HƯỚNG DẪN SƠ CỨU (FIRST AID)
ĐỘT QUỴ DO BỊ SAY NẮNG - TRIỆU CHỨNG VÀ ĐIỀU TRỊ
(Heat Stroke: Symptoms and Treatment)
Lynn Ly phỏng dịch theo WebMD.com
Đột quỵ do nhiệt hay do bị say nắng (Heat Stroke = Sunstroke) là dạng chấn thương nghiêm trọng nhất về nhiệt và cần được cấp cứu. Nếu bạn nghi là ai đó đã bị đột quỵ do bị say nắng - bạn nên gọi 911 ngay lập tức và cần sơ cứu trong khi chờ đợi xe cứu thương đến .
Đột quỵ do nhiệt hay do bị say nắng (heat stroke/ sunstroke) có thể khiến chết người hoặc làm thương tổn não bộ và các cơ quan nội tạng khác. Mặc dù đột quỵ do bị say nắng chủ yếu ảnh hưởng đến những người trên 50 tuổi, nhưng cũng thường xảy ra cho các vận động viên trẻ tuổi khỏe mạnh.
Đột quỵ do nhiệt hay do bị say nắng (heat stroke/ sunstroke) thường xảy ra như là kết quả của 1 tiến trình liên quan đến các bệnh do nhiệt gây ra như bị chuột rút do nóng bức, ngất xỉu và kiệt sức vì nóng nực . Nhưng loại đột quỵ này có thể tấn công bạn ngay cả khi bạn không có dấu hiệu báo trước về chấn thương do nhiệt .
Hậu quả gây nên loại đột quỵ này là do tiếp xúc nhiệt độ cao trong thời gian dài thường kết hợp với sự mất nước trong cơ thể , khiến cho hệ thống kiểm soát nhiệt độ của cơ thể mất hoạt động. Cách xác định Y Học về loại đột quỵ này là nhiệt độ cơ thể vượt qua 105 độ F (hơn 40C) cùng các biến chứng liên quan đến hệ thống thần kinh trung ương xảy ra sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao. Những triệu chứng khác bao gồm buồn nôn, co giật, lú lần, rối loạn trong việc định phương hướng, và đôi khi mất ý thức, hoặc hôn mê sâu.
NHỮNG TRIỆU CHÚNG VỀ ĐỘT QUỴ DO SAY NẮNG , DO NHIỆT(SYMPTOMS OF HEAT STROKE)
Triệu chứng chủ yếu của đột quỵ do nhiệt hay do bị say nắng là nhiệt độ cơ thể vượt qua 105F ( hơn 40C), nhưng ngất xỉu có thể là dấu hiệu đầu tiên.
Các triệu chứng khác có thể bao gồm:
•Đau nhói trên đầu (Throbbing headache)
•Chóng mặt và choáng váng (Dizziness and light-headedness)
•Thiếu sự toát mồ hôi dù thời tiết nóng (Lack of sweating despite the heat)
•Da khô, nóng, đỏ ửng
•Bắp thịt suy nhược hay bị vọp bẻ/chuột rút (Muscle weakness or cramps)
•Buồn nôn và nôn mửa
•Nhịp tim đập nhanh, mà có thể là đập mạnh hay đập yếu
•Hít thở không sâu (thở nông) và nhanh (Rapid, shallow breathing
•Hành vi thay đổi như lầm lẫn lú lẫn (confusion), mất phương hướng (disorientation), hay lảo đảo loạng choạng (staggering)
•Co giật (Seizures)
•Bất tỉnh (Unconsciousness)
SƠ CỨU ĐỘT QUỴ DO NHIỆT , DO BỊ SAY NẮNG (FIRST AID FOR HEAT STROKE)
Nếu bạn nghi rằng ai đó đã đột quỵ nhiệt, gọi cấu cứu 911 ngay lập tức hoặc đưa người đó đến bệnh viện. Bất kỳ sự chậm trễ về việc tìm kiếm sự cấp cứu y tế đều có thể gây tử vong.
Trong khi chờ đợi xe cấp cứu đến, cần thực hiện sơ cứu. Đưa bệnh nhân đến một môi trường có máy điều hòa nhiệt độ (máy lạnh), hoặc ít nhất là một khu vực râm mát, rồi thì thoát bỏ bất kỳ quần áo không cần thiết trên người bệnh nhân ra .
Nếu có thể, dùng nhiệt kế đo nhiệt cơ thể của người đó và bắt đầu sơ cứu làm mát lạnh thân nhiệt người đó xuống khoảng 102F (32C). Nếu không có nhiệt kế để đo thân nhiệt, đừng ngần ngại , cần thực hiện sơ cứu luôn .
Bạn cũng có thể làm giảm thân nhiệt người bệnh bằng những cách sau đây:
•Dùng quạt quạt mát bệnh nhân cùng lúc đó thi làm ướt da bằng miếng khăn ướt hay xịt nước lên người bệnh nhân
•Chườm túi nước đá ở nách, háng, cổ và lưng bệnh nhân. Bởi vì các khu vực này là nơi mạch máu tiếp cận gần da, làm lạnh những khu vực này sẽ hạ nhiệt thân thể nhanh.
•Ngâm bệnh nhân trong bồn tắm nước mát, hoặc một bồn tắm nước đá, hay dưới vòi nước tắm bông sen .
Nếu bệnh nhân không có phản ứng khi được sơ cứu, hãy gọi phòng cấp cứu bệnh viện để được hướng dẫn thêm.
Sau khi bệnh nhân vừa mới hồi phục từ cơn đột quỵ do nhiệt hay do bị say nắng, có thể bệnh nhân sẽ nhạy cảm hơn đối với nhiệt độ cao trong các tuần sau đó. Vì vậy tốt nhất , người bệnh nên tránh thời tiết nóng, và tập thể dục hay các vận động khiêng vác nặng cho đến khi bác sĩ báo cho là có thể hoạt động bình thường lại được rồi .
Lynn Ly (13/06/2014)
|