[Hanna]

Thứ nhứt, các mỏ dầu khai thác trên thềm lục địa Biển Đông sẽ được đóng lại. Giá thành khai thác ở đây hiện nay ngang ngữa với giá dầu thị trường (khoảng 60 $/ thùng). Nhà nước CSVN đã tận lực khai thác nguồn dầu từ 4 thập niên nay. Điều mà người dân thắc mắc là số tiền thu được (từ vài trăm đến hàng ngàn tỉ đô la) đã đi về đâu ? Hạ tầng cơ sở đã và đang xây dựng hiện nay đều do vay mượn, hay do nước ngoài đầu tư. Cơ sở giáo dục, y tế… bệ rạc. Trong khi hệ thống an sinh xã hội là con số zéro. Vì vậy việc giá dầu sụt giảm là điều cực tốt cho (các thế hệ tương lai) Việt Nam. Tài nguyên của đất nước không thể thất thoát mãi như vậy được.

Thứ hai, vấn đề tranh chấp ở Biển Đông sẽ giảm bớt căng thẳng. Trung Quốc, từ năm 2008, khi giá dầu thế giới tăng vọt (trên 100$ 1 thùng) đã có những yêu sách (và hành động) gay gắt với các nước láng giềng. Biển Hoa Đông, khu vực quần đảo Senkaku (Điếu Ngư), từ thập niên 70 đã có những thăm dò cho thấy trữ lượng dầu khí quan trọng. Tương tự ở Biển Đông, những con số do phía TQ đưa ra làm nhiều người ảo tưởng trữ lượng Biển Đông tương đương với Trung Đông. Từ năm 2008 đến nay, khu vực Đông và Đông Nam Á thường trực dưới đe dọa của TQ. Nước này cho thấy sẵn sàng dùng vũ lực để giải quyết các tranh chấp (để giành tài nguyên). Giá dầu khoảng 60 $ thùng, việc khai thác ở biển sâu sẽ không đem lại lợi nhuận. Các giàn khoan « khủng », cỡ HDTD 981, có hy vọng neo trong bờ. Vì vậy trong thời gian tới, căng thẳng có thể sẽ giảm cường độ. Dầu vậy, vị trí chiến lược của Biển Đông vẫn luôn ám ảnh các nhà chiến lược TQ. Thống nhất lãnh thổ (bao gồm TS và Đài Loan) vẫn là ưu tiên hàng đầu của đảng CSTQ. Giá dầu tiếp tục giảm, ưu tiên chiến lược của TQ sẽ là Đài Loan chứ không phải Biển Đông. Dĩ nhiên với điều kiện các nước VN, Phi, Mã Lai… cho thấy « cơ bắp » của họ, cảnh báo rằng việc chiếm các đảo TS hay đặt « vùng nhận diện phòng không » ở Biển Đông TQ sẽ phải trả giá cực kỳ đắt. Cũng nên cho TQ biết rằng, các bãi đá như Chư Thập, Ga Ven, Su Bi… mà họ đang nỗ lực xây dựng, chúng không phải là « không thể chìm ». Các chóp núi lửa tạo bằng san hô ở đây rất mong manh, không phải là « đảo », có thể bị « đánh chìm » dễ dàng.

Thứ ba, yếu tố « nhân vật thứ ba » là Nga có thể sẽ loại khỏi danh sách « đồng minh » của VN, ngoài lựa chọn TQ hay Mỹ. Giá dầu sụt giảm đã khiến cho ngân sách Nga mất khoảng 50%, trong lúc trị giá đồng Rúp « rơi tự do ». Cuộc « chiến tranh lạnh » mà Putin chuẩn bị « giàn trận » với EU và Mỹ, chưa bắt đầu mà có nguy cơ thảm bại. Putin đã gây ảo tưởng cho người Nga rằng ông ta là một nhà lãnh đạo giỏi, đã thành công lèo lái nước Nga qua cơn khủng hoảng (thập niên 90) và phát triển như hôm nay. Nhưng Putin chỉ giỏi trong việc giành quyền và nhờ may mắn (giá dầu tăng vọt). Khi bị EU và Mỹ cấm vận về kinh tế thì ta mới thấy những yếu kém nội tại của Nga. Nước này, ngoài dầu lửa, thì hầu như không sản xuất được cái gì. Những xí nghiệp lớn, hầu hết đều do vốn của nước ngoài. Tư bản Nga, (cũng như tư bản các nước, tự nó không có tổ quốc), bắt đầu cuốn gói. Nếu giá dầu tiếp tục giảm, con trăn Putin sẽ phải nhả con nai Crimée, vì nó quá lớn. Hoặc là Putin sẽ phải tôn trọng các nguyên tắc về công pháp quốc tế. Hoặc Putin sẽ bị hạ đài (do lá phiếu của công dân Nga). Đe dọa về nguyên tử sẽ không còn hiệu quả, vì các hệ thống « lá chắn » của Mỹ chứng tỏ rất hữu hiệu.

Vì vậy VN sẽ chỉ có hai con đường : mã quy hay bắc thuộc. Đảng CSVN từ bao lâu nay sống bằng bình sữa « dầu khí ». Bị « dứt sữa » đột ngột như vậy lẽ ra sẽ là dịp may hãn hữu cho phe « dân chủ VN ». Điều quan trọng là phe này có ý thức được hay không ?

Trương Nhân Tuấn – Fb Nhan Tuan Truong