TỪ CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA ĐẾN TỜ RƠI VẬN ĐỘNG CHO MỘT CÁ NHÂN

Lâu nay, các bản Chiến lược An ninh Quốc gia của Mỹ thường cố giữ một giọng điệu “thay mặt cả nước”: nói bằng ngôi “chúng ta”, tối giản màu sắc đảng phái, tránh lôi xung đột nội bộ vào sân khấu đối ngoại. Văn bản mới lại chọn con đường ngược lại. Trung tâm của chiến lược không còn là Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, mà là một người: Donald Trump. “Nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump” được ca ngợi như sự kéo dài “điều chỉnh cần thiết và đáng hoan nghênh” của nhiệm kỳ đầu, đang “mở ra một kỷ nguyên vàng son mới”. Ông được tôn xưng là “Tổng thống của hòa bình”, là người đã “đích thân” đem lại “hòa bình chưa từng có” trong tám cuộc xung đột, từ Gaza với việc tất cả con tin còn sống được trao trả cho đến những điểm nóng khác. Ở đây, ranh giới giữa một chiến lược thể chế và một tờ rơi vận động chính trị gần như bị xóa sạch. Khi an ninh quốc gia bị cá nhân hóa tới mức ấy, đồng minh sẽ tự hỏi: họ đang làm việc với nước Mỹ, hay với một con người? Còn đối thủ sẽ ghi nhớ: chính sách của Washington giờ gắn chặt với tâm trạng, lợi ích, tham vọng của một cá nhân, chứ không phải là sự đồng thuận lâu dài của hệ thống.

TỪ BỎ TRẬT TỰ TỰ DO, THU HẸP MỤC TIÊU VÀO “LỢI ÍCH CỐT LÕI”

Trong nhiều thập niên, Mỹ vẫn tự kể về mình như kiến trúc sư của “trật tự tự do hậu Chiến tranh Lạnh”: thúc đẩy dân chủ, luật lệ quốc tế, thương mại tự do. Bản chiến lược mới thẳng tay đập vỡ câu chuyện đó. Chính sách đối ngoại được định nghĩa gọn lỏn: chỉ còn “bảo vệ lợi ích cốt lõi của quốc gia”, và đó là “trọng tâm duy nhất”. “Giới tinh hoa chính sách đối ngoại” bị tố đã theo đuổi “sự thống trị vĩnh viễn của Mỹ”, ép đất nước dính chặt vào “thương mại tự do”, chủ nghĩa toàn cầu, các cấu trúc “xuyên quốc gia” – những thứ bị cáo buộc đã làm hao mòn tầng lớp trung lưu và chủ quyền Mỹ. Thay vì nói về vai trò lãnh đạo trong trật tự dựa trên luật lệ, chiến lược mới chọn ngôn ngữ của đòn bẩy và trao đổi: quyền lực được đo bằng sức ép, bằng thỏa thuận song phương, bằng những liên minh tính toán hơn là giá trị. Đây không phải một nước Mỹ rút lui, mà là một nước Mỹ chấp nhận khỏa lấp khoảng trống của lý tưởng bằng quyền lực trần trụi.

NHẬP CƯ THÀNH MỐI ĐE DỌA TRUNG TÂM, “HỆ QUẢ TRUMP” TRÊN NỀN HỌC THUYẾT MONROE

Điểm ngoặt khác là việc nhập cư được kéo thẳng vào tim của khái niệm an ninh quốc gia. Văn kiện tuyên bố “kỷ nguyên di cư hàng loạt phải chấm dứt”, coi “an ninh biên giới là thành tố cơ bản của an ninh quốc gia”, mô tả di cư như nguồn gốc của tội phạm, suy thoái xã hội, méo mó kinh tế. Trong bức tranh đó, thế giới lý tưởng là tập hợp các quốc gia dựng lên những bức tường cao, phối hợp để “ngăn chặn thay vì tạo điều kiện cho các dòng chảy dân số gây bất ổn”. Hậu quả là thang bậc ưu tiên bị đảo lộn: Tây Bán cầu, biên giới phía Nam, hệ thống thực thi luật nhập cư được đặt lên trên nhiều nhiệm vụ ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, châu Âu hay Trung Đông. Từ đây, “Hệ quả Trump” được gắn vào Học thuyết Monroe: Mỹ khẳng định sẽ giữ cho Tây Bán cầu không bị “xâm nhập thù địch” hay thâu tóm tài nguyên chủ chốt, đảm bảo khu vực này ổn định để không còn là nguồn di cư và rối loạn chuỗi cung ứng. Chiến lược báo trước một cuộc “tái điều chỉnh hiện diện quân sự toàn cầu”: rút khỏi những nơi bị coi là thứ yếu, dồn lực về khu vực Mỹ Latin và vùng lân cận. Học thuyết Monroe cũ được làm mới không chỉ để chống lại các cường quốc khác, mà còn để kiểm soát nhân khẩu học toàn khu vực, phục vụ một chủ nghĩa dân tộc kinh tế khép kín.

“SỨC KHỎE TÂM LINH”, GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ CHIẾN TRANH VĂN HÓA TRONG HỒ SƠ AN NINH

Nếu các văn kiện trước thường chỉ nhắc lướt qua “giá trị” như một lớp sơn trang trí thì chiến lược lần này bước hẳn vào lãnh địa của thần học và đạo đức. “Sự phục hồi sức khỏe tâm linh và văn hóa Mỹ” được tuyên bố là điều kiện tiên quyết cho an ninh lâu dài. Nước Mỹ lý tưởng được phác họa như một xã hội “trân trọng vinh quang và anh hùng quá khứ”, được chống đỡ bởi “số lượng ngày càng tăng các gia đình truyền thống, mạnh mẽ” nuôi dạy “những đứa trẻ khỏe mạnh”. Khái niệm “bảo vệ văn hóa Mỹ” không còn là khẩu hiệu mơ hồ mà được nâng lên thành “yêu cầu an ninh quốc gia cốt lõi”. Ở đây, dấu ấn của chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo và vai trò của phó tổng thống hiện ra khá rõ. Các cuộc chiến tranh văn hóa – từ tranh cãi về Đa dạng, Công bằng, Hòa nhập đến các phong trào xã hội – được mô tả như nguyên nhân suy thoái thể chế, như vấn đề chiến lược chứ không chỉ là tranh luận nội bộ. Đặc biệt, phần nói về châu Âu cho thấy sự trượt dài này: các đồng minh bị phán xét không chỉ bằng năng lực hay chi tiêu quốc phòng, mà bằng “khủng hoảng tự tin văn minh”, “lãnh đạo yếu kém”, “biến động nhân khẩu và văn hóa”. An ninh giờ được đo bằng mức độ “tương thích văn hóa”, như thể Washington mặc nhiên giữ quyền chấm điểm linh hồn chính trị của bạn bè, trong khi lại đòi “cách ly tuyệt đối” chính trị Mỹ khỏi mọi ảnh hưởng bên ngoài. Tiêu chuẩn kép ấy chính là đường gân đỏ của một thế giới quan mới: chính trị văn hóa trở thành vũ khí chính sách đối ngoại.

“VÒM VÀNG” PHÒNG THỦ TÊN LỬA VÀ GÁNH NẶNG 5% GDP CHO NATO

Ở tầng kỹ thuật quân sự, chiến lược đặt ra một tham vọng không kém phần gây chấn động: xây dựng “Vòm Vàng” phòng thủ tên lửa cho chính lãnh thổ Mỹ, một hệ thống nhiều lớp vượt xa các khái niệm trước đây về “lá chắn hạn chế” để đối phó với vài “quốc gia bất hảo”. Nếu thực sự đi đến cùng, đây là cuộc cách mạng về học thuyết: vừa đòi hỏi đầu tư khổng lồ, vừa tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ thế cân bằng răn đe hạt nhân đã định hình nhiều thập niên qua, khiến Moscow và Bắc Kinh tin rằng Washington đang tìm đường “vô hiệu hóa” khả năng trả đũa của họ. Song song, bài toán “chia sẻ gánh nặng” với đồng minh được đẩy lên mức “chuyển giao gánh nặng” bằng “Cam kết La Hay”: các nước NATO được mô tả là đã chấp thuận mục tiêu chi 5% GDP cho quốc phòng. Chiến lược khẳng định con số này là chuẩn “buộc phải” đạt nếu muốn được Washington ưu ái. Với nhiều nền kinh tế châu Âu, 5% GDP cho quân sự là một cú sốc ngân sách và chính trị khó tưởng tượng, đặt ra câu hỏi: đây là liên minh phòng thủ hay là bài kiểm tra lòng trung thành tài chính?

CHỦ QUYỀN CỨNG, HOÀI NGHI THỂ CHẾ QUỐC TẾ VÀ “NƯỚC MỸ CÔNG XƯỞNG”

Chiến lược mới siết chặt luận điệu chủ quyền. Nó tôn vinh “ưu thế của quốc gia” và cam kết chống lại “sự xâm nhập làm xói mòn chủ quyền” của các tổ chức xuyên quốc gia, đòi “cải cách” để các thể chế này phục tùng, thay vì hạn chế, lợi ích Mỹ. Đáng chú ý là cách văn kiện nhìn cộng đồng kiều dân và chính trị gốc di dân như một rủi ro an ninh: cảnh báo về “các nỗ lực thao túng hệ thống nhập cư để tạo ra các khối cử tri trung thành với lợi ích nước ngoài”. Nơi phản gián và tranh cử bị trộn lẫn, an ninh quốc gia và đấu đá nội bộ cùng nằm trên một mặt phẳng – đó là điều mà các chiến lược tiền nhiệm tránh làm. Đằng sau, là một chủ nghĩa dân tộc kinh tế được đưa thẳng vào trang đầu: tái công nghiệp hóa, phục hồi sức mạnh công nghiệp, bảo đảm chuỗi cung ứng được coi là “ưu tiên cao nhất” của chính sách kinh tế, là điều kiện để “không bao giờ phụ thuộc vào bất kỳ cường quốc bên ngoài nào” về yếu tố đầu vào kinh tế và quốc phòng. Tinh thần Hamilton được gọi tên, ngành năng lượng được đặt làm đầu tàu xuất khẩu. Thuế quan, chính sách công nghiệp, kiểm soát chuỗi cung ứng được nâng lên ngang hàng với các công cụ quân sự. Nhưng phía sau những lời tuyên chiến với phụ thuộc là một loạt nghịch lý: muốn tái công nghiệp hóa, dựng “tường thuế”, mở rộng ngân sách quốc phòng… tất cả đều ngốn nguồn lực khổng lồ. Trong một thế giới đan xen, lời hứa “không bao giờ phụ thuộc” nghe giống một ẩn dụ chính trị hơn là một kế hoạch khả thi.

KHI AN NINH QUỐC GIA BỊ THU HẸP THÀNH CÁI BÓNG CỦA “NƯỚC MỸ TRÊN HẾT”

Nhìn tổng thể, bản Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ giống một bản đồ được vẽ lại từ góc nhìn duy nhất – “Nước Mỹ trên hết” trong phiên bản Trump đã được nâng cấp: nhập cư, kinh tế, văn hóa, Tây Bán cầu, NATO, thể chế quốc tế… tất cả bị xếp lại vào một trật tự mà đỉnh tháp là quyền lực cá nhân của tổng thống đương nhiệm. Các nguyên tắc trong văn kiện thật ra không lạ, vì Trump và những người thân cận đã nói ra rải rác suốt nhiều năm. Cú sốc lần này nằm ở chỗ: tất cả được đóng khung lại, ký tên và đóng dấu như “Chiến lược An ninh Quốc gia của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”. Đối với đồng minh, thông điệp gửi đi rất rõ: muốn hiểu Mỹ, không thể chỉ đọc Hiến pháp, không thể chỉ nhìn vào Quốc hội hay các định chế, mà phải nhìn thật sâu vào cá tính, hệ giá trị và các trận chiến văn hóa trong lòng nước Mỹ. Đối với đối thủ, đây là lời thừa nhận rằng an ninh Mỹ đang được định nghĩa hẹp hơn, hướng vào trong nhiều hơn, cá nhân hóa hơn bao giờ hết. Trong thế giới ấy, “chiến lược quốc gia” không còn là di sản bền vững của nhà nước, mà là đường vân tay của một con người, với tất cả tham vọng, nỗi sợ và giới hạn rất… người của ông ta. Và đó mới là điều vừa đáng lo, vừa đáng suy nghĩ lâu dài.
ORANGE

TỪ BẮC KINH TRỞ VỀ, MACRON NÓI LỜI KHÓ NGHE

Trở lại châu Âu sau chuyến công du cấp nhà nước ba ngày tại Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không mang về những câu chữ xã giao quen thuộc, mà là một cảnh báo khá lạnh lùng: nếu Bắc Kinh không điều chỉnh lại tình trạng mất cân bằng thương mại đang ngày càng trầm trọng, Liên minh châu Âu có thể buộc phải áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc “ngay trong những tháng tới”.

Macron nói thẳng với lãnh đạo Trung Quốc rằng thặng dư xuất khẩu khổng lồ của Bắc Kinh sang thị trường châu Âu là “không bền vững”, trong khi chiều ngược lại – hàng châu Âu vào Trung Quốc – ngày càng teo tóp. Nếu tất cả cứ tiếp diễn, nền công nghiệp chiến lược của châu Âu sẽ bị xói mòn từng năm, từ ô tô, cơ khí tới thiết bị sản xuất – những ngành vốn là cột sống cho mô hình tăng trưởng và đổi mới của EU.

Đằng sau lời đe dọa đánh thuế là một thực tế khó nuốt: trong nhiều năm, châu Âu thụ hưởng hàng rẻ từ Trung Quốc, hưởng lợi từ toàn cầu hóa, nhưng giờ đây chính các ngành công nghiệp của họ đang bị dìm trong làn sóng hàng hóa giá thấp ấy.

THÂM HỤT 300 TỶ EURO: CÚ TÁT TỈNH MỘNG TOÀN CẦU HÓA

Theo số liệu mà báo Les Echos trích dẫn, thâm hụt thương mại hàng hóa giữa EU và Trung Quốc đã tăng gần 60% kể từ năm 2019, vượt mốc 300 tỷ euro vào năm 2024. Con số này không chỉ là thống kê khô khan, mà là lời nhắc rằng châu Âu đang ngày càng mua nhiều hơn, sản xuất ít đi, và mất dần vị thế trong chuỗi giá trị.

Khi Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump dựng lên các bức tường thuế quan với hàng Trung – có lúc lên tới 57% và sau đó được điều chỉnh xuống 47% sau thỏa thuận tháng 10 – một phần hàng hóa bị chặn ở cửa ngõ Mỹ đã chuyển hướng sang châu Âu. EU vô tình trở thành “bãi xả” cho làn sóng xuất khẩu mới của Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, các tập đoàn ô tô, cơ khí, thiết bị công nghiệp châu Âu phải đối mặt với áp lực chưa từng có: cạnh tranh với sản phẩm Trung Quốc rẻ hơn, lại được nhà nước trợ cấp, trong khi chi phí lao động và chuẩn môi trường ở châu Âu thì không thể hạ thấp. “Mua rẻ hôm nay, mất nhà máy ngày mai” – đó là nỗi lo đang lớn dần trong nhiều thủ đô châu Âu.

EU RỐI NHƯ TƠ VÒ: PHÁP MUỐN CỨNG, ĐỨC CÒN RÉN

Macron có thể nói mạnh, nhưng ông cũng hiểu rất rõ: một mình Paris không thể quyết định chính sách thương mại của cả khối. Mọi biện pháp thuế quan với Trung Quốc đều phải có đồng thuận của 27 nước thành viên – mà điều này, như chính ông thừa nhận, “không hề dễ dàng”.

Đức – nền kinh tế lớn nhất EU, lại là đối tác thương mại then chốt của Trung Quốc – vẫn tỏ ra dè dặt với các bước đi mang tính đối đầu. Quá nhiều nhà máy, quá nhiều công ăn việc làm của Đức gắn với thị trường và chuỗi cung ứng Trung Quốc để Berlin có thể vội vàng bước qua lằn ranh.

EU vì thế mắc kẹt trong một bài toán địa chính trị khó: vừa phải bảo vệ lợi ích công nghiệp, vừa muốn giữ kênh thương mại, vừa không thể làm ngơ trước sức nặng chiến lược ngày càng tăng của Bắc Kinh. Sau lưng họ là sức ép từ Washington – vốn đã đi trước bằng chiến tranh thuế quan – trước mặt là một Trung Quốc vừa là đối tác, vừa là đối thủ.

“ĐỪNG CHỈ MỞ CỬA TIÊU THỤ” – MACRON MUỐN GÌ Ở BẮC KINH?

Thay vì chỉ hô khẩu hiệu “đóng cửa bảo hộ”, Macron cố vẽ ra một lộ trình “hai chiều”. Một mặt, ông kêu gọi châu Âu phải có biện pháp bảo vệ các ngành sản xuất dễ tổn thương, không để mình biến thành chợ bán lẻ cho hàng giá rẻ từ phương Đông. Mặt khác, ông thúc giục tăng cường đầu tư từ Trung Quốc vào EU, để cán cân không chỉ là “hàng hóa đi một chiều”.

“Châu Âu không thể chỉ mở cửa để tiêu thụ,” ông nói. Các tập đoàn Trung Quốc muốn bán hàng, hãy hiện diện, xây nhà máy, tạo giá trị và việc làm trên đất châu Âu, thay vì chỉ đổ container vào các cảng.

Đổi lại, Paris gợi ý EU có thể xem xét nới bớt một số hạn chế trong xuất khẩu máy móc, thiết bị bán dẫn – lĩnh vực mà châu Âu vẫn còn lợi thế. Thay vì chỉ nói về “tách rời”, Macron muốn dùng các công cụ công nghệ và nguyên liệu để ép Bắc Kinh chấp nhận một cấu trúc hợp tác cân bằng hơn, ví dụ Trung Quốc giảm bớt ràng buộc với đất hiếm – “họng súng” mà họ vẫn chĩa vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

DƯ LUẬN MẠNG: NGƯỜI MỈA MAI, KẺ HẢ HÊ, NGƯỜI LẠI THỜ Ơ

Tin Macron dọa đánh thuế hàng Trung Quốc cũng lan tới mạng xã hội Việt, và phần bình luận dưới các bài báo nhanh chóng biến thành một… chợ trời ý kiến.

Có người nhìn mọi thứ qua lăng kính đối đầu Mỹ – Trung: “Dưới sự cai quản của Mỹ, các con giời tranh nhau cô lập TQ. Không cạnh tranh được thì cạnh tranh bằng tay sai.” Trong mắt họ, Macron chỉ là một “phiên bản Western” của chiến lược Mỹ, tiếp tục vây ép Bắc Kinh trên ván cờ toàn cầu.

Người khác lại cười cợt sự chậm trễ của châu Âu: “Bây giờ mới tỉnh ngộ hả anh em EU!” – như thể lục địa già đã ngủ quên trong giấc mơ toàn cầu hóa quá lâu, giờ mới giật mình khi thấy nhà máy đi, việc làm mất.

Không ít bình luận mang giọng điệu mỉa mai cá nhân: từ chuyện Macron “nói hỗn”, đến chuyện “sợ đe trước khi thăm vì sợ TQ không cho máy bay đáp”. Có người thì châm biếm kiểu “nói thì làm đi, dọa riết thành nhàm”, xem các tuyên bố cứng rắn của lãnh đạo châu Âu chỉ là lời nói gió bay.

Một số ý kiến khác bi quan về sức mạnh châu Âu: “Châu Âu có cái gì mà cân đối, tài nguyên không, nhân lực không, giờ Trung Quốc nó làm được hết rồi.” Trong cái nhìn ấy, EU đã bước vào thế yếu, nên mọi lời dọa nạt chỉ là… thử vận may trên bàn cờ đã thua thế.

Và cũng có những tiếng nói khái quát hơn: “Thế giới đại loạn cả về quân sự lẫn kinh tế, ai làm chủ được bản thân thì người đó sống. Không có gì quý hơn độc lập tự do.” Trong bối cảnh các khối lớn giằng co, nhiều người dường như chỉ còn tin vào khả năng “tự cứu mình” hơn là gửi gắm hy vọng vào bất cứ cực quyền nào.

CHÂU ÂU DÁM BƯỚC QUA LỜI ĐE DỌA CỦA CHÍNH MÌNH?

Macron đã nói những điều mà nhiều nhà công nghiệp, nhiều công nhân châu Âu muốn nghe: không thể để thâm hụt 300 tỷ euro trở thành “bình thường mới”, không thể để lục địa già chỉ còn vai trò thị trường tiêu thụ. Nhưng từ lời nói đến hành động là cả một quãng đường dài, với vô số đường dây lợi ích, áp lực chính trị và chia rẽ nội bộ.

Nếu EU thật sự đi theo hướng áp thuế, họ sẽ chấp nhận rủi ro trả đũa từ Bắc Kinh, chấp nhận cơn đau ngắn hạn để hy vọng giữ được năng lực công nghiệp dài hạn. Nếu không, những lời cảnh báo của Macron sẽ chỉ thêm vào danh sách các tuyên bố “nói cho sướng miệng”, để rồi hàng hóa vẫn tiếp tục chảy vào, nhà máy vẫn lặng lẽ rời đi.

Trong thế giới đang xoay vần giữa chiến tranh nóng, chiến tranh lạnh và chiến tranh thương mại chồng lên nhau, câu hỏi dành cho châu Âu không chỉ là “đánh thuế hay không”, mà là: họ có đủ dũng khí và thống nhất để biến những lời dọa của mình thành một chiến lược thật sự hay không. Còn nếu không, như một bình luận mỉa mai đã nói ngắn gọn: “Nói thì làm đi, dọa riết đâm ra nhàm.”

Kylie Jenner lăng xê áo khoác da lửng màu đỏ rực rỡ với đường xẻ sâu đến tận xương sườn trong bức ảnh đón Giáng sinh sớm.


Bức ảnh diện jacket đỏ ôm sát cơ thể được Kylie Jenner đăng tải hôm 6/12. Ảnh: kyliejenner/Instagram.
3 ngày sau khi chia sẻ về chứng đau lưng mạn tính sau sinh, Kylie Jenner lại thành tâm điểm chú ý trên mạng xã hội khi đăng tải bức ảnh diện trang phục nóng bỏng bên cây thông Noel ngày 6/12, theo Page Six.

Trong ảnh, Kylie diện một chiếc áo khoác da lửng màu đỏ rực, được kéo khóa xuống gần xương sườn, kết hợp cùng quần jeans cạp trễ.

Sự lựa chọn trang phục này thu hút nhiều luồng ý kiến. Bên cạnh lời khen ngợi về độ nóng bỏng, nhiều người cho rằng việc diện một chiếc áo khoác da bó sát, đặc biệt là chiếc quần cạp trễ, không có khả năng hỗ trợ vùng lưng là thách thức lớn cho người bị chứng đau lưng.

Một số chuyên gia sức khỏe cho rằng dù không phải nguyên nhân trực tiếp, quần cạp trễ có thể ảnh hưởng tư thế, dễ khiến người mặc ưỡn lưng hoặc để lộ vùng thắt lưng nhạy cảm với lạnh, từ đó làm đau lưng dễ tái phát ở những người có tiền sử mạn tính.


Kylie chụp cùng bác sĩ điều trị chứng đau lưng của cô bằng tế bào gốc. Ảnh: kyliejenner/Instagram.
Hôm 3/12, nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới năm 2019 chia sẻ quá trình điều trị chứng đau lưng mạn tính bằng phương pháp dùng tế bào gốc.

Cô cho biết bản thân bị đau lưng mạn tính suốt gần ba năm kể từ lần mang thai cuối, mọi biện pháp từng sử dụng đều không giúp ích. Đồng thời kỳ vọng vào phương pháp giảm đau do chị gái Kim Kardashian giới thiệu.

"Tôi thực sự biết ơn vì có cơ hội và điều kiện để làm điều này (điều trị đau lưng bằng tế bào gốc - PV). Mỗi cơ thể phản ứng khác nhau, nhưng với tôi, đây là một bước tiến rất lớn trong quá trình hồi phục. Hãy nghiên cứu kỹ, trao đổi với bác sĩ và các chuyên gia y tế", Kylie viết.

Kylie Jenner đã chính thức bắt đầu mùa lễ hội khi khoe loạt trang trí Giáng sinh vào cuối tháng 11. Ngôi sao truyền hình thực tế kiêm doanh nhân làm đẹp chia sẻ những hình ảnh đầu tiên trên Instagram Stories cho hàng triệu người theo dõi.

Theo E! News, màn trang hoàng hoành tráng của Kylie tiếp tục truyền thống tổ chức Giáng sinh xa hoa lâu nay của gia đình Kardashian-Jenner. Việc hé lộ sớm cũng cho thấy không khí lễ hội trong gia đình đã bắt đầu nhộn nhịp.

Loạt ảnh cho thấy một cây thông Giáng sinh khổng lồ phủ đầy đèn và điểm xuyết hoa đỏ - chi tiết mang màu sắc lễ hội cổ điển. Cây thông được đặt cạnh cửa sổ lớn, có thể nhìn thấy từ bên ngoài căn nhà.


Kylie Jenner cùng hai con, Stormi và Aire, trong bức ảnh Giáng sinh mà cô chia sẻ trên Instagram vào năm ngoái. Ảnh: kyliejenner/Instagram.
Con trai của Kylie, bé Aire, cũng xuất hiện trong một bức ảnh. Cậu bé 3 tuổi tò mò nhìn một món quà đặt dưới gốc cây, diện hoodie xám và quần camo ấm áp. Kylie không phải người đầu tiên trong gia đình chia sẻ không khí Giáng sinh. Trước đó, Khloe Kardashian đã đăng ảnh các con - True, Tatum và Chicago - cùng háo hức chuẩn bị mùa lễ.

Mẹ của gia đình, Kris Jenner, mới đây tiết lộ kế hoạch Giáng sinh năm nay trong cuộc phỏng vấn với E! News sau tiệc mừng sinh nhật tuổi 70. Bà cho biết mong muốn tạo nên bầu không khí vui tươi, hào hứng cho tất cả khách mời.

Truyền thống của gia đình gồm các hoạt động như ông già Noel ghé thăm, sự xuất hiện của các “chú lùn” và đọc truyện The Night Before Christmas trước khi bọn trẻ đi ngủ. Buổi sáng Giáng sinh thường diễn ra rộn ràng và đầy tiếng cười.

Kris cho biết tiệc đêm Giáng sinh năm nay có thể được tổ chức quy mô nhỏ hơn sau sự kiện sinh nhật lớn của bà. Tuy vậy, gia đình vẫn sẽ quây quần trong bữa tối ấm cúng và các hoạt động dành cho trẻ em.

Việc Kylie trang hoàng sớm cho thấy gia đình Kardashian-Jenner đã sẵn sàng bước vào mùa lễ hội, tiếp tục duy trì phong cách Giáng sinh xa hoa và đầy màu sắc.

Kylie Jenner (sinh năm 1997, người Mỹ) nổi tiếng thông qua chương trình Keeping Up with the Kardashians cùng gia đình năm 2007. Khởi điểm là một ngôi sao truyền hình, cô chuyển mình thành một nữ doanh nhân khi ra mắt thương hiệu mỹ phẩm năm 2015.

Năm 2019, giá trị tài sản ròng của Kylie 1 tỷ USD đưa Kylie vào danh sách tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới tính đến tháng 3/2019 theo bảng xếp hạng của Forbes. Tuy nhiên, đến tháng 5/2020, đơn vị này tung ra tài liệu cáo buộc Kylie giả mạo tài liệu thuế, ngụy tạo số liệu doanh thu và rút lại danh hiệu sau đó.

Tháng 5 năm nay, Kylie Jenner gây chú ý khi xuất hiện trên thảm đỏ trong một sự kiện ở Rome (Italy) cùng bạn trai Timothée Chalamet (người đàn ông đẹp trai nhất thế giới do tạp chí điện ảnh TC Candler bình chọn) sau hai năm hẹn hò.

VietBF@ sưu tập

Thời gian qua, Lý Long Cơ và tình trẻ nhiều lần vướng tin đã rạn nứt. Kể từ khi Vương Thanh Hà ra tù, cô không còn xuất hiện cùng bạn trai tại các sự kiện như trước.
Thời gian qua, mối quan hệ của Lý Long Cơ và tình trẻ Vương Thanh Hà liên tục bị đem ra bàn tán. Sau khi Thanh Hà ra tù, cả hai bị cho là gặp trục trặc tình cảm. Lý Long Cơ hay được hỏi khi nào sẽ kết hôn với bạn gái kém 37 tuổi, nhưng ông liên tục lảng tránh.

Theo tờ Eastweek, Lý Long Cơ thời gian qua cũng bị bắt gặp lẻ bóng tại các sự kiện công khai, không hề có bạn gái đi cùng như trước kia. Tại một buổi tiệc mới đây, diễn viên ngồi một mình, tỏ ra buồn chán và liên tục bấm điện thoại để giải khuây. Điều này càng làm tin đồn hai người đường ai nấy đi lan rộng.

Một số nguồn tin còn cho hay kể từ khi hoàn thành án tù, Thanh Hà về thẳng đại lục, không quay lại Hong Kong và hẹn hò Lý Long Cơ. Còn có tin đồn người đẹp chuyển sang quen một thiếu gia trong giới cờ bạc Macau.


Hình ảnh Lý Long Cơ lẻ bóng ở một sự kiện mới đây. Ảnh: Weibo.
Trước đó, hồi đầu tháng 10, Lý Long Cơ vẫn khẳng định mối quan hệ của ông và tình trẻ không rạn nứt như dân mạng đồn thổi.

“Tôi hiểu YouTuber sống nhờ lượt xem, nên họ phải bịa chuyện cho thật sốc. Họ còn thông minh khi dùng AI chứ không lộ mặt thật. Nhưng những nội dung như vậy quá hoang đường. Họ nói cô ấy quen người khác, nói cô ấy thân mật với một thiếu gia giới cờ bạc ở Macau. Thật sự đừng nói những chuyện vô lương tâm như vậy, đừng kiếm tiền bằng cách bôi nhọ người khác", diễn viên bày tỏ bức xúc.

Vương Thanh Hà kém Lý Long Cơ 37 tuổi. Họ gặp nhau vào năm 2018 khi đi bộ trên sân ga tàu điện ngầm ở Hong Kong và yêu ngay lần đầu gặp mặt. Mối tình "đũa lệch" giữa Lý Long Cơ và Vương Thanh Hà thu hút sự chú ý của công chúng.

Vương Thanh Hà từng bị kết án 25 tháng tù giam vì tội khai man và sử dụng tài liệu giả, mới mãn hạn tù vào đầu tháng 7 năm nay. Khi người yêu ra tù, Lý Long Cơ mang theo 60 bông hồng đến đón. Sau khi được trả tự do, Vương Thanh Hà bị trục xuất về Trung Quốc đại lục. Cặp đôi dự định bắt đầu cuộc sống mới tại Châu Hải. Trước đó, Lý Long Cơ từng nhiều lần khẳng định sẽ kết hôn với Vương Thanh Hà ngay khi cô ra tù, song tới nay vẫn im ắng.

VietBF@ sưu tập

Buổi sáng kéo rèm cửa, ánh nắng vẫn thế, ly cà phê vẫn thế, nhưng trên màn hình điện thoại thì Việt Nam như đã… sang trang. GDP tăng gần 8%, FDI 18 tỷ đô, tăng trưởng “đứng đầu Đông Nam Á”, báo chí chạy tít rực rỡ, bình luận hân hoan.
Chỉ có một thứ không thay đổi: túi tiền của bạn. Phở vẫn tăng giá, căn hộ vẫn đắt như vàng, lương không theo kịp chi phí, còn cảm giác “khó thở” về tài chính thì ngày một rõ. Câu hỏi nhức nhối hiện lên: Nếu kinh tế đang bay lên, tại sao đời sống của tôi lại thấy… nặng xuống?
Đó chính là cái “ảo giác tập thể” mà bài viết này muốn bóc tách: đằng sau 18 tỷ đô FDI và những con số đẹp như mơ, Việt Nam đang thực sự bước vào thập kỷ vàng, hay chỉ đang say trong những bảng thống kê lung linh?

FDI 18 TỶ ĐÔ: CỬA HÓA RỒNG HAY CHỈ LÀ BÓNG PHẢN CHIẾU?

Không ai phủ nhận: 18 tỷ đô vốn FDI là con số đủ làm bất cứ chính phủ nào nở mặt, doanh nghiệp nào cũng thấy cơ hội. Nhưng FDI không phải phép màu biến một quốc gia thành Singapore sau một đêm. Vấn đề không nằm ở “bao nhiêu tiền”, mà nằm ở “tiền đó làm gì cho mình”.
Về bản chất, FDI có hai dòng rất khác nhau.
Một loại là FDI “chất lượng cao”: các tập đoàn mang trung tâm R&D, công nghệ lõi, nhà máy sản xuất giá trị gia tăng cao tới Việt Nam – như bán dẫn, trung tâm dữ liệu, thiết bị y sinh, công nghệ tự động hóa. Dòng vốn này không chỉ tạo việc làm, mà còn mang tri thức, tiêu chuẩn quản trị, kéo cả chuỗi cung ứng nội địa đi lên.
Loại thứ hai là FDI gia công giá rẻ: nhà máy lắp ráp, dây chuyền dùng nhiều lao động, dễ rời đi khi tìm được nơi nào rẻ hơn. Nó biến nền kinh tế thành một “phòng gym cao cấp”: máy móc hiện đại, dây chuyền hoành tráng, nhưng cơ bắp – tức là năng lực nội địa hóa, công nghệ, thương hiệu – mãi không chịu lớn.
Đau ở chỗ, phần lớn FDI vào Việt Nam vẫn thuộc nhóm thứ hai. Nếu không nâng cấp doanh nghiệp trong nước, không kéo được tỷ lệ nội địa hóa lên, chúng ta rất dễ trở thành “quốc gia cho thuê mặt bằng cao cấp”: đất đai, nhân công, ưu đãi thuế – còn giá trị gia tăng cao thì vẫn chảy ra ngoài. Thái Lan và Malaysia từng sống với ảo giác tương tự: FDI đổ vào ầm ầm, khu công nghiệp mọc như nấm, nhưng do không kịp nâng nội lực, nên vẫn bị kẹt ở vùng trũng của chuỗi giá trị. Câu hỏi đặt ra rất thẳng: Việt Nam có rẽ sang lối khác, hay sẽ lặp lại vết xe đổ ấy?

ĐẦU TƯ CÔNG: DOPING TĂNG TỐC HAY CON DAO HAI LƯỠI?

Cùng lúc FDI lên báo, đầu tư công cũng được ca ngợi như “động cơ tăng trưởng”: cao tốc Bắc – Nam, vành đai 3, 4, sân bay Long Thành, những tuyến kết nối liên vùng… Tiền ngân sách đang rót vào hạ tầng với tốc độ khiến nhiều nước phải “ngước nhìn”.
Nếu dự án đúng, đó là liều doping hợp pháp: một tuyến cao tốc rút thời gian di chuyển từ bốn tiếng xuống còn hơn một tiếng, chi phí logistics giảm mạnh, bất động sản công nghiệp, dịch vụ hai bên tuyến đường bật dậy. Những nơi vốn chỉ là “vùng trũng” suddenly trở thành cực tăng trưởng mới.
Nhưng nếu dự án sai – xây không đúng chỗ, không đúng thời điểm, chỉ để “có công trình, có giải ngân” – nó lập tức biến thành con dao hai lưỡi: cầu nghìn tỷ không người qua lại, đường to như đại lộ hai bên toàn ruộng trống, dự án đội vốn gấp đôi gấp ba. Lúc đó, đầu tư công không còn là động lực, mà trở thành gánh nặng: nợ công phình ra, ngân sách phải gồng, trong khi doanh nghiệp và người dân không hưởng được bao nhiêu.
Trung Quốc là bài học nhãn tiền: nhiều năm xây quá nhanh, quá nhiều, quá thiếu chọn lọc – để rồi thành phố ma, dự án bỏ hoang, hệ thống ngân hàng oằn mình với nợ xấu. Việt Nam không có room để lặp lại lỗi đó. Mỗi km cao tốc, mỗi cây cầu, mỗi sân bay chỉ có ý nghĩa khi nó thực sự “mở mạch máu” mới cho nền kinh tế: thêm kết nối sản xuất, giảm chi phí vận chuyển, kéo được FDI tốt, kích hoạt đô thị hóa lành mạnh.

LẠM PHÁT 3,2% TRÊN GIẤY VÀ CÁI VÍ MỎNG DẦN NGOÀI ĐỜI

Ở tivi, con số lạm phát 3,2% nghe nhẹ nhàng, êm tai như tiếng mèo con. Nhưng với nhiều gia đình, cảm giác lại giống một con mèo hoang đang âm thầm mở tủ lạnh – moi bớt tiền ra mỗi tháng. Bạn không sống bằng CPI, bạn sống bằng bát phở mỗi sáng, tiền thuê nhà, học phí con, tiền khám bệnh, và… giá căn hộ chạy như ngựa lồng.
Có ít nhất ba lớp lạm phát mà báo cáo chính thức ít khi chạm tới. Một là lạm phát lõi – những mức tăng đều đặn, dai dẳng của hàng hóa, dịch vụ cơ bản, ăn mòn sức mua thật của đồng lương. Hai là lạm phát tài sản – căn hộ từ 1,2 tỷ lên 3 tỷ trong khoảng mươi năm, trong khi thu nhập không hề tăng theo cấp số tương ứng; người đi làm trẻ nhìn giấc mơ “có nhà ở thành phố” ngày càng xa. Ba là lạm phát lối sống – bạn càng sống “đàng hoàng”, càng muốn cho con học tốt, chăm sóc sức khỏe tử tế, dành dụm cho tuổi già, thì chi phí càng leo thang.
Trong bối cảnh đó, “giữ tiền mặt cho an toàn” thực chất là chấp nhận đóng một thứ thuế vô hình. Lãi suất tiền gửi không kịp bù giá cả, tài sản thật thì phi nước đại, người nào đứng yên là bị tụt lại. Cảm giác “kinh tế tăng mà mình nghèo đi” xuất phát từ chính khoảng cách giữa con số vĩ mô và đời sống vi mô đó.

SÓNG TÀI SẢN 2025–2030: TIỀN ĐANG CHẠY VỀ ĐÂU?

Khi FDI dịch chuyển, hạ tầng mở ra, chính sách thay đổi, sẽ luôn có một đợt “tái phân bổ tài sản” lớn trong xã hội. Câu hỏi không phải là “có sóng hay không”, mà là “sóng đang dâng ở đâu” – và bạn đứng chỗ nào.
Bất động sản, nếu nhìn kỹ, đã bước sang “chương mới”: đất nền phân lô xa xôi, thiếu hạ tầng gần như hết cửa lướt sóng; căn hộ đầu tư cho thuê ngắn hạn đang chịu áp lực rất lớn từ lãi vay, dư cung. Trong khi đó, đất gắn với khu công nghiệp, logistic, kho bãi, cảng cạn… lại lên ngôi cùng dòng FDI sản xuất và dịch chuyển chuỗi cung ứng. Một khu công nghiệp lấp đầy 70–80% là cú hích cho giá thuê, giá đất xung quanh – và kéo theo cả một vùng dịch vụ ăn theo.
Trên thị trường chứng khoán, kịch bản quen thuộc nhiều chu kỳ: các mã penny rẻ tiền chạy trước, thu hút đám đông, rồi cũng là những mã rơi nhanh nhất khi nhạc dừng. Trong khi đó, cổ phiếu đầu ngành – xây dựng hạ tầng, vật liệu, khu công nghiệp, công nghệ – mới là những “xương sống” của chu kỳ tăng trưởng dài hơi. Tiếc là phần đông nhà đầu tư lại bị hút vào chỗ ồn ào nhất.
Và quan trọng hơn cả tiền là… kỹ năng. Nhìn vào thị trường lao động sẽ thấy: kỹ sư tự động hóa, data, AI, chip, chuyên gia vận hành nhà máy thông minh – lương tính bằng nghìn đô, thậm chí chục nghìn đô. Kỹ năng bắt kịp công nghệ trở thành một loại “tài sản vô hình”: ai chịu khó nâng cấp, người đó bước vào tầng lớp thịnh vượng mới; ai bám mãi vào những công việc có thể bị phần mềm hoặc robot thay thế, người đó sẽ cảm nhận lạm phát theo cách đau đớn nhất.

NHỮNG LỖ HỔNG CÓ THỂ LÀM “RỒNG” GÃY CÁNH

Đằng sau bức tranh sáng màu vẫn là những vết nứt mà nếu không nhìn thẳng, bất kỳ giấc mơ hóa rồng nào cũng có thể gãy cánh giữa chừng. Lãi suất đô la cao là lực hút vốn về Mỹ, khiến các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, đứng trước nguy cơ “khô dòng tiền” đột ngột. Trung Quốc giảm tốc sẽ kéo theo đơn hàng xuất khẩu của Việt Nam mỏng đi, bởi ta vẫn nằm sâu trong chuỗi cung ứng của họ.
Rủi ro năng lượng là một quả bom hẹn giờ khác: thiếu điện, mất ổn định cung cấp, là điều khiến các nhà đầu tư FDI “quay đầu” nhanh hơn bất kỳ chính sách ưu đãi thuế nào. Nợ xấu ngân hàng, trái phiếu doanh nghiệp, nếu xử lý không cẩn trọng, có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, làm tắc hệ thống tín dụng đúng lúc doanh nghiệp cần vốn để nâng cấp.
Thuế tối thiểu toàn cầu đang dần xóa lợi thế “thiên đường thuế” của các nước đang phát triển. Khi ưu đãi thuế không còn, Việt Nam buộc phải cạnh tranh bằng hạ tầng thật, nhân lực thật, thể chế thật. Và trên tất cả, tư duy đám đông dễ dãi – chạy theo tin đồn, thích “đầu tư một đêm đổi đời” – có thể tạo ra những bong bóng mới, rồi chính tay chúng ta làm chúng nổ tung.

TỪ ẢO GIÁC TẬP THỂ ĐẾN TỰ DO TÀI CHÍNH CÁ NHÂN

Những con số FDI, GDP, CPI… sẽ tiếp tục lên báo, lên truyền hình mỗi quý. Bạn không thể kiểm soát được chúng, nhưng bạn có thể kiểm soát cách mình phản ứng. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào một chu kỳ tái cấu trúc lớn, “đi theo đám đông” nghĩa là chấp nhận để người khác quyết định tương lai tài chính của mình.
Ít nhất, có vài hướng đi mà bất cứ ai cũng có thể bắt đầu:
– Dành một phần tài sản cho kênh có khả năng tăng trưởng: cổ phiếu đầu ngành, bất động sản gắn với hạ tầng và khu công nghiệp, thay vì lao vào những cuộc chơi lướt sóng mù mờ.
– Theo dõi hạ tầng và khu công nghiệp như người nông dân theo dõi thời tiết: nơi nào đường, cảng, điện, khu công nghiệp thật sự hình thành, nơi đó sớm muộn gì cũng là “vùng đất” của cơ hội.
– Đầu tư nghiêm túc vào kỹ năng của chính mình: ngoại ngữ, công nghệ, khả năng đọc dữ liệu, tư duy tài chính. Trong một nền kinh tế đang chuyển mình, kỹ năng mới chính là “cổ phiếu bluechip” vững chắc nhất.
– Giữ một khoản dự phòng ít nhất 6 tháng chi phí để không bị quật ngã bởi những cú sốc lãi suất, việc làm, hay khủng hoảng bất ngờ.
– Học cách đọc những chỉ số cơ bản như PMI, M2, FDI giải ngân, lãi suất – không cần trở thành chuyên gia, nhưng đủ để biết nền kinh tế đang “sốt”, “cảm cúm” hay “khỏe mạnh”. Đầu tư bằng dữ liệu, không bằng cảm xúc.
Nếu đọc đến những dòng này, bạn đã đi xa hơn 99% những người chỉ dừng lại ở câu “FDI 18 tỷ, kinh tế mình đang lên”. Tri thức là lớp tài sản đầu tiên và quan trọng nhất. Khi bạn hiểu tiền đang chảy về đâu, rủi ro nằm ở chỗ nào, và mình có thể đứng ở đâu trong bức tranh đó, thì dù Việt Nam có thật sự hóa rồng hay không, bạn cũng không bị cuốn vào ảo giác tập thể – mà có thể bình tĩnh vẽ nên con đường thịnh vượng riêng của mình trong thập kỷ tới.
NGUYEN XUAN NGHIA (chỉnh sửa Gibbs VIETBF)

Ít ai biết rằng giờ sinh Âm lịch cũng góp phần quan trọng không kém, thậm chí có thể tạo nên sự khác biệt rõ rệt về vận thế, tài lộc và cơ hội trong đời.

Bước sang năm Bính Ngọ 2026, vận khí mở ra với vô vàn cơ hội lẫn thách thức. Thế nhưng, những ai sinh vào những khung giờ Âm lịch đặc biệt dưới đây được xem là có "vận may đi cùng năm tháng", tương lai rộng mở và công việc được phù trợ mạnh mẽ. Chỉ cần biết nắm bắt thời cơ, thành công sẽ đến sớm hơn mong đợi.

Người sinh giờ Dần Âm lịch (3h00 – 5h00 sáng): Vận đỏ rực sáng

Năm 2026 sẽ là thời điểm người sinh giờ Dần thăng hoa mạnh mẽ.

Những người chào đời vào giờ Dần thường mang trong mình tinh thần dũng cảm, mạnh mẽ và không bao giờ lùi bước.

Họ luôn dám nghĩ, dám làm và sẵn sàng đối diện thử thách. Nhờ vậy, khi bước sang năm 2026, họ như được tiếp thêm sức mạnh để bứt phá.

Công việc diễn ra thuận lợi đến mức đôi khi họ chỉ cần nửa sức lực vẫn đạt hiệu quả gấp đôi.

Đây cũng là giai đoạn họ nhận thêm nhiều nguồn lực mới, gặp quý nhân và được trao cơ hội để thăng tiến.

Đàn ông sinh giờ Dần thường mạnh mẽ và quyết đoán, dễ dàng thể hiện bản lĩnh trong công việc và gây dựng sự nghiệp vững vàng. Ngược lại, phụ nữ sinh giờ Dần lại sở hữu cá tính độc lập, tự tin và có chính kiến mạnh.

Họ thường đặt kỳ vọng cao trong chuyện tình cảm, khiến đàn ông tầm thường khó thể bước vào thế giới của họ. Điều đó đôi khi khiến đường tình duyên của họ có phần cứng nhắc hơn.

Năm 2026 sẽ là thời điểm người sinh giờ Dần thăng hoa mạnh mẽ. Chỉ cần dám bước ra khỏi vùng an toàn và tận dụng tốt cơ hội, họ sẽ nâng tầm cuộc sống lên một vị trí mới.

Người sinh giờ Mùi Âm lịch (13h00 - 15h00): Càng khó khăn càng trưởng thành

Năm 2026 mang đến cho người sinh giờ Mùi nhiều cơ hội để hợp tác với những người giỏi, mở rộng tầm nhìn và nâng cấp kỹ năng.

Người sinh giờ Mùi có tính cách hiền hòa, sống nội tâm nhưng lại sở hữu tinh thần kiên cường đáng nể.

Họ luôn hướng đến sự yên bình, không thích cạnh tranh hay đấu đá, nhưng khi cần thiết, họ vẫn có bản lĩnh đứng vững trước thử thách.

Trong công việc, họ thường suy nghĩ nhiều bằng cảm xúc, song nhờ sự thông minh và nhạy bén, họ dễ dàng xoay chuyển tình thế theo hướng có lợi cho mình.

Những áp lực trong cuộc sống càng khiến người sinh giờ Mùi thêm bản lĩnh.

Họ biết học hỏi kinh nghiệm từ người khác, biết khi nào nên chấp nhận rủi ro để có không gian phát triển. Chính điều này giúp họ có con đường sự nghiệp tươi sáng hơn về sau.

Năm 2026 mang đến cho họ nhiều cơ hội để hợp tác với những người giỏi, mở rộng tầm nhìn và nâng cấp kỹ năng.

Nếu họ siêng năng, nhạy bén với xu hướng mới và biết nắm bắt thị trường, vận may tài lộc sẽ liên tục gõ cửa.

Người sinh giờ Dậu Âm lịch ( 17h00 - 19h00): Bình tĩnh, vững vàng, được trao cơ hội lớn

Năm 2026 mở ra cho những ai sinh vào giờ Dậu vô số cơ hội thăng tiến trong công việc, môi trường làm việc cũng trở nên thuận lợi hơn.

Những ai sinh vào giờ Dậu thường sở hữu niềm tin mạnh mẽ vào bản thân và phong thái hết sức chín chắn.

Họ biết giữ bình tĩnh trong mọi tình huống, dù là biến cố bất ngờ hay khó khăn chồng chất. Nhờ sự điềm tĩnh ấy mà người xung quanh luôn có thiện cảm và sẵn sàng trao cho họ cơ hội tốt.

Dù được hưởng nền tảng khá vững từ nhỏ, người sinh giờ Dậu không vì thế mà lười biếng. Họ luôn cố gắng, chăm chỉ và mong muốn tự thân đạt được thành tựu của riêng mình.

Năm 2026 mở ra vô số cơ hội thăng tiến trong công việc, môi trường làm việc cũng trở nên thuận lợi hơn.

Họ dễ dàng được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ quan trọng. Chỉ cần họ không quá cả nể và dám tự mình đứng mũi chịu sào, mục tiêu đặt ra sẽ nhanh chóng trở thành hiện thực.

Người sinh giờ Tuất Âm lịch (19h00 – 20h59): Bản lĩnh, lạc quan và không ngừng chinh phục

Trong năm 2026, vận khí của người sinh giờ Tuất sáng rõ.

Sinh vào giờ Tuất, con người thường mang tính cách mạnh mẽ, cứng cỏi và rất giàu trải nghiệm. Họ thích khám phá, thích học hỏi nên thường trưởng thành sớm hơn người khác.

Áp lực trong công việc không khiến họ mệt mỏi mà trở thành động lực để họ thể hiện bản thân.

Điểm đặc biệt của những người sinh giờ này là họ luôn giữ thái độ lạc quan, kể cả khi đứng trước khó khăn lớn.

Trong năm 2026, vận khí của người sinh giờ Tuất sáng rõ. Sự kiên trì và tinh thần cầu tiến giúp họ dễ dàng nhận được sự tín nhiệm từ cấp trên cũng như đồng nghiệp.

Khi họ không ngừng nỗ lực, thành công sẽ đến gần, tài lộc cũng dồi dào hơn.

Đây là thời điểm họ có thể mạnh dạn thực hiện các kế hoạch quan trọng, thử sức ở những lĩnh vực mới hoặc đầu tư vào dự án cá nhân để tạo dấu ấn riêng.

4 giờ sinh Âm lịch vàng này được trời cho phúc khí
Giờ sinh có thể định hình phần nào vận mệnh, nhưng điều quyết định cuối cùng vẫn là sự cố gắng của mỗi người.

Những ai sinh vào giờ Dần, Mùi, Dậu và Tuất được xem là có nhiều vận may trong năm 2026, song chỉ khi họ biết nắm bắt thời cơ, cuộc sống mới thực sự thăng hoa.

Năm mới là thời điểm lý tưởng để họ làm mới bản thân, phát triển sự nghiệp và tạo dựng tương lai mà mình mong muốn.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Có những cung hoàng đạo lại sở hữu lối sống giản dị đến lạ. Họ không phức tạp hóa vấn đề, không để mình sa vào những suy nghĩ tiêu cực.

Dưới đây là những cung hoàng đạo được coi là "người chọn bình yên giữa đời giông gió".

Cung hoàng đạo Thiên Bình: Sống nhẹ nhàng để tâm được bình an
Thiên Bình là đại diện tiêu biểu cho lối sống đơn giản. Với họ, chỉ cần giữ vững niềm tin và hy vọng, mọi điều tốt đẹp rồi sẽ đến.

Dù người khác cho rằng suy nghĩ ấy quá lãng mạn, thiếu thực tế, Thiên Bình vẫn nhất quán với niềm tin của riêng mình.

Chính sự đơn thuần ấy lại giúp họ tìm được hạnh phúc mà nhiều người mải miết đi tìm.

Mật ngữ 12 chòm sao tiết lộ rằng dù rơi vào hoàn cảnh khó khăn, Thiên Bình không bao giờ chọn cách than thở.

Họ biết chấp nhận thực tại, coi thử thách là món quà cuộc sống gửi đến để họ mạnh mẽ hơn. Thiên Bình tin vào dòng chảy tự nhiên của cuộc đời và lặng lẽ bước theo nó.

Nhờ vậy, hiếm khi nào người ta thấy Thiên Bình rơi vào khủng hoảng tinh thần. Nụ cười của họ luôn sáng và đầy năng lượng tích cực.

Mật ngữ 12 chòm sao tiết lộ rằng dù rơi vào hoàn cảnh khó khăn, Thiên Bình không bao giờ chọn cách than thở.

Cung hoàng đạo Ma Kết: Đơn giản hóa mọi thứ để sống trọn đam mê
Theo lịch vạn niên, Ma Kết coi nỗ lực đến hơi thở cuối cùng là nguyên tắc bất di bất dịch. Điều tưởng chừng đơn giản ấy lại là chân lý sống giúp họ vượt qua mọi trở ngại.

Dù khó khăn bủa vây, Kết Kết vẫn kiên trì tiến lên, coi mỗi ngày là cơ hội để học hỏi, trải nghiệm và cống hiến.

Không chỉ vậy, Ma Kết còn luôn rõ ràng trong từng quyết định. Họ không để cảm xúc ràng buộc hay chi phối mình quá lâu.

Tâm trí nhẹ nhàng thì cuộc sống mới an yên, đó chính là triết lý đơn giản nhưng sâu sắc mà Ma Kết theo đuổi.

Vậy nên, không lạ khi cuộc sống của Ma Kết thường chạm đến hạnh phúc một cách rất tinh tế và tự nhiên.

Cung hoàng đạo Nhân Mã: Giữ tâm hồn trong sáng để niềm vui luôn hiện diện
Trong 12 cung hoàng đạo, Nhân Mã là một trong những người có tinh thần lạc quan nhất. Dù cuộc đời có thử thách ra sao, họ vẫn nhìn mọi thứ bằng ánh mắt tích cực.

Hạnh phúc với Nhân Mã đến từ những điều nhỏ bé, một chuyến đi ngẫu hứng, một bữa ăn ngon, một khoảnh khắc vô tư như trẻ thơ.

Nhân Mã không mưu cầu cuộc sống quá phức tạp. Họ lựa chọn sự tự do, lựa chọn sống đúng với bản năng và cảm xúc của mình.

Vậy nên, dù bị đặt vào bất cứ hoàn cảnh nào, cung hoàng đạo này vẫn giữ được sự vui vẻ đặc trưng. Họ luôn biết cách thắp sáng cuộc đời bằng những niềm vui tự thân.

Nhân Mã không mưu cầu cuộc sống quá phức tạp. Họ lựa chọn sự tự do, lựa chọn sống đúng với bản năng và cảm xúc của mình.

Cung hoàng đạo Song Tử: Chọn sống cho hiện tại để tâm luôn nhẹ nhàng
Tử vi cho thấy Song Tử là cung hoàng đạo luôn hướng đến sự giản đơn. Với họ, cuộc sống chỉ thật sự ý nghĩa khi ta biết trân trọng từng giây phút của hiện tại.

Vì vậy, Song Tử ít khi than phiền hay kêu ca về những điều chưa hoàn hảo. Họ chọn yêu thương những gì mình đang có và biến mỗi ngày thành một ngày đáng nhớ.

Song Tử tin vào con đường mình đã chọn. Dù cuộc đời rẽ hướng bất chợt, họ vẫn tìm được niềm hạnh phúc riêng bằng chính sự linh hoạt và lối sống nhẹ nhàng của mình.

Nhờ biết buông bỏ những lo âu không cần thiết, Song Tử lúc nào cũng toát lên sự tươi mới và lạc quan.

4 cung hoàng đạo sống giản đơn để an yên hơn
Khi thế giới ngày càng phức tạp, những người biết sống đơn giản lại càng trở nên đáng quý.

Thiên Bình, Ma Kết, Nhân Mã và Song Tử đã chứng minh rằng hạnh phúc không nằm ở điều lớn lao mà nằm trong thái độ sống. Họ chọn mỉm cười trước thử thách, chọn tin vào điều tốt đẹp và giữ tâm hồn luôn an nhiên.

Có lẽ, đó cũng chính là bí quyết giúp họ đi qua bão giông mà vẫn nhẹ lòng, để mỗi ngày đều trở thành một hành trình tươi sáng.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Có một số thực vật có chứa thành phần giúp tăng cường miễn dịch, giảm khả năng làm chậm hoặc ngăn chặn sự tăng sinh của tế bào ung thư.

Theo các chuyên gia y tế, mặc dù chưa ai biết nguyên nhân chính xác gây ung thư, nhưng một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ lớn các trường hợp tử vong vì ung thư có liên quan tới những lựa chọn lối sống.

Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ (AICR), thiên nhiên từ lâu đã đóng vai trò then chốt trong y học và truyền thống đó vẫn tiếp tục trong nghiên cứu ung thư ngày nay. Nhiều loại thực vật phổ biến được sử dụng trong nấu ăn hoặc làm thực phẩm bổ sung và thuốc. Lợi ích của chúng đến từ hàm lượng chất chống oxy hóa cao hoặc các thành phần hoạt tính sinh học tiềm năng khác.

Thành phần hoạt tính sinh học là một hợp chất tự nhiên có trong thực vật có tác dụng tích cực đến sức khỏe con người. Từ những thực phẩm quen thuộc trong nhà bếp có chứa các hợp chất mạnh, được nghiên cứu về khả năng giúp ngăn ngừa tế bào ung thư.

Thực phẩm nên ăn để hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Tỏi sống

Trong mỗi nhánh tỏi có chứa nhiều chất phytochemical (dược chất thực vật), nhiều chất trong đó đã thể hiện đặc tính phòng chống ung thư khi nghiên cứu trong phòng thí nghiệm như flavonoid, inulin, saponin, S-allyl cysteine...

Ngoài tác dụng phòng chống ung thư mạnh nhất đối với ung thư đại trực tràng, vị cay nồng của tỏi còn có vai trò giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác như: ung thư vú, ung thư dạ dày, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư gan, ung thư bàng quang...

Gừng

Gừng từ lâu đã được biết đến là vị thuốc giúp chống viêm và làm ấm cơ thể. Đặc biệt, các thành phần chống oxy hóa mạnh mẽ trong gừng có thể ức chế sự hình thành và phát triển của một số loại ung thư. Hiệu quả cao là với khối u đại tràng.

Đó là nhờ gừng chứa Gingerol và Shogaol. Gừng già chứa hàm lượng Gingerol cao nhất, thể hiện tác dụng chống gốc tự do mạnh mẽ. Quan trọng hơn, Shogaol (thường được tìm thấy trong gừng già) có khả năng loại bỏ tổn thương oxy hóa lipid máu và ức chế sự tăng sinh và hình thành mạch máu mới (angiogenesis) trong các tế bào ung thư đại tràng.

Bột nghệ và tiêu đen

Bột nghệ là một trong những liều thuốc tự nhiên phổ biến nhất làm giảm các quá trình viêm nhiễm và thúc đẩy quá trình chữa lành. Curcumin trong nghệ là tác nhân ức chế sự hình thành mạch mới trong các tế bào ung thư. Từ đó, giúp ngăn chặn sự phát triển lan rộng của các tế bào ung thư trong cơ thể.

Tiêu đen được dùng chung với bột nghệ vì Piperine chứa trong tiêu đen giúp hấp thu Curcumin tốt hơn

Hành tây
Tế bào ung thư 'sợ' nhất 5 thực phẩm rẻ tiền này, người Việt tăng cường ăn để ngừa bệnh, kéo dài tuổi thọ - Ảnh 5.
Ảnh minh họa.

Hương vị cay nồng của hành tây được ví như là một "kho báu" chất chống ung thư. Hiệu quả này chủ yếu đến từ các chất selenium và hợp chất lưu huỳnh: Đây là các chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường khả năng miễn dịch, chống ung thư, và thúc đẩy nhu động ruột. Selen là một thành phần của chất chống oxy hóa glutathione.

Ngoài ra, hành tây cũng chứa hợp chất quercetin, một chất kháng histamine tự nhiên, giúp làm giảm viêm đường hô hấp và các triệu chứng dị ứng.

Nấm

Nấm được sử dụng rộng rãi từ hàng thế kỷ trước để chống lại bệnh tật và cải thiện hệ miễn dịch khi chiến đấu chống lại virus, nhiễm khuẩn. Nghiên cứu cho thấy trong nấm giải phóng hóa chất PSP và PSK là hai thành phần chính được chứng minh là góp phần quan trọng trong phương pháp phác đồ điều trị ung thư và còn chứa hơn 40 chất dinh dưỡng khác có tác dụng chống ung thư như Quercetin, Hispolon, Baicalein,...

Một số loại nấm tốt cho việc chống ung thư gồm nấm vân chi, đông trùng hạ thảo, nấm Chaga, nấm hầu thủ, nấm linh chi...

VietBF@ sưu tập

"Cứ ăn vặt là đường huyết lại tăng vọt", "Thà nhịn đói còn an toàn hơn" - không ít người mắc tiểu đường mang nỗi lo lắng này
Nhiều người có xu hướng cho rằng thực phẩm nhiều đường hoặc đồ chiên rán là nguyên nhân chính, mà bỏ qua tác động của nhiều loại thực phẩm quen thuộc đối với đường huyết. Mặc dù đồ chiên rán gây hại cho sức khỏe, nhưng nó lại không phải là thủ phạm số một gây ra bệnh tiểu đường.

Thực tế, nếu chọn đúng loại ăn vặt, chúng có thể trở thành "bộ ổn áp" cho đường huyết của bạn. Không chỉ giảm nguy cơ hạ đường huyết giữa các bữa ăn mà còn giúp giảm biên độ dao động đường huyết sau bữa ăn tới 14,8%. Có 5 món ăn vặt quen thuộc mà ngay cả người bình thường cũng thích, nhưng người bệnh tiểu đường có thể yên tâm thưởng thức mà không lo phạm sai lầm!

5 món ăn vặt là "vua thân thiện" với người mắc tiểu đường
1. Các loại hạt nguyên bản (mỗi ngày 1 nắm nhỏ)
Hạnh nhân, óc chó, hạt điều - những món ăn vặt "quốc dân" này thực sự là kho báu cho người bệnh tiểu đường. Chúng giàu axit béo không bão hòa và chất xơ, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường. Một nghiên cứu tại Mỹ xác nhận, ăn 25 gram hạt mỗi ngày trong 8 tuần có thể giúp giảm 9,2% đường huyết lúc đói.

Lưu ý tránh bẫy: Phải chọn loại hương vị nguyên bản, không muối, không đường. Các loại rang muối, vị mật ong đều là "viên đạn bọc đường".

2. Sữa chua không đường (mỗi lần 100 - 200 ml)
Sữa chua không đường trong ngăn mát tủ lạnh kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn trà sữa. Protein chất lượng cao và lợi khuẩn probiotic không chỉ giúp bạn no lâu mà còn điều hòa hệ vi sinh đường ruột, giúp giảm 13,3% biến động đường huyết hàng ngày.

Mẹo chọn sản phẩm: Kiểm tra danh sách thành phần, ba thành phần đầu tiên không có "đường mía" hay "si-rô bắp fructose", và hàm lượng protein phải ≥ 3.0g/100 g mới đạt chuẩn.

3. Rau củ quả giòn (có thể ăn tùy thích)
Cắt dưa chuột, cà chua bi và cà rốt thành sợi, và thưởng thức để giải tỏa căng thẳng! Mỗi khẩu phần chỉ chứa 10-30 kcal, với chỉ số GI thấp đến mức gần như không đáng kể. Ăn vặt những thứ này 10 phút trước bữa ăn có thể giảm 16% lượng thức ăn thông thường, và cũng rất tốt cho việc kiểm soát cân nặng.

4. Thanh ngũ cốc nguyên cám (chọn đúng mới là "cứu tinh")

Chúng rất tiện lợi khi bạn đang vội, nhưng bạn phải tìm kiếm "tiêu chuẩn kép không": không thêm đường + chất xơ > 5g/100g. Dữ liệu của Nhật Bản cho thấy thanh lúa mì nguyên cám đạt chuẩn chỉ làm tăng lượng đường trong máu ở mức 35% so với bánh mì trắng, giúp bạn no lâu hơn trong khi vẫn duy trì lượng đường trong máu ổn định.

5. Cá khô/rong biển ít muối (món quà cho tín đồ ăn mặn)
10g rong biển hoặc 20g cá cơm khô rang giàu protein, ít chất béo và giàu i-ốt. Một bữa ăn nhẹ buổi chiều đơn giản là một món ăn ngon miệng mà không ảnh hưởng đến lượng đường trong máu. Tránh các hương vị cay và chua ngọt; hương vị nguyên bản là lựa chọn an toàn nhất.

3 mẹo để ăn vặt không "gây họa" cho người bệnh tiểu đường
Kiểm soát khẩu phần ăn là điều quan trọng nhất: Lượng calo từ đồ ăn nhẹ không nên chiếm quá 10% tổng lượng calo tiêu thụ hàng ngày. Ví dụ: 1 nắm nhỏ các loại hạt + một hộp sữa chua nhỏ là đủ.

Chọn thời điểm thích hợp: Thời điểm ăn uống tốt nhất là 10 giờ sáng và 3 giờ chiều, tránh ăn trước khi đi ngủ hoặc trước bữa ăn chính.

Học cách đọc danh sách thành phần: Nếu "bột mì" hoặc "đường trắng" được liệt kê trong ba thành phần đầu tiên, đừng đụng vào chúng, bất kể chúng có ngon đến đâu.

Thực ra, chế độ ăn uống của người tiểu đường không phải là "một cỡ vừa cho tất cả". Việc lựa chọn đồ ăn vặt phù hợp thực sự có thể giúp kiểm soát đường huyết dễ dàng hơn. Hãy mang theo những món ăn vặt này trong túi, mang theo mỗi khi đói, ổn định đường huyết và cải thiện tâm trạng!

Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, vui lòng chia sẻ với những người khác bị tiểu đường để nhiều người có thể hiểu và cùng nhau kiểm soát đường huyết một cách dễ dàng.

VietBF@ sưu tập

Từ chiến tranh thương mại đến “điểm tới hạn” của Made in China

Khi Donald Trump khơi mào chiến tranh thương mại với Trung Quốc, nhiều người nghĩ đó chỉ là vài đợt đánh thuế ồn ào rồi cũng lắng xuống. Nhưng gần một thập niên sau, các con số lạnh lùng cho thấy: chiến dịch chuyển hướng khỏi ngành sản xuất Trung Quốc đã đi tới điểm không thể quay lại.
Theo phân tích của Wells Fargo Supply Chain Finance, tỷ lệ khối lượng nhà cung cấp đến từ Trung Quốc, Hồng Kông và Hàn Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã rơi từ khoảng 90% xuống chỉ còn 50% trong vòng mười năm. Nghĩa là, “công xưởng Bắc Á” từng gần như độc chiếm nay phải chia đôi chiếc bánh với một khu vực mới: Nam Á – Thái Bình Dương. Đây không còn là khẩu hiệu “China+1” trên slide hội thảo, mà đã trở thành thực tế trên vận đơn, container và bảng cân đối kế toán.

Wells Fargo: Chuỗi cung ứng thế giới đã rẽ sang lối khác

Jeremy Jansen, Giám đốc Nguồn gốc Toàn cầu của Wells Fargo Supply Chain Finance, cho biết từ 2018 đến 2020 – giai đoạn Trump tung ra những đòn thuế đầu tiên – tốc độ đa dạng hóa nhà cung cấp khỏi Trung Quốc đã gần như tăng gấp đôi. Từ đó đến nay, làn sóng dịch chuyển diễn ra chậm nhưng bền, giống như một con tàu hàng khổng lồ đang từ từ đổi hướng giữa đại dương.
Dựa trên số lượng nhà cung cấp mà Wells Fargo tài trợ, bức tranh hiện tại đã là 50/50: một nửa nằm ở Bắc Á – Thái Bình Dương (Trung Quốc, Hồng Kông, Hàn Quốc, Đài Loan…), một nửa đã trôi dạt xuống Nam Á – Thái Bình Dương (Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Ấn Độ, Malaysia…). Đặc biệt, những nhà cung cấp quy mô trung bình – xương sống của chuỗi sản xuất – chính là lực lượng di cư mạnh nhất.

Việt Nam, Indonesia, Ấn Độ: Những “bến đỗ mới” của hàng hóa Trung Quốc

Đốm sáng trên bản đồ không chỉ nằm ở phía Mỹ. Theo dữ liệu của các tổ chức theo dõi vận tải như SONAR và Project44, lượng hàng nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc vào Hoa Kỳ đã giảm 26% so với cùng kỳ. Nhưng dòng hàng hóa ấy không biến mất – nó… đổi đường đi.
Năm 2025, kim ngạch thương mại từ Trung Quốc sang Indonesia tăng 29,2%, sang Việt Nam tăng 23%, sang Ấn Độ 19,4% và sang Thái Lan 4,3%. Nói cách khác, nhiều container lẽ ra chạy thẳng từ cảng Thâm Quyến sang Los Angeles nay ghé qua Jakarta, Hải Phòng, Chennai hay Laem Chabang trước.
Ở chiều ngược lại, khối lượng container đi từ Việt Nam sang Mỹ tăng 23%, Thái Lan tăng 9,3%, Indonesia tăng 5,4%. Chuỗi cung ứng không “thoát Trung” hoàn toàn – nó uốn lượn, phân tầng, chia nhỏ rủi ro. Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Ấn Độ trở thành những mảnh ghép mới trong một bàn cờ mà Trung Quốc vẫn là quân chủ lực ở phía sau.

Thuế quan Trump: Doanh nghiệp Mỹ “thở oxy” bằng vốn vay

Trong khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vẫn chưa ra phán quyết cuối cùng về tính hợp hiến của các mức thuế Trump, các tập đoàn lớn đã nộp đơn đòi hoàn tiền, thì trên thực địa, tác động của thuế quan đã hiện rõ lên… dòng tiền doanh nghiệp.
Những lô hàng tồn kho được nhập dồn vào đầu năm 2025 để tranh thủ ưu đãi thuế tạm thời nay đã gần cạn. Hàng mới phải đi qua lớp thuế mới, dày hơn, nặng hơn. Các nhà nhập khẩu Mỹ buộc phải xoay sang những thỏa thuận tài chính phức tạp hơn để giữ dòng tiền không bị ngắt quãng.
Ajit Menon, Giám đốc bộ phận tài chính thương mại tại Mỹ của HSBC, nói thẳng: “Chúng tôi đã chứng kiến nhu cầu vốn lưu động tăng mạnh sau Ngày Giải phóng (Liberation Day) do thuế quan cao hơn. Mức thuế quan trung bình đã nhảy từ 1,5% lên hai con số.” Với những ngành biên lợi nhuận mỏng như dược generic, bán lẻ, may mặc, họ gần như không có sức mạnh để ép nhà cung cấp chia sẻ gánh nặng. Hệ quả: doanh nghiệp co kéo bằng cách… đàm phán lại điều khoản thanh toán, kéo dài thời gian trả tiền, và phần khoảng trống ấy phải lấp bằng các gói tài trợ, tín dụng thương mại.

Khi “tiền mặt là vua”: Các ngân hàng bước vào chuỗi cung ứng

HSBC – nhà tài trợ hơn 850 tỷ đô la cho dòng thương mại toàn cầu mỗi năm – đã tung ra nền tảng Trade Pay để giúp khách hàng biến các khoản phải thu, phải trả, hàng tồn kho thành… tiền mặt sớm hơn. Nói một cách dễ hiểu: nếu trước đây chuỗi cung ứng chỉ gồm nhà sản xuất – nhà vận chuyển – nhà nhập khẩu – nhà bán lẻ, thì bây giờ ngân hàng đang chen vai sát cánh ngay giữa các mắt xích đó.
Kể từ khi Trump phủ sóng thuế quan toàn cầu vào tháng 4, Menon cho biết nhu cầu tài trợ đã tăng khoảng 20% trên tất cả phân khúc khách hàng. Lúc trước, doanh nghiệp còn có thể “độn” vài tháng bằng hàng nhập kho trước hạn thuế; nay kho đã vơi, thuế vẫn cao, họ buộc phải vay vốn lưu động để duy trì nhịp nhập hàng.
Trong một khảo sát với 1.000 công ty Mỹ, hơn 70% thừa nhận nhu cầu vốn lưu động tăng theo từng năm. Họ phải rà soát lại mức lãi suất đang trả, kéo dài hoặc rút ngắn thời hạn tài trợ, thương lượng lại điều khoản với nhà cung cấp. Trong cuộc chơi mới này, câu nói cũ lại đúng đến rợn người: “Cash is king” – tiền mặt là vua.

Việt Nam được hưởng lợi gì – và đang đứng ở đâu?

Nhìn từ Hà Nội hay TP.HCM, những con số 23% tăng trưởng container sang Mỹ, dòng vốn FDI đổ vào khu công nghiệp, nhà máy mới liên tục khởi công… dễ khiến người ta lạc vào cảm giác “thời cơ vàng”. Quả thật, Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ làn sóng đa dạng hóa chuỗi cung ứng: vị trí gần Trung Quốc, chi phí lao động cạnh tranh, hàng loạt hiệp định thương mại tự do, cùng với hình ảnh một nền chính trị ổn định.
Nhưng câu hỏi lớn vẫn còn đó: Việt Nam đang trở thành một mắt xích có giá trị cao hơn, hay chỉ là “trạm trung chuyển giá rẻ” trong cuộc tái cấu trúc do Trump châm ngòi? Khi hàng hóa Trung Quốc được chuyển qua Việt Nam, Indonesia rồi mới đến Mỹ, lợi nhuận lớn nhất nằm ở đâu – ở khâu thiết kế, công nghệ, thương hiệu, hay ở vài phần trăm gia công cuối cùng?
Trong khi doanh nghiệp Mỹ loay hoay với vốn lưu động và thuế quan, ngân hàng quốc tế nhảy vào kiếm tiền bằng các gói tài trợ chuỗi cung ứng, thì bài toán của Việt Nam lại là: làm sao tận dụng giai đoạn “đại di cư” này để nâng cấp nội lực, thay vì chỉ cho thuê đất, cho thuê lao động rồi ảo tưởng mình đã trở thành “công xưởng mới của thế giới”.

Khi chuỗi cung ứng toàn cầu đổi dòng, ai kịp bơi sẽ nổi

Chiến lược chuyển hướng khỏi ngành sản xuất Trung Quốc của Trump – từ những dòng tweet và sắc lệnh thuế quan năm nào – giờ đã hóa thành những container đổi hải trình, những nhà máy dựng lên ở Bình Dương, Bắc Ninh, Đồng Nai, những bản cân đối kế toán dày đặc chi phí vốn lưu động.
Các con số của Wells Fargo, SONAR, Project44, HSBC cho thấy một sự thật giản dị mà khốc liệt: chuỗi cung ứng toàn cầu đang viết lại bản đồ, và không ai có thể đứng ngoài cuộc. Mỹ phải trả giá bằng thuế quan và vốn lưu động, Trung Quốc mất dần vị thế độc tôn, còn Việt Nam và các nước Nam Á – Thái Bình Dương bước vào sân khấu với vai diễn mới – vừa là cơ hội, vừa là phép thử.
Vấn đề không phải là Việt Nam có được hưởng lợi từ chiến tranh thương mại hay không – câu trả lời đã rõ. Vấn đề thật sự là: trong lúc các tập đoàn Mỹ “ôm” vốn ngân hàng để cầm cự, các nhà máy Trung Quốc len lỏi qua đường vòng, liệu Việt Nam có kịp nâng cấp mình thành đối tác có giá trị cao, hay rồi cũng chỉ là công xưởng rẻ tiền trong một cuộc chơi mà người khác viết luật?
Chuỗi cung ứng đang trôi. Ai bơi theo kịp, người đó hưởng phần. Ai đứng yên, sớm muộn cũng bị dòng nước cuốn trôi.

Ngày cưới thường được xem là ngày vui nhất cuộc đời cô dâu, chú rể và cả gia đình hai bên. Tuy nhiên, một đám cưới ở Ấn Độ gần đây đã không diễn ra như mong đợi khi bỗng nhiên xảy ra tranh chấp, ẩu đả, và buộc phải dừng lại.
Sự việc đáng kinh ngạc ày được tờ Mothership đăng tải, xảy ra tại một khách sạn ở làng Bodh Gaya, bang Bihar, đông bắc Ấn Độ vào cuối tháng 11 vừa qua. Đám cưới đáng lẽ phải rất vui vẻ của cặp đôi đã trở nên hỗn loạn sau khi một cuộc ẩu đả dữ dội nổ ra chỉ vì lý do khó tin: quầy phục vụ bị hết món tráng miệng.


Cuộc ẩu đả bắt đầu ngay sau khi các nghi lễ cưới kết thúc. Gia đình cô dâu đã bày tỏ sự phàn nàn và cho rằng việc quầy phục vụ hết món rasgulla, một món tráng miệng phổ biến của Ấn Độ, là điều không thể chấp nhận được.

Đoạn phim từ camera giám sát của khách sạn đã được chia sẻ trên mạng xã hội X và nhanh chóng lan truyền, cho thấy khách mời từ cả hai phía đang lao vào ẩu đả bằng ghế nhựa trong cơn thịnh nộ. Trong video, khách mời xô xát gay gắt, dùng ghế nhựa, đĩa và các vật dụng khác để tấn công nhau, thậm chí dùng cả tay chân để đấm đá. Trong khi cuộc hỗn chiến diễn ra, cặp đôi cô dâu chú rể được cho là đang trên đường đến sảnh cưới.

Vụ việc chỉ dần lắng xuống sau khi một số khách mời khác can thiệp. NDTV đưa tin, cảnh sát cho biết một số người ở cả hai bên đều bị thương trong vụ ẩu đả.

Hậu quả của vụ ẩu đả là đám cưới đã không thể tiếp tục vì mâu thuẫn không được giải quyết. Gia đình chú rể đổ lỗi cho gia đình cô dâu về việc này. Trong khi gia đình chú rể bày tỏ ý muốn tiếp tục tổ chức đám cưới, gia đình cô dâu tuyên bố dứt khoát: "Không cưới xin gì nữa".

Vụ việc càng thêm rắc rối khi các nhà chức trách xác nhận rằng gia đình cô dâu đã nộp đơn khiếu nại về vấn đề của hồi môn đối với gia đình chú rể sau khi đám cưới bị hủy bỏ.

Ngược lại, mẹ của chú rể cáo buộc rằng trong lúc hỗn loạn, gia đình cô dâu đã lấy đi số trang sức mà cô định tặng cho gia đình chú rể. Người thân chú rể cũng khẳng định họ là người đã đặt phòng khách sạn cho hôn lễ.

VietBF@ sưu tập

Một mẫu điện thoại mới tích hợp trợ lý giọng nói AI Doubao của ByteDance – công ty mẹ của TikTok – đã tạo nên cơn sốt lớn trên thị trường Trung Quốc khi 30.000 máy được tiêu thụ chỉ trong ngày đầu mở bán.


Nubia M153, chiếc smartphone AI đang gây sốt tại Trung Quốc. Ảnh: Weibo .

Ngày 2/12, nguyên mẫu smartphone mang tên “Nubia M153” chính thức lên kệ trên cửa hàng trực tuyến của ZTE và nhanh chóng hết sạch. Đây là mẫu điện thoại đầu tiên được cài đặt sẵn Doubao – trợ lý AI di động do ByteDance phát triển – hướng đến cộng đồng lập trình viên và những người yêu thích công nghệ.

Ngay sau khi lô đầu tiên bán hết, thiết bị lập tức xuất hiện trên thị trường chợ đen với mức giá bị đẩy lên rất cao. Một số mẫu được rao bán lại với giá khoảng 706 USD, cao hơn 210 USD so với mức niêm yết 495 USD. Tencent News còn ghi nhận nhiều trường hợp “đẩy giá” lên gần 1.400 USD, thậm chí có dịch vụ cho thuê máy với giá hơn 84 USD mỗi ngày.

Ông Sun Yanbiao, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Công nghiệp Di động, nhận định dù chưa có số liệu doanh số chính thức, sự quan tâm dành cho mẫu máy hỗ trợ AI này là rất rõ ràng. Theo ông, động thái của ByteDance cho thấy hãng có thể đang áp dụng chiến lược tương tự Google trong việc bước vào thị trường smartphone nhằm củng cố vị thế ở mảng phần mềm.


Giao diện của Nubia M153 gợi nhớ tới hệ điều hành SmartisanOS được Bytedance phát triển từ 2013. Ảnh: Weibo.
Theo Tencent News, những người đánh giá sớm đã nhận xét rằng Doubao sở hữu bước tiến đáng chú ý: hoạt động như một trợ lý thực sự. Hệ thống có khả năng hiểu mục đích của người dùng và thực hiện thao tác tương tác – từ chạm, vuốt đến gõ phím – để tự động điều khiển các ứng dụng như một người dùng thật.

Chẳng hạn, thay vì phải mở hàng loạt ứng dụng đặt đồ ăn để so sánh giá, người dùng chỉ cần ra lệnh: “Tìm quán bán latte dừa rẻ nhất trên JD.com, Meituan hoặc Taobao.” Doubao sẽ tự động mở các ứng dụng cần thiết, tra cứu nhà hàng và đối chiếu giá cả ngay trong nền.

Trợ lý này cũng có thể giải quyết những yêu cầu phức tạp hơn dựa trên lịch sử cá nhân. Một ví dụ được đưa ra: du khách đến Paris có thể yêu cầu Doubao tổng hợp toàn bộ nhà hàng đã đánh dấu trước đó trên mạng xã hội và đưa vào ứng dụng bản đồ.


Trợ lý AI Doubao có khả năng điều khiển smartphone và hỗ trợ người dùng như một con người thực sự. Ảnh: Bytedance.
Nubia M153 được phát triển dựa trên sự hợp tác giữa ZTE và ByteDance. Bộ phận Doubao đảm nhiệm định nghĩa sản phẩm và tối ưu trải nghiệm AI, trong khi thương hiệu Nubia của ZTE phụ trách phần cứng từ thiết kế đến sản xuất.

Mẫu máy mới này chỉ có một cấu hình duy nhất: RAM 16GB, bộ nhớ 512GB, sử dụng chip Snapdragon 8 Elite của Qualcomm và màn hình LTPO 6,78 inch. Dù đã hết hàng ngay lập tức, nhiều nguồn tin cho biết thiết bị này có thể không được tiếp tục sản xuất đại trà.

Theo các đơn vị trong chuỗi cung ứng, ZTE và ByteDance đã bắt đầu phát triển phiên bản kế nhiệm. Nếu không có thay đổi, mẫu điện thoại thế hệ thứ hai dự kiến được xuất xưởng vào cuối năm 2026.

VietBF@ sưu tập

Rau cải là thực phẩm có nhiều lợi ích đối với sức khỏe, có tác dụng trong việc phòng chống bệnh ung thư.
Thạc sĩ, bác sĩ Hà Vũ Thành, khoa Nội soi và Thăm dò chức năng, Bệnh viện K (Hà Nội) cho biết ăn uống được xem là biện pháp điều hòa thể trạng, phòng và chữa bệnh. Trong chế độ ăn uống hằng này, nên chọn đa dạng các thực phẩm vì dinh dưỡng không chỉ có vai trò duy trì sự sống mà còn liên quan đến sức khỏe của mỗi người.

Chế độ ăn uống hợp lý có tác động trực tiếp với căn nguyên gây nhiễm độc, ngộ độc, tiểu đường, viêm gan, viêm loét dạ dày. Ăn uống sẽ giúp tăng sức đề kháng, tăng khả năng chống lại bệnh tật, bao gồm cả bệnh ung thư.

Trong rất nhiều loại rau củ ở Việt Nam, các loại rau họ cải được xếp ở hàng đầu trong danh sách các loại rau giàu dinh dưỡng, giúp phòng ngừa ung thư.

Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ cũng đã công bố trên tạp chí chuyên ngành thông tin các loại rau họ cải chứa nhiều hoạt chất có tác dụng phòng ngừa ung thư.

Rau cải chứa nhiều chất dinh dưỡng như carotenoid (bao gồm beta-carotene, zeaxanthin, lutein) cùng các vitamin (như vitamin E, C, K), folate, khoáng chất và chất xơ. Nhóm rau này còn chứa nhiều glucosinolate - một chất chứa lưu huỳnh tạo ra mùi hăng và vị đắng đặc trưng. Chất này giúp ngăn chặn hình thành các mạch máu trong khối u, giúp chống lại tổn thương tế bào viêm nhiễm.

Trong quá trình chế biến, nhai và tiêu hóa, glucosinolate trong các loại rau họ cải sẽ phân hủy thành các hợp chất hoạt tính sinh học có tác dụng chống ung thư như nitriles, indoles, thiocyanates, isothiopcyanates. Trong đó, người ta phát hiện isothiocyanates và indoles có thể ức chế sự phát triển ung thư ở một số cơ quan trên chuột thí nghiệm gồm vú, dạ dày, ruột, bàng quang, gan, phổi. Một nghiên cứu cho thấy indole-3-carbinol có tác dụng tốt hơn giải dược trong việc làm giảm sự phát triển của các tế bào bất thường trên bề mặt cổ tử cung.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn phát hiện ra có thể có mối quan hệ giữa các loại rau họ cải với nguy cơ ung thư. Theo đó, ăn nhiều rau họ cải có khả năng tác động đến nguy cơ của 4 loại ung thư phổ biến.

Ung thư tuyến tiền liệt
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng người ăn nhiều rau họ cải có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn so với những người ít ăn loại rau này.

Ung thư ruột
Một nghiên cứu về chế độ ăn uống và ung thư ở Hà Lan chỉ ra rằng phụ nữ ăn nhiều rau họ cải có nguy cơ bị ung thư ruột thấp hơn.

Ung thư phổi
Các nghiên cứu được thực hiện ở Mỹ, Hà Lan và một số nước Châu Âu khác cho kết quả khác nhau về mối quan hệ giữa việc tiêu thụ rau cải và ung thư phổi. Mặc dù hầu hết các báo cáo cho thấy ít có mối liên quan giữa thói quen ăn rau cải và căn bệnh này nhưng một phân tích ở Mỹ ghi nhận phụ nữ ăn nhiều hơn 5 khẩu phần rau họ cải/tuần có nguy cơ mắc ung thư phổi thấp hơn.

Ung thư vú
Theo một nghiên cứu đối chứng, tiêu thụ nhiều rau họ cải có thể giảm nguy cơ mắc ung thư vụ.

Việc ăn rau họ cải nói riêng và các loại rau củ quả nói chung không chỉ cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể mà còn có khả năng bảo vệ cơ thể chống lại một số bệnh ung thư. Bạn nên thường xuyên bổ sung chúng vào chế độ ăn uống lành mạnh để cơ thể luôn khỏe.

VietBF@ sưu tập

Thái Lan mở không kích vào Campuchia giữa lúc giao tranh biên giới bùng phát dữ dội, đẩy thỏa thuận hòa bình do ông Donald Trump bảo trợ vào nguy cơ đổ vỡ.


Binh sĩ Thái Lan gần biên giới tranh chấp với Campuchia vào tháng 9. Ảnh: Reuters.
Thái Lan đã tiến hành không kích Campuchia trong sáng 8/12 khi một làn sóng giao tranh mới bùng phát giữa hai nước láng giềng Đông Nam Á, có nguy cơ làm sụp đổ kế hoạch hòa bình do ông Donald Trump chủ trì chỉ 2 tháng trước.

Cả hai bên cáo buộc nhau đã tiến hành các cuộc tấn công dọc khu vực biên giới tranh chấp vào sáng đầu tuần, sau nhiều tuần căng thẳng âm ỉ và việc Thái Lan trước đó đình chỉ tiến trình thực hiện thỏa thuận ngừng bắn.

Một quan chức quân đội Thái Lan cho biết các cuộc không kích nhằm vào các vị trí quân sự Campuchia là hành động đáp trả sau một vụ tấn công trước đó trong ngày khiến 1 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng và 2 người khác bị thương.

“Mục tiêu là các vị trí hỗ trợ vũ khí của Campuchia ở khu vực đèo Chong An Ma, vì các mục tiêu này đã sử dụng pháo và súng cối tấn công phía Thái Lan tại Căn cứ Anupong, khiến 1 binh sĩ thiệt mạng và 2 người bị thương”, Thiếu tướng Thái Lan Winthai Suvaree cho biết.

Quân đội Thái Lan nói rằng Campuchia bắt đầu tấn công khu vực biên giới Thái Lan vào khoảng 3 giờ sáng hôm 8/12 theo giờ địa phương.

Trong một tuyên bố riêng, quân đội Campuchia cáo buộc quân đội Thái Lan mở “một cuộc tấn công vào lực lượng Campuchia” vào khoảng 5h04 sáng theo giờ địa phương.

“Cần lưu ý rằng cuộc tấn công này xảy ra sau khi lực lượng Thái Lan thực hiện nhiều hành động khiêu khích trong nhiều ngày”, tuyên bố nêu rõ.

Khoảng 70% dân thường Thái Lan đã được sơ tán khỏi các thị trấn biên giới, theo tuyên bố của Thái Lan. Một dân thường đã tử vong trong quá trình sơ tán do “tình trạng bệnh lý từ trước”, thông cáo cho biết thêm.

Thái Lan và Campuchia đã giao tranh trong một cuộc xung đột biên giới kéo dài 5 ngày vào tháng 7, khiến hàng chục người thiệt mạng và khoảng 200.000 người ở cả hai phía phải sơ tán.

Một thỏa thuận ngừng bắn ban đầu giữa hai bên được đồng ý vào ngày 28/7 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump điện đàm với các lãnh đạo của họ.

Thái Lan và Campuchia sau đó ký một tuyên bố mở rộng thỏa thuận ngừng bắn tại Kuala Lumpur vào cuối tháng 10 trong một buổi lễ có sự chứng kiến của ông Trump và Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim.

Khoảnh khắc này được ông Trump xem như một chiến thắng ngoại giao lớn, và là minh chứng nữa cho chiến dịch mà ông thường xuyên quảng bá – và cũng thường bị tranh cãi – rằng ông đã chấm dứt nhiều cuộc chiến.

Tuy nhiên, chưa đầy hai tuần sau khi ký kết, thỏa thuận giữa Thái Lan và Campuchia bắt đầu rạn nứt.

Thái Lan cho biết nước này đình chỉ tiến trình thực hiện thỏa thuận sau khi một vụ nổ mìn tại biên giới khiến một số binh sĩ Thái Lan bị thương.

Trong nhiều thập niên qua, Thái Lan và Campuchia đã nhiều lần xảy ra đụng độ ngắn dọc biên giới tranh chấp và cuộc giao tranh gần đây là một trong những đợt nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Mỗi bên cáo buộc bên kia khơi mào đợt bùng phát giao tranh mới nhất và liên tục quy trách nhiệm cho nhau về các vụ đụng độ.

VietBF@ sưu tập

Ba chú chó tại Chernobyl xuất hiện với bộ lông xanh lam khiến mạng xã hội dậy sóng vì nghi do phóng xạ. Nhưng nghiên cứu của Dogs of Chernobyl đã xác định một nguyên nhân hoàn toàn khác.


Hình ảnh những chú chó có màu xanh lam được tổ chức Dogs of Chernobyl chia sẻ. Ảnh: DM.
Ba chú chó sống ở Chernobyl gần đây được phát hiện với bộ lông màu xanh sáng, khiến mạng xã hội bùng nổ suy đoán rằng bức xạ đã gây ra hiện tượng kỳ lạ này.

Từ năm 2017, chương trình “Dogs of Chernobyl” (Những chú chó ở Chernobyl) đã chăm sóc khoảng 700 con chó sống trong khu vực cấm rộng 18 dặm vuông, cung cấp thức ăn và chăm sóc y tế hàng năm.

Những con chó này là hậu duệ của những thú cưng bị bỏ lại khi cư dân buộc phải sơ tán sau thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986 – một trong những sự cố hạt nhân thảm khốc nhất trong lịch sử.

Vào tháng 10, nhóm nghiên cứu đã chia sẻ hình ảnh 3 con chó có bộ lông xanh, khiến họ vô cùng bối rối. Chỉ một tuần trước đó, những con vật này lại trông hoàn toàn bình thường.

Tổ chức này, trực thuộc quỹ phi lợi nhuận Clean Futures Fund, cho biết dù màu sắc gây lo lắng, nhưng những con chó vẫn “rất khỏe mạnh và năng động”.


Một chú chó có lông màu xanh hiếm thấy. Ảnh: DM.
Ông Timothy A. Mousseau thuộc chương trình Dogs of Chernobyl cho biết màu xanh nhiều khả năng đến từ… một nhà vệ sinh di động bị đổ trong khu vực cấm.

“Bộ lông xanh đơn giản chỉ là dấu hiệu của hành vi… mất vệ sinh của những chú chó! Chủ nuôi nào cũng biết, hầu hết chó đều có thể ăn bất cứ thứ gì, kể cả phân”, ông viết trên Facebook.

Trong khi nhiều người dùng mạng xã hội tin chắc rằng màu xanh đến từ phóng xạ, số khác lại cho rằng nguyên nhân là do các hóa chất vô hại.

“Màu xanh trên lông là do chất hóa học bám bên ngoài, hoàn toàn có thể rửa sạch”, một TikToker chia sẻ.

Một người khác bình luận: “Tôi ngạc nhiên là những con chó này vẫn còn khả năng sinh sản sau khi sống lâu trong khu vực nhiễm xạ”.

Dù những con chó này có vẻ an toàn, các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu về động vật sống quanh khu vực kể từ sau thảm họa.

Sự kiện xảy ra ngày 26/4/1986, khi một lò phản ứng tại nhà máy điện phát nổ, gây ra vụ phát tán phóng xạ lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Sau thảm họa, người dân được sơ tán khỏi Chernobyl và các vùng lân cận để tránh mức phóng xạ cực cao. Từ đó, khu vực này được gọi là Vùng Cấm Chernobyl (CEZ).

Sự vắng bóng của con người đã khiến động vật hoang dã phát triển mạnh trong CEZ, nơi có mức phóng xạ 11,28 millirem – cao gấp 6 lần giới hạn cho phép đối với công nhân.

Một nghiên cứu năm 2024 phát hiện những con chó tại đây đã đột biến để phát triển một “siêu năng lực” – miễn nhiễm phóng xạ, kim loại nặng và ô nhiễm.

Các nhà khoa học đã thu thập mẫu máu từ 116 con chó hoang sống trong CEZ và phát hiện hai quần thể riêng biệt, đều có bộ gen khác biệt so với các loài chó ở khu vực xung quanh. Điều này cho thấy chúng đã thích nghi với việc phơi nhiễm lâu dài trong môi trường độc hại, giải thích vì sao chúng vẫn sinh sống tốt ở vùng đất hoang này.

Ông Norman J. Kleiman, nhà khoa học sức khỏe môi trường tại Đại học Columbia, dẫn đầu nhóm nghiên cứu nhằm tìm hiểu cách môi trường khắc nghiệt ảnh hưởng đến di truyền của chó – bởi thảm họa phá hủy môi trường sống có thể buộc động vật thích nghi.

Ông và các cộng sự thu thập mẫu máu từ 116 con chó “bán hoang dã”, được bắt giữ nhân đạo quanh Nhà máy Điện Chernobyl và tại thành phố Chernobyl cách đó 10 dặm.

Các mẫu này được lấy trong quá trình triệt sản và tiêm chủng do chương trình Dogs of Chernobyl thực hiện năm 2018 và 2019.

Sau đó, các mẫu máu được đưa sang Mỹ để tách chiết và phân tích ADN, cho thấy cấu trúc di truyền độc đáo của quần thể chó này.

“Bằng cách nào đó, hai quần thể chó nhỏ đã sống sót trong môi trường cực độc này”, ông Kleiman nói. “Bên cạnh việc phân loại động lực quần thể… chúng tôi đã thực hiện những bước đầu tiên để hiểu việc phơi nhiễm mãn tính với nhiều mối nguy môi trường có thể đã tác động như thế nào đến những con chó này”.

Nhóm nghiên cứu công bố phát hiện trên tạp chí Canine Medicine and Genetics vào tháng 3/2023.

Cụ thể, nhóm đã xác định gần 400 “vị trí gen bất thường” – những vùng gen thể hiện sự biến đổi khác biệt rõ rệt so với phần còn lại của bộ gen. Tiếp đó, họ xác định 52 gen liên quan đến các vị trí này, “có thể liên quan đến việc phơi nhiễm với môi trường ô nhiễm quanh Nhà máy Điện hạt nhân”, nghiên cứu cho biết.

Nói cách khác, môi trường nhiễm độc đã khiến những con chó này phát triển các đột biến di truyền được truyền qua nhiều thế hệ, giúp chúng thích nghi và sống sót trong điều kiện khắc nghiệt.

VietBF@ sưu tập

Khi luật sư bảo “có quyền kiện”, còn dân thì trôi theo dòng lũ

Sau trận xả lũ giữa tháng trước của thủy điện Sông Ba Hạ, cả vùng Phú Yên ngập chìm trong nước đục. Người thì chạy không kịp, kẻ mất trắng nhà cửa, trâu bò, lúa má. Nhiều người vừa thoát chết đã phải ngủ màn trời chiếu đất, chưa kịp hoàn hồn thì trên báo lại xuất hiện câu nói lạnh như thép: “Muốn kiện thủy điện, người dân phải chứng minh thiệt hại.”
Luật sư Hà Hải, phó chủ nhiệm Đoàn Luật Sư TP.HCM, khẳng định rằng nếu có căn cứ cho thấy chủ đập, nhà máy thủy điện là nguyên nhân gây thiệt hại thì người dân Phú Yên, Đồng Nai… có quyền yêu cầu bồi thường cả vật chất lẫn tinh thần theo Bộ Luật Dân Sự. Thậm chí, người dân còn có thể đề nghị Viện Kiểm Sát tham gia đại diện khởi kiện. Trên giấy, mọi thứ có vẻ rất “đúng quy trình”: có luật, có quyền, có cơ quan “bảo vệ pháp luật”. Nhưng bên dưới những dòng chữ đẹp đẽ ấy là tiếng thở dài rất thật: “Đã có tập đoàn mafia bảo kê phía sau rồi, kiện bằng niềm tin.”

Gánh nặng “chứng minh thiệt hại” đặt lên vai người vừa chạy lũ

Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh, một cựu thẩm phán, hướng dẫn rất chi tiết: muốn kiện thì dân phải chụp ảnh, quay video hiện trường; phải có biên bản kiểm kê tài sản, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu; phải nhờ hội đồng định giá của nhà nước hoặc tổ chức thẩm định độc lập xác định giá trị thiệt hại. Nói tóm lại, người dân phải tự biến mình thành… điều tra viên, định giá viên và thư ký tòa án, ngay sau khi vừa bơi trong nước lũ để cứu thân, cứu con.
Nhưng thực tế thì sao? Nhiều người đã chua chát bình luận: “Tôi nói cúp điện, điện thoại hết pin, đồ đạc trôi hết thì lấy gì mà chụp?” Khi nước ập vào lúc nửa đêm, tràn qua mái nhà, người ta chỉ còn một bản năng duy nhất là ôm con, dìu cha mẹ già chạy. Ai còn đủ bình tĩnh đứng giữa dòng lũ mà giơ điện thoại lên quay clip “làm bằng chứng pháp lý”? Nhà trôi, trâu bò trôi, tivi, tủ lạnh trôi ra sông, rồi được sóng đánh dạt ra biển – lúc đó ai sẽ “trích lục” từng con gà, con vịt, từng mét vuông rau màu để nộp lên tòa?
Thế nên dân mới mỉa: “Chắc tới lúc chết cũng phải ngồi dậy chứng minh tại sao chết chứ người sống không được nói”, hay “thiệt hại rõ như ban ngày mà còn bắt chứng minh”. Khi công lý được định nghĩa bằng những bộ hồ sơ mà người nghèo không bao giờ đủ sức chuẩn bị, thì câu “con kiến kiện củ khoai” bỗng dưng trở thành giáo trình pháp lý vỡ lòng của cả một vùng lũ.

Con kiến, củ khoai và niềm tin đã cạn

Không phải ngẫu nhiên mà bên dưới tin “dân có thể kiện thủy điện” là cả một rừng bình luận chua chát. Người thì cười khẩy: “Kiện á? Kiện củ khoai nha. Tôi thách cả VN kiện được đấy.” Người thì buông câu gọn lỏn: “Ở Việt Nam mà đi kiện hả trời, khó hơn lên trời.” Có người còn nói thẳng: “Dân màn trời chiếu đất không thấy hay sao mà còn kêu chứng minh thiệt hại.”
Trong mắt nhiều người, câu chuyện kiện tụng này chỉ là màn kịch quen thuộc: trên báo, các vị chức sắc, luật sư nói đầy đủ quy trình, điều khoản, nghị quyết; dưới ruộng, người dân đứng nhìn rơm rạ, hoa màu, trâu bò trôi lềnh bềnh, không biết lấy gì làm “bằng chứng”. Thậm chí có người còn châm biếm: “Ngày xưa đi lính cách mạng không có người làm chứng còn không được công nhận có công, huống chi là dân đen đi kiện thủy điện.”
Khi niềm tin đã mòn, câu “kiện tới đời con đời cháu” không còn là lời đùa nữa, mà là cảm giác có thật: công lý một chiều, ai có tiền, có thế, có “bảo kê chống lưng” thì thắng; ai chỉ có đôi bàn tay trắng sau lũ thì… ráng chịu.

Khi thủy điện xả lũ, ai chịu trách nhiệm ngoài… ông trời?

Người ta vẫn lập luận: nếu không xả kịp, vỡ đập thì “không còn dân sống sót để mà kiện”. Lập luận đó nghe qua thấy hợp lý, nhưng lại che đi câu hỏi cốt lõi: tại sao quy trình vận hành hồ chứa, quy trình cảnh báo dân, quy hoạch hạ du… cứ mỗi mùa mưa lại là một màn đánh cược sinh mạng dân nghèo?
Nếu thủy điện được xây, điện được bán, lợi nhuận được chia, thì trách nhiệm khi xả lũ bất ngờ, khi cảnh báo muộn, khi dân “không kịp chạy thoát thân” phải thuộc về ai? Tại sao câu trả lời luôn bị đẩy dần từ doanh nghiệp, từ cơ quan quản lý về phía… người dân, với câu thần chú duy nhất: “phải chứng minh thiệt hại”? Công lý, nếu chỉ đứng trên bờ cao nhìn xuống, ghi chép vài dòng “thủy điện xả lũ đúng quy trình”, rồi quay lưng đi, thì với người vùng lũ, nó chẳng khác nào một trận lũ thứ hai, lũ vô hình tràn vào niềm tin, vào lòng tự trọng.

Nếu kiện chỉ còn trên miệng, thì luật pháp cũng chỉ còn trên giấy

Về mặt lý thuyết, việc luật sư nhắc đến quyền kiện thủy điện là một tín hiệu tích cực: ít ra pháp luật cũng thừa nhận người dân không phải là kẻ chịu trận vĩnh viễn. Nhưng nếu gánh nặng chứng minh được đặt quá cao, nếu hệ thống điều tra – định giá – xét xử không minh bạch, nếu người dân không có hỗ trợ pháp lý thật sự, thì quyền đó sẽ chết non ngay từ ngưỡng cửa tòa án.
Một nhà nước muốn được gọi là “của dân, do dân, vì dân” thì không thể bỏ mặc những bà con đã “oằn mình trong lũ, mất nhà, mất người, mất tài sản” rồi quay lại bắt họ tự bơi giữa mê cung thủ tục. Nếu thật sự tôn trọng sinh mạng và tài sản của người dân, chính quyền phải chủ động điều tra, thu thập chứng cứ, tổ chức định giá, đứng về phía nạn nhân để buộc thủy điện chịu trách nhiệm – chứ không phải đứng trên bục nói “dân có quyền kiện”, rồi bỏ mặc họ… “chứng minh bằng niềm tin”.
Bởi vì, nếu cuối cùng tất cả chỉ dừng lại ở mấy dòng “hướng dẫn pháp lý” trên mặt báo, thì trận lũ ở Phú Yên sẽ không chỉ cuốn đi nhà cửa, ruộng vườn, mà còn cuốn theo cả niềm tin mong manh còn sót lại của người dân vào hai chữ… công lý.

Dự luật chính sách quốc phòng Mỹ cho phép chi 901 tỷ USD cho an ninh quốc gia trong năm tới, đồng thời dành 400 triệu USD viện trợ quân sự cho Ukraine.

Reuters đưa tin các nghị sỹ Mỹ ngày 7/12 đã công bố dự luật chính sách quốc phòng hằng năm, cho phép chi 901 tỷ USD cho an ninh quốc gia trong năm tới - mức kỷ lục và cao hơn đề xuất của Tổng thống Donald Trump - đồng thời dành 400 triệu USD viện trợ quân sự cho Ukraine.

Dự luật dài 3.000 trang này bao gồm mức tăng 4% lương cho binh sỹ nhập ngũ, nhưng loại bỏ nỗ lực lưỡng đảng nhằm thúc đẩy xây dựng nhà ở, vốn được một số nghị sỹ kỳ vọng đưa vào văn bản cuối cùng.

Văn bản là thỏa hiệp giữa hai phiên bản Đạo luật Ủy quyền quốc phòng (NDAA) được Thượng viện và Hạ viện - đều do đảng Cộng hòa của ông Trump kiểm soát - thông qua trước đó trong năm.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, nghị sỹ Cộng hòa bang Louisiana, cho biết dự luật sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự của Tổng thống Trump bằng cách bảo đảm an ninh biên giới, hồi sinh nền công nghiệp quốc phòng và khôi phục tinh thần chiến binh.

Hồi tháng Năm, ông Trump đề nghị Quốc hội thông qua ngân sách quốc phòng ở mức 892,6 tỷ USD cho năm tài khóa 2026, tương đương mức chi tiêu năm 2025.

Ngân sách này bao gồm kinh phí cho Bộ Quốc phòng cùng các cơ quan và chương trình khác liên quan an ninh-quốc phòng.

Dự luật của Hạ viện ấn định chi tiêu đúng mức đó, trong khi Thượng viện cho phép 925 tỷ USD.

Ngoài các nội dung thường niên liên quan mua sắm khí tài và tăng cường cạnh tranh với các đối thủ như Trung Quốc và Nga, dự luật năm nay tập trung cắt giảm các chương trình bị ông Trump phản đối, như các sáng kiến về đa dạng, bình đẳng và hòa nhập; đồng thời triển khai binh sỹ tới biên giới Tây Nam nước Mỹ để ngăn chặn người nhập cư không có giấy tờ và ma túy.

Văn bản cũng bãi bỏ hai nghị quyết cho phép sử dụng vũ lực tại Iraq vào các năm 1991 và 2002./.

VietBF@ sưu tập

Tiết kiệm là tốt, nhưng tiêu tiền đúng chỗ mới là cách giúp phụ nữ gia tăng giá trị bản thân và đạt được tự do thực sự trong cuộc sống. Có 3 khoản chi mà phụ nữ càng mạnh dạn đầu tư thì càng thu được “lãi lớn”, không giàu cũng thành phú.
Xe bồn chở dầu và ô tô con lạng lách, chèn ép nhau trên đường cao tốc / Mải quay clip giữa mưa, người đàn ông suýt bỏ mạng vì sét đánh

Trong xã hội hiện đại, phụ nữ không chỉ giữ vai trò chăm sóc gia đình mà còn là người kiến tạo cuộc sống độc lập và tự chủ. Tự do về tài chính, tư duy và hành động chính là nền tảng giúp phụ nữ hạnh phúc và hấp dẫn lâu dài. Để đạt được điều đó, đầu tư đúng nơi là điều vô cùng quan trọng.

1. Đầu tư vào tri thức và trải nghiệm - nâng tầm khí chất từ bên trong

Không phải đồ hiệu hay mỹ phẩm đắt tiền tạo nên sự nổi bật, mà chính kiến thức và vốn sống mới là điều khiến phụ nữ hiện đại cuốn hút và khác biệt. Việc học hỏi, khám phá và trải nghiệm nhiều hơn giúp mở rộng tư duy, làm chủ cảm xúc và trưởng thành trong suy nghĩ.

Thay vì chi tiêu cho những món đồ nhanh lỗi thời, phụ nữ nên ưu tiên đăng ký các khóa học bổ ích, tham gia những chuyến đi ý nghĩa hoặc hoạt động nuôi dưỡng bản thân. Tri thức là “tài sản” không bao giờ mất giá, giúp phụ nữ tự tin và độc lập trong mọi hoàn cảnh.

2. Đầu tư vào sức khỏe - cội nguồn của năng lượng sống và hạnh phúc

Một cơ thể khỏe mạnh và tinh thần vững vàng giúp phụ nữ có đủ sức theo đuổi mục tiêu, tận hưởng cuộc sống và chăm sóc gia đình. Tuy nhiên, nhiều người lại xem nhẹ việc chăm sóc sức khỏe, chỉ tập trung vào vẻ đẹp bên ngoài mà quên rằng nội lực mới là điều quyết định.

Hãy bắt đầu từ thói quen đơn giản: ăn uống khoa học, tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc và chăm sóc sức khỏe tinh thần qua yoga, thiền, đọc sách… Khi cơ thể tràn đầy năng lượng và tâm trí an yên, đó chính là hình ảnh đẹp bền vững và quyến rũ nhất.

3. Đầu tư vào tài chính cá nhân - nền tảng của sự độc lập

Tự do tài chính không phải là có thật nhiều tiền mà là có khả năng chủ động quản lý dòng tiền của mình. Phụ nữ thông minh không chỉ tiết kiệm mà còn biết đầu tư để tiền sinh lời.

Nên xây dựng kế hoạch tài chính rõ ràng: một phần tiết kiệm, một phần đầu tư và một phần dành cho việc phát triển bản thân. Có thể lựa chọn chứng khoán, bất động sản, các mô hình kinh doanh nhỏ hoặc phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Khi tài chính vững vàng, phụ nữ có tiếng nói và tự do lựa chọn điều mình muốn trong cuộc đời.

Phụ nữ biết làm chủ cuộc sống mới là phụ nữ quyến rũ

Giá trị của phụ nữ hiện đại không nằm ở ngoại hình mà ở bản lĩnh, chiều sâu và sự tự chủ. Ba khoản chi trên chính là chìa khóa giúp phụ nữ sống một cuộc đời xứng đáng:

• Tri thức là sức mạnh

• Sức khỏe là hạnh phúc

• Tài chính là tự do

Một người phụ nữ biết trân trọng bản thân và dám đầu tư cho tương lai chắc chắn sẽ luôn tỏa sáng - không chỉ trong mắt người khác mà ngay trong hành trình cuộc đời của chính mình.

VietBF@ sưu tập

Nhờ phản ứng cực nhanh của những người hàng xóm tại Dương Giang, miền nam Trung Quốc, một bé gái 3 tuổi đã thoát nạn trong gang tấc khi rơi từ ban công tầng hai xuống đất.


Ảnh cắt từ clip.

Sự việc được ghi nhận tại Dương Giang, khi một bé gái 3 tuổi được phát hiện đang khóc và chới với trên ban công tầng hai của ngôi nhà. Tiếng kêu thất thanh của em đã khiến một người hàng xóm lớn tuổi chú ý và lập tức hoảng hốt tìm cách ứng cứu.

Ngay sau đó, người phụ nữ này hô hoán kêu gọi sự giúp đỡ từ xung quanh. Nhiều hàng xóm nhanh chóng chạy đến, trong đó có người mang theo một tấm bạt. Sáu người cùng nhau căng bạt phía dưới ban công, sẵn sàng đỡ nếu cô bé bị ngã.

Chỉ vài giây sau khi mọi người vào đúng vị trí, bé gái bất ngờ rơi xuống. Nhờ tấm bạt đã được căng sẵn, em được đỡ an toàn và không chịu chấn thương nghiêm trọng.

Cha của bé, ông Luo, cho biết mẹ em ra ngoài đón chị gái đi học về, để con ở nhà cùng chiếc điện thoại. Vì hoảng sợ khi thấy cửa bị khóa, bé đã trèo lên ban công tìm mẹ rồi trượt ngã.

Ngay sau vụ việc, bé gái được đưa đến bệnh viện kiểm tra và được xác nhận không gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe.

Ông Luo bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến những người hàng xóm tốt bụng đã cứu con gái mình khỏi tai nạn thảm khốc.

VietBF@ sưu tập

Chuối nổi tiếng là giàu kali và chất dinh dưỡng này có thể mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho sức khỏe tim mạch bao gồm kiểm soát huyết áp.
Các kết quả phân tích cho thấy thường xuyên ăn các thực phẩm giàu kali như chuối, khoai tây, mơ khô, bơ, bông cải xanh, đậu lăng… có thể giúp giảm huyết áp.

Kali có thể giúp giảm huyết áp

Một nghiên cứu đăng tải gần đây trên tạp chí Sinh lý học Mỹ củng cố bằng chứng rằng tăng lượng kali, giảm lượng natri có thể giúp kiểm soát huyết áp cao một cách hiệu quả. “Natri làm tăng huyết áp còn kali thì làm giảm huyết áp”, bác sĩ Daniel Jones, Giáo sư danh dự tại Trường Y Đại học Mississippi, chia sẻ với Verywell.

Những thực phẩm giàu kali khác như bơ và bông cải xanh cũng có thể giúp kiểm soát huyết áp.

Phản ứng huyết áp khác nhau giữa nam và nữ

Nghiên cứu trên cũng nhấn mạnh sự khác biệt trong việc điều hòa huyết áp giữa nam và nữ.

“Giới tính sinh học và tuổi tác có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể chúng ta phản ứng với natri và kali, từ đó mở ra hướng tiếp cận cá nhân hóa hơn trong việc phòng ngừa tăng huyết áp”, chuyên gia dinh dưỡng Yasi Ansari tại UCLA Health, nói.

“Ví dụ, phụ nữ tiền mãn kinh thường có phản ứng huyết áp kém nhạy hơn trước việc ăn nhiều muối so với nam giới cùng độ tuổi”, bà Ansari giải thích. Tuy nhiên, sau 60 tuổi, nguy cơ và tỷ lệ tăng huyết áp ở phụ nữ lại vượt qua nam giới.

Một quả chuối không đủ nhu cầu kali hằng ngày

Một quả chuối cỡ vừa chứa 358mg kali, tương đương 9% giá trị khuyến nghị hằng ngày, 22g carbohydrate, 3g chất xơ (12% khuyến nghị).

Bạn cần nhiều hơn một quả chuối để đáp ứng nhu cầu kali hằng ngày. “Chuối là nguồn cung cấp kali tốt nhưng chỉ ăn chuối thôi thì không đủ. Cần ăn thêm các thực phẩm giàu kali khác”, bác sĩ Jones giải thích.

Theo chuyên gia Ansari, chuối cũng cung cấp vi chất như vitamin C, các chất chống oxy hóa và chất xơ hỗ trợ sức khỏe đường ruột.

Ăn một quả chuối mỗi ngày nhìn chung là ổn nhưng bạn cũng không nên ăn quá nhiều. Thừa kali có thể dẫn đến tăng kali máu, một tình trạng khiến mức kali trong máu trở nên quá cao.

Các thực phẩm giàu kali khác

Nếu bạn muốn tìm các thực phẩm giàu kali khác hoặc không muốn ăn chuối, chuyên gia Ansari gợi ý một số loại thực phẩm khác. Một củ khoai tây cỡ vừa còn vỏ chứa 925mg kali; 95g mơ khô: 378mg kali; 75g đậu lăng đã nấu chín: 366mg kali; 150g bí: 296mg kali; 40g nho khô: 307mg kali

Bạn cũng có thể kết hợp chuối với các thực phẩm khác để tăng cảm giác ngon miệng.

VietBF@ sưu tập

Tổng Thống Donald Trump đang nổi giận vì dân biểu Henry Cuellar (DC-Texas) vẫn ra tranh cử với tư cách là thành viên đảng Dân Chủ sau khi ông cho ân xá cho vợ chồng vị dân biểu này trong vụ án hối lộ và đồng lõa, theo hãng tin AP hôm Chủ nhật, 7/12 đưa tin.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Trump đã chỉ trích ông Cuellar "thiếu sự trung thành đến mức như vậy". Có lẽ ông Trump mong thấy việc ông cho ân xá cho vị dân biểu này sẽ giúp cho đảng Cộng Hòa củng cố vị thế đa số ở Hạ Viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm 2026 tới đây.

Dân biểu Henry Cuellar (DC-Texas). (Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images)
Trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình hôm Chủ nhật sau khi bị Tổng Thống Trump chỉ trích, ông Cuellar tuyên bố ông là người lập pháp Dân Chủ bảo thủ sẵn sàng làm việc với chính quyền ông Trump "để xem chúng tôi có thể tìm được điểm chung ở đâu".

Ông Cuellar cho hay ông đã đi nhà thờ cầu nguyện cho Tổng Thống Trump hôm sáng Chủ Nhật "vì nếu tổng thống thành công, đất nước sẽ thành công".

Nêu ra tên một chính khách khác của Texas, cố Tổng Thống Lyndon Johnson, ông Cuellar nhấn mạnh trước hết, ông là người Mỹ, rồi mới đến người Texas rồi người Dân Chủ.

"Tôi nghĩ bất cứ ai đặt đảng phải lên trên đất nước thì đều sẽ báo hại cho đất nước", ông Cuellar đã phát biểu trong chương trình "Sunday Morning Futures" của Fox News.

Trên Truth Social, Tổng Thống Trump lưu ý ông Cuellar từng bị chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden (Dân Chủ) truy tố, vậy mà ông vẫn muốn ra tranh cử với tư cách thành viên đảng Dân Chủ, chứng tỏ ông vẫn hợp tác với "chính bọn cánh tả cực đoan từng muốn đưa vợ chồng ông vô tù", "Mà có lẽ bây giờ vẫn muốn như vậy!"

"Thiếu sự trung thành đến mức như vậy. Cử tri Texas và con gái ông Cuellar sẽ không thích đâu. Vậy thì lần tới sẽ không có nhân từ gì nữa!" ông Trump viết. Hồi tháng Mười Một, hai người con gái của ông Cuellar đã gửi thư xin Tổng Thống Trump ân xá cho cha mẹ.

Tổng Thống Trump giải thích ông ân xá cho vợ chồng ông Cuellar nhằm ngăn chặn vụ truy tố mang mục đích chính trị. Ông Cuellar là người thẳng thắn phê bình chính sách nhập cư của cựu Tổng Thống Biden, nên Tổng Thống Trump cho rằng vị dân biểu này đang cùng quan điểm với ông.

Ông Cuellar khẳng định ông có mối giao du tốt trong nội bộ đảng Dân Chủ. "Tôi nghĩ tôi và Nhóm Dân Chủ rất hòa hợp. Nhưng họ biết tôi có tiếng nói độc lập", ông cho hay.

Ông Cuellar chịu đổi đảng sẽ là món quà bất ngờ cho đảng Cộng Hòa sau khi Texas chia lại địa hạt bầu cử Quốc Hội liên bang theo lệnh Tổng Thống Trump.

Ông Trump đang cố bảo vệ vị thế đa số của đảng Cộng Hòa ở Hạ Viện nhằm tránh lặp lại những chuyện không hay trong nhiệm kỳ đầu của ông, khi đảng Dân Chủ giành lại thế đa số ở Hạ Viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ rồi dùng thắng lợi đó để gây ra khó khăn cho chính quyền, mở ra nhiều cuộc điều tra và cho luận tội ông Trump đến hai lần.

Ông Cuellar và vợ ông bị liên bang truy tố về tội nhận hối lộ hàng ngàn đô la để ủng hộ một công ty năng lượng do Azerbaijan kiểm soát và một ngân hàng ở Mexico. Ông Cuellar bị cáo buộc đồng ý gây ảnh hưởng đến dự luật có lợi cho Azerbaijan và đọc diễn văn thân Azerbaijan tại Hạ Viện.

Ông Cuellar tuyên bố vợ chồng ông vô tội. Theo lịch, phiên tòa xét xử vợ chồng ông sẽ được cho bắt đầu vào tháng 4/2026. Nhưng hôm thứ Tư vừa qua, họ đã được Tổng Thống Trump ký lệnh cho ân xá.

Ông Cuellar vẫn đang bị Ủy Ban Đạo Đức Hạ Viện tiếp tục điều tra về tư cách dân biểu của ông này.

“Đừng nóng ruột, Liên Xô hơn 70 năm mới sụp”

Mỗi lần có tin Nga bị cấm vận mới, đồng rúp lao dốc, hay Ukraina đánh cháy thêm một tàu chở dầu ở Biển Đen, lập tức lại xuất hiện giọng điệu quen thuộc: “Putin đang đến ngày tàn, Nga sắp sụp đổ.”
Nhưng cũng có người nhắc nhẹ: Liên Xô – một đế chế khổng lồ, kho vũ khí hạt nhân số 1 thế giới – phải mất hơn 70 năm, qua một cuộc Chiến tranh Lạnh dài dằng dặc, mới rã ra từng mảnh vì cấm vận, vì chạy đua vũ trang, vì kiệt quệ từ bên trong. Nga hôm nay, dẫu sa lầy ở Ukraina, vẫn chưa đi đến đoạn cuối con đường đó.

Câu hỏi không còn là “Nga có khó khăn hay không” – mà là: khó khăn ấy dẫn đến sụp đổ, hay chỉ làm nước Nga chai lì thêm trong nghèo khổ?

Thời cơ bị bỏ lỡ: Thỏa thuận Trump – cơ hội mà Putin gạt đi

Theo lập luận của nhiều cây bút thân phương Tây, lỗi đầu tiên của Putin là đã không chấp nhận đề nghị “hòa bình” do Donald Trump làm trung gian. Gói thỏa thuận được mô tả như sau: nếu Nga chịu dừng chiến dịch, neo lại ở mức kiểm soát lãnh thổ “tối thiểu” đã đạt được, chấp nhận một số nguyên tắc an ninh, thì sẽ tránh được vòng cấm vận khắc nghiệt hơn trong tương lai.

Nhưng Putin muốn nhiều hơn. Ông tin châu Âu nhu nhược, chia rẽ, NATO lục đục, Mỹ mệt mỏi. Ông tin rằng cứ kéo dài chiến tranh, ép Kiev kiệt quệ, Nga sẽ chiếm thêm lãnh thổ, buộc Ukraina phải chấp nhận “thực tế mới”. Niềm tin ấy được ông gói trong những mỹ từ “chiến thắng tất yếu”, “Nga sẽ không bị khuất phục”, còn phương Tây thì bị gán là “hiếu chiến nhưng hèn nhát”.

Vấn đề là, bốn năm trôi qua, Nga vẫn giậm chân trong bùn lầy Donbas, còn phía sau lưng, nền kinh tế đang rệu rã từng mảng.

Kinh tế Nga: tăng trưởng bằng máu và dầu mỏ

Sau hai năm “tăng trưởng” nhờ bơm tiền vào quốc phòng, bức tranh kinh tế Nga bắt đầu lộ ra những vết nứt rõ rệt:
– Thu từ dầu khí – chiếm tới khoảng một nửa ngân sách nhà nước – được ước tính giảm hơn 1/4 so với cùng kỳ.
– Lạm phát leo lên khoảng 8%, lãi suất vượt 16%, nghĩa là kinh doanh trong nước bị bóp nghẹt.
– Thâm hụt ngân sách ngày càng lớn, hơn nửa phần quỹ đầu tư quốc gia dạng thanh khoản đã bị đem ra đốt từ năm 2022.
– Doanh nghiệp nhà nước ngập trong nợ, đầu tư nước ngoài thì tháo chạy, hàng nhập khẩu chiến lược đội giá hơn gấp đôi, thuế tiêu dùng tăng vọt để nuôi cỗ máy chiến tranh.

Đến cả thứ “giải sầu quốc dân” là vodka cũng tăng giá. Với dân Nga bình thường, tín hiệu rõ ràng nhất của chiến tranh không phải trên bản đồ, mà là trong hóa đơn, trong chợ, trong chai rượu rẻ tiền cuối ngày.

Trong khi đó, Ukraina đã tìm đúng “yết hầu” của Nga: lưới lọc dầu, đường ống, kho cảng và đội tàu chở dầu “ngoài sổ sách”. Hết tàu này đến tàu khác bốc cháy ở Biển Đen, kho xăng dầu trong nội địa Nga bị UAV tấn công, gây thiếu hụt, hoảng loạn cục bộ. Hai gã khổng lồ Rosneft và Lukoil cũng lao đao khi khách hàng châu Á, kể cả Trung Quốc, dè chừng rủi ro bị dính trừng phạt thứ cấp từ Mỹ.

Thua trên chiến lược, mất dần trên địa – chính trị

Cuộc phiêu lưu Ukraina không chỉ là vết thương kinh tế, nó còn bào mòn vị thế địa – chính trị mà Điện Kremlin tự hào:
– Ở Trung Đông, Nga bận tay ở Donbas nên chỉ đứng nhìn Syria dịch chuyển, Iran bị Mỹ và Israel tấn công.
– Venezuela xoay sang cầu cứu nơi khác.
– Quan hệ với Trung Quốc thì đảo chiều: từ “đối tác chiến lược” thành “đàn em lệ thuộc”, bán rẻ tài nguyên để đổi lấy công nghệ và thị trường.
– Ở Ấn Độ, Putin bị đối xử như một đối tác yếu thế, trong bối cảnh New Delhi thu hẹp mua dầu Nga trước áp lực Mỹ.

Câu chuyện “Nga đang thắng thế” vì chiếm thêm vài chục kilômét vuông ở tiền tuyến nghe rất hùng hồn trên TV Nga, nhưng khó che được thực tế: sau một cuộc xâm lược tổng lực, với ưu thế áp đảo về nhân lực, khí tài, Nga vẫn không khuất phục nổi Ukraina – trong khi tổn thất nhân mạng bị đồn đoán lên đến trăm nghìn, thậm chí cả triệu người chết, bị thương, mất sức chiến đấu.

“Tiền máu” và một xã hội bị xé thành hai nửa

Để duy trì chiến tranh, Điện Kremlin dùng tới chiêu bài cổ điển: chi trả “tiền máu” cho những thanh niên đến từ vùng sâu, vùng nghèo. Chỉ cần ký hợp đồng, ra tiền tuyến vài tuần – tuổi thọ trung bình được đồn chỉ 12 ngày – gia đình ở nhà sẽ nhận được khoản tiền bồi hoàn hậu hĩnh.

Nhà báo độc lập Alexey Kovalev gọi đó là sự “di chuyển xã hội bằng tàn sát”: chiến tranh trở thành chiếc thang cho một bộ phận nghèo khổ – đổi mạng sống lấy căn hộ, chiếc xe, hay số tiền mà cả đời làm ruộng không kiếm nổi. Nhưng khi chiến sự kết thúc, hàng trăm nghìn thương binh, góa phụ, trẻ mồ côi sẽ trở về đối mặt một xã hội đã kiệt quệ – đó là mầm mống cho một cuộc khủng hoảng xã hội khổng lồ.

Một nghiên cứu của các chuyên gia LSE cho rằng chiến tranh chỉ giúp khoảng 20% người Nga tăng thu nhập; còn lại, thu nhập thực tế của đa số giảm từ 16% đến 42%. Bề mặt là biểu ngữ “Yêu nước – Chiến thắng”, nhưng dưới đáy là một xã hội bị cắt đôi: một bên hưởng lợi từ kinh tế chiến tranh, một bên lặng lẽ nghèo đi, chịu đựng và im lặng vì bị đàn áp.

Phương Tây muốn gì: đẩy nhanh “chiến tranh lạnh phiên bản 2.0”

Với những người tin rằng “Nga đang thua chắc”, kịch bản khá rõ: cứ siết trừng phạt, dùng tài sản Nga bị phong tỏa làm quỹ cho Ukraina vay và tái thiết, cắt tối đa nguồn thu năng lượng của Moscow, tăng cung vũ khí cho Kiev, mạnh tay đáp trả các vụ phá hoại, tấn công mạng – và quan trọng nhất, giữ vững sự đoàn kết trong EU và NATO.

Họ tin rằng Nga không thể chịu nổi một cuộc chiến vừa nóng ở Ukraina, vừa lạnh với cả phương Tây, vừa bị chính xã hội bên trong “ăn mòn” bởi bất bình và mệt mỏi. Liên Xô đã sụp không phải vì một trận chiến, mà vì không chịu nổi gánh nặng kéo dài nhiều thập kỷ. Với Putin, nhiều người cho rằng ông sẽ đi nhanh hơn, khi vừa là nhà độc tài thời chiến, vừa là “tử tội chính trị” nếu thất trận.

Nhưng có thật Nga đang bên bờ sụp đổ?

Phần kia của bức tranh, đặc biệt dễ thấy trong các bình luận mạng xã hội, lại rất khác:
– Có người chỉ thẳng: “4 năm gần 20.000 lệnh cấm vận mà Nga có sụp gì đâu, tăng trưởng vẫn dương, EU mới là kẻ ngáp ngáp.”
– Có người nhắc: “Nga đầy dầu mỏ, lương thực dư để xuất khẩu, vũ khí tự sản xuất, có gì mà sợ.”
– Lại có ý kiến cho rằng, so sánh với Liên Xô là khập khiễng: thời thế khác, cấu trúc kinh tế khác, dân Nga đã quen nghèo, quen chịu đựng, và quan trọng hơn, vẫn đa số ủng hộ Putin vì được “dopamine chiến thắng” qua những bản tin đánh chiếm từng thị trấn Ukraina.

Một bình luận chua chát: “Putin vẫn được đa số dân Nga ủng hộ. Họ sống khó từ lâu rồi. Thắng vài trận là đủ để họ tin mình vĩ đại.” Người khác mỉa: “Nhiều phân tích nghe như bài do Zelensky thuê viết.”

Có người thực dụng hơn: “Ukraine khó mà thắng nếu không có NATO nhảy vào trực tiếp.” Cũng có người nhìn về phía Mỹ: “Mỹ cũng đang rạn nứt, đừng mơ chỉ Nga sụp.”

Trong làn sóng ý kiến đó, có điểm chung: hoài nghi mọi số liệu “Nga sắp sụp” do phương Tây đưa ra, và tin rằng nếu chỉ dựa vào cấm vận, chưa chắc đã đủ để quật ngã một nước Nga nhiều tài nguyên, dân quen chịu đựng, và một bộ máy tuyên truyền luôn biết cách bơm cảm giác “đang chiến thắng”.

Nga đang thắng hay đang thua: câu trả lời chưa thuộc về hôm nay

Thực tế trên chiến trường lẫn trong kinh tế cho thấy hai điều tưởng như mâu thuẫn nhưng lại cùng đúng:
– Nga đang trả giá rất đắt, cả về sinh mạng, tiền bạc, vị thế quốc tế. Những vết nứt bên trong là có thật.
– Nhưng nói “Nga sắp sụp” thì còn quá sớm – lịch sử Liên Xô cho thấy một đế chế có thể lê bước rất lâu trong kiệt quệ trước khi gục hẳn.

Putin không phải bất tử, chế độ của ông cũng vậy. Nhưng cho đến khi nào dân Nga thôi chấp nhận đổi máu lấy ảo tưởng vĩ cuồng, cho đến khi nào giới tinh hoa trong nước cảm thấy cuộc chiến này đe dọa chính họ nhiều hơn là củng cố quyền lực của họ, thì mọi dự đoán “sụp đổ tức thì” vẫn chỉ là mong ước của phương Tây – hoặc nỗi ác mộng của những người đặt cược vào nước Nga.

Còn với phần đông chúng ta – những kẻ đứng ngoài nhìn thế giới va chạm – điều cần tỉnh táo nhớ là: bất cứ khi nào nghe ai đó khẳng định “Nga chắc chắn sụp” hay “Nga chắc chắn thắng”, hãy tự hỏi: họ đang nói về thực tế, hay chỉ đang kể lại giấc mơ (hoặc cơn ác mộng) của chính mình?

Mùa Phục Sinh và một cuộc ra đi trong âm thầm

Sáng lễ Phục Sinh năm 2011, trong khi chuông nhà thờ tại La Mã ngân vang mừng Chúa Phục Sinh, một người đàn bà Việt Nam lặng lẽ trút hơi thở cuối cùng nơi giường bệnh. Không có nghi lễ quốc tang, không có đoàn xe công vụ, chỉ có vài người thân và các nữ tu quen mặt ở giáo xứ.

Đó là bà Trần Lệ Xuân – người phụ nữ mà cả thế giới từng biết dưới tên gọi “Madame Nhu”, “Đệ nhất phu nhân” không chính thức của Đệ Nhất Cộng Hoà, và cũng là người đàn bà bị bôi vẽ, phán xét và hiểu lầm nhiều nhất trong lịch sử cận đại Việt Nam.

Bà ra đi trong thinh lặng, như những bước chân đơn độc mỗi buổi sáng đi lễ, nhưng phía sau sự lặng lẽ ấy là một đời giông bão, và là một lời trăn trối ngắn ngủi mà nặng như đá tảng.

“Tôi vẫn là con dân Việt Nam Cộng Hoà…”

Trước khi qua đời, bà Ngô Đình Nhu để lại một bút tích ngắn bằng tiếng Pháp. Trong đó, bà tự xưng tên mình, nhắc lại các chức vụ từng đảm nhiệm: dân biểu lập hiến, dân biểu Quốc Hội, Chủ tịch Phong trào Phụ Nữ Liên Đới.

Bà ghi rõ: bà rời Việt Nam “vâng lệnh Tổng Thống Ngô Đình Diệm, với sự đồng ý của chồng tôi, ông cố vấn Ngô Đình Nhu”, để sang các nước Tây phương “tranh đấu cho sự thật và độc lập của đất nước tôi”. Khi bà còn đang ở hải ngoại, nhóm đảo chính – được “các thế lực Tây phương” hậu thuẫn – đã sát hại Tổng Thống Diệm, ông cố vấn Nhu và nhiều người trong gia tộc. Sứ mệnh bà mang trên vai vì thế càng nặng nề, trong khi con gái bà – Ngô Đình Lệ Thủy – cũng chết tức tưởi trong một tai nạn đầy nghi vấn.

Dù vậy, bà vẫn kết lại một câu không thể lẫn lộn: bà “vẫn là con dân Việt Nam Cộng Hoà, vẫn là Sứ Giả của nước Việt đến hơi thở cuối cùng với Sự Vụ Lệnh của Tổng Thống Ngô Đình Diệm”.

Không nhắc thù hận, không kể oán cừu, không nói đến tài sản, danh vọng – chỉ là một khẳng định đơn giản về căn cước và sứ mạng. Đối với một người đàn bà đã sống hơn nửa thế kỷ lưu đày, đó cũng là cách bà nói: đời tôi, dù bị lịch sử phán xét thế nào, vẫn gắn với hai chữ Việt Nam Cộng Hoà.

Nhi nữ đội đá vá trời giữa trận cuồng phong chính trị

Sứ vụ mà Tổng Thống Diệm giao cho bà năm 1963 là điều không một người phụ nữ nào thời đó dám tưởng tượng: đơn độc đi vào thế giới báo chí, nghị trường và hậu trường quyền lực Tây phương để nói tiếng nói của một chính thể đang bị vây bủa bởi xuyên tạc, mưu đồ, và những thoả hiệp trên lưng một dân tộc.

Mùa thu năm 1963, hình ảnh bà Nhu xuất hiện ngay giữa “sào huyệt” của đồng minh – cách Toà Bạch Ốc chỉ vài con phố – mạnh mẽ mạt sát chính sách Hoa Kỳ, gọi đúng tên những âm mưu lật đổ, đã khiến cả thế giới kinh ngạc. Nhiều người sau này chê bà “thiếu khôn ngoan”, “không biết ngoại giao”. Nhưng trong cái nhìn của những người ở phía bên kia, đó là tiếng kêu tuyệt vọng cuối cùng của một người lương thiện, khi đã thấy rõ lưỡi dao đã đặt sẵn sau lưng mình.

Giữa những khối truyền thông quốc tế được điều khiển bởi các nhóm quyền lực ở Washington, giữa những đường dây ngoại giao chỉ coi Sài Gòn như một quân cờ trong ván cờ toàn cầu, bà chỉ có vũ khí là lời nói và ý chí. Đối thủ của bà không chỉ là vài ký giả, mà là cả một cỗ máy tuyên truyền đã định sẵn câu chuyện: Diệm – Nhu phải bị triệt hạ.

Nửa thế kỷ lưu đày và một đời sống khổ hạnh

Sau ngày 1-11-1963, cả một gia đình quyền lực trở thành mục tiêu săn đuổi, miệt thị, bịa đặt. Trong cơn say men “cách mạng”, người ta lập đủ loại ủy ban điều tra “tội ác” và “tài sản nhà Ngô”. Cuối cùng, thứ đọng lại trong “chính sử” là vài con số và cáo buộc vừa hoành tráng, vừa vô kiểm chứng: nào “17 tỷ Mỹ kim”, “hai thương xá ở Paris”, “đồn điền ở Ba Tây”, nào “ba trăm ngàn Phật tử bị tàn sát ở miền Trung”…

Nhưng thực tế đời sống lưu vong của bà Nhu sau đó lại hoàn toàn trái ngược. Sống âm thầm trong một căn hộ nhỏ ở Paris, rồi ở Roma, bà gần như cắt đứt với mọi ồn ào thế sự. Ai từng tới thăm đều kể lại một khung cảnh giản dị đến mức khắc khổ: bà đi lễ hằng ngày, ăn uống kiêng khem đến độ một chàng rể Ý sau này phải “tập nhịn ăn” vài tháng mới chịu nổi nếp sinh hoạt của mẹ vợ.

Có lần, bà nhờ người quen đem cái chụp đèn vải cũ ra tiệm sửa. Nghe báo giá gần trăm euro, bà lắc đầu: “Thôi khỏi, mắc quá.” Một người đàn bà bị vu là “có 17 tỷ đô”, mà ngần ngại không dám sửa cái chụp đèn, đó là thực tế trần trụi hơn mọi “hồ sơ điều tra tài sản”.

Câu chuyện về hai căn hộ tại số 24 Rue du Suffrene ở Paris cũng vậy. Một doanh nhân Ý giàu có nhờ bà đứng tên mua giùm hai đơn vị gia cư – một cho bà ở, một để cho thuê lấy tiền sinh sống. Sau khi bà mất, con cái người doanh nhân ấy làm thủ tục lấy lại cả hai căn. “Cơ ngơi bạc tỷ” rốt cuộc chỉ là vài chục mét vuông trên xứ người, cũng không còn mang tên bà bao lâu sau khi bà nằm xuống.

“Bà Rồng” trong mắt người ngoại quốc và một cuốn sách gây ồn ào

Nhiều năm gần đây, hình ảnh bà Nhu quay trở lại trên thị trường sách quốc tế với cuốn Finding the Dragon Lady của Monique Demery, sau đó được dịch sang tiếng Việt với cái tựa khá “giật gân”: Madam Nhu Trần Lệ Xuân – Quyền lực Bà Rồng.

Nhưng nếu đọc kỹ, người ta dễ thất vọng: phần lớn “tư liệu quý hiếm” trong đó thực chất đã nằm đầy trên các trang mạng Việt ngữ từ lâu. Các đoạn chuyện kể, giai thoại, lập luận… phần nhiều là chắp nối lại từ những gì người Việt đã viết về bà Nhu, được gắn thêm giọng kể phương Tây cho dễ nuốt với độc giả quốc tế.

Quan trọng hơn, tác giả thừa nhận chỉ hẹn gặp được bà Nhu… trên giấy. Hai lần bà hẹn: một lần tại nhà thờ Saint Léon – nơi bà đi lễ mỗi ngày – bà không đến; lần khác hẹn tại nhà, bà cũng không mở cửa. Bà Nhu, với kinh nghiệm cả đời bị báo chí “xử bắn bằng ngòi bút”, đã chọn cách giữ im lặng, tránh mọi phỏng vấn.

Thế nên, khi cuốn sách dựng lên những câu đối thoại trịch thượng kiểu: Tổng Thống Diệm phàn nàn áo dài hở cổ, bà em dâu “xẳng giọng”: “Cái cổ là của tôi, không phải của ông, nên ông im đi!”, người đọc có quyền nghi ngờ. Nghị sĩ Lê Châu Lộc – nguyên tùy viên Tổng Thống – từng xác nhận: bất cứ ai, kể cả bà Nhu, muốn gặp Tổng Thống đều phải theo một lịch trình, gặp trong vài phút, cửa phòng luôn mở, có sĩ quan và nhân viên văn phòng ở sát bên. Những “màn đấu khẩu chợ búa” như vậy, nếu có, hẳn đã lan đầy dinh Gia Long chứ không đợi đến nửa thế kỷ sau mới xuất hiện trong một cuốn sách bán chạy.

Nếu bà có mặt ở Dinh Gia Long…

Một câu hỏi ám ảnh nhiều người thuộc thế hệ Đệ Nhất Cộng Hoà: nếu ngày 1-11-1963, bà Nhu có mặt tại Dinh Gia Long, lịch sử có rẽ sang hướng khác không?

Nhiều sĩ quan từng phục vụ dưới quyền Tổng Thống Diệm – như Đại tá Nguyễn Hữu Duệ – tin rằng bà sẽ không để cuộc đảo chính diễn tiến trơn tru như vậy. Không phải vì bà quyền lực hơn quân đội, mà vì bà có cái dũng khí và quyết liệt mà đa số “đấng mày râu” lúc ấy thiếu hẳn: dám đối đầu, dám ra lệnh, dám chịu trách nhiệm.

Người phụ nữ nhỏ bé ấy đã từng hoàn thành bộ luật Gia đình được xem là tiến bộ nhất Đông Nam Á thời bấy giờ, đặt nền móng cho việc bảo vệ phụ nữ và trẻ em, siết chặt chế độ đa thê, ly dị bừa bãi – điều khiến không ít ông chồng… “rét” bà. Bà cũng là người sinh cho họ Ngô hai người con trai nối dõi – điều mà Tổng Thống Diệm, vốn không lập gia đình, luôn âm thầm trân quý.

Nhưng lịch sử không biết chữ “nếu”. Bà không có mặt ở Sài Gòn hôm đó. Và phần đời còn lại của bà, cũng như phần đời còn lại của Việt Nam Cộng Hoà, trôi dạt giữa những bờ bến lưu vong.

Huyền thoại, oán trách và một con người bằng xương bằng thịt

Cho đến hôm nay, nhắc đến bà Ngô Đình Nhu là chạm vào một vết thương chưa lành trong ký ức tập thể người Việt. Người ca ngợi bà như “vầng trăng sáng không đổi giữa trời cao”. Người khác không tiếc lời kết án, gán lên bà đủ mọi tội danh, từ “tay sai ngoại bang” đến “đàn áp Phật giáo”.

Giữa hai cực đoan ấy, có lẽ chỉ còn lại một điều khó phủ nhận: đây là một người đàn bà thật, bằng xương bằng thịt, đã sống, yêu, sai, đúng, và dấn thân cho một lý tưởng mà bà tin là chính đáng. Bà không phải thánh nữ. Bà cũng không phải quỷ dữ. Bà là sản phẩm của một thời kỳ lịch sử dữ dội, nơi mà mỗi quyết định – nhất là của những người đứng gần quyền lực – đều bị phóng đại, bóp méo, hoặc xuyên tạc theo ý người kể lại.

Trong bút tích cuối cùng, bà không xin được phục hồi danh dự, không đòi “lịch sử xét lại”, chỉ nhắc nhẹ: bà vẫn là “Sứ Giả của nước Việt” đến hơi thở cuối cùng. Nói cách khác, trong tâm thức bà, cuộc chiến không chấm dứt ở năm 1963, mà kéo dài mãi cho đến ngày bà nhắm mắt.

Lời nguyện cho một người đàn bà Việt Nam

Mùa Phục Sinh nào đó, giữa tiếng chuông nhà thờ vang lên trên bầu trời Roma, một người phụ nữ từng một thời là tâm điểm của thế giới đã âm thầm bước qua bờ bên kia. Không đi trong đoàn xe hộ tống, không đi giữa rừng cờ quạt, bà chỉ mang theo một cây thánh giá và một tờ giấy mỏng ghi lại vài dòng trăn trối.

Có thể mỗi người chúng ta sẽ còn tranh luận rất lâu về bà – yêu hay ghét, kính phục hay oán trách. Nhưng trong thinh lặng của cõi chết, những lời cay nghiệt cũng thôi vang, những huyền thoại thêu dệt cũng dần rơi rụng.

Còn lại, là hình ảnh một người đàn bà Việt Nam xinh đẹp, thông minh, cương nghị, đã cháy hết mình cho một thời đại đã qua, và đã ra đi trong niềm tin rằng mình vẫn thuộc về mảnh đất hình chữ S ấy – dẫu thân xác nằm lại nơi xứ người.

Nguyện cầu cho bà được an nghỉ nơi cõi hằng sống. Và nguyện cầu cho chúng ta, những kẻ hậu sinh, đủ điềm tĩnh để nhìn lại quá khứ mà không chỉ bằng hận thù hay tuyên truyền, mà bằng một chút công bằng dành cho những phận người đã bị lịch sử nghiền nát.

CNN dẫn lời giới chức Ireland và Pháp cho biết trong tuần qua có sự xuất hiện của những chiếc máy bay không người lái (UAV) chưa rõ nguồn gốc ở ngoài khơi vùng biển nước họ - nối dài chuỗi vụ xâm nhập bí ẩn đã khiến nhiều quốc gia châu Âu báo động.

Nhiều chiếc UAV lạ được ghi nhận bay ngoài khơi vịnh Dublin tối 1-12 (giờ địa phương), đúng thời điểm chuyên cơ chở Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chuẩn bị hạ cánh khi sang thăm chính thức Ireland.

Dù không để lại hậu quả, lực lượng an ninh Ireland đã kích hoạt quy trình bảo vệ, đồng thời chuyển hồ sơ cho đơn vị điều tra đặc biệt phối hợp cùng quân đội và các đối tác an ninh quốc tế làm rõ.

Chỉ 4 ngày sau cũng xuất hiện nhiều UAV lạ đang áp sát căn cứ hải quân Ile Longue trên bờ Đại Tây Dương của Pháp. Khu vực này vốn là nơi đóng các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân của Paris.

Các công tố viên Pháp cho biết lực lượng lính thủy đánh bộ đã sử dụng thiết bị gây nhiễu để xua đuổi nhưng không bắn hạ được chiếc UAV nào. Chưa có thông tin về nguồn gốc hay danh tính người điều khiển nó.

Hai vụ việc trên mới chỉ là phần nổi của chuỗi nhiều vụ xâm nhập bằng UAV xuất hiện tại nhiều quốc gia châu Âu kể từ tháng 9 đến nay.

Một số UAV không rõ xuất xứ từng buộc ngành hàng không dân dụng phải tạm ngừng hoạt động, số khác bay sát căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng trọng yếu. Điều này khiến các nước trong khu vực liên tục nâng mức cảnh báo an ninh.

Các quan chức châu Âu "có sự nghi ngờ nhất định" bên đứng sau của những hoạt động này song họ chưa thu được bất kỳ thiết bị nào để chứng minh.

Lo ngại càng tăng khi nhiều vụ xâm nhập được ghi nhận gần bờ biển các nước vùng Baltic và khu vực trọng yếu của châu Âu.

Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin tuyên bố đang mở cuộc điều tra quy mô để tiến hành làm rõ về các vụ UAV lạ xâm nhập.

Trong khi đó, Ủy ban châu Âu gọi loạt sự cố là dạng "chiến tranh hỗn hợp", cảnh báo mối đe dọa an ninh ngày càng phức tạp mà châu Âu phải đối mặt.

Hãng RIA Novosti có bài viết về cách ông chủ Nhà Trắng dự định chuyển đổi chính sách đối ngoại của Mỹ.

Học thuyết Monroe

Các tác giả của tài liệu không hề che giấu điều mà các nhà khoa học chính trị đã từng bàn tán trước đây: tư tưởng của chính quyền hiện tại gần như hướng đến chủ nghĩa biệt lập.

Văn bản lưu ý rằng học thuyết mới này chẳng khác gì tầm nhìn của ông Trump về Học thuyết Monroe (một nguyên tắc chính sách đối ngoại của Mỹ do Tổng thống James Monroe công bố năm 1823, kêu gọi Mỹ không can thiệp vào các vấn đề châu Âu).

Lý do cho sự thay đổi triệt để này rất đơn giản: Tổng thống Trump và các đồng minh tin rằng Washington không còn đủ khả năng tự mình quản lý chính trị toàn cầu. Điều này đòi hỏi quá nhiều chi phí, nhưng lại mang lại ít lợi ích hơn rất nhiều.

"Ít nhất là kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, các chiến lược an ninh quốc gia đã thường xuyên được công bố, định nghĩa lợi ích quốc gia của Mỹ một cách rộng rãi đến mức bao hàm hầu hết mọi vấn đề hoặc nỗ lực. Nhưng tập trung vào tất cả mọi thứ cùng một lúc thì không phải là tập trung chút nào", tài liệu lưu ý.

Thay vào đó, Nhà Trắng đề xuất tập trung vào những gì quan trọng nhất. Cụ thể là Tây Bán Cầu, nơi đang được tuyên bố là khu vực trên thực tế thuộc về lợi ích độc quyền của Mỹ. Tuy nhiên, khả năng xuất hiện một bá chủ mới đã bị loại trừ.

Các tác giả chỉ ra rằng: "Mỹ bác bỏ khái niệm thống trị toàn cầu đã thất bại, nhưng phải ngăn chặn sự thống trị toàn cầu, và trong một số trường hợp là sự thống trị khu vực, của các nước khác".

Theo Fyodor Lukyanov, Giám đốc Nghiên cứu tại Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai, người Mỹ đang tìm cách miễn trừ trách nhiệm khỏi những nghĩa vụ bất lợi cho họ.

"Đây là nỗ lực xây dựng chiến lược an ninh quốc gia cho một quốc gia không thể theo chủ nghĩa biệt lập trong thời đại hiện đại", ông lưu ý.

Theo ông, Mỹ đang hướng tới một vị thế ích kỷ tàn nhẫn và không bị ràng buộc. Họ sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình bằng mọi cách cần thiết.

Nga và cuộc tấn công vào Châu Âu

"Đối với Nga, đây là những thay đổi tích cực", Lukyanov tin chắc, "vì hệ thống trước đây, do nhiều hoàn cảnh khác nhau, đã tỏ ra không thể chấp nhận được đối với chúng tôi. Và cuộc khủng hoảng của nó đã dẫn đến xung đột quân sự. Do đó, việc hệ thống này bị loại bỏ là điều tốt".

Phiên bản trước đó, do người tiền nhiệm Biden dẫn dắt, coi Nga là "mối đe dọa đối với trật tự, dân chủ và ổn định toàn cầu".

Văn bản hiện tại hầu như không đề cập đến Moscow. Các tác giả lưu ý rằng Washington mong muốn nhanh chóng chấm dứt xung đột ở Ukraine và khôi phục sự ổn định chiến lược trong quan hệ giữa châu Âu và Nga.

Đối với các đồng minh ở phía bên này Đại Tây Dương, tình hình đang thay đổi hoàn toàn.

Lukyanov nhấn mạnh: "Điều không thể tưởng tượng được gần đây đã được nêu rõ ràng: 'NATO không nên là một tổ chức mở rộng vô tận'".

Họ giải thích điều này bằng cách nói rằng chỉ trong 20 năm nữa, châu Âu có thể thay đổi đến mức không thể nhận ra. Và Washington lo ngại sẽ có thêm người phụ thuộc mới.

"Rất có thể chỉ trong vòng vài thập kỷ tới, một số thành viên NATO sẽ trở thành những quốc gia có đa số dân cư không phải người châu Âu", các tác giả của chiến lược cảnh báo. Họ nói thêm: "Washington mong muốn châu Âu vẫn là châu Âu".

Tài liệu nêu rõ những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy yếu của các đồng minh bao gồm các nỗ lực của EU và các tổ chức siêu quốc gia khác nhằm phá hoại tự do chính trị và chủ quyền quốc gia, đàn áp tự do ngôn luận và can thiệp vào chính sách nhập cư. Kết quả là, người châu Âu đang đánh mất bản sắc dân tộc.

"Đây thực sự là một điểm đáng kinh ngạc: Mỹ nên khuyến khích các nước châu Âu phản đối các chính sách hiện tại của EU", Lukyanov nói.

"Nhưng vẫn chưa rõ cách thực hiện. Các nước châu Âu đang suy yếu. Họ không thể chỉ đơn giản nói, 'Chúng tôi sẽ giải thể EU và chúng tôi sẽ tiếp tục như trước'. Mọi chuyện sẽ không ổn", vị chuyên gia này nói thêm.

Ưu tiên ở Châu Á

Ngoài Tây Bán Cầu, Washington dự định tập trung sự chú ý vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đặc biệt là Trung Quốc và vấn đề đảo Đài Loan, Trung Quốc. Một phần ba thương mại toàn cầu đi qua Biển Đông, và Đài Bắc thống trị sản xuất chất bán dẫn.

Các đối tác khu vực cũng rất quan trọng ở đây. Tài liệu nêu rõ: "Các đồng minh của chúng tôi có nghĩa vụ phải tăng cường và chi nhiều hơn cho phòng thủ tập thể".

Nhưng trọng tâm của Mỹ đang dần rời xa Trung Đông. Trong nhiều thập kỷ, khu vực này đã là ưu tiên chính sách đối ngoại vì ba lý do: là đấu trường cho sự đối đầu giữa các siêu cường, là nguồn năng lượng quan trọng, và là điểm nóng của nhiều cuộc xung đột có thể lan sang các khu vực khác.

"Hai trong số ba trường hợp đã mất đi ý nghĩa", các tác giả viết.

Khi Mỹ trở thành nước xuất khẩu năng lượng và Chiến tranh Lạnh kết thúc, khu vực này không còn được Nhà Trắng quan tâm nhiều nữa.

Các vấn đề của Mỹ

Và mặc dù kinh tế được coi là công cụ chủ chốt của chính sách đối ngoại Mỹ, quân đội vẫn không hề bị lãng quên. Chính quyền Trump dự định khôi phục tổ hợp công nghiệp quân sự.

Điều này đòi hỏi không gì khác ngoài một "cuộc huy động toàn quốc". Điều này bao gồm cả vũ khí giá rẻ (như máy bay không người lái) và các hệ thống đắt đỏ cần thiết để chống lại một đối thủ có sức mạnh tương đương với Mỹ.

Các nguyên tắc chính sách đối nội cũng đang được thảo luận. Nhà Trắng đang từ bỏ chính sách giới tính do những người tiền nhiệm thúc đẩy để chuyển sang mô hình gia đình truyền thống. Chương trình nghị sự về khí hậu đang bị gạt sang một bên.

Thị trường nội địa là trụ cột kinh tế chính. Mỹ cần phục hồi nền công nghiệp của mình, và do đó chính quyền Tổng thống Trump dự định tập trung vào người lao động Mỹ. Hoạt động di cư dự kiến sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt.

Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ đánh dấu một bước ngoặt 180 độ trong chính sách của Mỹ. Tuy nhiên, việc công bố chương trình là một chuyện, việc thực hiện nó lại là chuyện khác.

Điều này đặc biệt đúng khi chỉ còn một năm nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nếu Đảng Cộng hòa thua, vị thế của ông Trump sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Đài TST (Nga) ngày 7/12 đưa tin về diễn biến nóng tại Gulyai-Polye (Zaporizhia), nơi lực lượng Ukraine thực hiện một nỗ lực đột phá được đánh giá là "vô cùng rủi ro", với mục tiêu được cho là giải cứu và đưa các cố vấn nước ngoài của NATO ra khỏi thành phố.

Bối cảnh giao tranh dồn dập khiến Thiếu tướng – Anh hùng Nga Sergey Lipovoy đưa ra cảnh báo về một "kết cục bi thảm" đang đến gần đối với phía Ukraine.
Mũi đột phá bất ngờ nhằm giải cứu sĩ quan NATO

Theo Đài TST, thông tin về việc đối phương đột phá ở Gulyai-Polye đã gây lo ngại trong giới quan sát, nhất là khi Ukraine đang cố thay đổi chiến thuật để xoay chuyển thế trận.

Trong cuộc trao đổi với aif.ru, Thiếu tướng Sergey Lipovoy khẳng định mũi tấn công này có mục tiêu rất cụ thể: mở đường đưa các sĩ quan cố vấn quân sự của NATO rời khỏi khu vực.

Tuy nhiên, theo ông, lực lượng vận hành UAV của Nga đã tung đòn đánh phá vỡ toàn bộ kế hoạch. Nhiều vụ nổ lớn được ghi nhận.

Tướng Lipovoy nhấn mạnh: "Mọi nỗ lực giải vây và đột phá của các đơn vị Ukraine đều kết thúc trong bi thảm."

Ông dự đoán những nỗ lực sau này của Ukraine cũng sẽ thất bại, bởi các tổ lái drone Nga đang hoạt động rất chủ động và đánh trúng mục tiêu trước khi Ukraine triển khai đội hình.

Vị Tướng lưu ý thêm rằng, nhiều binh sĩ Ukraine thực chất đã muốn đầu hàng, nhưng bên trong thành phố vẫn tồn tại các đơn vị lính nước ngoài và lực lượng được giao nhiệm vụ "ngăn đầu hàng", luôn giám sát và "loại bỏ tại chỗ" bất kỳ ai có ý định rời bỏ vị trí chiến đấu. Đây là yếu tố khiến quân Ukraine phải trụ lại dù tình hình ngày càng nghiệt ngã.
Nga tấn công từ hai hướng, hậu cần Ukraine bị đánh sập

Theo TST, giao tranh ở Gulyai-Polye đang diễn ra cực kỳ ác liệt. Quân Nga tấn công từ đông và đông-bắc, từng bước thu hẹp vòng vây. Ngay cả các nguồn Ukraine cũng thừa nhận tuyến hậu cần đã "gần như sụp đổ", khiến việc tiếp tế, luân phiên lực lượng và sơ tán thương binh trở nên gần như bất khả thi.

Mặt trận bị pháo kích liên tục. Lực lượng tăng–thiết giáp thuộc nhóm tác chiến "Vostok" đã tiến hành loạt đòn đánh chính xác vào các điểm tập trung quân và phương tiện của Ukraine tại Gulyai-Polye, Ternovatoye, Dobropolye và Andreevka.

Trong khi đó, thành phố bị mô tả là "nằm trong tầm kiểm soát của các tổ lái UAV Nga", khiến mọi hoạt động di chuyển của Ukraine đều lộ diện. Tổn thất của lực lượng xung kích Ukraine được cho là đang tăng nhanh.

Dự báo "Pokrovsk thứ hai"

Đài TST cho biết Bộ Quốc phòng Nga đã thả hơn 10.000 tờ truyền đơn vào khu vực giao tranh bằng các loại đạn tuyên truyền—vốn không chứa thuốc nổ mà có khoang rỗng để chứa cuộn truyền đơn. Những tờ này thông báo cho binh sĩ Ukraine về khả năng rút lui có tổ chức hoặc đầu hàng theo luật nhân đạo quốc tế.

Truyền đơn được rải xuống các tuyến phố và đường di chuyển nội thành mà Ukraine đang sử dụng, nhằm làm suy giảm ý chí chiến đấu của lực lượng bên trong vòng vây.

Các nhà phân tích quân sự tại Nga nhận định, nỗ lực mở hành lang giải cứu cố vấn NATO đã thất bại, lực lượng xung kích Ukraine chịu thiệt hại lớn. Sức ép của Nga tăng từng ngày.

Một số chuyên gia còn so sánh Gulyai-Polye với Pokrovsk, nơi Ukraine từng thất bại trước thế trận tương tự, và dự báo rằng thành phố này có thể phải đối mặt với một kịch bản kết thúc tương tự.
Châu Âu rúng động trước tình trạng "ngàn cân treo sợi tóc" của ông Zelensky

Trong khi chiến sự ngoài mặt trận ngày càng bất lợi cho Ukraine, thì trên chính trường Kiev cũng bùng lên một cơn địa chấn chính trị khiến phương Tây rúng động: Tờ Rebelion (Tây Ban Nha) cảnh báo phương Tây đang lo lắng tột độ trước tình cảnh "mong manh như sợi chỉ" của Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Theo tờ báo này, loạt bê bối tham nhũng mới nhất có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự sụp đổ của Zelensky. Vụ việc nghiêm trọng trong ngành năng lượng – vốn làm rúng động cả hệ thống – đã buộc Chánh văn phòng Tổng thống Andriy Yermak phải rời chức.

Ông Yermak, nhân vật thường được ví như "két tiền" của ông Zelensky vì nắm các kênh đàm phán và hồ sơ tài chính trọng yếu, ra đi đúng lúc Ukraine đang trông chờ hơn bao giờ hết vào sự hỗ trợ của phe diều hâu trong EU để xoay xở trước sức ép quân sự ở mặt trận phía Đông và chuẩn bị cho các cuộc thảo luận hòa bình.

Theo Rebelion, vấn nạn tham nhũng vốn là "căn bệnh kinh niên" của Ukraine từ nhiều năm nay, với thứ hạng luôn nằm trong nhóm thấp nhất châu Âu theo các chỉ số của Tổ chức Minh bạch Quốc tế.

Chiến sự với Nga từ năm 2022 chỉ khiến tình trạng này thêm trầm trọng, khi hàng tỷ USD viện trợ quân sự và nhân đạo từ Mỹ, EU và các đồng minh đổ vào Kiev, kéo theo loạt cáo buộc biển thủ có tính hệ thống.

Sự ra đi của ông Yermak lập tức tạo ra hiệu ứng dây chuyền ở cả Washington lẫn Brussels. Ngay trong Quốc hội Ukraine, các nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền "Đầy tớ Nhân dân" cũng yêu cầu tiến hành một cuộc "thanh lọc toàn diện" để khôi phục niềm tin công chúng – vốn đang suy giảm vì chiến tranh kéo dài và khảo sát cho thấy mức ủng hộ dành cho ông Zelensky chỉ còn dưới 42% tại các khu vực không trực tiếp hứng chịu giao tranh.

Tại cấp độ quốc tế, thời điểm khủng hoảng lại rơi vào đúng lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump hạn chế dần sự ủng hộ vô điều kiện dành cho Kiev.

EU hoan nghênh chiến dịch chống tham nhũng của Ukraine, coi đó là tín hiệu cải cách tích cực, nhưng đồng thời yêu cầu kết quả cụ thể, nếu không các quỹ liên quan đến tiến trình gia nhập có thể bị "đóng băng".

Xuất hiện trên truyền hình, ông Zelensky tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc "tái tổ chức toàn diện" Văn phòng Tổng thống.

Thế nhưng, theo Rebelion, chuỗi bê bối lần này có thể là bước mở đầu cho giai đoạn sa sút không thể đảo ngược của ông Zelensky. Sau gần 4 năm chiến tranh với những tổn thất nặng nề, tính chính danh của ông đang bị đặt dưới áp lực lớn.

Câu hỏi đặt ra là liệu một cuộc "tái thiết bộ máy" có đủ giúp ông giữ vững quyền lực, hay chỉ khiến tiến trình cô lập và suy yếu diễn ra nhanh hơn?

Rebelion cho rằng vài ngày tới sẽ mang tính quyết định, khi những đơn từ chức mới có thể đẩy ông vào thế khó. Ngày càng nhiều nghị sĩ chỉ trích chính quyền, trong khi sức mạnh của đảng cầm quyền bắt đầu suy giảm.

Trước đó, Ukrainska Pravda dẫn nguồn tin cho biết ông Yermak đã phản ứng dữ dội với ông Zelensky khi bị yêu cầu nộp đơn từ chức.

Các nguồn này nói rằng Chủ tịch Rada Ruslan Stefanchuk, Thủ tướng Denis Shmyhal và cấp phó của ông Yermak là Oleg Tatarov đều đã bày tỏ quan điểm cần sa thải ông trong thời gian gần đây.

Ngày 28/11, ông Zelensky thông báo rằng Yermak đã nộp đơn từ chức và sau đó ông ký sắc lệnh phê duyệt việc miễn nhiệm.

Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ mô tả tầm nhìn của Tổng thống Trump là "chủ nghĩa hiện thực linh hoạt" và lập luận rằng Mỹ nên khôi phục Học thuyết Monroe thế kỷ 19, vốn tuyên bố Tây Bán cầu là vùng ảnh hưởng của Washington.

Chiến lược, được ông Trump ký, cũng cảnh báo châu Âu đang phải đối mặt với "sự xóa sổ nền văn minh", rằng đàm phán chấm dứt xung đột Nga - Ukraine là một lợi ích "cốt lõi" của Mỹ, và Washington muốn tái lập sự ổn định chiến lược với Nga.

Bình luận về chiến lược này, người phát ngôn Điện Kremlin nói, đây là “những điều chỉnh phù hợp với tầm nhìn của chúng tôi theo nhiều cách”.

Sự đồng thuận công khai như vậy giữa Mátxcơva và Washington về tình hình chính trị toàn cầu là rất hiếm. Sau khi Liên Xô sụp đổ, Mátxcơva đã bày tỏ hy vọng về một mối quan hệ đối tác với phương Tây. Nhưng khi Washington chuyển sang ủng hộ việc mở rộng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), như được nêu trong chiến lược năm 1994 của Tổng thống Mỹ Bill Clinton, căng thẳng bắt đầu leo thang.

Khi được hỏi về cam kết trong văn kiện của Mỹ nhằm “loại bỏ quan điểm và ngăn chặn thực tế liên minh quân sự NATO là một liên minh không ngừng mở rộng", người phát ngôn Điện Kremlin cho biết điều đó rất đáng khích lệ.

Tuy nhiên, ông Peskov cũng cảnh báo "nhà nước ngầm" của Mỹ lại nhìn nhận thế giới khác với ông Trump. “Nhà nước ngầm” là từ để chỉ một mạng lưới quan chức Mỹ được cho là đã ăn sâu bén rễ, đang tìm cách làm suy yếu những người thách thức hiện trạng, ví dụ như ông Trump.

Kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014 và khai màn chiến dịch quân sự ở Ukraine vào năm 2022, các chiến lược của Mỹ đã chỉ định Mátxcơva là một mối đe dọa đang cố gắng phá vỡ trật tự hậu Chiến tranh Lạnh bằng vũ lực.

Việc chiến lược an ninh mới của Mỹ kêu gọi hợp tác với Mátxcơva về các vấn đề ổn định chiến lược thay vì mô tả Nga là mối đe dọa trực tiếp, theo ông Peskov, là một bước đi tích cực.

Chiến lược của ông Trump mô tả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là một trong những "chiến trường kinh tế và địa chính trị quan trọng", đồng thời cho biết sẽ tăng cường sức mạnh quân sự của Mỹ và các đồng minh để ngăn chặn xung đột với Trung Quốc.

Nga đã chuyển hướng sang châu Á - và đặc biệt là Trung Quốc - sau khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt lên Mátxcơva vì xung đột Ukraine và châu Âu tìm cách cắt giảm nhập khẩu dầu khí Nga.

Tổng thống Mỹ Trump hồi tháng 3 nói với Fox News: "Là một người nghiên cứu lịch sử, tôi đã theo dõi tất cả, điều đầu tiên bạn học được là bạn không muốn Nga và Trung Quốc xích lại gần nhau”.

Trang Axios dẫn những nguồn thạo tin cho biết hôm 6-12, tổng thống Ukraine đã điện đàm với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể kiêm cố vấn không chính thức của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo Axios, cuộc thảo luận về vấn đề lãnh thổ diễn ra rất "khó khăn", do Kiev đã bác bỏ yêu cầu then chốt của Nga là rút quân khỏi các khu vực thuộc vùng Donbass mà Ukraine vẫn đang kiểm soát. Axios dẫn nguồn tin cho biết phía Mỹ đang cố gắng phát triển các ý tưởng mới để tháo gỡ vấn đề này.

Các bên đã đạt được "tiến bộ đáng kể và tiến gần đến thỏa thuận" về các cam kết đảm bảo an ninh của Mỹ dành cho Ukraine.

Trên mạng xã hội X, ông Zelensky mô tả cuộc điện đàm là "dài và thực chất", đồng thời nói thêm rằng Ukraine quyết tâm tiếp tục làm việc thiện chí cùng phía Mỹ để thực sự đạt được hòa bình.

Trước đó, ông Donald Trump từng ám chỉ Ukraine có thể phải nhượng bộ lãnh thổ cho Nga, với lập luận Moscow cuối cùng sẽ kiểm soát toàn bộ Donbass. Trong chuyến thăm Ấn Độ hôm 4-12, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng tuyên bố Nga sẽ đẩy lùi quân đội Ukraine ra khỏi Donbass nếu họ không chịu rút lui.

Trong khi đó, theo hãng tin Bloomberg, các nhà lãnh đạo Tây Âu đang lo ngại Mỹ có thể sẽ rút khỏi tiến trình hòa bình Ukraine.

Bloomberg dẫn các nguồn tin cho biết giới chức châu Âu sợ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể đạt được thỏa thuận với Moscow, bỏ mặc các bên ủng hộ Ukraine tự xoay xở với cuộc xung đột mà không còn sự hỗ trợ về quân sự hay an ninh từ Mỹ.

Một quan chức Tây Âu tiết lộ kịch bản tồi tệ nhất là việc Mỹ rút khỏi tiến trình hòa bình hoàn toàn, dỡ bỏ áp lực lên Nga, cấm Ukraine sử dụng vũ khí Mỹ và chấm dứt chia sẻ thông tin tình báo.

Một lựa chọn ít thiệt hại hơn là Mỹ rút khỏi các cuộc đàm phán nhưng vẫn bán vũ khí cho NATO để chuyển tiếp cho Ukraine, trong khi hoạt động hợp tác tình báo được duy trì.

Sự bất an càng gia tăng khi ông Donald Trump công bố Chiến lược An ninh Quốc gia mới dài 33 trang, trong đó có nhiều nội dung thể hiện quan điểm bất lợi cho châu Âu.

Ít nhất 14 người bị bắt giữ vì âm mưu đảo chính ở Cộng hòa Benin, ngày 7/12/2025.

Chính quyền địa phương thông báo điều này, lưu ý rằng, chiến dịch này nhằm mục đích loại bỏ hoàn toàn các ổ kháng cự sau khi cuộc đảo chính bị dập tắt.

Sáng sớm 7/12, một nhóm binh sĩ dưới quyền chỉ huy của Trung tá Pascal Tigri đã chiếm giữ tòa nhà truyền hình quốc gia và tuyên bố phế truất Tổng thống Pacisco Talon, giải tán chính phủ và đình chỉ hiến pháp.

Theo tuyên bố của họ, Trung tá Pascal Tigri sẽ lãnh đạo hội đồng quân sự chuyển tiếp - Ủy ban Khôi phục Quân đội (CMR).

Bộ trưởng Nội vụ Alassane Seydou xác nhận rằng, quân đội trung thành và Vệ binh Quốc gia đã kiểm soát được tình hình.

"Vào rạng sáng 7/12, một nhóm nhỏ binh sĩ bắt đầu cuộc binh biến nhằm gây bất ổn cho nhà nước và các thể chế của nó. Cuộc đảo chính đã bị ngăn chặn và Tổng thống Talon vẫn an toàn. Ít nhất 14 người đã bị bắt giữ vì âm mưu đảo chính", ông Seydou nói trong một thông điệp video.

Các nhân chứng tại Cotonou báo cáo có tiếng súng nổ gần dinh tổng thống và trung tâm truyền hình, cũng như binh lính tuần tra trên đường phố.

Đại sứ quán Pháp ghi nhận tiếng súng nổ gần Trại Gezo, không xa dinh tổng thống, và khuyến cáo người dân ở nhà.

Đến trưa cùng ngày, tình hình đã ổn định: cảnh sát đã triển khai dây an ninh tại các giao lộ quan trọng, và tiếng súng đã ngừng lại.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Benin đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 4/2026. Ông Talon, nắm quyền từ năm 2016 sau hai nhiệm kỳ, dự kiến sẽ rời nhiệm sở sau cuộc bầu cử.

Theo The Star

Đám tang “Con Muỗi” và ngày giang hồ Á Châu mặc đồ đen

Khoảng hai mươi năm trước, năm 2005, Đài Bắc tiễn một tay anh chị ngoại hạng về bên kia thế giới. Ông ta sống tới 94 tuổi mới chịu khăn gói đi gặp… Năm Cam. Trong giới giang hồ, người ta gọi ông là Hsu Hai-ching, biệt danh “Con Muỗi” – nhỏ người, gầy gò, nhưng nhanh nhẹn, lì lợm và thâm sâu như muỗi đốt không ngứa, lúc phát hiện thì đã muộn.

Sinh năm 1913, xuất thân làm thuê, buôn bán lặt vặt ở chợ, rồi trôi dạt vào băng đảng, leo dần từ đàn em lên bậc đại ca. Thân hình thì như dân thiếu dinh dưỡng, nhưng cái đầu thì không thiếu “tôn tử binh pháp”. Tới khi nhắm mắt, Con Muỗi đã trở thành “đại đại ca” của cả một thế giới ngầm.

Ngày đưa tang, báo Taiwan News tường thuật gần 10.000 “gangsters” khắp Đài Loan đổ về. Không chỉ anh chị bản xứ, mà còn có đại diện Yamaguchi-gumi, Sumiyoshi-kai bên Nhật, ông trùm 14K Hồng Kông, đại gia sòng bạc Macau… kéo đến với phái đoàn đông như đi dự hội nghị thượng đỉnh giang hồ.

Lạ một chỗ: trong đám đông mặc đồ đen ấy, có những băng vốn không đội trời chung. Bốn băng lớn Bamboo Union, Four Seas, Tiendaomeng và Pine Union phải ký hẳn một “hiệp định đình chiến” trong ngày tang lễ. Mệnh lệnh rất rõ: đến thì đến, cúi đầu chào Bố xong là đi, đứa nào cãi lệnh gây chuyện sẽ xuống suối vàng trình diện sớm. Bởi vậy mà cả chục ngàn anh chị lặng lẽ xếp hàng, nghiêng mình trước linh cữu, rồi tan biến vào thành phố như chưa từng xuất hiện.

Cảnh sát Đài Loan hôm đó vừa giữ trật tự, vừa tranh thủ chụp hình lia lịa. Cả đời hiếm có dịp nào đứng một chỗ mà gom đủ hình tư liệu của hàng ngàn tay anh chị cộm cán như vậy.

Nghĩ mà thương Năm Cam. Nếu ông còn sống, chắc cũng phải nâng cấp đồ đen du kích, bay qua Đài Bắc mà đứng nép một góc, cúi đầu chào đàn anh một cái cho phải phép.

Bố già Đài Bắc và “anh chị vườn” Sài Gòn

Con Muỗi không chỉ là tay anh chị đánh lộn ngoài đường. Thời sung sức, gia tộc ông kiểm soát hệ thống xuất nhập rau quả, nắm gần một nửa dịch vụ quán bia, khách sạn, vũ trường ở Đài Loan. Làm giang hồ nhưng biết chơi đường dài: làm ăn hợp pháp, có giấy phép, có đóng thuế, sòng bạc thì nắm phần kiểm soát chứ không nhất thiết phải lén lút mở casino chui để bị tóm.

Tôi nghĩ thế nào trên đường xuống âm phủ, Con Muỗi cũng gặp Năm Cam. Chắc Bố già Đài Loan vỗ vai Bố già Việt Nam mà nói:

“Thấy chưa, không đi trước thì cũng đi sau, có điều mày hấp tấp quá nên đi sớm. Con Dung Hà, giết nó làm chi cho lộ chuyện, để rồi dính bẫy tụi cộng sản, ra pháp trường sớm. Tao mà là mày, tặng nó cái vé đi Đài Bắc chơi, cho nó ăn chơi no nê rồi âm thầm giải quyết ở Đài Nam, bố bọn công an Hà Nội mò ra.”

Con Muỗi làm trùm cả Đài Bắc mà cảnh sát bó tay vì… chẳng có gì để bắt. Hồ sơ thuế đầy đủ, kinh doanh hợp pháp, bên dưới là mạng lưới anh chị tinh vi. Đám giang hồ Việt Nam thì khác: anh chị vườn, thích ăn xổi ở thì, đánh lộn, giành gái, khoe hình xăm, lên Facebook chửi nhau, hiếp đáp dân lương thiện cho có cảm giác “oai”.

Chiến thuật thì ồn ào, chiến lược thì số không tròn trĩnh. Đánh du kích, gài bẫy lẻ tẻ thì giỏi, nhưng đụng tới chuyện tổ chức bài bản, đường dài, pháp lý – tài chính – quan hệ quốc tế thì chịu. Làm ăn tới bạc triệu mà vẫn để mấy em chân dài bùng tiền, chết lãng xẹt, không đủ tuổi ngồi chung mâm với Con Muỗi.

Một vòng Đài Bắc: từ gà ác, phao câu đến trái bắp 1,5 đô

Ngày cuối cùng trước khi bay về California, tôi lang thang một vòng Đài Bắc, muốn ăn cái gì đó cho đậm mùi đường phố. Tháng Năm ở đây không nóng cháy da, nhưng gió vẫn thổi ào ào quanh các ngõ nhỏ.

Đi ngang một sạp gà, tôi giật mình thấy treo lủng lẳng cả chục con “gà ác” to gần bằng gà ta. Ở Mỹ tôi vẫn thấy loại gà đen bằng bàn tay, gọi là gà ác mà không hiểu sao nó “ác”. Còn gà ác Đài Bắc thì đen bóng, da sẫm màu, nhưng thịt bên trong cũng vẫn là gà, chẳng mọc sừng hay mọc nanh gì cả.

Người ta ở đây ăn sạch sành sanh: đầu, cánh, cổ, chân, không bỏ thứ gì. Thậm chí mấy cái phao câu – nơi hội tụ tinh hoa thiện ác – cũng được xiên que, xếp ngay ngắn, mỡ vàng ươm chảy ra khi nướng, nhìn thôi đã thấy cắn một miếng là ngon tới óc.

Ở nhà, mỗi lần làm gà, vợ tôi đều cắt phao câu vất đi. Tôi nhớ câu “nhất phao câu, nhì đầu cánh” của dân nhậu mà tiếc đứt ruột – nhưng nhìn quanh chẳng ai ăn, nên đành nghĩ chắc mấy ông nhậu bốc phét cho vui. Sang Đài Bắc mới hiểu, phao câu không hề “phản động”, chỉ là văn hoá ăn uống mỗi nơi mỗi khác.

Tôi kiềm lòng với gà ác, cuối cùng chỉ mua hai trái bắp luộc đem về cho vợ. Mỗi trái gần 1,5 đô, đắt hơn bắp bên Hán Thành. Bắp luộc chín, trét thêm lớp mỡ rồi đặt lên than nướng sơ thành bắp nướng, thơm nức cả góc phố. Vợ tôi không dặn mua gì, chỉ bảo “nhớ mua bắp”, để so với bắp Việt Nam xem cái nào ngon hơn mà mắc dữ vậy.

Cá khô Hàn Quốc và hộp quà vài trăm đô

Đi làm xa, từ Đài Loan qua Hàn, Nhật, Malaysia…, tôi có một thói quen: vào siêu thị quan sát giá cả, đồ ăn, cách người ta mua sắm. Nhìn mấy bà vợ Hàn Quốc đẩy xe chợ mà thương: hai con cua nhỏ hơn bàn tay giá hơn 12 đô, bắp 1 đô trái, cá khô ngon thì phải… nhắm mắt quay lưng.

Có lần tôi thấy một hộp cá khô loại “thượng hạng”: chừng hai chục con, cỡ bằng bàn tay, đóng gói sạch sẽ, bọc hộp lịch sự, đề giá… 250 đô. Hỏi ra mới biết: cá giống như cá lù đù, ăn cũng được chứ không tới mức “đổi đời”. Cái làm nên giá là cách phơi: họ treo cá ngoài trời tuyết, phơi đi phơi lại cho tới khi cá teo lại, da thịt săn chắc, hết mùa tuyết mới đóng hộp bán.

Người Hàn bình dân hiếm ai dám bỏ cả đống tiền ra ăn cá này cho đã miệng. Họ mua để làm quà tặng – giống như mình biếu rượu ngoại vậy. Càng đắt thì càng chứng tỏ người tặng nặng tình nặng nghĩa.

Người Việt mình mà đem cá khô đi biếu chắc bị chửi chết. Thử tưởng tượng cô dâu Hàn tặng mẹ chồng Việt một hộp cá khô trăm đô, bà mẹ không biết lại nghĩ “nhỏ này khinh mình như ăn đồ phế thải”, rồi tự ái, giận hờn, trách móc. Chỉ vì không ai giải thích: ở xứ người ta, cá khô là quà sang.

Cùng là Á Châu với nhau mà còn lắm chuyện cười ra nước mắt như thế. Huống hồ là dân mắt xanh mũi lõ, nhìn băng đảng Á Châu cầm dao mà đọc Tôn Tử, rồi gặm phao câu gà ác, nhâm nhi cá khô phơi tuyết… chắc họ cũng chẳng hiểu nổi mình là ác hay thiện, là giang hồ hay… ẩm thực gia.

Giữa Con Muỗi, Năm Cam và cái phao câu gà ác

Nhìn đám tang Con Muỗi với gần 10.000 anh chị mặc đồ đen cúi đầu, rồi nghĩ tới cái chết vội vàng của Năm Cam, mới thấy giang hồ Á Châu cũng có “đẳng cấp” khác nhau. Có nơi mafia biết chơi dài, đan xen giữa hợp pháp và bất hợp pháp, đọc binh pháp mà cất dao vào túi. Có nơi, anh chị chỉ lo thể hiện bản lĩnh… trước quán nhậu và Facebook, rồi kết thúc đời mình bằng một bản án tử trên báo.

Rời khỏi câu chuyện mafia, đi vào chợ gà ác, bắp luộc, cá khô phơi tuyết, ta lại gặp một thế giới khác: thế giới của những khác biệt văn hoá rất nhỏ mà nếu không hiểu, dễ giận nhau, trách nhau, coi thường nhau.

Có lẽ điều duy nhất giống nhau là ở đâu cũng vậy: người ta đều muốn sống lâu như Con Muỗi, ăn ngon như phao câu gà ác, và được tặng quà thật lòng – dù đó là hộp cá khô vài trăm đô hay chỉ là hai trái bắp luộc mang từ Đài Bắc về cho vợ.

Phần còn lại, ân oán giang hồ hay tranh cãi trên mạng, xin để gió Đài Bắc thổi qua, cho nhẹ đầu một chút.

Nguồn CTD (chỉnh sửa Gibbs VIETBF)

Phối hợp với nhóm hacker BO Team, HUR đã tấn công tập đoàn logistics Eltrans+ vào rạng sáng 6-12, phá hủy hệ thống thông tin và làm tê liệt các hoạt động cốt lõi của công ty.

Cuộc tấn công đã vô hiệu hóa hơn 700 máy tính và máy chủ, xóa hơn 1.000 tài khoản người dùng và phá hủy hoặc mã hóa khoảng 165 terabyte dữ liệu quan trọng, các nguồn tin trong lực lượng đặc nhiệm Ukraine chia sẻ với Kyiv Post.

Đòn đánh cũng khiến hệ thống kiểm soát ra vào và camera giám sát của công ty sập hoàn toàn, xóa sạch dữ liệu lưu trữ và sao lưu, đồng thời vô hiệu hóa thiết bị mạng.

Các tờ khai hàng hóa bị xóa bỏ và toàn bộ website của công ty bị thay đổi giao diện, hiển thị thông điệp chúc mừng Ngày Lực lượng Vũ trang Ukraine.

Nguồn tin HUR cho biết thời điểm tấn công được lựa chọn có chủ đích, nhằm "nhắc nhở rằng các chiến binh Ukraine chiến đấu trên mọi mặt trận, bao gồm cả không gian mạng".

Eltrans+, một trong 10 nhà môi giới hải quan và đơn vị giao nhận hàng đầu của Nga, phục vụ hơn 5.000 doanh nghiệp trên toàn quốc.

Công ty này quản lý vận chuyển hàng hóa quốc tế và nội địa bằng đường bộ, đường biển, đường hàng không và các tuyến đa phương thức, đồng thời cung cấp dịch vụ kho bãi và gom hàng.

Vụ tấn công diễn ra trong khuôn khổ chiến dịch mạng quy mô lớn hơn của HUR.

Trong một thông báo riêng biệt trên Telegram, đơn vị này tuyên bố đã phá hủy một hệ thống tên lửa phòng không Buk của Nga tại tỉnh Zaporizhzhia.

"Tối 6-12-2025, nhân Ngày Lực lượng Vũ trang Ukraine, các chiến binh của đơn vị đặc nhiệm Prymary thuộc HUR đã theo dõi và tấn công thành công một hệ thống tên lửa phòng không Buk-M3 của Nga" - thông báo cho biết.

Trong hai tuần qua, đơn vị đặc nhiệm Prymary của HUR đã thực hiện 8 cuộc tấn công chính xác vào các mục tiêu chủ chốt của Nga tại bán đảo Crimea, đánh trúng một máy bay ném bom, các hệ thống radar và tuyến hậu cần của Nga, theo RBC-Ukraine.

Ngày 4-12, máy bay không người lái đã phá hủy một tiêm kích đa năng MiG-29 của Nga tại căn cứ không quân Kacha.

Lực lượng tình báo Ukraine cũng tấn công thành công một mục tiêu giá trị cao khác tại Crimea tạm chiếm: một hệ thống radar thuộc tổ hợp phòng không S-400 của Nga.

Ông Hegseth - cựu thiếu tá Lực lượng Vệ binh Quốc gia và từng là người dẫn chương trình Fox News , không còn xa lạ với những rắc rối kể từ khi được Thượng viện Mỹ phê chuẩn trở thành người đứng đầu Lầu Năm Góc vào đầu năm nay.

Các cuộc tấn công tàu mà Mỹ cáo buộc chở ma tuý, đặc biệt là vụ tấn công nhắc lại để tiêu diệt những người sống sót sau đòn tấn công ban đầu, khiến vị bộ trưởng hứng nhiều chỉ trích. Vụ sử dụng ứng dụng nhắn tin thương mại để bàn bạc về kế hoạch chuẩn bị tấn công Yemen vẫn tiếp tục gây rắc rối cho ông.

Vụ chia sẻ kế hoạch chiến tranh qua Signal đã dẫn tới cuộc điều tra của văn phòng tổng thanh tra độc lập thuộc Lầu Năm Góc. Báo cáo được công bố ngày 4/12 vừa qua kết luận rằng hành động của ông Hegseth có thể “gây nguy hiểm cho các phi công Mỹ”.

Một vụ bê bối khác bắt nguồn từ cuộc tấn công ngày 2/9 vào chiếc tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy trên Thái Bình Dương. Hai người trên tàu sống sót sau đòn tấn công ban đầu, nhưng đòn tấn công thứ hai khiến cả hai thiệt mạng.

Ông Hegseth và Nhà Trắng nhiều lần nói rằng đòn tấn công nhắc lại là do chỉ huy tác chiến - Đô đốc Frank Bradley, đưa ra, chứ không phải do Bộ trưởng Chiến tranh.

Tuần này, các nghị sĩ Mỹ tham dự cuộc họp kín tại Đồi Capitol, trong đó họ được xem đoạn phim dài về vụ tấn công, trong bối cảnh có nhiều quan điểm trái ngược về việc liệu thực hiện đòn tấn công nhắc lại có chính đáng hay không.

Một số nghị sĩ đảng Dân chủ yêu cầu ông Hegseth từ chức hoặc bị sa thải vì hai vụ bê bối này.

"Ông ấy đang ở trong một tình thế khó khăn nữa. Thực tế là hai rắc rối lớn của ông ấy giờ đã hợp nhất", Đại tá Thủy quân Lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và quốc tế, đánh giá.

“Nhưng ông ấy có vẻ vẫn giữ được sự tin tưởng của Tổng thống Donald Trump, dù đã đánh mất đi sự ủng hộ của một số thành viên đảng Cộng hòa. Vì vậy, tôi không nghĩ ông ấy đang ở trong hoàn cảnh nguy hiểm”, ông Cancian nói thêm.

Ông Jim Townsend, cựu Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách châu Âu và NATO dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama, cho rằng ông Hegseth đang “bên bờ vực thẳm”, và Tổng thống Trump có “một Bộ trưởng Chiến tranh đang khiến ông ấy rất đau đầu”.

Ông Townsend đồng ý rằng, ông Hegseth khó có thể bị sa thải ngay lập tức, nhưng cho rằng nếu có thêm vụ gì đó xảy ra khiến đảng Cộng hòa nổi giận hoặc làm mất uy tín của phong trào MAGA, ông có thể sẽ bị chuyển khỏi vị trí hiện tại.

Đại tá đã nghỉ hưu Cancian cũng cho rằng ông Hegseth có thể mất chức nếu dính thêm một bê bối khác.

“Nếu xuất hiện thêm vụ việc tương tự, Nhà Trắng có thể sẽ mất kiên nhẫn”, ông nói Cancian, đồng thời cho rằng những chuyện đã xảy ra “rất đáng xấu hổ”.

Theo báo cáo từ Không quân Ukraine, tính từ 18h ngày 6/12 đến sáng 7/12, các đơn vị giám sát đã phát hiện và theo dõi 246 mục tiêu trên không. Trong đó có 241 máy bay không người lái (UAV tấn công và mồi nhử) được phóng từ Kursk, Oryol, Millerovo, Primorsko-Akhtarsk, Crimea và 5 tên lửa đạn đạo (3 tên lửa Kh-47M2 Kinzhal và 2 tên lửa Iskander-M) được phóng từ Tambov, Kursk của Nga.

Tính đến 9h ngày 7/12, hệ thống phòng không Ukraine đã vô hiệu hóa 179 mục tiêu, trong đó bao gồm 175 UAV và 4 tên lửa.

Không quân Ukraine cho biết tên lửa và 65 máy bay không người lái nhắm trúng vào 14 khu vực, trong khi các mảnh vỡ từ các thiết bị bị bắn hạ rơi xuống nhiều địa điểm trên lãnh thổ Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga báo cáo, cùng thời điểm trên, nước này đã đánh chặn và phá hủy 2 quả bom dẫn đường trên không, 4 tên lửa dẫn đường tầm xa Neptune và 172 máy bay không người lái do Ukraine phóng.

Trong một tuyên bố mới nhất, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết, trong những ngày gần đây, Nga đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công kết hợp quy mô lớn vào nhiều thành phố của Ukraine.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, chỉ riêng trong tuần này, quân đội Nga đã phóng hơn 1.600 máy bay tấn công không người lái, khoảng 1.200 quả bom dẫn đường và gần 70 tên lửa các loại trên khắp Ukraine.

Ông lưu ý, mục tiêu chính của Nga vẫn là các cơ sở hạ tầng, đồng thời nhấn mạnh trong ngày 7/12, Nga triển khai hơn 240 máy bay không người lái và năm tên lửa đạn đạo, gây thiệt hại ở bảy khu vực.

Tổng thống Ukraine khẳng định Kiev sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác quốc tế để tăng cường khả năng phòng không. Ông kêu gọi phương Tây cung cấp hệ thống phòng không và tên lửa để ngăn chặn các cuộc tấn công đồng thời thúc đẩy chấm dứt xung đột thông qua các lệnh trừng phạt.

Trước đó, tờ Financial Times dẫn lời các quan chức phương Tây và Ukraine cho biết, Nga đã nâng cấp tên lửa Iskander-M và Kinzhal để có thể tránh được hệ thống phòng không của Ukraine. Cụ thể, các tên lửa này đi theo quỹ đạo thông thường trước khi đổi hướng và bổ nhào xuống, hoặc thực hiện các động tác "làm nhiễu và tránh né" tên lửa đánh chặn Patriot.

Iskander-M là một trong những tên lửa đạn đạo hiện đại nhất của Nga, có khả năng mang nhiều loại đầu đạn khác nhau, bao gồm cả đầu đạn hạt nhân. Hệ thống tên lửa này có khả năng cơ động cao và có thể xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa, khiến nó trở thành vũ khí tấn công rất hiệu quả.

Tên lửa Iskander có chiều dài 7,2 m, đường kính 0,95 m, trọng lượng bay 3,8 tấn; đầu đạn 380 kg, có thể bay trên độ cao 50 km. Hệ thống tên lửa được thiết kế để tấn công các mục tiêu trong phạm vi lên đến 500 km.

Trong khi đó, Kinzhal là tên lửa siêu thanh được thiết kế để phóng từ trên không và có thể đạt tốc độ Mach 10 (gấp 10 lần tốc độ âm thanh). Điều này khiến tên lửa cực kỳ khó bị đánh chặn bởi bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa hiện có nào trên thế giới ở thời điểm hiện tại.

Kinzhal có chiều dài 6 m, đường kính thân 0,8 m, trọng lượng khoảng 2.5-3 tấn với khối lượng đầu đạn mang theo là 500 kg. Tên lửa có thể được trang bị cả đầu đạn thông thường và hạt nhân.

Bảo Yến được biết tới là một danh ca nổi tiếng trong và ngoài nước, được đông đảo khán giả yêu mến, cả ở hải ngoại.

Tại chương trình Bước chân dĩ vãng vừa qua, danh ca Bảo Yến đã tiết lộ chuyện từng muốn đi Mỹ định cư nhưng chồng là cố nhạc sĩ Quốc Dũng không đồng ý.

Cô nói: "Thời gian đó, băng nhạc của tôi ở hải ngoại bán rất chạy, nhà nào cũng có, nhất là băng Mưa hồng. Lúc ấy, tôi có hỏi anh Quốc Dũng rằng: "Anh ơi, bây giờ anh và em được mời sang Mỹ biểu diễn, anh có muốn định cư luôn không?".

Anh Quốc Dũng từ chối và bảo tôi: "Nếu bảo anh qua Mỹ sớm hơn, lúc còn trẻ trung, khi anh mới 35 tuổi, em ngoài 20 tuổi thì anh đồng ý. Anh sẽ qua để phối nhạc cho các chương trình, ca sĩ bên đó và tạo dựng sự nghiệp cho cả anh và em.

Nhưng bây giờ mới qua Mỹ thì muộn rồi, anh và em đều lớn tuổi rồi. Giờ bắt anh qua đó để làm lại sự nghiệp, đầu tư, làm nhạc kiếm tiền mua nhà thì thôi, anh mệt rồi".

Thời điểm đó, anh Quốc Dũng đã 50 tuổi rồi".

Con trai Bảo Yến là Khải Ca chia sẻ thêm: "Thực ra lúc đó ba tôi nói ba vẫn còn sức nhưng không đi được vì vẫn còn gia đình, ông bà nội và ba phải lo cho mọi người. Ba thương gia đình, ông bà nội lắm. Ba cũng hỏi tôi là con có muốn đi không còn ba thì không vì ba vương vấn gia đình".

Bảo Yến tiếp lời con trai: "Đúng vậy, anh Quốc Dũng là người con rất có hiếu, thương cha mẹ. Khi ấy cha mẹ anh vẫn còn, lại đã già cả nên anh ấy phải chăm nom.

Bên nhà tôi cũng vậy, vẫn còn cha mẹ và tôi rất thương cha mẹ. Tôi cũng hỏi cha mẹ mình xem ông bà có muốn đi cùng không thì cha tôi từ chối và nói: "Giờ cha già rồi, qua bên đó lạnh lẽo, chẳng quen biết ai. Ba còn đang quen mấy hòa thượng bên chùa để tu tập, không bỏ chùa mà đi được. Con đã tạo dựng sự nghiệp ở Việt Nam rồi thì con cứ ở lại đây thôi, đừng đi đâu cả".

Tôi nghe lời cha mình (nhạc sĩ Thủy Triều) nên ở lại không đi Mỹ nữa. Tôi chỉ sang Mỹ để biểu diễn và đi 5 show trong một năm hai tháng. Lúc đó chỉ có mình tôi đi còn anh Quốc Dũng ở nhà".

Ngày 7/12, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng thông báo trên trang cá nhân về việc tạm ngưng đêm nhạc dự kiến diễn ra ngày 20/12 tại Đà Lạt do ảnh hưởng của mưa bão, ngập lụt và sạt lở tại khu vực Lâm Đồng. Nam ca sĩ cho biết đây là quyết định xuất phát 100% từ bản thân khi nhận thấy điều kiện thời tiết bất lợi khiến cả nghệ sĩ lẫn khán giả khó có thể thưởng thức âm nhạc trọn vẹn.

Anh viết: "Trước tình hình mưa bão, lụt lội, sạt lở tại khu vực Lâm Đồng – nhất là Đà Lạt, với hoàn cảnh như thế thì người hát lẫn người nghe sẽ không thể nào đủ tâm trí để hát hò hay thưởng thức một cách trọn vẹn. Nên Hưng và Mây Lang Thang quyết định tạm ngưng đêm diễn ngày 20/12 sắp tới".

Nam ca sĩ gửi lời cáo lỗi đến khán giả đã mua vé và cho biết ban tổ chức sẽ chủ động liên hệ để hoàn trả toàn bộ chi phí. Anh cũng cảm ơn đơn vị tổ chức Mây Lang Thang vì đã đồng thuận, đồng thời trấn an rằng chương trình sẽ được dời sang một thời điểm thích hợp hơn.

Đàm Vĩnh Hưng là một trong những ca sĩ có sức ảnh hưởng lớn của Vpop suốt hơn hai thập kỷ qua, được khán giả yêu mến bởi giọng hát đặc trưng, phong cách trình diễn mạnh mẽ và khả năng làm chủ sân khấu. Ngoài loạt hit như "Xin lỗi tình yêu", "Người tình trăm năm", "Vợ tương lai"… anh còn ghi dấu với nhiều live show lớn, thường xuyên cháy vé. Bên cạnh ca hát, Đàm Vĩnh Hưng còn hoạt động sôi nổi trong vai trò huấn luyện viên các chương trình âm nhạc và tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện, giữ được sức hút bền bỉ trong làng giải trí Việt.

Mới đây, gia đình NSƯT Bảo Quốc đã mở tiệc ăn mừng ngày Lễ Tạ Ơn trong biệt thự tại Mỹ, với sự tham gia của đầy đủ con cháu, họ hàng, bạn bè.

Nam nghệ sĩ chia sẻ: "Tạ ơn ở đây là ơn cha, ơn mẹ, ơn thầy. Hôm nay là một ngày vui với gia đình tôi khi có đủ mặt con cháu, bạn bè tới nhà chơi, quây quần bên nhau".

Dù sinh sống tại Mỹ nhưng gia đình nghệ sĩ Bảo Quốc vẫn giữ nề nếp sinh hoạt gia đình truyền thống Việt Nam, luôn quây quần cùng nhau các ngày lễ Tết. Con cháu dù bận rộn tới đâu cũng về thăm cha mẹ, ông bà và mở tiệc ăn uống cùng nhau.

Bữa tiệc luôn đầy ăn đồ ăn đồ uống, đặc biệt nhiều đồ Việt Nam như bánh xèo, bánh khọt ăn với nước mắm, rau sống. Bà xã Bảo Quốc thốt lên: "Ở Mỹ mà có bánh khọt để ăn là ngon lắm".

Con rể Bảo Quốc là ca sĩ Bảo Lộc tiết lộ: "Hôm nay khá vui vì có cả cháu Gia Bảo ở Việt Nam qua chơi nữa, nên gia đình khá đông đủ".

Bảo Lộc vừa nói xong thì Gia Bảo xuất hiện. Có thể thấy, gia đình nghệ sĩ Bảo Quốc dù ở xa nhau nhưng luôn giữ được tình cảm, mối quan hệ gắn bó khăng khít với nhau, khiến ai cũng ngưỡng mộ. Con trai và con rể Bảo Quốc thì liên tục tỏ ra tình cảm với nhau.

Sau khi ăn uống no nê, cả gia đình cùng nhau ca hát, nhảy múa rất sôi nổi.

Cuộc sống ở tuổi U80 của nghệ sĩ Bảo Quốc khiến nhiều người ngưỡng mộ vì sự viên mãn, giàu có, con cái thành đạt, chung thủy một vợ một chồng, biệt thự trải dài từ Việt Nam sang Mỹ. Cách đây ít hôm, vợ chồng nghệ sĩ Bảo Quốc cũng mới cùng hai con sang Canada chơi. Hồi đầu năm, ông cũng về nước để thăm gia đình, bạn bè và từ thiện.

Nghệ sĩ Bảo Quốc là một trong những tên tuổi lớn và được yêu mến bậc nhất của sân khấu cải lương và kịch nói miền Nam, mang trong mình dòng máu nghệ thuật của gia tộc Thanh Minh Thanh Nga lẫy lừng.

Ông là con trai thứ sáu của Nghệ sĩ Năm Nghĩa và Bầu Thơ, đồng thời là em trai của NSND Bảy Nam và NSƯT Thanh Nga, một hậu duệ ưu tú nối tiếp truyền thống rực rỡ của đại gia đình cải lương. Với khả năng diễn xuất đa dạng, đặc biệt là sở trường ở các vai hài duyên dáng, gần gũi, Bảo Quốc đã xây dựng sự nghiệp bền vững hơn 60 năm, cống hiến không ngừng nghỉ cho nghệ thuật. Dù nổi tiếng với những vai diễn mang lại tiếng cười, cuộc đời ông cũng trải qua nhiều thăng trầm, nhưng luôn giữ vững tình yêu nghề.

Mới đây, diễn viên Anh Đức đã thay đổi ảnh đại diện thành hình hoa sen trắng và ngay lập tức hàng trăm người đã vào gửi lời chia buồn cùng nam diễn viên. Trong đó có rất nhiều sao Việt như: diễn viên Midu, hoa hậu Thu Hoài, diễn viên Ốc Thanh Vân, diễn viên Vân Trang, NSND Việt Anh, ca sĩ Bảo Yến Roise...

"Em xin chia buồn cùng anh và gia đình"; "Xin chia sẻ sâu sắc cùng bạn và gia đình"; "Chị chia buồn cùng em và gia đình"; "Xin chia buồn cùng anh và gia đình"... lời chia buồn của sao Việt gửi tới Anh Đức.

Ở status khác, Anh Đức đã đăng tải chia sẻ về sự ra đi của ông ngoại anh: "Mới hồi Tết lì xì cho ông ngoại, ông ngoại còn nói "cho ông nhận 9 cái lì xì nữa nha, là ông tròn 100 tuổi". Vậy mà hôm nay ông đi về với bà rồi. Ông ngoại của con là một ông giáo, con sắp tốt nghiệp rồi. Ông ngoại phù hộ cho con hoàn thành thật tốt để có thể làm nhà giáo giống ông nhé! Con chào ông, ông về với bà nhé!", nam nghệ sĩ viết.

Qua chia sẻ của nam diễn viên có thể thấy, anh rất tự hào về ông ngoại mình. Và theo cáo phó diễn viên Anh Đức đăng tải, ông ngoại anh hưởng thọ 91 tuổi và có huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.

Anh Đức (tên thật Tạ Anh Đức) sinh ngày 30/10/1987 tại TP.HCM, là một diễn viên hài, MC kiêm ca sĩ hoạt động sôi nổi trong showbiz Việt. Anh được biết đến với lối diễn tự nhiên, hài hước và thường xuất hiện trong các bộ phim truyền hình, sân khấu kịch cũng như nhiều chương trình giải trí. Ngoài diễn xuất, Anh Đức còn thử sức ở lĩnh vực dẫn chương trình và ca hát, cho thấy sự đa năng của mình. Về đời tư, anh công khai bạn gái vào năm 2023 và đến tháng 9/2024 thì tổ chức đám cưới, hiện có cuộc sống hạnh phúc bên vợ.

Hãng thông tấn AP đưa tin đơn vị Tình báo Tài chính Mexico - cơ quan chống rửa tiền của quốc gia này - đã đóng băng các tài khoản ngân hàng của ông Raul Rocha trong khuôn khổ một cuộc điều tra về hoạt động buôn bán ma túy, vũ khí và nhiên liệu.

AP đã dẫn nguồn từ một quan chức liên bang giấu tên vì ông không được phép bình luận về cuộc điều tra đang diễn ra.

Nguồn tin từ các công tố viên liên bang Mexico cho biết ông Raul đã bị điều tra từ tháng 11/2024 vì cáo buộc hoạt động tội phạm có tổ chức, bao gồm trộm cắp nhiên liệu, buôn bán ma túy và vũ khí. Đầu tháng này, một thẩm phán đã ban hành lệnh bắt giữ Rocha, cùng với 12 cá nhân khác có liên quan đến vụ án.

Tin tức về việc tài khoản của ông Rocha bị đóng băng xuất hiện hơn một tuần sau khi tờ báo Mexico Reforma đưa tin ông bị Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico (FRG) buộc tội vì cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy, vũ khí và nhiên liệu giữa Guatemala và Mexico.

FRG tuyên bố rằng các thành viên trong đường dây tội phạm bị cáo buộc của Rocha có mối liên hệ với các chính trị gia và chính quyền ở cả ba cấp để cố tình thực hiện việc buôn bán hydrocarbon, ma túy và buôn bán vũ khí chiến tranh với số lượng lớn.

Ông Raul Rocha đã tham gia chương trình nhân chứng hợp tác của FRG - một tư cách pháp lý liên quan đến việc cung cấp thông tin về hoạt động tội phạm để đổi lấy các lợi ích về mặt tố tụng.

Trước những thông tin tài khoản ngân hàng bị phong tỏa, ông Raul Rocha và tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ không đưa ra bình luận nào khi được phóng viên của tờ People liên hệ để phỏng vấn.

Theo AP , công ty của Rocha - Legacy Holding Group USA - sở hữu 50% cổ phần của tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ, trong khi số cổ phần còn lại thuộc về JKN Global Group Public Co. Ltd. - công ty do nữ tỷ phú Thái Lan Anne Jakrajutatip làm chủ.

Trước đó, lệnh bắt giữ Anne Jakrajutatip cũng đã được ban hành sau khi bà không ra hầu tòa và không thông báo cho tòa án về sự vắng mặt của mình. Bà Anne Jakrajutatip được cho là đã bỏ trốn sang Mexico.

Với việc hai chủ sở hữu đều bị truy tố và bắt giữ, tương lai của tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ ngày càng mờ mịt. Kịch bản về việc cuộc thi đổi chủ liên tục được công chúng thảo luận trên các diễn đàn sắc đẹp.

Trong bối cảnh đó, công ty TCG Social Media Group có trụ sở ở Thái Lan đã tổ chức họp báo hôm 3/12, công bố chi 3,5 tỷ bath (khoảng 110 triệu USD) để đề nghị mua lại tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ.

Ông JT.Wong - nhà sáng lập kiêm CEO của TCG Social Media Group - đã đưa ra hạn chót cho lời đề nghị hợp tác này là ngày 31/12/2025. Nếu đến ngày này, phía JKN không phản hồi, lời đề nghị sẽ bị rút lại.

Trước lời đề nghị này, tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ đã ra thông cáo báo chí, khẳng định không có thỏa thuận, hợp đồng, mua bán cổ phần, chuyển nhượng quyền hoặc đàm phán nào đang diễn ra với TCG Social Media Group liên quan đến việc bán hoặc mua lại tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ.

Nếu nhắc đến nhân vật Võ Tắc Thiên, người ta nhớ đến hình ảnh của Lưu Hiểu Khánh mà quên mất Phan Nghinh Tử cũng từng là huyền thoại.

"Ngọc nữ" của màn ảnh Hong Kong

Phan Nghinh Tử sinh năm 1949 tại Tô Châu (Trung Quốc), sau đó sang Hong Kong (Trung Quốc) sinh sống và sớm bén duyên nghệ thuật. Năm 14 tuổi, bà gia nhập hãng phim Thiệu Thị, lò đào tạo minh tinh hàng đầu Hong Kong thập niên 1960.

Phan Nghinh Tử từng là biểu tượng sắc đẹp của màn ảnh Hong Kong.

Đến thập niên 1980, bà chuyển sang thị trường truyền hình Đài Loan, trở thành biểu tượng của thời kỳ vàng son phim cổ trang.

Bà nổi bật với gương mặt thanh tú, đường nét hoàn hảo và khả năng diễn xuất đa dạng. Vai diễn gắn liền với tên tuổi bà chính là người phụ nữ quyền lực Võ Tắc Thiên trong phim Nhất đại nữ hoàng.

Khi nhập vai, Phan Nghinh Tử ở ngưỡng 40 tuổi. Sự chín chắn và trưởng thành giúp Phan Nghinh Tử lột tả xuất sắc nhân vật nổi tiếng này. Cũng vì thế mà người ta coi Phan Nghinh Tử là một trong những diễn viên thể hiện thành công nhất nhân vật Võ Tắc Thiên trên màn ảnh Hoa ngữ.

Vẻ đẹp sắc sảo của "Võ Tắc Thiên" Phan Nghinh Tử.

Sau đó, bà tiếp tục được trao cơ hội góp mặt trong nhiều dự án đình đám và nghiễm nhiên trở thành ngôi sao sáng của làng giải trí xứ hương cảng. Các bộ phim gắn liền với tên tuổi của bà gồm Đại túy hiệp, Biên thành tam hiệp, Long hình bát kiếm, Đại phá Bạch Liên Giáo, Ngọc diện hiệp.

Ở độ tuổi xuân sắc, Phan Nghinh Tử khiến khán giả xao xuyến với vẻ ngoài đầy mê hoặc. Vào thập niên 1960, Phan Nghinh Tử chiếm sóng các chương trình, các bộ phim của làng giải trí Hong Kong.

Cuộc hôn nhân ngắn ngủi

Thành công trong sự nghiệp nhưng Phan Nghinh Tử lại khá lận đận tình duyên. Bà dành tình yêu khắc cốt ghi tâm cho nam diễn viên Trần Hồng Liệt sau khi cả hai đóng chung trong bộ phim Chiếc ô đen trắng (1971). Năm 1974, họ kết hôn trong sự ngỡ ngàng của nhiều người.

Sau đám cưới, Phan Nghinh Tử từ bỏ ánh hào quang để lui về làm hậu phương cho chồng. Chính quyết định này của bà dẫn đến những sai lầm sau này. Dù chăm lo chu toàn từng bữa ăn, giấc ngủ cho chồng nhưng cuộc hôn nhân của Phan Nghinh Tử không hề viên mãn.

Trần Hồng Liệt bị phát hiện ngoại tình, có con với người phụ nữ khác và đẩy cuộc hôn nhân của họ vào bi kịch.

Nữ diễn viên sống độc thân sau một lần đổ vỡ hôn nhân.

Cú sốc này khiến Phan Nghinh Tử sụp đổ, rơi vào trầm cảm và tìm đến rượu để giải sầu. Sau 6 năm hôn nhân, bà quyết định ly hôn và dứt khoát không quay lại dù chồng cũ ngỏ ý muốn hàn gắn.

Rời khỏi cuộc hôn nhân với Trần Hồng Liệt, Phan Nghinh Tử mang đầy nỗi đau, sự tổn thương sâu sắc. Một năm sau khi ly hôn, Phan Nghinh Tử quyết tâm làm lại cuộc đời, bà quyết tâm trở lại làng giải trí.

Trẻ đẹp rạng rỡ khi sống độc thân suốt 40 năm

Sau biến cố hôn nhân, Phan Nghinh Tử trở lại cuộc sống độc thân ở tuổi 31 tuổi. Bà sang Đài Loan (Trung Quốc) tìm kiếm cơ hội mới và chứng minh bản lĩnh của một nghệ sĩ thực thụ.

Đến năm 1990, bà dừng đóng phim, dần rời xa làng giải trí, chuyển hướng trở thành doanh nhân và cũng thành công trong lĩnh vực này.

Nhiều năm qua, Phan Nghinh Tử không còn đóng phim. Bà chuyển sang nghiên cứu các sản phẩm chăm sóc da và đầu tư tài chính. Sau cuộc hôn nhân thất bại, bà chọn một mình và thỏa mãn với cuộc sống tự do.

Ở tuổi 76, nữ diễn viên vẫn gây ấn tượng với làn da mịn màng, vóc dáng thon gọn và phong cách thời trang trẻ trung. Truyền thông Trung Quốc gọi bà là “ngôi sao không tuổi”.

Để duy trì vẻ ngoài như thiếu nữ, bà luôn duy trì thói quen ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh và trái cây, dành thời gian tập thể dục 5 lần/tuần.

Nhan sắc trẻ đẹp của nữ diễn viên ở tuổi U80.

Theo truyền thông Hoa ngữ, Phan Nghinh Tử dành nhiều thời gian tận hưởng cuộc sống an nhàn, bình lặng. Khi rảnh, bà thường nấu ăn, làm bánh, thiết kế trang phục, hoặc đi du lịch, gặp gỡ bạn bè.

Khi được hỏi về cuộc sống độc thân, bà từng nói: "Độc thân nhiều cái hay lắm. Nhiều bạn bè của tôi có gia đình, muốn ra ngoài ăn cũng không được. Có người đi chơi nhưng không thoải mái vì lo chồng ở nhà không có cơm ăn. Tôi không vướng bận những điều đó, muốn du lịch, chỉ cần xách vali lên là đi".

Trong vài năm gần đây, nồi chiên không dầu trở thành vật dụng quen thuộc trong nhiều gia đình nhờ sự tiện lợi và khả năng giảm dầu mỡ khi nấu ăn. Tuy vậy, không phải sản phẩm nào trên thị trường cũng có chất lượng giống nhau. Một số thiết bị giá rẻ hoặc thiếu kiểm định có thể phát sinh những rủi ro trong quá trình sử dụng.

1. Nguy cơ nhiễu điện từ

Nồi chiên không dầu hoạt động bằng điện trở nhiệt và quạt, nên mức bức xạ điện từ phát ra rất thấp và tương đương các thiết bị gia dụng thông thường. Vì vậy, chúng không tạo ra loại bức xạ gây hại cho sức khỏe.

Tuy nhiên, một số sản phẩm giá rẻ hoặc linh kiện kém chất lượng có thể có khả năng chống nhiễu điện từ không tốt, dẫn đến tình trạng nhiễu điện từ (EMI) vượt chuẩn kỹ thuật. Điều này chủ yếu ảnh hưởng đến thiết bị điện tử xung quanh chứ không phải sức khỏe người dùng. Nếu mua nhầm và đang sử dụng thiết bị không đạt tiêu chuẩn, nên cân nhắc thay thế bằng sản phẩm đã được kiểm định, uy tín và chất lượng.

2. Phát sinh chất có hại do chế độ gia nhiệt kém ổn định

Nồi chiên kém chất lượng thường có luồng khí nóng phân tán không đều. Điều này khiến bề mặt thực phẩm bị quá nhiệt và dễ cháy khét. Khi món ăn cháy, các hợp chất không tốt cho sức khỏe sẽ hình thành. Nguyên nhân gây hại không phải do nồi chiên nói chung mà do thiết kế gia nhiệt thiếu ổn định hoặc do cách sử dụng sai.

3. Lớp chống dính không phù hợp tiêu chuẩn an toàn

Một số thiết bị giá rẻ sử dụng lớp phủ chống dính không chịu được nhiệt độ cao. Sau thời gian sử dụng, lớp phủ bị mài mòn và bong tróc, vừa giảm tuổi thọ của thiết bị vừa làm tăng nguy cơ giải phóng chất không mong muốn dưới nhiệt độ lớn. Đây là lý do cần chọn sản phẩm có chứng nhận về vật liệu an toàn.

4. Nguy cơ bỏng và cháy nổ khi vỏ cách nhiệt kém

Những thiết bị thiếu lớp bảo vệ nhiệt có thể khiến nhiệt truyền ra bề mặt quá nhanh. Khi máy hoạt động, phần vỏ có thể nóng lên đáng kể và gây bỏng nếu vô tình chạm phải. Ngoài ra, linh kiện kém chất lượng dễ dẫn đến quá nhiệt và chập mạch, làm tăng rủi ro cháy nổ.

Nồi chiên không dầu tiềm ẩn 4 rủi ro gây hại, ai đang dùng đều nên biết- Ảnh 2.
Lưu ý khi mua và sử dụng nồi chiên không dầu

Để đảm bảo an toàn và nâng cao tuổi thọ thiết bị, người dùng nên lưu ý các điểm sau.

1. Chọn thương hiệu uy tín

Ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc minh bạch, đạt chứng nhận về an toàn điện và an toàn vật liệu. Kiểm tra công suất, dung tích và thông số kỹ thuật trước khi mua để bảo đảm phù hợp nhu cầu.

2. Tránh chọn thiết bị quá rẻ hoặc công suất quá lớn so với kích thước

Giá thành quá thấp dễ đi kèm linh kiện không bền. Công suất quá lớn nhưng thiết kế buồng nhiệt nhỏ khiến hơi nóng khó kiểm soát, dễ làm cháy thực phẩm. Nên chọn mức công suất phù hợp dung tích máy.

3. Kiểm tra vỏ máy và lớp chống dính

Vỏ máy cần chắc chắn và đủ khả năng cách nhiệt. Lòng nồi nên sử dụng lớp phủ có chứng nhận an toàn và không bị trầy xước khi mới mua. Nếu phát hiện bong tróc sau thời gian dùng, cần ngừng sử dụng ngay.

4. Sử dụng đúng cách để giảm nguy cơ hình thành chất có hại

Không chiên ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài. Tránh để thực phẩm cháy xém. Cần đảo hoặc trở mặt thực phẩm trong quá trình nấu để nhiệt phân bố đều. Giữ thiết bị sạch sẽ để tăng bền và giảm tích tụ cặn dầu.

5. Đặt nồi ở nơi thoáng và cách tường một khoảng nhất định

Việc đặt máy sát tường khiến hơi nóng không thoát được và làm thiết bị quá nhiệt. Nên đặt nồi ở vị trí chắc chắn, khô ráo và thoáng khí để thiết bị vận hành ổn định.

Theo Toutiao

Nghiên cứu của Đại học Harvard đã chỉ ra rằng những người ngủ ít hơn 5 giờ mỗi ngày có xu hướng tăng cân cao hơn 32% so với người ngủ đủ giấc. Rõ ràng, giấc ngủ là trọng tâm của quá trình kiểm soát cân nặng. Đối với phụ nữ, nhất là khi bước vào tiền mãn kinh, tốc độ trao đổi chất chậm lại và chứng mất ngủ càng phổ biến, khiến việc giảm cân trở nên khó khăn bội phần.

Chuyên gia dinh dưỡng Wendy Bazilian (Hoa Kỳ) cho biết, một số thực phẩm có thể vừa giúp bạn ngủ ngon hơn, vừa hỗ trợ tăng cường trao đổi chất để cơ thể âm thầm đốt mỡ ngay trong khi ngủ. Bí quyết là phải ăn trước khi lên giường từ 2 đến 3 giờ. Bởi đây là khoảng thời gian lý tưởng để cơ thể tiêu hóa và kích hoạt hormone gây ngủ.

Dưới đây là 5 món ăn, đồ uống giúp bạn đạt được mục tiêu "gầy đi trong lúc ngủ":
1. Bánh mì nguyên cám và bơ đậu phộng

Sự kết hợp này cung cấp tryptophan (từ bơ đậu phộng) và vitamin B (từ bánh mì nguyên cám). tryptophan là axit amin giúp sản xuất các chất hóa học gây ngủ như serotonin và melatonin. Tinh bột phức hợp trong bánh mì nguyên cám còn giúp kiểm soát cơn đói và ổn định đường huyết, rất quan trọng đối với phụ nữ tiền mãn kinh có nguy cơ kháng insulin cao.

- Lưu ý về lượng ăn: Chỉ nên dùng 1-2 lát bánh mì nguyên cám phết một lớp mỏng bơ đậu phộng để vừa đủ năng lượng mà không gây nặng bụng.
2. Trà hoa cúc

Trà hoa cúc được xem là "liều thuốc ngủ tự nhiên" nhờ chứa apigenin, một chất chống oxy hóa giúp làm dịu não bộ và giảm chứng mất ngủ. Về mặt giảm cân, trà hoa cúc còn thúc đẩy quá trình trao đổi chất, hỗ trợ thải độc, và giảm phù nề do có tác dụng lợi tiểu. Điều này đặc biệt hữu ích cho phụ nữ tiền mãn kinh thường bị tích nước và đầy hơi.

- Lưu ý về lượng uống: Nên uống khoảng 200 - 300ml trà ấm, và ngưng uống ít nhất 2 giờ trước khi ngủ để tránh tiểu đêm làm gián đoạn giấc ngủ.
3. Sữa chua không đường

Sữa chua không đường là nguồn cung cấp protein và canxi dồi dào. protein trong sữa chua giúp điều hòa hormone đói, tăng cảm giác no, làm giảm sự thèm ăn. Nó còn chứa tryptophan giúp sản xuất hóa chất gây ngủ, mang lại giấc ngủ sâu hơn. Men vi sinh (probiotics) trong sữa chua cũng hỗ trợ tiêu hóa, giúp điều trị béo phì và ngăn ngừa chứng trào ngược axit.

- Lưu ý về lượng ăn: Chỉ nên ăn một hũ nhỏ (khoảng 100g) sữa chua không đường, không nên ăn kèm trái cây ngọt hoặc chất làm ngọt khác vào buổi tối.
4. Phô mai và hạnh nhân

Đây là sự kết hợp giúp bạn ngủ ngon và phục hồi cơ bắp khi ngủ. Phô mai chứa protein casein, một loại protein giải phóng chậm, giúp cơ bắp phục hồi trong nhiều giờ và duy trì cảm giác no lâu. Hạnh nhân giàu chất xơ và chất béo không bão hòa đơn, giúp phát triển khối lượng cơ nạc và hạn chế tích tụ mỡ thừa ở bụng. Điều này rất quan trọng với phụ nữ tiền mãn kinh vì khối lượng cơ bắp suy giảm nhanh chóng.

- Lưu ý về lượng ăn: Chỉ cần một lát phô mai nhỏ (bằng ngón tay cái) ăn kèm khoảng 10-15 hạt hạnh nhân là đủ.

5. Nước ép anh đào

Anh đào là một trong những nguồn thực phẩm tự nhiên hiếm hoi chứa melatonin, chất hóa học giúp kiểm soát nhịp độ ngủ và đồng hồ sinh học bên trong cơ thể. Uống nước ép anh đào trước khi ngủ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và tăng cường trao đổi chất. Loại đồ uống này còn được chứng minh là giúp “đánh tan” mỡ nội tạng, giảm số đo vòng eo rất hiệu quả.

- Lưu ý về lượng uống: Chỉ nên dùng khoảng 235ml nước ép anh đào nguyên chất, và tuyệt đối không cho thêm đường để phát huy hiệu quả giảm cân và tránh làm tăng đường huyết.

Việc lựa chọn đồ ăn nhẹ thông minh trước khi ngủ là chiến lược kép: vừa khắc phục chứng mất ngủ do rối loạn nội tiết, vừa kích thích cơ thể đốt mỡ thừa trong đêm, giúp chị em tiền mãn kinh dễ dàng kiểm soát cân nặng hơn.

Trong nỗ lực tiết kiệm tiền bạc và thời gian, nhiều gia đình đang vô tình thực hiện những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng rất hại. hậm chí là tinh thần tiết kiệm hay giữ vệ sinh kỹ lưỡng, nhưng thực chất lại đang âm thầm tích lũy những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng nhất.

Tiến sĩ Liao Chi-ting, chuyên gia ung thư với 30 năm kinh nghiệm (Đài Loan, Trung Quốc) đã cảnh báo rằng những hành động này đang tạo ra một "môi trường độc hại" tích lũy trong cơ thể, khiến ung thư và bệnh tật dễ dàng xâm nhập:

1. Cắt bỏ phần mốc ở trái cây , rau củ rồi ăn

Thói quen tiết kiệm thực phẩm này là sự đánh đổi sức khỏe đáng sợ vô cùng. Bạn chỉ loại bỏ được phần nấm mốc nhìn thấy, trong khi các sợi nấm đã xâm lấn sâu vào phần còn lại của thực phẩm. Đáng sợ hơn, nấm mốc trên thực phẩm có thể sản sinh ra độc tố Aflatoxin, là chất này được WHO phân loại là chất gây ung thư nhóm 1 với nguy cơ cao gây ung thư gan và ung thư dạ dày.

Bên cạnh đó, các độc tố nấm mốc khác có thể gây tổn thương DNA, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan, thận và làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể.

2. Thói quen để đồ lót qua đêm, gom nhiều ngày mới giặt

Thói quen tiết kiệm thời gian và nước này tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Việc tích trữ đồ lót bẩn trong môi trường ẩm ướt tạo điều kiện cho sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn. Điều này dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn chéo sang các quần áo khác khi giặt chung, tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm da liễu và đặc biệt là các bệnh viêm nhiễm phụ khoa. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài hoặc tái phát liên tục cũng sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, làm tăng gánh nặng cho cơ thể trong việc chống lại sự phát triển bất thường của tế bào.

3. Dùng dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần

Đây là hành động tiết kiệm tiền bạc có chi phí sức khỏe đắt đỏ nhất. Mỗi khi dầu được đun nóng đến nhiệt độ cao và tái sử dụng, nó bị oxy hóa mạnh mẽ, sản sinh ra các chất gây ung thư như Acrolein và các Aldehyde độc hại. Các chất này tạo ra gốc tự do, gây viêm mạn tính, làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

Ngoài ra, dầu tái chế làm tăng cholesterol xấu (LDL), thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, dẫn đến các bệnh lý tim mạch và đột quỵ.

4. Không dùng hoặc tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu xong

Thói quen tắt máy hút mùi sớm để tiết kiệm điện lại là hành động giữ lại khói độc trong nhà. Khói bếp chứa rất nhiều chất độc hại như carbon monoxide, nitrogen dioxide, và các hạt bụi mịn độc hại. Việc hít phải những chất này trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi, như lời cảnh báo của Tiến sĩ Liao Chi-ting.

Đồng thời, bụi mịn và khí độc gây kích ứng hệ hô hấp, làm trầm trọng thêm các bệnh lý như hen suyễn và viêm phế quản. Các chuyên gia khuyên nên chạy máy hút mùi thêm 3-5 phút sau khi nấu xong để loại bỏ triệt để chất ô nhiễm.

5. Thói quen dùng quá nhiều nước hoa xịt phòng, hoá chất tẩy rửa

Nhiều người thích dùng các sản phẩm có mùi mạnh để tạo cảm giác "sạch sẽ tuyệt đối," nhưng thực chất đang đưa hóa chất vào cơ thể. Các hóa chất tẩy rửa mạnh và nước hoa xịt phòng thường chứa hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) như Formaldehyde và Benzene, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư hệ hô hấp.

Đáng chú ý, chúng còn chứa Phthalates, một chất gây rối loạn hormone và nội tiết tố trong cơ thể, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Đồng thời làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp như hen suyễn.

6. Thói quen rửa thịt sống dưới vòi nước chảy

Hành động rửa thịt sống dưới vòi nước để "làm sạch" lại gây ra rủi ro lây lan mầm bệnh. CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) cảnh báo hành động này làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo đáng kể.

Nước mang vi khuẩn (Salmonella, Campylobacter) từ thịt bắn tung tóe ra bồn rửa và các bề mặt bếp, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm cấp tính cho cả gia đình. Việc cơ thể liên tục phải chiến đấu chống lại vi khuẩn và các bệnh nhiễm trùng cũng làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây ung thư khác.

Gan là một trong những cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể, đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì sự cân bằng nội môi và sức khỏe tổng thể.

Chức năng chính của gan là giải độc cơ thể, loại bỏ các chất độc hại và chuyển hóa chúng thành những dạng an toàn hơn, có thể dễ dàng loại bỏ qua đường tiết niệu hoặc hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, gan còn tham gia vào việc sản xuất các enzyme tiêu hóa và hormone quan trọng, lưu trữ glycogen (dạng dự trữ của glucose), cũng như tổng hợp các protein cần thiết cho quá trình đông máu. Một lá gan khỏe mạnh đảm bảo hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn và phòng tránh được nhiều loại bệnh tật.

Một lá gan khỏe mạnh đảm bảo hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn và phòng tránh được nhiều loại bệnh tật

Tuy nhiên, do lối sống hiện đại với sự gia tăng của thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và môi trường ô nhiễm, gan phải hoạt động với cường độ cao để loại bỏ các chất độc này. Điều này có thể dẫn đến tình trạng gan bị quá tải và mất khả năng làm việc hiệu quả.

Làm sạch gan bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và chất dinh dưỡng có lợi là một phương pháp tự nhiên, an toàn để duy trì sức khỏe gan. Khi gan được thanh lọc, nó có thể thực hiện chức năng một cách trơn tru, giúp cải thiện quá trình tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến gan như xơ gan, viêm gan hoặc gan nhiễm mỡ. Việc làm sạch gan định kỳ cũng là cách để bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh mãn tính khác như tiểu đường, tim mạch.
Những dấu hiệu cảnh báo gan bị quá tải và cần được làm sạch

Một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy gan bị quá tải là cảm giác mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân. Khi gan không thể loại bỏ các chất độc ra khỏi cơ thể một cách hiệu quả, những chất này sẽ tích tụ trong máu, gây ra sự mệt mỏi, uể oải. Điều này có thể làm giảm khả năng tập trung, khiến bạn cảm thấy kiệt sức dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.

Gan cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa, nên khi gan bị tổn thương, bạn có thể gặp phải các vấn đề tiêu hóa như chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu hoặc phân bất thường. Những triệu chứng này cho thấy cơ thể không thể hấp thụ dưỡng chất một cách hiệu quả và gan cần được làm sạch để tái khởi động quá trình này.

Da là cơ quan phản ánh rõ ràng tình trạng của gan. Khi gan không hoạt động tốt, các chất độc không được thải ra ngoài và thay vào đó, chúng có thể được giải phóng qua da, dẫn đến một loạt các vấn đề về da. Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là hiện tượng vàng da, do gan không thể loại bỏ bilirubin – một chất do quá trình phân hủy tế bào hồng cầu tạo ra.

Ngoài ra, da có thể xuất hiện mụn trứng cá, nổi mẩn đỏ, hoặc các vết nám do sự tích tụ của chất độc trong cơ thể. Nếu các vấn đề về da này kéo dài mà không thuyên giảm, đó có thể là lời cảnh báo gan đang gặp vấn đề nghiêm trọng và cần được thanh lọc. Việc làm sạch gan sẽ giúp hệ thống tiêu hóa và da khỏe mạnh hơn, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến gan.
7 thực phẩm giúp gan làm sạch tự nhiên

Một số thực phẩm và đồ uống tốt nhất tốt cho gan bao gồm:

Rau xanh

Rau bina, cải xoăn và các loại rau lá màu xanh khác cũng là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời giúp làm sạch gan. Rau xanh chứa nhiều diệp lục giúp cơ thể trung hòa các hóa chất độc hại, bao gồm thuốc trừ sâu và kim loại nặng. Đồng thời, chúng cũng giúp kích thích sản xuất mật, một yếu tố quan trọng trong quá trình loại bỏ chất thải ra khỏi cơ thể.

Cà phê

Để tăng cường sức khỏe của gan thì cà phê được coi là lựa chọn tốt nhất. Uống cà phê làm giảm nguy cơ xơ gan gây tổn thương gan vĩnh viễn ở những người mắc bệnh gan mạn tính. Nó cũng làm giảm nguy cơ phát triển bệnh gan, ung thư gan và gan nhiễm mỡ. Các hợp chất trong cà phê cũng giúp men gan loại bỏ các chất gây ung thư khỏi cơ thể.

Cà phê có khả năng ngăn chặn sự tích tụ chất béo và collagen, đây là 2 nguyên nhân chính gây ra các bệnh về gan.

Cà phê cũng làm giảm viêm và tăng mức độ glutathione chống oxy hóa. Chất chống oxy hóa vô hiệu hóa các gốc tự do có hại, được sản xuất tự nhiên trong cơ thể và có thể gây tổn hại cho các tế bào.

Mặc dù cà phê có nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là gan nhưng chúng ta chỉ nên uống 1 ly cà phê vào buổi sáng.

Bột yến mạch

Bổ sung yến mạch vào chế độ ăn chính là cách dễ dàng để bổ sung chất xơ, các chất xơ trong yến mạch đặc biệt có lợi cho gan. Chất xơ là một chất quan trọng để tiêu hóa. Yến mạch và bột yến mạch có nhiều hợp chất gọi là beta-glucans. Chúng giúp điều chỉnh hệ thống miễn dịch và chống viêm và chống lại bệnh tiểu đường, béo phì. Hợp chất beta-glucans từ yến mạch giúp giảm lượng chất béo được lưu trữ trong gan cũng có thể giúp bảo vệ gan.

Khi lựa chọn yến mạch, nên chọn yến mạch nguyên chất, bởi bột yến mạch đóng gói có thể có thể chứa bột hoặc đường không có lợi cho cơ thể.

Tỏi và gừng

Cả gừng và tỏi đều cải thiện tiêu hóa và giúp giảm sự tích tụ chất béo trong gan. Hãy thêm chúng vào súp, món xào hoặc nước ấm buổi sáng để tăng cường lợi ích.

Bưởi

Bưởi chứa chất chống oxy hóa bảo vệ gan một cách tự nhiên. Hai chất chống oxy hóa chính được tìm thấy trong bưởi là naringenin và naringin.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những chất chống oxy hóa này có thể làm giảm sự phát triển của xơ gan. Một thí nghiệm khác được thực hiện trên chuột được cho ăn chế độ ăn nhiều chất béo, naringenin đã giảm lượng chất béo trong gan và tăng số lượng enzyme cần thiết để đốt cháy chất béo, có thể giúp ngăn ngừa chất béo dư thừa tích tụ. Đồng thời, chất naringin đã được chứng minh là cải thiện khả năng chuyển hóa rượu và chống lại một số tác động tiêu cực của rượu.

Cung cấp đủ nước

Uống 12-15 ly nước mỗi ngày giúp loại bỏ độc tố và hỗ trợ chức năng gan. Nước dừa là một lựa chọn tuyệt vời khác giúp bù nước và duy trì cân bằng điện giải.

Cá béo

Cá béo chứa axit béo omega-3, là chất béo lành mạnh làm giảm viêm và giảm các nguy cơ mắc bệnh tim. Các chất béo được tìm thấy trong cá béo cũng có lợi cho gan, giúp ngăn ngừa chất béo tích tụ, giữ mức enzyme bình thường, chống viêm và cải thiện tình trạng kháng insulin.

Bác sĩ Shankar Zanwar, Cố vấn Cấp cao, Chuyên gia Tiêu hóa tại Bệnh viện Gleneagles (Singapore) cho biết, với việc lựa chọn thực phẩm đúng đắn và duy trì thói quen sinh hoạt hợp lý, gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể được kiểm soát và thậm chí cải thiện. Bác sĩ Zanwar nhấn mạnh việc tránh các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc FAD diet (ăn kiêng theo trào lưu). Thay vào đó, hãy tập trung vào một chế độ ăn uống cân bằng, giàu dinh dưỡng và duy trì cân nặng tối ưu.

Rửa thực phẩm dưới vòi nước chảy là cách thức được nhiều người áp dụng vì nước chảy xuống sẽ cuốn trôi các chất bẩn. Tuy nhiên tiến sỹ, bác sỹ nhi khoa Jaden (Đài Loan, Trung Quốc) khuyến cáo, với thịt, cách rửa này có thể khiến Salmonella lây lan rộng rãi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, ngộ độc.

Trong bài đăng mới đây trên trang cá nhân, bác sỹ Jaden chỉ ra rằng khi tia nước chạm vào bề mặt thịt sống và trứng, vi khuẩn Salmonella có thể lây lan ra môi trường xung quanh theo tia nước, đạt khoảng cách lên tới 90cm. Các vật dụng gần đó như mặt bàn bếp, rau diếp, thớt, bộ đồ ăn, lọ đựng gia vị, cốc nước, thậm chí cả bình sữa và núm vú vốn đã rửa sạch cũng sẽ bị nhiễm khuẩn. Lượng vi khuẩn từ đó sẽ lây nhiễm cho thức ăn.

Salmonella chủ yếu lây truyền qua đường phân-miệng; tình trạng nhiễm khuẩn có thể xảy ra do tiêu thụ thực phẩm hoặc nước bị ô nhiễm. Các triệu chứng phổ biến bao gồm sốt cao đột ngột, đau bụng dữ dội và tiêu chảy (có thể có chất nhầy hoặc máu), buồn nôn và nôn.

Vi khuẩn này thường được tìm thấy trong thịt sống, thịt gia cầm, vỏ trứng và lòng đỏ trứng, và thậm chí cả các sản phẩm sữa chưa tiệt trùng hoặc trái cây và rau quả bị nhiễm phân động vật. Trẻ sơ sinh, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu có nguy cơ cao, vì có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết.

Tiến sỹ Jaden trích dẫn tài liệu quốc tế, lưu ý rằng cả Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) đều khuyên không cần rửa lại thịt sống bằng nước; để loại bỏ máu, chỉ cần lau bằng khăn giấy nhà bếp (lời khuyên này phù hợp với các loại thịt được sản xuất và phân phối bằng quy trình bảo đảm vệ sinh).

Bác sĩ Jaden nhấn mạnh rằng vi khuẩn Salmonella rất nhạy cảm với nhiệt, và " nấu chín kỹ " là chìa khóa. Thịt và trứng phải đạt nhiệt độ lõi từ 71 độ C trở lên mới được tiệt trùng hoàn toàn.

Ngoài ra, điều quan trọng là phải tuân thủ nguyên tắc "tách riêng thực phẩm sống và chín" khi chế biến thực phẩm sống, bao gồm sử dụng thớt, dao và hộp đựng riêng để tránh lây nhiễm chéo. Sau khi chế biến thịt hoặc trứng sống, hãy rửa tay kỹ bằng xà phòng, lau sạch mặt bàn và dụng cụ bằng chất tẩy rửa để đảm bảo vệ sinh.

Tiến sỹ Jaden nhắc nhở: "Đừng để những thói quen nhỏ trở thành khởi đầu của ngộ độc thực phẩm".

Còn chuyên gia Tan Dunci, người được mệnh danh là "Mẹ đỡ đầu của an toàn thực phẩm", từng giải thích trên kênh YouTube "Love Health" của mình rằng việc rửa thịt có thể khiến nước chứa vi khuẩn Salmonella và E. coli bắn tung tóe, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Do đó, bà khuyến cáo mọi người nên chần thịt bằng cách cho vào nồi nước lạnh trước khi nấu, tránh nước bắn vào, sau đó đun sôi để tiêu diệt vi khuẩn.

Ung thư tuyến tụy là một trong những căn bệnh ung thư khó chữa trị nhất. Sự ra đi của những người nổi tiếng như nhà sáng lập Apple Steve Jobs đã khiến nhiều người lo lắng về cách phòng ngừa căn bệnh này. Tuyến tụy là cơ quan dài, hẹp, nằm phía sau dạ dày, đảm nhiệm chức năng quan trọng là tiết insulin điều hòa đường huyết và dịch tụy tiêu hóa thức ăn.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, ung thư tuyến tụy giai đoạn đầu thường không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, khiến bệnh thường được phát hiện muộn, khi đã lan rộng. Giáo sư Satoshi Nakaguchi thuộc Trường Y khoa Đại học Tokai (Nhật Bản) chỉ ra rằng, khi các triệu chứng rõ ràng xuất hiện, gần 80% trường hợp đã không thể phẫu thuật. Rất nhiều người "hối không kịp" khi nhận ra đã bỏ qua 6 thay đổi sớm nhất của cơ thể sau đây:
1. Vàng da bất thường

Vàng da là triệu chứng sớm ở hầu hết bệnh nhân ung thư nằm ở đầu tụy. Khối u tại đây chèn ép ống mật chủ, ngăn mật chảy trơn tru vào ruột non, khiến bilirubin tích tụ, gây vàng da và lòng trắng mắt. Triệu chứng này thường đi kèm với nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu hoặc có dầu.
2. Đau bụng và đau lưng dai dẳng

Đau bụng và đau lưng là dấu hiệu đáng báo động khi ung thư nằm ở giữa hoặc đuôi tụy. Khối u ở những vị trí này có xu hướng phát triển nhanh, bắt đầu chèn ép các cơ quan nội tạng khác hoặc lan đến các dây thần kinh xung quanh, gây đau. Cơn đau thường dai dẳng và không thuyên giảm.

3. Giảm cân và chán ăn không rõ nguyên nhân

Giảm cân mà không cố ý ăn kiêng là triệu chứng phổ biến ở bệnh nhân ung thư tuyến tụy. Khối u tiêu hao năng lượng và khiến cơ thể chán ăn, không muốn ăn. Ngoài ra, Tiến sĩ Koichi Hirahata cũng nhấn mạnh, sự suy giảm chức năng tuyến tụy còn dẫn đến tiêu chảy thường xuyên do khó phân hủy thức ăn nhiều dầu mỡ, góp phần gây sụt cân.
4. Buồn nôn và nôn sau bữa ăn

Khi khối u tuyến tụy phát triển và chèn ép dạ dày, nó có thể gây tắc nghẽn, khiến thức ăn khó đi qua. Tình trạng này có thể dẫn đến buồn nôn, nôn và đau bụng nặng hơn sau mỗi bữa ăn. Triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với các bệnh tiêu hóa thông thường.
5. Khởi phát bệnh tiểu đường đột ngột

Trong một số trường hợp, ung thư tuyến tụy có thể khiến bệnh tiểu đường khởi phát lần đầu ở người trưởng thành khỏe mạnh hoặc làm tình trạng tiểu đường sẵn có trở nên tồi tệ hơn. Điều này xảy ra khi tế bào ung thư xâm lấn vào các tế bào tuyến tụy chịu trách nhiệm sản xuất insulin, gây rối loạn nghiêm trọng lượng đường trong máu.
6. Xuất hiện cục máu đông

Ảnh minh họa

Sự hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu (cục máu đông nằm trong tĩnh mạch lớn, thường ở chân) có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư tuyến tụy, dù ít người biết đến. Các triệu chứng bao gồm đau chân, đỏ, sưng và sốt. Khi cục máu đông vỡ và di chuyển đến phổi, nó có thể gây khó thở và đau ngực cấp tính.

Trong gian bếp của mỗi gia đình, các loại gia vị là không thể thiếu. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng một số loại rau/củ thuộc nhóm gia vị này còn ẩn chứa sức mạnh bảo vệ sức khoẻ, chống ung thư bên cạnh nhiệm vị gia tăng hương vị món ăn.

Theo Hoàng Thư Huy, chuyên gia dinh dưỡng tại Bệnh viện Bưu điện (Đài Loan, Trung Quốc), có 3 loại gia vị mà chỉ khi ăn sống mới tận dụng tối đa được khả năng chống ung thư. Bởi khả năng đáng quý này của chúng nằm ở các hợp chất hoạt tính sinh học, vốn rất dễ bị phân hủy khi gặp nhiệt độ cao.

Nếu muốn khoẻ mạnh và ung thư phải "sợ" mà tránh xa, hãy thường xuyên ăn sống 3 loại gia vị sau đây nhé:

1. Tỏi

Nếu bạn cảm thấy khó chịu với mùi tỏi, thì đó chính là bằng chứng cho khả năng chống ung thư của nó! Tỏi được Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ xếp hạng là loại thực vật có tiềm năng chống ung thư cao nhất thế giới.

Các chất chống ung thư nổi bật trong tỏi gồm:

- Allicin: Đây là hợp chất tạo nên mùi hăng đặc trưng và nổi tiếng với tác dụng kháng khuẩn tuyệt vời. Allicin cũng có khả năng ức chế enzyme và quá trình sinh sản của tế bào ung thư. Để tối ưu hóa lượng Allicin (chất nhạy cảm với nhiệt), bạn nên ăn tỏi sống hoặc để tỏi được nghiền/cắt nhỏ 10-15 phút trước khi chế biến để enzyme hoạt hóa tối đa.

- Germanium và Selen: Tỏi chứa hai nguyên tố vi lượng này, đóng vai trò quan trọng trong việc ức chế sự phát triển của khối u và tế bào ung thư.

Lưu ý khi chọn và ăn tỏi tươi: Tỏi còn nguyên vỏ và có màng khô là tốt nhất. Không nên mua tỏi đã bóc vỏ sẵn hoặc tỏi có nhiều mảng màu vì dễ bị nhiễm nấm mốc. Tỏi đã mọc mầm vẫn ăn được, nhưng một số chất dinh dưỡng sẽ bị mất đi. Ăn tỏi triong vòng 15 phút sau khi đập dập hoặc băm nhuyễn rồi ăn sống được xem là giữ nhiều chất chống ung thư nhất.

2. Gừng

Không chỉ là gia vị, gừng từ lâu đã được biết đến là vị thuốc giúp chống viêm và làm ấm cơ thể. Đặc biệt, các thành phần chống oxy hóa mạnh mẽ trong gừng có thể ức chế sự hình thành và phát triển của một số loại ung thư. Hiệu quả cao là với khối u đại tràng.

Đó là nhờ gừng chứa Gingerol và Shogaol. Gừng già chứa hàm lượng Gingerol cao nhất, thể hiện tác dụng chống gốc tự do mạnh mẽ. Quan trọng hơn, Shogaol (thường được tìm thấy trong gừng già) có khả năng loại bỏ tổn thương oxy hóa lipid máu và ức chế sự tăng sinh và hình thành mạch máu mới (angiogenesis) trong các tế bào ung thư đại tràng.

Cách ăn gừng chống ung thư: Như đã nói, tốt nhất là chọn gừng già. Hãy tìm những củ có bề mặt nhẵn, đầy đặn và chắc khỏe, tránh những quả có nhiều vết lồi lõm. Việc sử dụng gừng tươi (thái lát mỏng hoặc giã nhỏ) để pha trà hoặc ăn kèm các món gỏi sẽ giúp giữ trọn vẹn các thành phần chống oxy hóa, đặc biệt là Gingerone và Gingerol, tốt hơn nhiều so với khi nấu chín kỹ.

3. Hành tây

Hành tây vừa được dùng như gia vị nhưng cũng có thể sử dụng như rau củ/thực phẩm chính tromng món ăn. Không chỉ mang lại hương vị cay nồng mà còn là một kho báu chống ung thư. Hiệu quả này chủ yếu đến từ các chất:

- Selenium và hợp chất lưu huỳnh: Đây là các chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường khả năng miễn dịch, chống ung thư, và thúc đẩy nhu động ruột. Selen là một thành phần của chất chống oxy hóa glutathione.

- Quercetin: Hành tây cũng chứa hợp chất Quercetin, một chất kháng histamine tự nhiên, giúp làm giảm viêm đường hô hấp và các triệu chứng dị ứng.

Lưu ý khi chọn và ăn hành tây sống: Chọn những củ khô, bóng, không có sâu bệnh và không bị thối. Hành tây phải chắc khi chạm vào. Hành tây đã cắt có thể được bảo quản trong nước. Mùi cay nồng và tinh dầu dễ bay hơi của hành tây (có chứa các hợp chất lưu huỳnh có lợi) dễ bị mất đi khi nấu. Vì vậy, việc ăn hành tây sống trong các món salad hoặc ngâm giấm nhẹ sẽ giúp bảo toàn tối đa các chất chống ung thư quý giá.

Theo tờ Chao News , anh Yu, 50 tuổi, quê đông bắc Trung Quốc, cùng vợ vào Hàng Châu sinh sống, làm nghề bán thịt bò tươi tại chợ. Từ tháng 3-4 năm nay, anh thường xuyên đau khớp ở chân phải. Anh đi khám nhiều nơi, được chẩn đoán viêm khớp, bệnh tự miễn, điều trị nhiều lần nhưng bệnh cứ tái phát liên tục.

Đến tháng 8, tình trạng sốt xuất hiện. Ban đầu anh nghĩ cảm cúm, nhưng sau đó sốt dai dẳng hàng chục ngày. Anh Yu đến Bệnh viện trực thuộc Trường Y Đại học Chiết Giang kiểm tra. Kết quả cho thấy độ nhạy protein phản ứng C (CRP) cao gấp gần 30 lần giới hạn bình thường , cùng với bạch cầu và các chỉ số viêm tăng mạnh, cho thấy cơ thể đang chịu một dạng nhiễm trùng nghiêm trọng, buộc anh phải nhập viện.

Tại đây, anh tiếp tục sốt, đau khớp nặng hơn, sưng tấy, đỏ vùng chân phải. Chụp MRI cho thấy gần đầu gối tồn tại ổ tổn thương lớn, đã hóa mủ. Nhóm bác sĩ khoa Chấn thương chỉnh hình đã thực hiện phẫu thuật nạo vét ổ viêm.

Ca phẫu thuật kiểm soát được tạm thời diễn biến, nhưng nếu không tìm ra nguyên nhân chính, bệnh rất có thể tái phát. Đội ngũ bác sĩ khoa Truyền nhiễm hỏi kỹ về công việc và thói quen ăn uống. Anh cho biết mình và vợ tiếp xúc trực tiếp với thịt bò sống tại chợ và thường xuyên ăn thịt bò tái.

Từ dữ kiện này, bác sĩ nghi ngờ Brucella, nguyên nhân gây bệnh Brucellosis (nhiễm khuẩn Brucella) . Kết quả xét nghiệm mNGS (giải trình tự gen metagenomic) từ mẫu mô chân phải xác nhận nhiễm Brucella melitensis - Brucella Malta .

Sau điều trị tích cực, anh Yu đã xuất viện. Tuy nhiên, điều bất ngờ là xét nghiệm sau đó cho thấy vợ anh cũng nhiễm Brucella , có lẽ triệu chứng nhẹ nên không phát hiện sớm.
Brucella là bệnh gì và lây như thế nào?

Theo bác sĩ, Brucellosis là bệnh truyền nhiễm lây giữa người và động vật, Brucella có thể tồn tại trong cơ thể bò, cừu, lợn, chó. Người chủ yếu nhiễm Brucella melitensis.

Con đường lây gồm:

- Tiếp xúc trực tiếp khi mổ thịt, đỡ đẻ cho gia súc, cắt lông, vắt sữa. Vi khuẩn dễ xâm nhập qua da, niêm mạc.

- Ăn thực phẩm nhiễm Brucella nhưng chưa được diệt khuẩn hoàn toàn , như sữa tươi chưa tiệt trùng, thịt bò - thịt cừu tái, chưa chín.

- Hít phải khí dung chứa Brucella (điển hình ngành chăn nuôi, phòng thí nghiệm).

Lây từ người sang người hiếm gặp.

Vợ chồng anh Yu thuộc nhóm nguy cơ cao do vừa xử lý thịt sống, vừa thích ăn lẩu thịt nhúng tái , “vừa nhúng vừa ăn” để giữ độ ngọt tự nhiên của thịt - thói quen này làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Vợ anh Yu cũng xác định dương tính sau xét nghiệm.

Bác sĩ giải thích Brucella vào cơ thể sẽ sinh sôi trong tế bào, phá vỡ tế bào, gây nhiễm khuẩn huyết, lan truyền theo đường máu. Triệu chứng giống cảm cúm: sốt dai dẳng, mệt mỏi, ra mồ hôi dính, đau khớp, buồn ngủ. Thời gian ủ bệnh có thể vài ngày đến vài tháng . Trường hợp nặng có thể xâm nhiễm xương khớp, gan, lách, hạch, thậm chí não và tim .

Chuyên gia cảnh báo để phòng tránh Brucella, người dân k hông nên uống sữa bò, sữa cừu, sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng; t hịt bò, thịt cừu phải mua từ nguồn kiểm soát, nấu chín kỹ trước khi ăn; k hi xử lý thịt sống, đặc biệt nếu có vết thương ngoài da, nên mang găng tay, khẩu trang , tránh sử dụng chung dụng cụ giữa đồ sống và đồ chín.

Nguồn và ảnh:QQ

Trong tuần mới từ ngày 8/12 đến 14/12/2025, 3 con giáp sau đây được dự báo sẽ gặp nhiều may mắn nhất trong sự nghiệp và tài lộc. Hãy xem bạn có nằm trong số những con giáp này hay không nhé.
1. Con giáp tuổi Dần

Trong tuần mới này, con giáp tuổi Dần, với bản tính mạnh mẽ và kiên cường, sẽ có một tuần đầy bứt phá về cả sự nghiệp lẫn tài chính. Sự dư dả về mặt tiền bạc sẽ giúp con giáp này tích lũy dòng tiền dành cho việc đầu tư, hoặc mua sắm vào dịp cuối năm.

- Sự nghiệp: Những khó khăn, bế tắc trước đó dường như tan biến. Tuổi Dần sẽ tìm lại được sự tự tin, làm việc hiệu quả và năng suất cao. Có cơ hội hợp tác làm ăn mới mẻ, mở rộng quy mô kinh doanh hoặc chuyển hướng sang lĩnh vực tiềm năng hơn.

- Tài lộc: Tài chính có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt. Thu nhập chính ổn định và có xu hướng tăng. Có cơ hội kiếm thêm thu nhập từ các dự án ngoài hoặc được thưởng nóng. Khả năng tích lũy tài sản tốt.
2. Con giáp tuổi Thìn

Tiếp nối đà may mắn từ tuần trước và cục diện cuối năm Ất Tỵ, tuổi Thìn sẽ tiếp tục là một trong những con giáp nổi bật nhất về vận trình sự nghiệp và tài lộc trong tuần mới này. Những may mắn này sẽ giúp tuổi Thìn có những ngày cuối năm dư dả về mặt vật chất, giúp họ có thể thực hiện những kế hoạch chi tiêu và đầu tư đã đề ra.

- Sự nghiệp: Công việc có nhiều tiến triển vượt bậc. Các kế hoạch làm việc được triển khai thuận lợi, có cơ hội thăng tiến hoặc được giao phó trọng trách quan trọng. Sự sáng tạo và quyết đoán của tuổi Thìn được cấp trên và đồng nghiệp công nhận.

- Tài lộc: Dòng tiền dồi dào, thu nhập tăng mạnh. Có lộc từ các khoản đầu tư đã được tính toán kỹ lưỡng hoặc những nguồn thu bất ngờ. Tuần này rất thích hợp cho việc ký kết hợp đồng lớn hoặc giao dịch mua bán có giá trị.
3. Con giáp tuổi Hợi

Con giáp tuổi Hợi, với phúc khí trời ban và sự hiền lành, nhân hậu, cũng sẽ là con giáp có một tuần làm việc hiệu quả và tài chính dư dả, cho phép họ tiến hành những kế hoạch đã đề ra, ví dụ như mua sắm tài sản, vật dụng trong gia đình, hoặc tích lũy dòng tiền dành cho việc chi tiêu vào cuối năm.

- Sự nghiệp: Mọi sự thuận lợi, các mối quan hệ xã hội tốt đẹp hỗ trợ đắc lực cho công việc. Tuổi Hợi nhận được sự tin tưởng từ đồng nghiệp và đối tác, giúp các dự án hợp tác diễn ra suôn sẻ.

- Tài lộc: Thu nhập ổn định và có nhiều tin vui về tiền bạc. Có thể nhận được quà cáp, lộc từ người thân hoặc những khoản tiền bất ngờ từ các nguồn khác. Cuộc sống vật chất thoải mái, không phải lo lắng nhiều.
Lời khuyên để tối ưu vận may cho 3 con giáp:

Là những con giáp may mắn bậc nhất trong tuần mới, 3 con giáp này nên tận dụng thật tốt các cơ hội trong công việc để tối ưu lợi nhuận. Tuy nhiên, cũng không vì thế mà họ đầu tư bừa bãi hoặc dàn trải mà không suy tính. Dưới đây là những lời khuyên cụ thể cho 3 con giáp.

- Tuổi Dần: Nên tận dụng cơ hội, hành động quyết đoán nhưng vẫn cần cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Con giáp này cũng nhớ tuyệt đối đừng làm việc quá sức để bảo đảm sức khỏe, không đưa ra những quyết định bốc đồng để tránh rủi ro.

- Tuổi Thìn: Để có thể gặt hái thành tựu bền vững, con giáp tuổi Thìn hãy nhớ luôn giữ sự khiêm tốn, tránh kiêu ngạo dù đạt được thành công lớn.

- Tuổi Hợi: Là tuýp người thật thà, nhân hậu song tuổi Hợi cũng lưu ý cần cẩn trọng trong các giao dịch tiền bạc lớn, không nên quá tin người để tránh rủi ro.

* Lưu ý rằng những thông tin trên mang tính chất tham khảo dựa trên quan niệm tử vi. Kết quả thực tế còn dựa vào nỗ lực và sự chuẩn bị của mỗi người. Chúc bạn một tuần mới làm việc hiệu quả và gặp nhiều may mắn!

Khi Taste Atlas công bố danh sách 100 món ăn ngon nhất thế giới 2026, nhiều người nghĩ ngay đến bánh mì vốn là "ngôi sao ẩm thực" đã quá quen thuộc với truyền thông quốc tế. Nhưng bất ngờ thay, món được xướng tên lại là bún bò Nam Bộ, một món ăn bình dân, thân thuộc trong đời sống người Việt, giá chỉ từ hơn 30.000 đồng một tô nhưng lại khiến cộng đồng ẩm thực thế giới phải trầm trồ.

Món ăn của Việt Nam vào top 100 ngon nhất thế giới 2026

Theo Taste Atlas, bảng xếp hạng năm 2026 được tổng hợp từ hơn 453.000 lượt đánh giá hợp lệ cho gần 12.000 món ăn. Việt Nam có hai đại diện góp mặt: bún bò Nam Bộ đứng hạng 81 với 4,4/5 điểm, còn phở bò xếp hạng 83, một bước tiến rõ rệt so với năm trước khi phở là món Việt duy nhất trong top 100.

Taste Atlas mô tả bún bò Nam Bộ là món ăn "thể hiện rõ thành phần và vị trí địa lý", với sự kết hợp hài hòa giữa bún sợi nhỏ, thịt bò xào, rau thơm tươi, cà rốt, dưa chuột, giá đỗ, hành phi và lạc rang. Linh hồn của món ăn là nước mắm pha chua ngọt, tạo nên sự cân bằng giữa các vị và đem lại cảm giác vừa lạ vừa quen đối với du khách quốc tế.

Không ít thực khách nước ngoài gọi đây là món ăn "fresh, light, flavorful" – tươi, nhẹ và nhiều tầng vị. So với các món châu Á dùng nhiều dầu mỡ hoặc gia vị đậm, bún bò Nam Bộ được xem như một lựa chọn thân thiện với cả những người lần đầu nếm thử ẩm thực Việt.
Cách làm bún bò Nam Bộ – đơn giản mà tinh tế

Người Việt nào cũng từng thấy bún bò Nam Bộ xuất hiện trong bữa sáng, bữa trưa hay những hàng quán ven phố. Tuy nhiên, để có một tô bún ngon đúng điệu, người nấu phải rất tinh tế trong cách xử lý từng nguyên liệu.

Theo VnExpress, thịt bò được ướp với hành tỏi giã nhỏ, mắm, tiêu rồi xào nhanh trên lửa lớn để giữ độ mềm và hương thơm tự nhiên. Bún tươi và rau sống được xếp dưới đáy bát, đây là đặc điểm khiến món ăn có cảm giác nóng và lạnh giao hòa, điều mà thực khách quốc tế đặc biệt thích thú.

Khi thịt bò nóng hổi được đặt lên trên, người bán rắc thêm lạc rang giã dập và hành phi để tạo độ bùi và thơm. Cuối cùng là nước mắm pha cũng là bí quyết tạo nên sự khác biệt của từng quán. Có nơi pha ngọt thanh bằng đường thốt nốt, có nơi thiên về vị mặn đậm đà kiểu Bắc, nhưng điểm chung là phải hài hòa để khi trộn lên, từng sợi bún đều thấm vị.

Một tô bún bò Nam Bộ ngon là tổng hòa của nước mắm vừa miệng, thịt bò xào thơm, rau sống tươi và độ giòn của giá, dưa chuột, tạo nên cảm giác vừa no vừa không ngấy là thứ cảm giác rất khó có ở nhiều món trộn khác.
Những biến tấu hấp dẫn khắp ba miền

Dù mang tên Nam Bộ, món ăn hiện phổ biến trên toàn quốc và được biến tấu linh hoạt theo khẩu vị từng vùng.

Tại Hà Nội, bún bò Nam Bộ được thêm bò khô, hành phi nhiều hơn và nước mắm pha đậm vị. Một số quán còn dùng tóp mỡ hoặc mỡ hành, khiến món ăn béo và bắt vị hơn. Ở TP.HCM, hương vị thiên về ngọt thanh, cay nhẹ. Rau sống phong phú hơn và thường được cho nhiều. Ở miền Tây, có nơi dùng bún lá hoặc bún sợi to, tạo cảm giác "đã miệng" và mới lạ đối với người quen ăn bún sợi nhỏ.

Sự đa dạng này giúp món ăn phù hợp với mọi khẩu vị nhưng vẫn giữ được bản chất tươi, nhẹ và hài hòa vốn có.
Giá cả bình dân – "món ngon không cần sang trọng"

Theo Tuổi trẻ, một trong những lý do khiến bún bò Nam Bộ được lòng cả người Việt lẫn du khách toàn cầu là giá cả dễ chịu. Giá bún bò Nam Bộ hiện nay khá đa dạng, dao động từ khoảng 35.000 đồng đến hơn 70.000 đồng một tô tùy khu vực và thương hiệu. Ở các quán nổi tiếng hoặc nằm tại vị trí trung tâm, mức giá thường cao hơn; trong khi những quán bình dân, nằm ngoài khu đông khách, chỉ bán với giá khoảng 35.000 đồng/tô mà vẫn đầy đủ topping.

Tại Hà Nội, giá bún bò Nam Bộ thường dao động từ 35.000 đến 50.000 đồng một tô, riêng những quán ở khu phố cổ hoặc có thêm bò khô, topping phong phú thường có mức giá cao hơn. Trong khi đó, tại TP.HCM, món ăn được bán phổ biến với giá 30.000 – 45.000 đồng, phù hợp với thói quen ăn nhanh, gọn, nhẹ của người dân thành phố. Ở nhiều tỉnh thành khác, mức giá còn dễ chịu hơn, chỉ từ 25.000 – 40.000 đồng, giúp bún bò Nam Bộ trở thành lựa chọn "quốc dân" cho mọi bữa ăn trong ngày.

Nhiều du khách quốc tế nhận xét rằng mức giá này rẻ đến đáng kinh ngạc nếu so với chất lượng món ăn và trải nghiệm hương vị mà họ nhận được.
Du khách và báo chí quốc tế nói gì về bún bò Nam Bộ?

Trên Taste Atlas, nhiều người nước ngoài không giấu được sự thích thú khi đánh giá món ăn này là "a must-try in Vietnam". Họ cho rằng điểm hấp dẫn nhất của bún bò Nam Bộ là sự cân bằng tuyệt vời giữa vị chua, ngọt và mặn, cùng độ tươi mát đặc trưng mà ít món ăn châu Á nào có được.

Nhiều blogger ẩm thực và YouTuber quốc tế khi trải nghiệm ẩm thực Việt Nam cũng thường nhắc đến bún bò Nam Bộ trong danh sách những món nhất định phải thử. Có người mô tả rằng món ăn "ngon nhưng không khiến bạn cảm thấy nặng nề", rất phù hợp cho những ngày di chuyển nhiều hoặc thời tiết nóng.

Một số bài viết quốc tế trước đây từng ca ngợi việc ẩm thực Việt sử dụng nhiều rau sống, điều này vừa mang lại cảm giác tươi mới, vừa giúp món ăn dễ tiếp cận với thực khách phương Tây quan tâm đến sự cân bằng dinh dưỡng. Bún bò Nam Bộ chính là đại diện rõ ràng nhất cho phong cách ăn "nhiều rau – ít dầu mỡ" của người Việt.
Hương vị Việt đến từ những điều gần gũi nhất

Trong bảng xếp hạng năm nay, dù các nền ẩm thực lớn như Italy, Nhật Bản hay Thổ Nhĩ Kỳ vẫn áp đảo với nhiều đại diện, sự xuất hiện của bún bò Nam Bộ ở vị trí 81 lại mang một ý nghĩa rất riêng. Đây không phải món ăn cầu kỳ, không đắt đỏ, không quảng bá rầm rộ, nhưng lại có sức hấp dẫn nhờ sự chân thật và tinh tế trong từng chi tiết nhỏ.

Bún bò Nam Bộ chứng minh rằng hương vị Việt không chỉ nằm ở những món nổi tiếng toàn cầu, mà còn ở những món bình dị tưởng chừng quá quen thuộc với đời sống thường ngày. Một tô bún với vài ba nguyên liệu cơ bản, giá chỉ từ vài chục nghìn, nhưng lại mang trong mình cả sự khéo léo và tinh thần ẩm thực Việt Nam: hài hòa, tươi mát và đậm đà.

Theo Taste Atlas, VnExpress, Tuổi trẻ

1. Mâm đồng cũ – biểu tượng của sự sung túc và đủ đầy

Ông bà dặn cần nhớ kỹ: 4 món đồ cũ tuyệt đối đừng vứt - giữ lại là giữ lộc cho cả nhà- Ảnh 1.

Ngày trước, nhà nào khá giả mới có mâm đồng để bày cỗ ngày Tết, cưới hỏi hay cúng giỗ. Mâm đồng theo quan niệm dân gian là: Mâm đủ – nhà đủ, mâm sáng – cửa sáng.

Giá trị phong thủy của mâm đồng cũ:

- Thuộc hành Kim, tượng trưng cho phúc khí bền vững.

- Đặt trong nhà bếp hoặc trên nóc tủ trang trí giúp ổn định tài khí, giữ lộc khỏi tiêu tán.

- Càng cũ, càng có “vía nhà”, mang hơi ấm của nhiều thế hệ.

Gợi ý giữ: Lau sạch, treo tường hoặc đặt góc bếp như món decor vintage.
2. Hũ gạo sành cũ – vật giữ “gốc lộc” của cả gia đình

Ông bà ta luôn bảo: Nhà còn gạo là nhà còn lộc.

Hũ gạo sành cũ, dù đã sứt hay ngả màu, vẫn mang ý nghĩa:

- Là biểu tượng của cái ăn – của cải cơ bản nhất, tượng trưng cho sự thịnh vượng.

- Sành thuộc hành Thổ, là điểm tựa giữ tài khí.

- Cất giữ gạo trong hũ cũ khiến tài lộc vận hành ổn định, “đi đâu cũng có đường quay về”.

Gợi ý giữ: Không bỏ, chỉ thay lớp áo ngoài (vải bọc, khăn lót) để sạch sẽ – giữ hũ cũ nghĩa là giữ “khí gốc”.
3. Bộ ghế gỗ cũ của cha mẹ – càng giữ càng vượng nhân – vượng tài

Bộ ghế gỗ cũ, đặc biệt là ghế lim, gụ, xoan đào… được xem là vật truyền khí:

- Là đồ vật chứng kiến nhiều thế hệ, chứa vượng khí tích tụ lâu năm.

- Theo phong thủy, gỗ thuộc hành Mộc – Mộc vượng thì tài lộc, sức khỏe và sự hòa thuận trong nhà cũng vượng theo.

- Ghế cũ đặt ở phòng khách tạo cảm giác ấm, “đỡ trống”, giúp tài khí tụ.

Gợi ý giữ: Nếu trầy xước, chỉ cần sơn lại hoặc đánh vecni – tuyệt đối đừng bỏ.
4. Đèn dầu cũ – ánh sáng dẫn đường cho tài khí

Nhiều nhà vẫn giữ một cây đèn dầu của bà hoặc của mẹ. Đèn dầu mang ý nghĩa:

- Ánh sáng “mềm” thuộc hành Hỏa – tượng trưng cho nguồn năng lượng dẫn lối làm ăn.

- Người xưa quan niệm “nhà có đèn cũ” là nhà có lửa – có vía – không lạnh tài vận.

- Để trong tủ trưng bày hoặc kệ phòng khách sẽ giúp kích hoạt năng lượng hanh thông.

Gợi ý giữ: Vệ sinh nhẹ, không cần sử dụng, chỉ cần đặt làm vật phong thủy.
Vì sao đồ cũ lại mang “vượng khí”?

Không phải vì vật sở hữu phép màu, mà vì chúng là:

- Vật chứng của sự no đủ

- Biểu tượng của truyền thống gia đình

- Mạch nối năng lượng giữa các thế hệ

Đồ cũ càng gắn bó với gia đình lâu năm, càng tích tụ nhiều “nhân khí” – yếu tố quan trọng khiến tài khí dễ tụ hơn, vận may đến đều hơn.
Kết

Trong thời đại “thay nhanh – dùng nhanh”, nhiều người có thói quen bỏ đi những món cũ để thay bằng đồ mới. Nhưng đôi khi, chính những thứ xỉn màu, sứt nhẹ, hay không còn hợp thẩm mỹ ấy lại là vật báu theo quan niệm người xưa.

Giữ lại 4 món này không phải mê tín, mà là giữ giá trị, giữ ký ức, và giữ lộc – để con cháu sau này vẫn được hưởng “vượng khí” của cả một gia đình biết trân quý những điều cũ mà lành.