Đang ngủ bỗng giật bắn người là dấu hiệu cảnh báo bệnh gì?
 

Nhiều người từng giật mình khi vừa vào giấc ngủ, hiện tượng này thường vô hại nhưng đôi khi là dấu hiệu cần lưu ý.


Cảm giác như điện giật khi ngủ là phản ứng sinh lý bình thường, tương tự như giật mí mắt hay nấc cụt. Ảnh: Freepik.
Nhiều người từng trải qua cảm giác đang chìm dần vào giấc ngủ thì cơ thể bỗng giật mạnh một cái, kèm theo cảm giác hụt chân hoặc rơi tự do, khiến họ choàng tỉnh giữa đêm. Hiện tượng này thường khiến không ít người lo lắng, thậm chí truyền tai nhau rằng đó là dấu hiệu thiếu canxi, cơ thể đang “lớn lên” hoặc não bộ “kiểm tra xem còn sống hay không”.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), những cách lý giải này đều không chính xác. Trên thực tế, hiện tượng cơ thể giật mạnh khi vừa chợp mắt là một phản ứng sinh lý khá phổ biến, có tên gọi y khoa là chứng giật cơ khi vào giấc ngủ (hypnic jerk).

Giật cơ khi vào giấc ngủ là dạng co cơ không chủ ý, thường xảy ra ở thời điểm chuyển từ trạng thái thức sang ngủ. Các số liệu cho thấy khoảng 70% người trưởng thành từng gặp hiện tượng này ít nhất một lần trong đời. Với đa số trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường, tương tự như giật mí mắt hay nấc cụt, và không cần điều trị.

Các chuyên gia cho biết hiện tượng này liên quan đến sự thay đổi hoạt động của não bộ khi chuẩn bị bước vào giấc ngủ. Trong giai đoạn này, phần lớn tế bào thần kinh ở vỏ não bắt đầu bị ức chế để cơ thể nghỉ ngơi, nhưng vẫn có một số nhóm thần kinh còn hoạt động. Những tín hiệu “lệch pha” phát ra từ các nhóm thần kinh này có thể khiến cơ bắp co giật đột ngột.

Ngoài ra, tình trạng mệt mỏi kéo dài, căng thẳng thần kinh, làm việc quá sức hoặc thiếu ngủ cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ xuất hiện giật cơ khi ngủ. Khi cơ thể ở trạng thái căng như dây đàn, khoảnh khắc thả lỏng để đi vào giấc ngủ có thể gây ra phản xạ “bật ngược”, dẫn đến cơn giật bất ngờ.

Thiếu canxi cũng được xem là một yếu tố liên quan. Khi nồng độ canxi trong máu thấp, hệ thần kinh và cơ bắp dễ trở nên hưng phấn quá mức, làm tăng nguy cơ co thắt và giật cơ. Tình trạng này thường gặp hơn ở trẻ em trong giai đoạn phát triển. Việc bổ sung thực phẩm giàu canxi, tăng cường vận động ngoài trời để hấp thu vitamin D có thể giúp cải thiện.

Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo không nên chủ quan nếu hiện tượng giật cơ xảy ra thường xuyên, kèm theo các triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc rối loạn thần kinh khi tỉnh táo.

Trong những trường hợp này, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh như tổn thương não, di chứng tai biến mạch máu não, thoái hóa não hoặc chấn thương sọ não. Người bệnh cần đi khám và thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như CT hoặc MRI để xác định nguyên nhân.

Đối với những trường hợp giật cơ nhẹ và thỉnh thoảng mới xảy ra, các chuyên gia khuyến cáo không nên quá lo lắng. Việc duy trì thói quen sinh hoạt điều độ, ngủ đúng giờ, hạn chế căng thẳng và tránh sử dụng quá nhiều caffeine vào buổi tối có thể giúp giảm tần suất xuất hiện.

Bên cạnh đó, các động tác giãn cơ nhẹ, yoga thư giãn trước khi ngủ, nghe nhạc nhẹ hoặc điều chỉnh tư thế ngủ phù hợp cũng góp phần giúp cơ thể thả lỏng tốt hơn. Các chuyên gia khuyến cáo nên tránh nằm sấp hoặc co người quá mức khi ngủ, vì những tư thế này có thể gây chèn ép lồng ngực, ảnh hưởng đến hô hấp và kích thích phản xạ giật cơ.

Theo các chuyên gia y tế, dù chỉ là một hiện tượng sinh lý phổ biến, giật cơ khi vào giấc ngủ vẫn là lời nhắc nhở để mỗi người quan tâm hơn đến sức khỏe thần kinh và chất lượng giấc ngủ. Duy trì lối sống lành mạnh và lắng nghe những tín hiệu bất thường của cơ thể sẽ giúp giấc ngủ trở nên trọn vẹn và an toàn hơn.

VietBF@ sưu tập