Nhiệt độ xuống thấp, lưu ý các thời điểm tăng nguy cơ đột quỵ
 

Khi nhiệt độ môi trường giảm, mạch máu trong cơ thể 'co mình' giữ nhiệt khiến huyết áp dễ tăng vọt, là nguy cơ rất lớn gây đột quỵ do vỡ mạch máu.

Kiểm soát huyết áp khi nhiệt độ môi trường giảm thấp
Hà Nội và miền Bắc đang trong đợt giá rét, nhiệt độ môi trường xuống thấp, nhiệt độ môi trường chênh lệch lớn trong ngày, Trung tâm Đột quỵ của Bệnh viện Bạch Mai lưu ý nguy cơ gia tăng đột quỵ, đặc biệt một số thời điểm "đen" trong ngày.


Những ngày lạnh, nhiệt độ thấp, cần chú trọng kiểm soát huyết áp, giữ ấm để ngừa đột quỵ

ẢNH: TUẤN MINH

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, cần cẩn trọng vào sáng sớm khi vừa thức dậy. Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, do chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong và ngoài phòng, cơ thể sẽ phản ứng thích nghi khiến gây huyết áp dễ tăng cao. Việc bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với luồng khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng.

Khi đi vệ sinh đêm, là tình huống thay đổi môi trường từ chăn ấm ra nhà vệ sinh lạnh lẽo mà không mặc đủ ấm có thể là tác nhân gây co mạch đột ngột. Ngoài ra, tắm nước lạnh hoặc tắm quá muộn vào ban đêm cũng là yếu tố nguy cơ cao.

Chuyên gia đột quỵ lưu ý, mỗi người, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền (cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch,…), cần cẩn trọng lưu ý các thời điểm trong ngày, để không có "khoảng trống" trong chăm sóc, giữ ấm cơ thể.

Lý giải về gia tăng đột quỵ khi lạnh, bác sĩ Dũng cho biết, khi gặp lạnh, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Chính sự co thắt này khiến lòng mạch hẹp lại, áp lực dòng máu tăng lên đột ngột (tăng huyết áp). Đây là yếu tố hàng đầu dẫn đến vỡ mạch máu (chảy máu não) hoặc bong tróc các mảng xơ vữa gây bít tắc.

Ngày lạnh máu trở nên đặc hơn vì nhiệt độ thấp làm tăng độ nhớt của máu, khiến máu lưu thông khó khăn hơn (giống như dầu máy bị đông lại khi trời lạnh), dễ hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông này di chuyển lên não và mắc kẹt nhồi máu não sẽ xảy ra;

Đáng lưu ý, sai lầm từ thói quen "giữ ấm" bằng rượu cũng làm gia tăng đột quỵ. Vì cồn (rượu) chỉ làm giãn mạch gây cảm giác ấm giả tạo, sau đó khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và huyết áp dao động dữ dội. Cộng thêm thói quen ít vận động, ăn nhiều đồ béo mùa lạnh... tất cả tạo thành một "cơn bão hoàn hảo" cho đột quỵ.

Vì sao đột quỵ vẫn xảy ra ở người khỏe mạnh?

Sơ cứu người bệnh đột quỵ
Theo bác sĩ Dũng, khi phát hiện người thân có các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ (méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng), cần giữ bình tĩnh và gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Đây là ưu tiên số một. Khi gọi, cần thông báo rõ: “Có người nghi bị đột quỵ” để lực lượng cấp cứu chuẩn bị phương tiện và lộ trình ưu tiên. Trường hợp tự đưa đi viện, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị điều trị đột quỵ chuyên sâu.

Tại nhà, đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn. Nếu bệnh nhân còn tỉnh, cho nằm nghỉ tại nơi thoáng mát, kê cao đầu khoảng 30 độ. Nếu bệnh nhân hôn mê hoặc nôn mửa, đặt bệnh nhân nằm nghiêng (tư thế hồi sức) nhằm tránh chất nôn tràn vào đường thở gây sặc. Nới lỏng quần áo, cà vạt, thắt lưng để bệnh nhân dễ thở.

Theo dõi sát và ghi nhớ thời điểm khởi phát. Ghi lại chính xác thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Đây là thông tin đặc biệt quan trọng giúp bác sĩ quyết định chỉ định điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết (trong 4 - 5 giờ đầu) hoặc can thiệp lấy huyết khối.

Đảm bảo thông thoáng đường thở. Nếu bệnh nhân có răng giả, cần nhẹ nhàng tháo bỏ để tránh rơi vào đường thở. Có thể dùng khăn sạch quấn vào ngón tay để lau đờm dãi hoặc chất nôn trong khoang miệng (nếu có).

VietBF@sưu tập