Phi công F-16 Ukraine tiết lộ "vũ điệu Tango" chết chóc với Nga
 

Các chương trình huấn luyện của phương Tây không chuẩn bị cho phi công F-16 của Ukraine trước kiểu chiến tranh mà họ đang đối mặt trên bầu trời quê hương. Sự huấn luyện "trật nhịp" của NATO buộc các phi công Ukraine phải tự tìm cách "nhảy tango" với Nga và phần lớn phải liều lĩnh đặt cược cả mạng sống của mình, theo Euromaidanpress.
Một phi công lái máy bay F-16 người Ukraine. Ảnh do Bộ Quốc phòng Ukraine cung cấp.

Để sống sót khi không chiến với Nga, các phi công F-16 buộc phải tự nghĩ ra chiến thuật tác chiến của riêng mình – từ bay thấp né radar, cho đến chủ động “nhử” hỏa lực tên lửa đối phương – theo chia sẻ của một phi công Ukraine trong video phỏng vấn do Không quân nước này công bố.

Phi công này, một trong những người Ukraine đầu tiên được huấn luyện lái F-16, cho biết, việc đưa ra các chiến thuật mới là điều bắt buộc, bởi các nhiệm vụ mà họ thường xuyên đối mặt bao gồm: tiêu diệt tên lửa hành trình, bắn hạ UAV, và giao chiến với máy bay đối phương ngay gần tiền tuyến, nơi lưới phòng không Nga đặc biệt nguy hiểm.

“Khi trở về nước sau huấn luyện, chúng tôi phải đối diện với thực tế: những chiến thuật được dạy ở nước ngoài không hoàn toàn phù hợp với cuộc chiến mà chúng tôi đang tiến hành”, phi công Ukraine nói. Danh tính và khuôn mặt của anh được giữ kín trong video phỏng vấn.
Khi huấn luyện và chiến trường “lệch pha”

Những chia sẻ này phù hợp với trải nghiệm của nhiều quân nhân Ukraine khác từng trải qua các khóa huấn luyện với giảng viên nước ngoài – dù họ chiến đấu trên không hay trên bộ, đi bộ hay điều khiển phương tiện cơ giới.

Ngay từ năm 2023, lính bộ binh Ukraine đã phàn nàn rằng huấn luyện theo chuẩn NATO chuẩn bị cho họ kiểu tác chiến NATO: các chiến dịch hiệp đồng binh chủng, hỏa lực yểm trợ dồi dào, và có đủ che chắn.

Thực tế họ đối mặt lại hoàn toàn khác: chiến trường chằng chịt chiến hào như một thế kỷ trước, phía trên là đàn UAV không người lái luôn rình rập tìm mục tiêu. Một chiến trường nơi họ thường xuyên thiếu thốn gần như mọi thứ – ngoại trừ kẻ địch.

Kíp lái các xe tăng phương Tây cũng gặp tình cảnh tương tự. Ví dụ rõ nhất là việc gần như toàn bộ 31 xe tăng Abrams do Mỹ cung cấp đã bị phá hủy trong chưa đầy hai năm. Vai trò của Abrams sau đó buộc phải thay đổi: từ vũ khí đột phá thành phương tiện yểm trợ bộ binh, chỉ được sử dụng hạn chế và bao bọc bởi các lớp gây nhiễu điện tử.

Dựa trên mô tả của phi công F-16 về quá trình huấn luyện ở nước ngoài, các phi công có lẽ rất đồng cảm với đồng đội dưới mặt đất.

“Những chiến thuật đó được xây dựng dựa trên các cuộc chiến mà đối tác của chúng tôi từng tham gia. Nhưng cuộc chiến này thì về bản chất là hoàn toàn khác”, anh nói.

Theo phi công này, trình độ tiếng Anh là một trong những thử thách lớn nhất của quá trình chuẩn bị. Video cho thấy các phi công thường tranh thủ luyện tiếng Anh giữa các phi vụ, với những tấm thẻ từ vựng và thì ngữ pháp tiếng Anh được dán khắp căn cứ.

“Điều đó rất khó, bởi sau một phi vụ chiến đấu, thông thường phi công cần được nghỉ ngơi, vì không ai biết liệu ngay lúc nào đó mình có phải cất cánh tiếp hay không”, anh chia sẻ.
Ukraine mất 4 chiếc F-16 trong chiến đấu

Dù tiêm kích do Mỹ sản xuất này đã tham chiến trong hàng chục cuộc chiến và có thể được xem là “lão tướng”, F-16 vẫn là bước nâng cấp đáng kể cho Không quân Ukraine – vốn chỉ sở hữu một đội hình nhỏ các máy bay MiG đã cũ.

Ukraine hiện chính thức nhận được 44 trong tổng số 87 chiếc F-16 mà các quốc gia châu Âu cam kết viện trợ. Phi công và kíp kỹ thuật được huấn luyện tại Romania, dưới sự phối hợp của một liên minh các nước NATO, bao gồm cả Mỹ.

Những chiếc F-16 đầu tiên của Ukraine tham chiến từ tháng 8/2024, chủ yếu để bắn hạ UAV tấn công và tên lửa hành trình. Cho đến nay, bốn chiếc F-16 đã bị bắn rơi, nhưng số còn lại đạt được nhiều kết quả tích cực trong nhiệm vụ phòng không.

Trong một đợt tấn công tên lửa của Nga hồi tháng 12 năm ngoái, lực lượng Ukraine đã bắn hạ 34 trong tổng số 35 tên lửa hành trình, “chủ yếu” nhờ F-16. Tháng 1/2025, theo Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine, một phi công đơn lẻ đã bắn rơi sáu tên lửa hành trình trong cùng một nhiệm vụ.

Khi không làm nhiệm vụ đánh chặn tên lửa và UAV, F-16 còn tham gia gây nhiễu radar Nga, ném bom dẫn đường bằng vệ tinh vào các vị trí đối phương, và giao chiến trực tiếp với máy bay Nga.
“Vũ điệu” Tango chết chóc với không quân Nga

Tiền tuyến Ukraine được bao phủ dày đặc bởi các hệ thống phòng không mặt đất và máy bay chiến đấu Nga như Su-35, Su-57 và MiG-31. Gần như mọi nhiệm vụ ra tiền tuyến đều phải đối phó với tên lửa không đối không phóng từ máy bay địch.

“Chúng tôi buộc phải bay thấp để tránh mối đe dọa từ các hệ thống phòng không mặt đất", phi công F-16 của Ukraine nhấn mạnh.

Việc bay thấp khiến radar đối phương và hệ thống dẫn đường tên lửa khó phát hiện và khóa mục tiêu hơn.

Tuy nhiên, điều này nhiều khi vẫn chưa đủ. Phi công cho biết trong một số nhiệm vụ, máy bay hộ tống phải cố tình lộ diện trước hỏa lực máy bay địch, nhằm buộc đối phương phóng tên lửa.

Chiến thuật này làm tiêu hao kho tên lửa của Nga, giảm khả năng các quả đạn đó đánh trúng những chiếc F-16 mang bom chính xác đang tấn công mục tiêu mặt đất.

“Chúng tôi hoạt động theo biên đội ba máy bay và buộc đối phương phóng hai quả tên lửa từ hai hướng khác nhau. Nhờ đó, chúng tôi tạo cơ hội cho máy bay tấn công phá hủy mục tiêu và giúp cả biên đội quay về căn cứ an toàn", phi công Ukraine kể.