VietBF - Giải Nobel có được đem tặng hay không??

Huy chương Nobel có thể được đem tặng nhưng giải Nobel thì không, theo Quỹ Nobel và di chúc của Alfred Nobel, nơi phụ trách và giám sát giải thưởng này cho biết.

Nhân vật đối lập đứng đầu Venezuela bà Maria Corina Machado tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump huy chương Nobel Hòa bình. (Ảnh: Tòa Bạch Ốc)
Ngày 15/1, sau khi nhận huy chương Nobel Hòa bình từ nhân vật đối lập đứng đầu Venezuela bà Maria Corina Machado, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ca ngợi đây là "hành động tuyệt vời thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau".

Bà Machado đã được chọn để nhận giải Nobel Hòa bình năm 2025 dù ông Trump và những người ủng hộ từng lớn tiếng phản đối.(?) Gần đây nhất, vào ngày 7/1, ông Trump tiếp tục chỉ trích Na Uy vì đã không trao giải Nobel này cho ông.

Hành động của bà Machado đặt ra câu hỏi: Liệu giải Nobel có thể được chuyển giao cho ông Trump hay không?

Không phải là món quà tặng
Câu trả lời tương đối rõ ràng. Theo quy định của Quỹ Nobel và di chúc của Alfred Nobel, giải thưởng thuộc về cá nhân và không thể chia sẻ hoặc trao cho người khác. Huy chương và giấy chứng nhận được phép đem đi tặng, bán hoặc cho đấu giá, tuy nhiên điều này không có nghĩa giải thưởng là cũng được phép chuyển qua tay chủ nhân khác.

Viện Nobel Na Uy có ra tuyên bố hồi đầu tháng 1/2026: "Khi giải Nobel đã được công bố, thì không thể cho thu hồi, chia sẻ hoặc chuyển giao cho người khác. Quyết định này là cuối cùng và có giá trị vĩnh viễn".

Ngày 15/1/2026, Trung tâm Hòa bình Nobel cũng khẳng định trên mạng xã hội: "Một tấm huy chương có thể đổi chủ nhân, nhưng danh hiệu người đoạt giải Nobel Hòa bình thì không thể thay đổi".

Theo Giám đốc Viện Nobel Na Uy Olav Njølstad, cả di chúc của Alfred Nobel và quy chế của Quỹ Nobel đều không hề đề cập đến khả năng này. Ông cho biết các Ủy ban trao giải ở cả Stockholm và Oslo chưa từng nghĩ đến việc cho thu hồi lại giải thưởng đã trao tâng.

Những người được trao giải thưởng Nobel Hòa bình sẽ nhận được một huy chương bằng vàng 18 carat, một giấy chứng nhận và một tấm séc trị giá 11 triệu krona Thụy Điển (khoảng 1,8 triệu USD).

Giải Nobel trên nguyên tắc không thể được chuyển giao cho người khác. (Ảnh: Reuters)
Trên hực tế, quy chế của Quỹ Nobel có quy định rõ: "Không ai được phép kháng cáo quyết định trao giải của hội đồng".

Về phần mình, một số chính trị gia Na Uy tỏ ra phật ý trước quyết định của bà Machado. Người đúng đầu đảng Xã hội Cánh tả Kirsti Bergstø gọi đây là hành động "vô lý" trong bối cảnh ông Trump đang đe dọa chiếm lấy Greenland bằng mọi cách, mọi giá.

"Dù giải thưởng không thể được chuyển giao, chắc chắn ông Trump sẽ tuyên bố đã nhận được giải thưởng cao quý này", bà Bergstø nói. "Những lời đe dọa liên tục của ông Trump nhằm vào Greenland cho thấy rõ việc trao giải thưởng cho ông ấy thật là điên rồ".

Trong khi đó, người đứng đầu đảng Trung dung ông Trygve Slagsvold Vedum, tuyên bố hành động vừa rồi cho thấy ông Trump là người "thích được thể hiện ra cái TÔI". Cựu Thị trưởng Oslo Raymond Johansen thậm chí tố cáo bà Machado đã hủy hoại sự danh tiếng của giải thưởng cao quý này.

"Tôi không thể tin được rằng bà ấy thực sự tặng giải thưởng cho ông Trump. Ủy ban Nobel sẽ có thể nói gì được ra đây?", ông đưa ra nhận định.

Khi tấm huy chương được trao tặng
Trong những ngày đầu Thế chiến thứ 2, huy chương Nobel của các nhà bác học vật lý Đan Mạch Niels Bohr và August Krogh được đem ra bán đấu giá để cứu trợ cho người dân Phần Lan sau cuộc Chiến tranh Mùa Đông (1939-1940). Hai huy chương này sau đó được trao tặng lại cho các viện bảo tàng tại Đan Mạch.

Cũng trong Thế chiến 2, tác gia Na Uy ông Knut Hamsun, người đoạt giải Nobel năm 1920, được cho đã trao tặng huy chương Nobel của mình cho tay trùm tuyên truyền Đức Quốc xã Joseph Goebbels. Bản thân ông Hamsun là người có quan điểm thân phát xít và ủng hộ việc Đức chiếm đóng Na Uy.

Trong khi đó, chuyên gia về sinh học người Mỹ ông James Watson, người được trao giải trong lĩnh vực Y khoa năm 1962 với công trình khám phá ra cấu trúc DNA. Tháng 12/2014, ông đem bán đấu giá huy chương của mình với giá khoảng 4,8 triệu USD. Đây là lần đầu tiên mà một người được trao giải Nobel tự tay đem bán huy chương của mình.
Tỷ phú người Nga Alisher Usmanov, người đã thắng cuộc đấu giá, sau đó đã trao tặng lại huy chương cho ông Watson trong một buổi lễ tại Moscow năm 2015 với lời tuyên bố khoa học gia người Mỹ này thật "xứng đáng để lưu giữ lại cho mình".

Quyết định bán huy chương Nobel của ông Watson đến từ những khó khăn về tài chính mà ông đã gặp phải sau một số gây tuyên bố tranh cãi về mối liên quan giữa chủng tộc và trí thông minh. Những lời tuyên bố này đã hủy hoại danh tiếng của ông và khiến cho ông đã bị cắt chức đứng đầu phòng thí nghiệm.

Ngoài ra, nhiều huy chương Nobel cũng đã được rao bán sau khi chủ nhân đã qua đời. Huy chương của nhà bác học về sinh vật học ông Francis Crick, người cùng được trao giải Nobel với ông Watson năm 1962, được đem ra bán đấu giá năm 2013 với giá 2,27 triệu USD.

Nhà văn Mỹ Ernest Hemingway từng trao tặng giải thưởng Nobel Văn học năm 1954 của mình cho người dân Cuba. "Giải thưởng này thuộc về người dân Cuba vì các tác phẩm của tôi được xây dựng và thai nghén tại Cuba, tại làng Cojímar của tôi", theo lời phát biểu của ông.