Vì vậy, câu hỏi thực sự không còn là “Nhật có thể làm được hay không?”, mà là: còn bao lâu nữa Tokyo sẽ chấp nhận rằng hòa bình không thể được đảm bảo chỉ bằng niềm tin và ký ức chiến tranh? Với tốc độ leo thang của Trung Quốc, Nga, Bắc Triều Tiên – và sự lung lay trong niềm tin vào “ô hạt nhân” của Mỹ – có lẽ câu trả lời lạnh lùng nhưng rất thật là: chỉ còn… trong vài năm nữa.


Tin này rất khả thi. Bao lâu nay Mỹ không muốn nước Nhật mạnh về khí giới. Ám ảnh cuộc oanh tạc Pearl Harbor ở Hawaii ngày nào vẫn còn ám ảnh nước Mỹ. Nhưng đến nước này, khi mà Trung Cộng càng ngày càng hung hăng hơn, vả Triều Tiên cũng hung hăng không kém, một mình Mỹ không đủ để răn đe bảo vệ nền hoà bình tại vùng đất xa xôi đó. Lá bài Nhật được xem xét lại, và gần đây ta thấy Nhật Bản đã sản xuất được máy bay chiến đấu, và hàng không mẫu hạm. Việc vũ khí nguyên tử để răn đe hay để trấn áp Trung Cộng và cả Triều Tiên là điều hiển nhiên sẽ xảy ra.