Toàn cảnh vụ Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ Tổng thống Maduro
 

Sau nhiều tháng gia tăng sức ép quân sự và kinh tế, rạng sáng 3/1 (giờ địa phương), quân đội Mỹ đã không kích nhiều mục tiêu trên khắp Venezuela. Ít giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores và đưa họ sang New York.


Trực thăng bay qua khu vực khói bốc lên từ loạt vụ nổ ở thủ đô Caracas, Venezuela, ngày 3/1/2026. Ảnh: Reuters/TTXVN

Các phóng viên AFP tại hiện trường cho biết tiếng nổ đầu tiên vang lên tại thủ đô Caracas và khu vực lân cận vào gần 2 giờ sáng, kèm theo tiếng máy bay bay ở tầm thấp. Các đợt tấn công kéo dài đến khoảng 3 giờ 15 phút. Hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội ghi nhận trực thăng xuất hiện trong đêm, tên lửa đánh trúng mục tiêu, tạo ra cột khói và lửa lớn.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump xác nhận Washington đã thực hiện thành công một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Venezuela, đồng thời nhấn mạnh ông Maduro và phu nhân đã bị bắt giữ. Khoảng 5 giờ sau khi chiến dịch bắt đầu, Thượng nghị sĩ Mỹ Mike Lee dẫn lời Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chiến dịch đã kết thúc sau khi ông Maduro bị giam giữ.

Trên kênh Fox News, Tổng thống Trump cho biết lực lượng Mỹ đã ghi nhận một số người bị thương, song không có trường hợp thiệt mạng. Ông cũng nói Mỹ đã chờ 4 ngày để thời tiết thuận lợi hơn trước khi tiến hành chiến dịch, đồng thời cho biết Washington sẽ tham gia mạnh mẽ vào ngành công nghiệp dầu khí của Venezuela.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López phát biểu trên truyền hình quốc gia, bác bỏ lý do Mỹ cho rằng chiến dịch nhằm chống ma túy, khẳng định mục tiêu thực sự là áp đặt thay đổi chính quyền hợp pháp tại Caracas và kiểm soát các nguồn tài nguyên chiến lược.

Các nhà quan sát nhận định đây là bước leo thang chưa từng có trong chiến dịch gây sức ép kéo dài nhiều tháng của Mỹ đối với Venezuela.

Các mục tiêu bị tấn công

Một trong những mục tiêu chính là Fort Tiuna, khu phức hợp quân sự lớn nhất Venezuela, nằm ở phía nam thủ đô Caracas, nơi đặt trụ sở Bộ Quốc phòng, học viện quân sự và khu nhà ở của binh sĩ.

Phóng viên AFP ghi nhận lửa và các cột khói lớn bốc lên từ khu vực này. Một số phương tiện quân sự bị hư hại, trong khi nhiều người dân mang theo hành lý rời khỏi khu vực lân cận.

Ngoài Fort Tiuna, căn cứ không quân La Carlota ở phía đông Caracas cũng bị không kích. Tại đây, một xe bọc thép và một xe buýt bị cháy. Các vụ nổ khác được ghi nhận tại thành phố cảng La Guaira, thành phố Maracay, thị trấn ven biển Higuerote và khu vực gần biên giới Colombia.

Ông Lopez cáo buộc lực lượng Mỹ đã phóng tên lửa và rocket vào các khu dân cư. Chính phủ Venezuela xác nhận có cả dân thường và quân nhân thương vong, song chưa công bố con số cụ thể. Các cơ quan chức năng vẫn đang thống kê số người thiệt mạng và bị thương.

Thông tin về Tổng thống Maduro

Tổng thống Trump khẳng định ông Maduro và phu nhân đã bị bắt và đưa ra khỏi Venezuela. Tuy nhiên, chi tiết về quá trình bắt giữ hiện chưa được công bố. Trước đó hai ngày, ông Maduro vẫn xuất hiện trên truyền hình tại Caracas.

Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez đã trở thành quyền Tổng thống, kêu gọi Mỹ cung cấp bằng chứng về tình trạng của Tổng thống Maduro và phu nhân.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết Tổng thống Maduro và phu nhân đã bị truy tố tại Toà án liên bang Khu vực phía Nam bang New York. Tuy nhiên, bà Bondi chưa nêu rõ các cáo buộc cụ thể.

Trước đó cùng ngày, tờ The Wall Street Journal đưa tin Tổng thống Maduro có thể sẽ phải đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy cấp độ liên bang tại Mỹ. Năm 2020, ông Maduro và các quan chức cấp cao trong Chính phủ Venezuela đã bị các cơ quan chức năng Mỹ truy tố với cáo buộc điều hành một tổ chức buôn bán cocaine. Tổng thống Maduro đã bác bỏ mọi cáo buộc.

Phản ứng quốc tế

Nhiều quốc gia đã lên tiếng bày tỏ quan ngại về diễn biến tại Venezuela. Nga, Iran và Cuba phản đối các hành động quân sự của Mỹ.

Bộ Ngoại giao Nga ra đã tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án hành động vũ trang nhằm vào Venezuela do Mỹ thực hiện. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga khẳng định: “Trong tình hình hiện tại, điều quan trọng là cần ngăn chặn tình hình leo thang hơn nữa và tập trung tìm giải pháp cho tình hình thông qua đối thoại”. Tuyên bố cho rằng Venezuela cần phải được đảm bảo quyền tự quyết định vận mệnh của mình mà không có bất kỳ sự can thiệp quân sự nào từ bên ngoài, đồng thời nhấn mạnh cần thiết phải duy trì nền hòa bình ở khu vực Mỹ Latinh.

Tại Mỹ Latinh, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva lên án cuộc tấn công, cho rằng đây là xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo tiền lệ nguy hiểm. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng thông qua Liên hợp quốc, đồng thời sẵn sàng thúc đẩy đối thoại để giải quyết cuộc khủng hoảng.

Cùng ngày, Chính phủ Mexico khẳng định các hành động quân sự của Mỹ trên lãnh thổ Venezuela vi phạm Điều 2 của Hiến chương Liên hợp quốc. Mexico nhấn mạnh đối thoại và đàm phán là công cụ hiệu quả duy nhất để giải quyết những khác biệt giữa Mỹ và Venezuela, đồng thời tái khẳng định sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại, hòa giải hoặc hỗ trợ góp phần duy trì hòa bình khu vực.

Tổng thống Chile Gabriel Boric kêu gọi một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng. Ông tái khẳng định cam kết của nước này đối với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bao gồm cấm sử dụng vũ lực, không can thiệp, giải quyết hòa bình các tranh chấp quốc tế và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia.

Bộ Ngoại giao Uruguay bày tỏ phản đối sự can thiệp quân sự của một quốc gia vào lãnh thổ của quốc gia khác và tái khẳng định tầm quan trọng của việc tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Từ châu Âu, Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi Mỹ kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu, bà Kaja Kallas, trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cũng kêu gọi Washington kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Trái lại, Tổng thống Argentina Javier Milei công khai ủng hộ các cuộc không kích của Mỹ.

Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu, kêu gọi người dân đoàn kết chống lại “sự xâm lược từ bên ngoài” và coi đây là “cuộc đấu tranh vì tự do”. Dù ông Maduro đã bị bắt, các thể chế và quân đội Venezuela vẫn hoạt động.

Kể từ nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã đưa Venezuela vào trọng tâm chính sách đối ngoại, theo đuổi chiến lược gia tăng sức ép đối với chính quyền Maduro. Washington cáo buộc Caracas liên quan đến buôn lậu ma túy và nhập cư trái phép, treo thưởng 50 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông Maduro, liệt một số băng nhóm vào danh sách tổ chức khủng bố, tăng cường hiện diện quân sự quanh Venezuela và thu giữ các tàu dầu.

Trong khi đó, Tổng thống Maduro nhiều lần khẳng định Venezuela không mong muốn xung đột quân sự và từng tuyên bố sẵn sàng chào đón đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực dầu khí.

VietBF@sưu tập