Với mỗi cá nhân và những gia đình thông thường, giá trị và lợi ích là nền tảng và mục tiêu trong cuộc sống. Trong giới thượng tầng, còn có bổ sung thêm yếu tố quyền lực.
Một quốc gia muốn sinh tồn, cũng không nằm bên ngoài những yếu tố vừa kể trên.
Liệu Hiến pháp Hoa Kỳ, được những vị Cha lập quốc soạn thảo năm 1787, đã trở nên phản dân chủ ? (Ảnh:Getty Images)
Nước Mỹ được tạo dựng trên nền tảng bao gồm cả ba yếu tố như vậy, được vận hành đồng thời trong hàng trăm năm qua và đưa nước Mỹ đến sự cường thịnh, xứng đáng trong vai trò lãnh đạo thế giới.
Về mặt giá trị, người dân và thế giới từng biết về một nước Mỹ dân chủ, pháp quyền, tôn trọng quyền tự do, sự bình đẳng và phẩm giá con người, dựa trên những nguyên tắc nhân quyền trong Hiến Pháp Hoa Kỳ. Như danh xưng
"Hiệp chủng quốc", nước Mỹ bác ái và chính trực vốn là vùng đất tạo ra cơ hội của nhiều sắc dân khi bị hoàn cảnh đưa đẩy đến hay chọn vùng đất này làm quê hương thứ hai, sống và đóng góp cho nước Mỹ trong sự hợp lực, hợp đoàn.
Với các cấp dân cử, khi được tín nhiệm bầu vào vai trò lãnh đạo lớn nhỏ, mục tiêu và trách nhiệm không thể tách rời của họ là bảo vệ những giá trị quý giá nhiều mặt của nước Mỹ, mang lại lợi ích cho người dân và quốc gia, tạo nên sự hùng mạnh, quyền lực cho nước Mỹ trên khắp thế giới.
Tuy nhiên…
Nước Mỹ hiện nay đang gạt bỏ những giá trị từng được gìn giữ và bảo vệ qua nhiều thế hệ khi cổ vũ cho lợi ích và quyền lực qua các khẩu hiệu mị dân
"Nước Mỹ trên hết". Dù không có khó khăn để thấy đó chỉ là những lợi ích và quyền lực tạm bợ, có thể dẫn đến mối di hại lâu dài. Trong khi giá trị cũng là một quyền lực mềm mang lại lợi ích cho nước Mỹ.
Những gì mà người dân Mỹ đang chứng kiến và cả thế giới đang nhìn vào nước Mỹ hiện nay là gì?
(Minh họa)
Về đối nội, đó là sự tập trung quyền lực vào tay một cá nhân giống như các thể chế độc tài. Cả hệ thống guồng máy trong chính phủ chỉ thừa hành mệnh lệnh với mục đích để làm hài lòng quyền quyết định của một cá nhân, kể cả hệ thống Tư Pháp vốn độc lập, một quân đội chỉ phục vụ cho quốc gia và một Quốc Hội lẽ ra phải nắm giữ vai trò kiểm soát và cân bằng quyền lực.
Đó là sự xem thường luật pháp, sử dụng quyền hành để đi trả thù đối thủ chính trị, ân xá những tên tội phạm đồng minh hay người ủng hộ mình.
Đó là sự tấn công vào quyền tự do ngôn luận của người dân, quyền tự do báo chí, tấn công vào nền khoa học, học thuật, hệ thống văn hóa, y tế, giáo dục…
Đó là thái độ phủ nhận hiện tình dân sinh trong đời sống, kinh tế, việc làm, bảo hiểm y tế…. Hay thẳng thắn hơn là những lời dối trá, trái ngược với thực tế mà người dân đang phải gánh chịu.
Đó là sự gieo rắc những tư tưởng, phát ngôn chia rẽ, giận dữ, kỳ thị giữa người dân, xách động và mị dân bằng những điều phản với thực tế và phi lý qua thái độ, lời nói và hành xử kém văn minh, vô đạo đức và mất nhân tính.
Đó là sự lạm dụng vị trí quyền lực để thủ lợi riêng cho cá nhân, cho gia đình và các đồng minh chính trị, đổi chác quyền lợi cùng với giới tài phiệt trong và ngoài nước.
Về đối ngoại, đó là một thái độ cao ngạo, tùy tiện và cảm tính, tạo ra sự biệt lập và chia rẽ với thế giới hơn là một chính sách đối ngoại hợp tác và cùng nhau phát triển.
Đó là thái độ gây hấn, áp đặt với đồng minh, hiếp đáp nước yếu nhưng lại nhượng bộ, cầu cạnh các thế lực thù địch.
Đó là một đường lối ngoại giao diều hâu sinh ra thù hận, tạo ra mối rủi ro tiềm ẩn cho an toàn của người dân và an ninh quốc gia.
Đó là sự đảo lộn những nguyên tắc bang giao, sự bất tín trong các thỏa ước và giao thương quốc tế.
Đó là sự ảo tưởng về vị thế độc tôn của một nước Mỹ không có khả năng tự cung tự cầu mà phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Người ta sẽ viết hàng trăm cuốn sách về những điều chưa thể kể hết bên trên.
Nước Mỹ không đánh mất những giá trị cao quý của nó khi còn vô số người đang ra sức bảo vệ trước cuộc tấn công và hủy diệt tàn bạo này. Và hãy ghi nhớ thêm rằng, khi có những người vẫn gạt bỏ giá trị để tiếp tục ủng hộ cuộc tấn công này, có lẽ cũng là chuyện thỏa đáng khi nghi ngờ về nhân cách và phẩm giá của họ.