máy bay quân sự Trung Quốc, bao gồm máy bay chiến đấu, trực thăng và máy bay không người lái, cũng như 8 tàu hải quân, hoạt động xung quanh hòn đảo.

Theo thông tin của cơ quan này, hôm 16/12, tàu Phúc Kiến - tàu sân bay thứ ba và hiện đại nhất của Trung Quốc - đã đi qua Eo biển Đài Loan.

Sau khoảng 14h đàm phán, những chia rẽ sâu sắc trong Liên minh châu Âu (EU) trở nên trầm trọng hơn do sự can thiệp lập pháp quá mức của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Đức Friederich Merz. Kết quả, cuộc đàm phán của Hội đồng châu Âu kết thúc mà không đạt được kết quả nào.

Theo Euronews, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa được cho là đã đề xuất thành viên khối cùng nhau huy động nợ, tức là vay trên thị trường để tài trợ cho Kiev trong ngắn hạn, trong khi "các khía cạnh kỹ thuật của khoản vay bồi thường chiến tranh đang được hoàn thiện" .

Trụ cột quan trọng khác của Hội nghị thượng đỉnh EU - phê chuẩn thỏa thuận thương mại gây tranh cãi với khối Mercosur ở Nam Mỹ cũng bị hủy bỏ vào phút chót giữa những cuộc biểu tình hỗn loạn của hàng nghìn nông dân tại thủ đô Brussels, Bỉ.

Số phận của kế hoạch gây tranh cãi về việc sử dụng tài sản của Nga bị đóng băng trong khối để tài trợ cho khoản vay 180 tỷ euro nhằm cho phép Kiev tiếp tục xung đột quân sự vẫn chưa được biết.

Moskva khởi xướng thủ tục chống lại Euroclear, công ty thanh toán bù trừ có trụ sở tại Bỉ đang nắm giữ khoảng 130 tỷ euro tiền của Nga và trong những cuộc đàm phán ở Brussels, họ tuyên bố mở rộng vụ kiện sang cả "ngân hàng châu Âu", làm tăng rủi ro cho nhà cho vay châu Âu khi hỗ trợ kế hoạch này.

Thủ tướng Bỉ Bart de Wever là tâm điểm của sự bất đồng, dù sự phản đối của ông đối với kế hoạch sử dụng tài sản của Nga được sự ủng hộ của Italy, Hungary, Slovakia và Cộng hòa Séc. Họ được cho là đưa ra phương án để các nước EU cùng cung cấp khoản nợ cho Ukraine, miễn trừ quốc gia của họ khỏi ý tưởng này nhưng cũng cam kết không phủ quyết nó.

Người ta cho rằng ông Merz và bà von der Leyen bác bỏ kế hoạch đó, thay vào đó kiên quyết lựa chọn phương án nguy hiểm hơn đối với tài sản của Nga và cố gắng hỗ trợ cho Tổng thống Ukraine tiếp tục tranh cử thêm hai năm nữa. Như Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói trước cuộc gặp, "hoặc tiền hôm nay hoặc máu ngày mai".

Nếu không có nguồn lực tài chính từ EU, ông Zelensky sẽ phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế ngắn hạn. Ukraine cần khoảng 72 tỷ euro để trả khoản vay từ G7 và duy trì sự ổn định tài chính.

Sau khi Hội đồng EU không thông qua phương án do ông Merz và bà von der Leyen đề xuất, khối này tự tước đi "ghế ngồi" tại bàn đàm phán hòa bình với Ukraine mà họ yêu cầu kể từ khi Mỹ chủ động can thiệp ngoại giao.

Giờ đây, sự chú ý sẽ chuyển sang cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Ukraine tại Miami cùng lời kêu gọi đạt hòa bình trước Giáng sinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng cường áp lực lên Caracas bằng tuyên bố mở rộng lệnh phong tỏa, một phần nhằm ngăn chặn xuất khẩu dầu thô của Venezuela.

“Tất nhiên, chúng tôi kêu gọi tất cả các quốc gia trong khu vực kiềm chế, tránh bất kỳ diễn biến khó lường nào”, ông Peskov nói hôm 18/12, cho biết thêm rằng Nga coi Venezuela là đối tác quan trọng.

Trước đó cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga đã kêu gọi chính quyền Tổng thống Trump tuân thủ “cách tiếp cận hợp lý và thực dụng” trong vấn đề Venezuela, cảnh báo về những “sai lầm chết người” có thể làm trầm trọng thêm tình hình.

"Chúng tôi ghi nhận sự leo thang căng thẳng liên tục và có chủ ý xung quanh Venezuela, một quốc gia thân thiện với chúng tôi. Điều đáng lo ngại là tính chất đơn phương của các quyết định đe dọa đến vận tải biển quốc tế", Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố. “Chúng tôi hy vọng chính quyền Tổng thống Trump, vốn được biết đến với cách tiếp cận hợp lý và thực dụng, sẽ không mắc phải sai lầm chết người”.

Mátxcơva ủng hộ việc bình thường hóa đối thoại giữa Washington và Caracas, đồng thời hy vọng Mỹ sẽ không can thiệp vào một tình huống có thể dẫn đến "những hậu quả khó lường cho toàn bộ Tây bán cầu", tuyên bố cho biết thêm.

Trung Quốc cũng bày tỏ mối lo ngại tương tự. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun cho biết, nước này phản đối “mọi hành động đơn phương”, và ủng hộ quyền của Venezuela trong việc “phát triển hợp tác cùng có lợi với các nước khác một cách độc lập”.

Một lệnh phong tỏa trên biển đã được áp dụng sau khi Mỹ thu giữ một tàu chở dầu bị trừng phạt ngoài khơi Venezuela tuần trước. Lệnh này khiến những con tàu chở hàng triệu thùng dầu phải neo đậu trong vùng biển Venezuela thay vì ra khơi và đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ.

Theo giới truyền thông địa phương, các quan chức chính quyền Kiev đã tuyên bố sơ tán dân thường khỏi một số làng mạc giữa vùng Kharkiv và Donetsk, kéo dài đến tận Sloviansk, một trong những thành phố chiến lược cuối cùng của tỉnh Donetsk, cũng như của cả vùng Donbass.

Các nhà phân tích quân sự cho rằng, điều này có thể có nghĩa là Bộ chỉ huy Lực lượng Vũ trang Ukraine đang rút quân về tuyến Prishib-Svyatogorsk-Bogorodichnoye, chuẩn bị đối đầu với Lực lượng Vũ trang Nga trên đường tiến vào thành phố Sloviansk (Slavyansk).

Các chuyên gia dự đoán rằng việc phòng thủ từ xa cho Sloviansk sẽ bắt đầu từ vùng Kharkiv, mà đầu tiên là nỗ lực của các đơn vị phòng vệ lãnh thổ của Ukraine nhằm giữ vững chiến tuyến ở dọc sông Seversky Donets.

Tuy nhiên, các nhà phân tích tin rằng, việc thực hiện kế hoạch như vậy sẽ rất khó khăn đối với Lực lượng Vũ trang Ukraine.

Thực tế là các nhóm tấn công của quân Nga đã tiến vào Krasny Liman và sau khi chiếm được thành phố này, họ sẽ bắt đầu tiến thẳng về Sloviansk, đồng thời, tình trạng thiếu hụt lực lượng dự bị nghiêm trọng có thể gây khó khăn cho lực lượng phòng thủ của Ukraine ở khu vực này.

Đây là lý do chính khiến các lữ đoàn Ukraine bảo vệ trục dọc Sloviansk, Kramatorsk, Druzhkivka, Konstiantynivka bị mất quyền kiểm soát Seversk trong thời gian kỷ lục.

Cho đến mấy tháng gần đây, lực lượng phòng thủ của Quân đội Ukraine tập trung đông đảo ở Liman, nhưng việc liên tục phải điều động lực lượng dự bị đến tăng viện cho các khu vực khác trên mặt trận đã làm suy yếu đáng kể lực lượng đồn trú ở Liman và trú đóng trên đường đến Sloviansk.

Các đơn vị Nga hiện đang lựa chọn chiến thuật không tấn công trực diện, mà dần dần bao vây Liman từ hai bên sườn.

Theo giới chuyên gia quân sự Nga, có đầy đủ lý do để tin rằng một cuộc tấn công đúng nghĩa vào thành phố thậm chí có thể không xảy ra. Thành phố có thể đơn giản là bị bỏ lại phía sau, lực lượng Nga đang tiến công vòng qua Liman, tập trung hỏa lực cắt đứt các tuyến đường tiếp tế.

Theo các chuyên gia quân sự, đây là chiến thuật tác chiến ưa thích mà giới tướng lĩnh Nga đã áp dụng thành công trong thời gian qua ở các trận đánh chiếm Avdiivka, Bakhmut, Ugledar, Pokrovsk…

Trung Quốc đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 10 xuống mức thấp nhất trong 17 năm.

Theo dữ liệu do Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 18/12, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Trung Quốc nắm giữ tính đến tháng 10 giảm xuống còn 688,7 tỷ USD, giảm từ mức 700,5 tỷ USD trong tháng 9.

Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 11/2008 và giảm hơn 47% so với mức đỉnh gần 1.320 tỷ USD ghi nhận vào tháng 11/2013.

Tháng 3/2025, Trung Quốc tụt xuống vị trí thứ 3 trong nhóm các chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, sau Nhật Bản và Vương quốc Anh. Xu hướng giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ tiếp diễn trong bối cảnh có lo ngại kéo dài về tính bền vững của nợ công Mỹ, đặc biệt sau khi đạo luật thuế của Tổng thống Donald Trump được thông qua, cùng với sự bất an về tính độc lập của Fed khi Nhà Trắng gây sức ép đòi hạ lãi suất.

Trong một bài viết đăng ngày 16/12, ông Yu Yongding – cựu cố vấn Ngân hàng Trung ương Trung Quốc – cảnh báo rủi ro ngày càng lớn gắn với các tài sản định giá bằng USD. Theo ông, cán cân thanh toán của Mỹ dựa trên 2 trụ cột: vị thế thống trị của đồng USD được hậu thuẫn bởi sức mạnh quân sự và thị trường chứng khoán sôi động nhờ đổi mới công nghệ.

“Sự trỗi dậy của Trung Quốc có thể trở thành yếu tố quyết định làm suy yếu cả 2 trụ cột này”, ông Yu nhận định, đồng thời cho rằng nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới “cần sớm đạt cân bằng tài khoản vãng lai, giảm phụ thuộc vào thị trường bên ngoài – đặc biệt là Mỹ, và hạn chế rủi ro rơi vào ‘bẫy USD’”.

Song song với việc cắt giảm trái phiếu kho bạc Mỹ, Bắc Kinh mua tiếp tục mua vàng tháng thứ 13 liên tiếp trong tháng 11. Trung Quốc, với quy mô GDP 18,25 nghìn tỷ USD (IMF), mua thêm 30.000 ounce vàng trong tháng trước, nâng tổng lượng nắm giữ lên 74,12 triệu ounce, tương đương giá trị 310,6 tỷ USD. Vàng được ví như "đồng tiền không quốc tịch" vì giá trị toàn cầu, tính ổn định và khả năng chấp nhận ở mọi quốc gia, khác với tiền pháp định chỉ có giá trị trong phạm vi quốc gia phát hành.

Trong khi đó, tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ giảm nhẹ xuống 9.243 tỷ USD trong tháng 10, từ 9.248 tỷ USD của tháng 9, nhưng vẫn duy trì trên mốc 9.000 tỷ USD tháng thứ 8 liên tiếp.

Nhật Bản – chủ nợ nước ngoài lớn nhất – tăng lượng nắm giữ lên 1.200 tỷ USD trong tháng 10, từ 1.189 tỷ USD của tháng 9. Vương quốc Anh, đứng thứ 2, cũng nâng dự trữ lên 877,9 tỷ USD, so với 864,7 tỷ USD trong tháng 9. Ngược lại, Canada – chủ nợ lớn thứ 5 – giảm mạnh lượng trái phiếu kho bạc Mỹ, xuống còn 419,1 tỷ USD từ mức 475,8 tỷ USD của tháng trước đó.

Tham khảo: SCMP, Reuters

Việc phát hiện đường dây buôn lậu này có liên quan đến việc vận chuyển trái phép mẫu máu của phụ nữ mang thai ra nước ngoài đã giúp giới chức Trung Quốc bóc gỡ một chuỗi hoạt động phi pháp xuyên biên giới trải rộng trên 23 tỉnh, thành trong cả nước.

Theo kênh CCTV News ngày 17/12, Cục Chống buôn lậu thuộc Hải quan Quảng Châu đã huy động 265 cán bộ, đồng loạt tiến hành chiến dịch truy quét tại các thành phố Quảng Châu, Phật Sơn và Thâm Quyến (miền Nam Trung Quốc). Lực lượng chức năng đã triệt phá hai băng nhóm tội phạm chuyên thu gom và tuồn lậu mẫu máu phụ nữ mang thai ra nước ngoài để xét nghiệm, bắt giữ toàn bộ 26 đối tượng chủ chốt trong đường dây.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy các đối tượng đã buôn lậu hơn 100.000 mẫu máu phụ nữ mang thai, thu lợi bất chính trên 30 triệu Nhân dân tệ (khoảng 4,26 triệu USD). Đây được đánh giá là vụ án có quy mô lớn nhất và phạm vi rộng nhất liên quan đến loại tội phạm này mà Hải quan Quảng Châu phát hiện trong những năm gần đây.

Phó Cục trưởng Cục Điều tra của Hải quan Quảng Châu, ông Zheng Zhong, cho biết mẫu máu phụ nữ mang thai chứa thông tin di truyền quan trọng của con người và thuộc diện bị Nhà nước quản lý nghiêm ngặt về xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, các băng nhóm tội phạm đã lợi dụng nhu cầu xét nghiệm giới tính thai nhi và sàng lọc di truyền để tổ chức thu gom trái phép thông qua các nền tảng trực tuyến.

Theo điều tra, các đối tượng thường đăng quảng cáo trá hình trên mạng xã hội với nội dung như "xét nghiệm giới tính thai nhi không xâm lấn", "xét nghiệm gen chính xác, an toàn, không rủi ro", thu hút khách hàng với mức phí từ 2.000 - 3.000 Nhân dân tệ. Sau khi thỏa thuận, các phòng thí nghiệm ở nước ngoài sẽ cung cấp biểu mẫu, hướng dẫn khách hàng lấy mẫu máu thông qua người quen hoặc một số nền tảng y tế trực tuyến.

Để né tránh sự giám sát của cơ quan chức năng, các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như dán ống nghiệm chứa máu vào bụng hoặc đùi trong, hoặc cất giấu trong các ngăn bí mật của hành lý khi xuất cảnh.

Trong số các đường dây bị triệt phá, băng nhóm do đối tượng họ Lý cầm đầu hoạt động đặc biệt tinh vi. Đối tượng này thuê địa điểm trong khu sáng tạo, mua sắm thiết bị văn phòng và ngụy trang hoạt động dưới danh nghĩa một công ty truyền thông hợp pháp, trong khi thực chất chỉ phục vụ cho việc buôn lậu mẫu máu.

Hiện nay, trong số 26 nghi phạm, đã có 9 đối tượng bị bắt giam theo phê chuẩn của Viện Kiểm sát, số còn lại đang tiếp tục bị điều tra. Cơ quan chức năng cảnh báo, nhiều mẫu máu bị rò rỉ hoặc vỡ ống nghiệm, thậm chí phát hiện mẫu chứa mầm bệnh truyền nhiễm, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh, đe dọa sức khỏe cộng đồng và quyền được bảo vệ sự sống của thai nhi.

Trong một thế giới mà tốc độ quyết định sự tiến bộ, Trung Quốc đang vượt qua những giới hạn của ngành vận tải với một loại tàu hỏa có thể nhanh hơn cả máy bay phản lực.

Ý tưởng có tuổi đời 12 năm

Trung Quốc đang đẩy nhanh nỗ lực định hình lại du lịch đường dài với một hệ thống vận tải tương lai, xóa nhòa ranh giới giữa đường sắt và hàng không. Được biết đến với tên gọi T-Flight, dự án này là một đoàn tàu chạy bằng từ trường được thiết kế để đạt tốc độ lên tới 965km/giờ, vượt xa tốc độ bay của hầu hết các máy bay thương mại và vượt xa tốc độ của đường sắt cao tốc hiện nay.

Năm 2013, Elon Musk đề xuất một hình thức vận tải gọi là hyperloop. Năm 2022, Musk tuyên bố rằng công ty Boring Company của ông sẽ cố gắng xây dựng một hệ thống hyperloop hoạt động được “trong những năm tới”. Tuy nhiên, cho đến nay, người ta vẫn chưa thấy kết quả từ vị tỷ phú này.

Đã 12 năm kể từ khi Musk lần đầu tiên đề xuất ý tưởng này, ý tưởng về hyperloop như một phương án vận chuyển vẫn chủ yếu mang tính lý thuyết.

Theo báo cáo của ZME Science, hệ thống tàu của Trung Quốc kết hợp công nghệ maglev đã được chứng minh với các đường ống chân không thấp. Thay vì lăn trên đường ray, đoàn tàu nổi trên đường dẫn hướng nhờ sử dụng từ trường mạnh, loại bỏ hoàn toàn ma sát bánh xe. Bằng cách hoạt động bên trong một đường ống được hút chân không một phần, nó cũng làm giảm đáng kể sức cản của không khí, yếu tố hạn chế chính ở tốc độ cực cao.

Nếu có thể đi vào hoạt động, loại tàu này sẽ thay đổi đáng kể ngành vận tải. Một hành trình giữa Bắc Kinh và Thượng Hải, dài khoảng 1.100 km, có thể được rút ngắn từ khoảng 6 giờ trên tuyến đường sắt cao tốc hiện có xuống chỉ còn 90 phút. Tính cả thời gian chuyển tiếp tại sân bay, kiểm tra an ninh và thời gian lên máy bay, T-Flight có thể cạnh tranh trực tiếp với các chuyến bay nội địa về cả tốc độ và sự tiện lợi.

Sự tiến bộ đã vượt xa lý thuyết. Đầu năm 2024, một nguyên mẫu đã đạt tốc độ khoảng 622km/giờ trên một đường thử ngắn, vượt qua tốc độ của tàu đệm từ thử nghiệm đang giữ kỷ lục của Nhật Bản. Các thử nghiệm sau đó đã được thực hiện thành công trong điều kiện chân không thấp, một cột mốc quan trọng chứng minh khả năng nâng và đẩy ổn định trong môi trường gần với thiết kế cuối cùng của hệ thống. Các kỹ sư đã xác nhận rằng cả chiều cao treo và tốc độ đều phù hợp với các mục tiêu đã đặt trước, cho thấy các nguyên lý vật lý cốt lõi đang hoạt động như dự định.

Tham vọng lớn hơn

Giai đoạn tiếp theo tham vọng hơn. Trung Quốc dự định mở rộng thử nghiệm trên đường đua dài 60 km với tốc độ mục tiêu gần 1.000 km/giờ. Tầm nhìn dài hạn thậm chí còn đưa ra giả thuyết về tốc độ nhanh hơn âm thanh nhiều lần, mặc dù những điều này vẫn chỉ là suy đoán và còn xa vời so với việc triển khai thực tế.

Không giống như các dự án Hyperloop tư nhân ở Hoa Kỳ và châu Âu, nhiều dự án trong số đó đã bị đình trệ hoặc sụp đổ do áp lực về chi phí và kỹ thuật, T-Flight được hưởng lợi từ kế hoạch tập trung và nguồn tài trợ công bền vững. Trung Quốc hiện đã vận hành hệ thống tàu điện từ trường nhanh nhất thế giới tại Thượng Hải, mang lại cho nước này kinh nghiệm thực tế về hệ thống từ trường nâng ở quy mô lớn.

Những thách thức đáng kể vẫn còn tồn tại. Việc xây dựng các hành lang chân không dài và thẳng tắp vô cùng tốn kém, và các vấn đề liên quan đến an toàn, ứng phó khẩn cấp và sự thoải mái của hành khách ở tốc độ gần siêu âm vẫn chưa được giải quyết. Ngay cả những người ủng hộ cũng thừa nhận rằng việc triển khai rộng rãi sẽ đòi hỏi những đột phá không chỉ về kỹ thuật mà còn về kinh tế.

Tuy nhiên, T-Flight cho thấy rằng vận tải đường bộ siêu tốc không còn chỉ nằm trong các bản vẽ ý tưởng. Nếu công nghệ này tiếp tục phát triển, nó có thể định hình lại cách kết nối các siêu đô thị, biến những hành trình từng cần đến máy bay thành những chuyến đi bằng đường sắt chỉ mất vài phút thay vì vài giờ.

Đó là chiếc máy có thể tạo ra các loại chip bán dẫn tiên tiến – nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo, điện thoại thông minh và các hệ thống vũ khí chủ lực, có thể giúp Trung Quốc giành ưu thế quân sự của phương Tây, Reuters đưa tin.

Hoàn thành vào đầu năm nay và đang trong giai đoạn thử nghiệm, chiếc máy này chiếm gần như toàn bộ diện tích một nhà xưởng ở Thâm Quyến. Nó được nhóm kỹ sư từng làm việc cho tập đoàn bán dẫn Hà Lan ASML chế tạo, sử dụng công nghệ máy quang khắc cực tím (EUV).

EUV đóng vai trò trung tâm trong “Chiến tranh Lạnh công nghệ”. Công nghệ này dùng chùm tia cực tím bước sóng cực ngắn để khắc các mạch điện mỏng hơn hàng nghìn lần so với sợi tóc người lên các tấm wafer silicon. Mạch càng nhỏ, chip càng mạnh. Cho đến nay, phương Tây vẫn độc quyền về năng lực này.

Chiếc máy của Trung Quốc đã vận hành và tạo ra ánh sáng cực tím EUV, nhưng chưa sản xuất được chip hoạt động hoàn chỉnh, các nguồn tin cho biết.

Tháng 4 năm nay, Giám đốc điều hành ASML Christophe Fouquet phát biểu rằng Trung Quốc sẽ cần “rất, rất nhiều năm” để phát triển công nghệ này. Tuy nhiên, việc chế tạo chiếc máy trên cho thấy Trung Quốc có thể đã tiến gần hơn mục tiêu tự chủ bán dẫn so với dự đoán của các nhà phân tích.

Dù vậy, Trung Quốc vẫn đối mặt với những thách thức kỹ thuật lớn, đặc biệt trong việc tái tạo các hệ thống quang học chính xác, lĩnh vực mà các nhà cung cấp phương Tây đang dẫn đầu.

Nỗ lực tuyển người

Theo hai nguồn tin, linh kiện từ những máy ASML đời cũ trên thị trường thứ cấp đã giúp Trung Quốc chế tạo chiếc máy mới.

Đột phá này là kết quả của sáng kiến được thực hiện suốt 6 năm nhằm đạt được tự chủ bán dẫn, một trong những ưu tiên hàng đầu của Chủ tịch Tập Cận Bình. Dù mục tiêu của Trung Quốc về bán dẫn đã được công khai, dự án EUV tại Thâm Quyến vẫn được thực hiện một cách bí mật, các nguồn tin tiết lộ.

Dự án nằm trong chiến lược bán dẫn quốc gia, dưới chỉ đạo của Phó Thủ tướng Đinh Tiết Tường.

Theo các nguồn tin, Tập đoàn viễn thông Huawei đóng vai trò then chốt trong việc điều phối mạng lưới các doanh nghiệp và viện nghiên cứu nhà nước trên khắp cả nước, với sự tham gia của hàng nghìn kỹ sư.

Dù dự án EUV do chính phủ Trung Quốc điều hành, nhưng Huawei tham gia mọi khâu, từ thiết kế chip, thiết bị sản xuất, đến chế tạo và tích hợp cuối cùng vào các sản phẩm như điện thoại thông minh. Chủ tịch Huawei Nhậm Chính Phi trực tiếp báo cáo tiến độ với các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc.

Mỹ đưa Huawei vào danh sách hạn chế từ năm 2019, để cấm các công ty Mỹ làm ăn với tập đoàn này nếu không có giấy phép.

Theo các nguồn tin, kể cả trong nội bộ Huawei cũng ít nhân viên biết hết về quy mô của dự án. “Các nhóm được tách biệt với nhau để bảo vệ tính bảo mật. Họ không biết các nhóm khác đang làm gì”, một nguồn tin nói.

“Mục tiêu là cuối cùng Trung Quốc có thể sản xuất chip tiên tiến trên những cỗ máy hoàn toàn do Trung Quốc chế tạo. Trung Quốc muốn loại Mỹ ra khỏi chuỗi cung ứng của mình 100%”, nguồn tin nói.

Cho đến nay, chỉ có 1 công ty làm chủ được công nghệ EUV là ASML, trụ sở tại Veldhoven (Hà Lan). Các cỗ máy của họ, mỗi chiếc trị giá khoảng 250 triệu USD, đóng vai trò không thể thiếu để sản xuất những con chip tiên tiến nhất do các hãng như Nvidia và AMD thiết kế, được chế tạo bởi các nhà sản xuất chip như TSMC, Intel và Samsung.

ASML cho biết họ chế tạo chiếc máy EUV đầu tiên vào năm 2001, và phải mất gần 2 thập kỷ cùng hàng tỷ euro đầu tư cho nghiên cứu và phát triển trước khi có thể thương mại hóa chip đầu tiên vào năm 2019.

Hiện ASML chỉ cung cấp máy EUV cho các đồng minh của Mỹ như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Nhật Bản.

Từ năm 2018, Mỹ bắt đầu gây sức ép lên Hà Lan để nước này ngăn ASML bán EUV cho Trung Quốc.

Một số kỹ sư và nhà khoa học gốc Trung Quốc đã và đang làm việc cho ASML. Hai nhân viên người Trung Quốc đang làm việc cho ASML nói với Reuters rằng người của Huawei đã tiếp cận họ ít nhất từ năm 2020.

Năm 2019, ASML thắng kiện vụ đòi một cựu kỹ sư người Trung Quốc bồi thường 845 triệu USD vì đánh cắp bí mật thương mại, nhưng bị đơn sau đó tuyên bố phá sản và tiếp tục làm việc tại Bắc Kinh với sự hỗ trợ của chính phủ Trung Quốc.

Những ngày gần đây, cộng đồng mạng thế giới dậy sóng trước những hình ảnh ngỡ như trong phim viễn tưởng tại Thổ Nhĩ Kỳ: hàng trăm hố sâu hoắm bất ngờ xuất hiện, nuốt chửng những mảng lớn đất đai nông nghiệp. Nhiều người hoảng sợ ví von đây là sự trừng phạt của thần linh hay dấu hiệu của ngày tận thế.

Tuy nhiên, các nhà khoa học đã nhanh chóng chỉ ra thủ phạm thực sự. Không phải động đất, không phải núi lửa, mà chính là cơn khát nước của con người đã "rút ruột" Trái đất theo đúng nghĩa đen.

Cơ chế của sự sụp đổ

Để hiểu rõ hiện tượng này, hãy hình dung lòng đất như một miếng bọt biển khổng lồ ngậm nước. Lượng nước ngầm này không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn đóng vai trò như một lực nâng đỡ, giữ cho kết cấu đất phía trên được ổn định. Khi con người hút nước quá mức mà không có sự bù đắp, "miếng bọt biển" này khô đi, mất khả năng chịu lực, dẫn đến việc lớp đất bề mặt sụp xuống tạo thành các hố tử thần.

Tại đồng bằng Konya, vựa lúa mì của Thổ Nhĩ Kỳ, thảm kịch này đang diễn ra với tốc độ chóng mặt. Nếu như trước năm 2000, cả thập kỷ mới xuất hiện vài hố sụt, thì nay con số đó tăng lên hàng chục hố mỗi năm. Số liệu thống kê cho thấy sự sụp đổ mang tính hệ thống này tỷ lệ thuận với sự gia tăng nhu cầu tưới tiêu cho các loại cây trồng háo nước như ngô và củ cải đường, trong bối cảnh lượng mưa ngày càng khan hiếm.

Cơn ác mộng lan rộng toàn cầu

Thảm kịch tại Thổ Nhĩ Kỳ không phải là cá biệt. Năm 2025 cũng chứng kiến nước Mỹ oằn mình trước vấn nạn tương tự. Tại các bang Texas, New Mexico và Arizona, hạn hán kéo dài đã buộc người dân phải điên cuồng khoan giếng tìm nước. Hệ quả nhãn tiền là vào tháng 3 năm nay, hạt Upton (Texas) xuất hiện hố sụt rộng tới 61 mét. Kinh hoàng hơn, tại thành phố Las Cruces (New Mexico), một hố sụt sâu 9 mét đã nuốt chửng hai chiếc ô tô chỉ sau một đêm, buộc cư dân phải sơ tán khẩn cấp.

Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) đã phát đi cảnh báo nghiêm trọng: Miền Trung và Tây Nam nước Mỹ đang đứng trước nguy cơ trở thành "vành đai hố sụt" nếu tình trạng khai thác nước ngầm vô tội vạ không được kiểm soát.

Vòng xoáy tử thần của biến đổi khí hậu

Chúng ta đang mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn chết chóc. Biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ tăng cao, sông hồ khô cạn. Để sinh tồn và duy trì sản xuất, con người buộc phải khoan sâu vào lòng đất để lấy nước. Hành động này lại trực tiếp làm suy yếu kết cấu địa chất, dẫn đến sụt lún và hoang mạc hóa, khiến khả năng giữ nước của đất càng kém đi.

Năm 2021, mực nước các hồ chứa tại Thổ Nhĩ Kỳ chạm đáy trong 15 năm. Năm 2025, miền Tây nước Mỹ đối mặt với hạn hán lịch sử. Những con số biết nói này cho thấy thiên nhiên đang gửi đi những tín hiệu cầu cứu tuyệt vọng.

Hành động trước khi quá muộn

Giải pháp cho vấn đề này không hề bí ẩn, nhưng đòi hỏi sự quyết liệt. Bang Texas đã bắt đầu áp dụng hạn chế bơm nước đối với hơn 100 hệ thống cung cấp. Tuy nhiên, đó chỉ là biện pháp tình thế. Về lâu dài, ngành nông nghiệp cần một cuộc cách mạng xanh: chuyển đổi từ các loại cây trồng háo nước sang các giống chịu hạn, thay thế tưới tràn bằng công nghệ tưới nhỏ giọt tiết kiệm.

Quan trọng hơn, con người cần học cách "trả nợ" cho thiên nhiên bằng các dự án bổ sung nước ngầm nhân tạo, thu gom nước mưa để tái nạp vào các tầng ngậm nước. Chi phí cho hạ tầng này có thể lớn, nhưng chắc chắn rẻ hơn nhiều so với cái giá phải trả khi những thành phố sầm uất bất ngờ bị lòng đất nuốt chửng.

Những hố sụt tại Thổ Nhĩ Kỳ hay Mỹ không chỉ là những vết sẹo trên bề mặt hành tinh, mà là lời cảnh tỉnh đanh thép: Chúng ta đang thấu chi sinh mệnh của Trái đất, và nếu không dừng lại, sự sụp đổ sẽ không chừa một ai.